Iliad Scroll 11
1
Ἠὼς δʼ ἐκ λεχέων παρʼ ἀγαυοῦ Τιθωνοῖο
2
ὄρνυθʼ, ἵνʼ ἀθανάτοισι φόως φέροι ἠδὲ βροτοῖσι·
3
Ζεὺς δʼ Ἔριδα προΐαλλε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν
4
ἀργαλέην, πολέμοιο τέρας μετὰ χερσὶν ἔχουσαν.
5
στῆ δʼ ἐπʼ Ὀδυσσῆος μεγακήτεϊ νηῒ μελαίνῃ,
6
ἥ ῥʼ ἐν μεσσάτῳ ἔσκε γεγωνέμεν ἀμφοτέρωσε,
7
ἠμὲν ἐπʼ Αἴαντος κλισίας Τελαμωνιάδαο
8
ἠδʼ ἐπʼ Ἀχιλλῆος, τοί ῥʼ ἔσχατα νῆας ἐΐσας
9
εἴρυσαν ἠνορέῃ πίσυνοι καὶ κάρτεϊ χειρῶν
10
ἔνθα στᾶσʼ ἤϋσε θεὰ μέγα τε δεινόν τε
11
ὄρθιʼ, Ἀχαιοῖσιν δὲ μέγα σθένος ἔμβαλʼ ἑκάστῳ
12
καρδίῃ ἄληκτον πολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι.
13
τοῖσι δʼ ἄφαρ πόλεμος γλυκίων γένετʼ ἠὲ νέεσθαι
14
ἐν νηυσὶ γλαφυρῇσι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.
15
Ἀτρεΐδης δʼ ἐβόησεν ἰδὲ ζώννυσθαι ἄνωγεν
16
Ἀργείους· ἐν δʼ αὐτὸς ἐδύσετο νώροπα χαλκόν.
17
κνημῖδας μὲν πρῶτα περὶ κνήμῃσιν ἔθηκε
18
καλὰς ἀργυρέοισιν ἐπισφυρίοις ἀραρυίας·
19
δεύτερον αὖ θώρηκα περὶ στήθεσσιν ἔδυνε,
20
τόν ποτέ οἱ Κινύρης δῶκε ξεινήϊον εἶναι.
21
πεύθετο γὰρ Κύπρον δὲ μέγα κλέος οὕνεκʼ Ἀχαιοὶ
22
ἐς Τροίην νήεσσιν ἀναπλεύσεσθαι ἔμελλον·
23
τοὔνεκά οἱ τὸν δῶκε χαριζόμενος βασιλῆϊ.
24
τοῦ δʼ ἤτοι δέκα οἶμοι ἔσαν μέλανος κυάνοιο,
25
δώδεκα δὲ χρυσοῖο καὶ εἴκοσι κασσιτέροιο·
26
κυάνεοι δὲ δράκοντες ὀρωρέχατο προτὶ δειρὴν
27
τρεῖς ἑκάτερθʼ ἴρισσιν ἐοικότες, ἅς τε Κρονίων
28
ἐν νέφεϊ στήριξε, τέρας μερόπων ἀνθρώπων.
29
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ὤμοισιν βάλετο ξίφος· ἐν δέ οἱ ἧλοι
30
χρύσειοι πάμφαινον, ἀτὰρ περὶ κουλεὸν ἦεν
31
ἀργύρεον χρυσέοισιν ἀορτήρεσσιν ἀρηρός.
32
ἂν δʼ ἕλετʼ ἀμφιβρότην πολυδαίδαλον ἀσπίδα θοῦριν
33
καλήν, ἣν πέρι μὲν κύκλοι δέκα χάλκεοι ἦσαν,
34
ἐν δέ οἱ ὀμφαλοὶ ἦσαν ἐείκοσι κασσιτέροιο
35
λευκοί, ἐν δὲ μέσοισιν ἔην μέλανος κυάνοιο.
36
τῇ δʼ ἐπὶ μὲν Γοργὼ βλοσυρῶπις ἐστεφάνωτο
37
δεινὸν δερκομένη, περὶ δὲ Δεῖμός τε Φόβος τε.
38
τῆς δʼ ἐξ ἀργύρεος τελαμὼν ἦν· αὐτὰρ ἐπʼ αὐτοῦ
39
κυάνεος ἐλέλικτο δράκων, κεφαλαὶ δέ οἱ ἦσαν
40
τρεῖς ἀμφιστρεφέες ἑνὸς αὐχένος ἐκπεφυυῖαι.
41
κρατὶ δʼ ἐπʼ ἀμφίφαλον κυνέην θέτο τετραφάληρον
42
ἵππουριν· δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν.
43
εἵλετο δʼ ἄλκιμα δοῦρε δύω κεκορυθμένα χαλκῷ
44
ὀξέα· τῆλε δὲ χαλκὸς ἀπʼ αὐτόφιν οὐρανὸν εἴσω
45
λάμπʼ· ἐπὶ δʼ ἐγδούπησαν Ἀθηναίη τε καὶ Ἥρη
46
τιμῶσαι βασιλῆα πολυχρύσοιο Μυκήνης.
47
ἡνιόχῳ μὲν ἔπειτα ἑῷ ἐπέτελλεν ἕκαστος
48
ἵππους εὖ κατὰ κόσμον ἐρυκέμεν αὖθʼ ἐπὶ τάφρῳ,
49
αὐτοὶ δὲ πρυλέες σὺν τεύχεσι θωρηχθέντες
50
ῥώοντʼ· ἄσβεστος δὲ βοὴ γένετʼ ἠῶθι πρό.
51
φθὰν δὲ μέγʼ ἱππήων ἐπὶ τάφρῳ κοσμηθέντες,
52
ἱππῆες δʼ ὀλίγον μετεκίαθον· ἐν δὲ κυδοιμὸν
53
ὦρσε κακὸν Κρονίδης, κατὰ δʼ ὑψόθεν ἧκεν ἐέρσας
54
αἵματι μυδαλέας ἐξ αἰθέρος, οὕνεκʼ ἔμελλε
55
πολλὰς ἰφθίμους κεφαλὰς Ἄϊδι προϊάψειν.
56
Τρῶες δʼ αὖθʼ ἑτέρωθεν ἐπὶ θρωσμῷ πεδίοιο
57
Ἕκτορά τʼ ἀμφὶ μέγαν καὶ ἀμύμονα Πουλυδάμαντα
58
Αἰνείαν θʼ, ὃς Τρωσὶ θεὸς ὣς τίετο δήμῳ,
59
τρεῖς τʼ Ἀντηνορίδας Πόλυβον καὶ Ἀγήνορα δῖον
60
ἠΐθεόν τʼ Ἀκάμαντʼ ἐπιείκελον ἀθανάτοισιν.
61
Ἕκτωρ δʼ ἐν πρώτοισι φέρʼ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην,
62
οἷος δʼ ἐκ νεφέων ἀναφαίνεται οὔλιος ἀστὴρ
63
παμφαίνων, τοτὲ δʼ αὖτις ἔδυ νέφεα σκιόεντα,
64
ὣς Ἕκτωρ ὁτὲ μέν τε μετὰ πρώτοισι φάνεσκεν,
65
ἄλλοτε δʼ ἐν πυμάτοισι κελεύων· πᾶς δʼ ἄρα χαλκῷ
66
λάμφʼ ὥς τε στεροπὴ πατρὸς Διὸς αἰγιόχοιο.
67
οἳ δʼ, ὥς τʼ ἀμητῆρες ἐναντίοι ἀλλήλοισιν
68
ὄγμον ἐλαύνωσιν ἀνδρὸς μάκαρος κατʼ ἄρουραν
69
πυρῶν ἢ κριθῶν· τὰ δὲ δράγματα ταρφέα πίπτει·
70
ὣς Τρῶες καὶ Ἀχαιοὶ ἐπʼ ἀλλήλοισι θορόντες
71
δῄουν, οὐδʼ ἕτεροι μνώοντʼ ὀλοοῖο φόβοιο.
72
ἴσας δʼ ὑσμίνη κεφαλὰς ἔχεν, οἳ δὲ λύκοι ὣς
73
θῦνον· Ἔρις δʼ ἄρʼ ἔχαιρε πολύστονος εἰσορόωσα·
74
οἴη γάρ ῥα θεῶν παρετύγχανε μαρναμένοισιν,
75
οἳ δʼ ἄλλοι οὔ σφιν πάρεσαν θεοί, ἀλλὰ ἕκηλοι
76
σφοῖσιν ἐνὶ μεγάροισι καθήατο, ἧχι ἑκάστῳ
77
δώματα καλὰ τέτυκτο κατὰ πτύχας Οὐλύμποιο.
78
πάντες δʼ ᾐτιόωντο κελαινεφέα Κρονίωνα
79
οὕνεκʼ ἄρα Τρώεσσιν ἐβούλετο κῦδος ὀρέξαι.
80
τῶν μὲν ἄρʼ οὐκ ἀλέγιζε πατήρ· ὃ δὲ νόσφι λιασθεὶς
81
τῶν ἄλλων ἀπάνευθε καθέζετο κύδεϊ γαίων
82
εἰσορόων Τρώων τε πόλιν καὶ νῆας Ἀχαιῶν
83
χαλκοῦ τε στεροπήν, ὀλλύντάς τʼ ὀλλυμένους τε.
84
ὄφρα μὲν ἠὼς ἦν καὶ ἀέξετο ἱερὸν ἦμαρ,
85
τόφρα μάλʼ ἀμφοτέρων βέλεʼ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαός·
86
ἦμος δὲ δρυτόμος περ ἀνὴρ ὁπλίσσατο δεῖπνον
87
οὔρεος ἐν βήσσῃσιν, ἐπεί τʼ ἐκορέσσατο χεῖρας
88
τάμνων δένδρεα μακρά, ἅδος τέ μιν ἵκετο θυμόν,
89
σίτου τε γλυκεροῖο περὶ φρένας ἵμερος αἱρεῖ,
90
τῆμος σφῇ ἀρετῇ Δαναοὶ ῥήξαντο φάλαγγας
91
κεκλόμενοι ἑτάροισι κατὰ στίχας· ἐν δʼ Ἀγαμέμνων
92
πρῶτος ὄρουσʼ, ἕλε δʼ ἄνδρα Βιάνορα ποιμένα λαῶν
93
αὐτόν, ἔπειτα δʼ ἑταῖρον Ὀϊλῆα πλήξιππον.
94
ἤτοι ὅ γʼ ἐξ ἵππων κατεπάλμενος ἀντίος ἔστη·
95
τὸν δʼ ἰθὺς μεμαῶτα μετώπιον ὀξέϊ δουρὶ
96
νύξʼ, οὐδὲ στεφάνη δόρυ οἱ σχέθε χαλκοβάρεια,
97
ἀλλὰ διʼ αὐτῆς ἦλθε καὶ ὀστέου, ἐγκέφαλος δὲ
98
ἔνδον ἅπας πεπάλακτο· δάμασσε δέ μιν μεμαῶτα.
99
καὶ τοὺς μὲν λίπεν αὖθι ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
100
στήθεσι παμφαίνοντας, ἐπεὶ περίδυσε χιτῶνας·
101
αὐτὰρ ὃ βῆ Ἶσόν τε καὶ Ἄντιφον ἐξεναρίξων
102
υἷε δύω Πριάμοιο νόθον καὶ γνήσιον ἄμφω
103
εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντας· ὃ μὲν νόθος ἡνιόχευεν,
104
Ἄντιφος αὖ παρέβασκε περικλυτός· ὥ ποτʼ Ἀχιλλεὺς
105
Ἴδης ἐν κνημοῖσι δίδη μόσχοισι λύγοισι,
106
ποιμαίνοντʼ ἐπʼ ὄεσσι λαβών, καὶ ἔλυσεν ἀποίνων.
107
δὴ τότε γʼ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
108
τὸν μὲν ὑπὲρ μαζοῖο κατὰ στῆθος βάλε δουρί,
109
Ἄντιφον αὖ παρὰ οὖς ἔλασε ξίφει, ἐκ δʼ ἔβαλʼ ἵππων.
110
σπερχόμενος δʼ ἀπὸ τοῖιν ἐσύλα τεύχεα καλὰ
111
γιγνώσκων· καὶ γάρ σφε πάρος παρὰ νηυσὶ θοῇσιν
112
εἶδεν, ὅτʼ ἐξ Ἴδης ἄγαγεν πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς.
113
ὡς δὲ λέων ἐλάφοιο ταχείης νήπια τέκνα
114
ῥηϊδίως συνέαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσιν
115
ἐλθὼν εἰς εὐνήν, ἁπαλόν τέ σφʼ ἦτορ ἀπηύρα·
116
ἣ δʼ εἴ πέρ τε τύχῃσι μάλα σχεδόν, οὐ δύναταί σφι
117
χραισμεῖν· αὐτὴν γάρ μιν ὑπὸ τρόμος αἰνὸς ἱκάνει·
118
καρπαλίμως δʼ ἤϊξε διὰ δρυμὰ πυκνὰ καὶ ὕλην
119
σπεύδουσʼ ἱδρώουσα κραταιοῦ θηρὸς ὑφʼ ὁρμῆς·
120
ὣς ἄρα τοῖς οὔ τις δύνατο χραισμῆσαι ὄλεθρον
121
Τρώων, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ὑπʼ Ἀργείοισι φέβοντο.
122
αὐτὰρ ὃ Πείσανδρόν τε καὶ Ἱππόλοχον μενεχάρμην
123
υἱέας Ἀντιμάχοιο δαΐφρονος, ὅς ῥα μάλιστα
124
χρυσὸν Ἀλεξάνδροιο δεδεγμένος ἀγλαὰ δῶρα
125
οὐκ εἴασχʼ Ἑλένην δόμεναι ξανθῷ Μενελάῳ,
126
τοῦ περ δὴ δύο παῖδε λάβε κρείων Ἀγαμέμνων
127
εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντας, ὁμοῦ δʼ ἔχον ὠκέας ἵππους·
128
ἐκ γάρ σφεας χειρῶν φύγον ἡνία σιγαλόεντα,
129
τὼ δὲ κυκηθήτην· ὃ δʼ ἐναντίον ὦρτο λέων ὣς
130
Ἀτρεΐδης· τὼ δʼ αὖτʼ ἐκ δίφρου γουναζέσθην·
131
ζώγρει Ἀτρέος υἱέ, σὺ δʼ ἄξια δέξαι ἄποινα·
132
πολλὰ δʼ ἐν Ἀντιμάχοιο δόμοις κειμήλια κεῖται
133
χαλκός τε χρυσός τε πολύκμητός τε σίδηρος,
134
τῶν κέν τοι χαρίσαιτο πατὴρ ἀπερείσιʼ ἄποινα,
135
εἰ νῶϊ ζωοὺς πεπύθοιτʼ ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν.
136
ὣς τώ γε κλαίοντε προσαυδήτην βασιλῆα
137
μειλιχίοις ἐπέεσσιν· ἀμείλικτον δʼ ὄπʼ ἄκουσαν·
138
εἰ μὲν δὴ Ἀντιμάχοιο δαΐφρονος υἱέες ἐστόν,
139
ὅς ποτʼ ἐνὶ Τρώων ἀγορῇ Μενέλαον ἄνωγεν
140
ἀγγελίην ἐλθόντα σὺν ἀντιθέῳ Ὀδυσῆϊ
141
αὖθι κατακτεῖναι μηδʼ ἐξέμεν ἂψ ἐς Ἀχαιούς,
142
νῦν μὲν δὴ τοῦ πατρὸς ἀεικέα τίσετε λώβην.
143
ἦ, καὶ Πείσανδρον μὲν ἀφʼ ἵππων ὦσε χαμᾶζε
144
δουρὶ βαλὼν πρὸς στῆθος· ὃ δʼ ὕπτιος οὔδει ἐρείσθη.
145
Ἱππόλοχος δʼ ἀπόρουσε, τὸν αὖ χαμαὶ ἐξενάριξε
146
χεῖρας ἀπὸ ξίφεϊ τμήξας ἀπό τʼ αὐχένα κόψας,
147
ὅλμον δʼ ὣς ἔσσευε κυλίνδεσθαι διʼ ὁμίλου.
148
τοὺς μὲν ἔασʼ· ὃ δʼ ὅθι πλεῖσται κλονέοντο φάλαγγες,
149
τῇ ῥʼ ἐνόρουσʼ, ἅμα δʼ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί.
150
πεζοὶ μὲν πεζοὺς ὄλεκον φεύγοντας ἀνάγκῃ,
151
ἱππεῖς δʼ ἱππῆας· ὑπὸ δέ σφισιν ὦρτο κονίη
152
ἐκ πεδίου, τὴν ὦρσαν ἐρίγδουποι πόδες ἵππων
153
χαλκῷ δηϊόωντες· ἀτὰρ κρείων Ἀγαμέμνων
154
αἰὲν ἀποκτείνων ἕπετʼ Ἀργείοισι κελεύων.
155
ὡς δʼ ὅτε πῦρ ἀΐδηλον ἐν ἀξύλῳ ἐμπέσῃ ὕλῃ,
156
πάντῃ τʼ εἰλυφόων ἄνεμος φέρει, οἳ δέ τε θάμνοι
157
πρόρριζοι πίπτουσιν ἐπειγόμενοι πυρὸς ὁρμῇ·
158
ὣς ἄρʼ ὑπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι πῖπτε κάρηνα
159
Τρώων φευγόντων, πολλοὶ δʼ ἐριαύχενες ἵπποι
160
κείνʼ ὄχεα κροτάλιζον ἀνὰ πτολέμοιο γεφύρας
161
ἡνιόχους ποθέοντες ἀμύμονας· οἳ δʼ ἐπὶ γαίῃ
162
κείατο, γύπεσσιν πολὺ φίλτεροι ἢ ἀλόχοισιν.
163
Ἕκτορα δʼ ἐκ βελέων ὕπαγε Ζεὺς ἔκ τε κονίης
164
ἔκ τʼ ἀνδροκτασίης ἔκ θʼ αἵματος ἔκ τε κυδοιμοῦ·
165
Ἀτρεΐδης δʼ ἕπετο σφεδανὸν Δαναοῖσι κελεύων.
166
οἳ δὲ παρʼ Ἴλου σῆμα παλαιοῦ Δαρδανίδαο
167
μέσσον κὰπ πεδίον παρʼ ἐρινεὸν ἐσσεύοντο
168
ἱέμενοι πόλιος· ὃ δὲ κεκλήγων ἕπετʼ αἰεὶ
169
Ἀτρεΐδης, λύθρῳ δὲ παλάσσετο χεῖρας ἀάπτους.
170
ἀλλʼ ὅτε δὴ Σκαιάς τε πύλας καὶ φηγὸν ἵκοντο,
171
ἔνθʼ ἄρα δὴ ἵσταντο καὶ ἀλλήλους ἀνέμιμνον.
172
οἳ δʼ ἔτι κὰμ μέσσον πεδίον φοβέοντο βόες ὥς,
173
ἅς τε λέων ἐφόβησε μολὼν ἐν νυκτὸς ἀμολγῷ
174
πάσας· τῇ δέ τʼ ἰῇ ἀναφαίνεται αἰπὺς ὄλεθρος·
175
τῆς δʼ ἐξ αὐχένʼ ἔαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι
176
πρῶτον, ἔπειτα δέ θʼ αἷμα καὶ ἔγκατα πάντα λαφύσσει·
177
ὣς τοὺς Ἀτρεΐδης ἔφεπε κρείων Ἀγαμέμνων
178
αἰὲν ἀποκτείνων τὸν ὀπίστατον· οἳ δʼ ἐφέβοντο.
179
πολλοὶ δὲ πρηνεῖς τε καὶ ὕπτιοι ἔκπεσον ἵππων
180
Ἀτρεΐδεω ὑπὸ χερσί· περὶ πρὸ γὰρ ἔγχεϊ θῦεν.
181
ἀλλʼ ὅτε δὴ τάχʼ ἔμελλεν ὑπὸ πτόλιν αἰπύ τε τεῖχος
182
ἵξεσθαι, τότε δή ῥα πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε
183
Ἴδης ἐν κορυφῇσι καθέζετο πιδηέσσης
184
οὐρανόθεν καταβάς· ἔχε δʼ ἀστεροπὴν μετὰ χερσίν.
185
Ἶριν δʼ ὄτρυνε χρυσόπτερον ἀγγελέουσαν·
186
βάσκʼ ἴθι Ἶρι ταχεῖα, τὸν Ἕκτορι μῦθον ἐνίσπες·
187
ὄφρʼ ἂν μέν κεν ὁρᾷ Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν
188
θύνοντʼ ἐν προμάχοισιν ἐναίροντα στίχας ἀνδρῶν,
189
τόφρʼ ἀναχωρείτω, τὸν δʼ ἄλλον λαὸν ἀνώχθω
190
μάρνασθαι δηΐοισι κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην.
191
αὐτὰρ ἐπεί κʼ ἢ δουρὶ τυπεὶς ἢ βλήμενος ἰῷ
192
εἰς ἵππους ἅλεται, τότε οἱ κράτος ἐγγυαλίξω
193
κτείνειν εἰς ὅ κε νῆας ἐϋσσέλμους ἀφίκηται
194
δύῃ τʼ ἠέλιος καὶ ἐπὶ κνέφας ἱερὸν ἔλθῃ.
195
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις,
196
βῆ δὲ κατʼ Ἰδαίων ὀρέων εἰς Ἴλιον ἱρήν.
197
εὗρʼ υἱὸν Πριάμοιο δαΐφρονος Ἕκτορα δῖον
198
ἑσταότʼ ἔν θʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασι κολλητοῖσιν·
199
ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη πόδας ὠκέα Ἶρις·
200
Ἕκτορ υἱὲ Πριάμοιο Διὶ μῆτιν ἀτάλαντε
201
Ζεύς με πατὴρ προέηκε τεῒν τάδε μυθήσασθαι.
202
ὄφρʼ ἂν μέν κεν ὁρᾷς Ἀγαμέμνονα ποιμένα λαῶν
203
θύνοντʼ ἐν προμάχοισιν, ἐναίροντα στίχας ἀνδρῶν,
204
τόφρʼ ὑπόεικε μάχης, τὸν δʼ ἄλλον λαὸν ἄνωχθι
205
μάρνασθαι δηΐοισι κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην.
206
αὐτὰρ ἐπεί κʼ ἢ δουρὶ τυπεὶς ἢ βλήμενος ἰῷ
207
εἰς ἵππους ἅλεται, τότε τοι κράτος ἐγγυαλίξει
208
κτείνειν, εἰς ὅ κε νῆας ἐϋσσέλμους ἀφίκηαι
209
δύῃ τʼ ἠέλιος καὶ ἐπὶ κνέφας ἱερὸν ἔλθῃ.
210
ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πόδας ὠκέα Ἶρις,
211
Ἕκτωρ δʼ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε,
212
πάλλων δʼ ὀξέα δοῦρα κατὰ στρατὸν ᾤχετο πάντῃ
213
ὀτρύνων μαχέσασθαι, ἔγειρε δὲ φύλοπιν αἰνήν.
214
οἳ δʼ ἐλελίχθησαν καὶ ἐναντίοι ἔσταν Ἀχαιῶν,
215
Ἀργεῖοι δʼ ἑτέρωθεν ἐκαρτύναντο φάλαγγας.
216
ἀρτύνθη δὲ μάχη, στὰν δʼ ἀντίοι· ἐν δʼ Ἀγαμέμνων
217
πρῶτος ὄρουσʼ, ἔθελεν δὲ πολὺ προμάχεσθαι ἁπάντων.
218
ἔσπετε νῦν μοι Μοῦσαι Ὀλύμπια δώματʼ ἔχουσαι
219
ὅς τις δὴ πρῶτος Ἀγαμέμνονος ἀντίον ἦλθεν
220
ἢ αὐτῶν Τρώων ἠὲ κλειτῶν ἐπικούρων.
221
Ἰφιδάμας Ἀντηνορίδης ἠΰς τε μέγας τε
222
ὃς τράφη ἐν Θρῄκῃ ἐριβώλακι μητέρι μήλων·
223
Κισσῆς τόν γʼ ἔθρεψε δόμοις ἔνι τυτθὸν ἐόντα
224
μητροπάτωρ, ὃς τίκτε Θεανὼ καλλιπάρῃον·
225
αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἥβης ἐρικυδέος ἵκετο μέτρον,
226
αὐτοῦ μιν κατέρυκε, δίδου δʼ ὅ γε θυγατέρα ἥν·
227
γήμας δʼ ἐκ θαλάμοιο μετὰ κλέος ἵκετʼ Ἀχαιῶν
228
σὺν δυοκαίδεκα νηυσὶ κορωνίσιν, αἵ οἱ ἕποντο.
229
τὰς μὲν ἔπειτʼ ἐν Περκώτῃ λίπε νῆας ἐΐσας,
230
αὐτὰρ ὃ πεζὸς ἐὼν ἐς Ἴλιον εἰληλούθει·
231
ὅς ῥα τότʼ Ἀτρεΐδεω Ἀγαμέμνονος ἀντίον ἦλθεν.
232
οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες,
233
Ἀτρεΐδης μὲν ἅμαρτε, παραὶ δέ οἱ ἐτράπετʼ ἔγχος,
234
Ἰφιδάμας δὲ κατὰ ζώνην θώρηκος ἔνερθε
235
νύξʼ, ἐπὶ δʼ αὐτὸς ἔρεισε βαρείῃ χειρὶ πιθήσας·
236
οὐδʼ ἔτορε ζωστῆρα παναίολον, ἀλλὰ πολὺ πρὶν
237
ἀργύρῳ ἀντομένη μόλιβος ὣς ἐτράπετʼ αἰχμή.
238
καὶ τό γε χειρὶ λαβὼν εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
239
ἕλκʼ ἐπὶ οἷ μεμαὼς ὥς τε λίς, ἐκ δʼ ἄρα χειρὸς
240
σπάσσατο· τὸν δʼ ἄορι πλῆξʼ αὐχένα, λῦσε δὲ γυῖα.
241
ὣς ὃ μὲν αὖθι πεσὼν κοιμήσατο χάλκεον ὕπνον
242
οἰκτρὸς ἀπὸ μνηστῆς ἀλόχου, ἀστοῖσιν ἀρήγων,
243
κουριδίης, ἧς οὔ τι χάριν ἴδε, πολλὰ δʼ ἔδωκε·
244
πρῶθʼ ἑκατὸν βοῦς δῶκεν, ἔπειτα δὲ χίλιʼ ὑπέστη
245
αἶγας ὁμοῦ καὶ ὄϊς, τά οἱ ἄσπετα ποιμαίνοντο.
246
δὴ τότε γʼ Ἀτρεΐδης Ἀγαμέμνων ἐξενάριξε,
247
βῆ δὲ φέρων ἀνʼ ὅμιλον Ἀχαιῶν τεύχεα καλά.
248
τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησε Κόων ἀριδείκετος ἀνδρῶν
249
πρεσβυγενὴς Ἀντηνορίδης, κρατερόν ῥά ἑ πένθος
250
ὀφθαλμοὺς ἐκάλυψε κασιγνήτοιο πεσόντος.
251
στῆ δʼ εὐρὰξ σὺν δουρὶ λαθὼν Ἀγαμέμνονα δῖον,
252
νύξε δέ μιν κατὰ χεῖρα μέσην ἀγκῶνος ἔνερθε,
253
ἀντικρὺ δὲ διέσχε φαεινοῦ δουρὸς ἀκωκή.
254
ῥίγησέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
255
ἀλλʼ οὐδʼ ὧς ἀπέληγε μάχης ἠδὲ πτολέμοιο,
256
ἀλλʼ ἐπόρουσε Κόωνι ἔχων ἀνεμοτρεφὲς ἔγχος.
257
ἤτοι ὃ Ἰφιδάμαντα κασίγνητον καὶ ὄπατρον
258
ἕλκε ποδὸς μεμαώς, καὶ ἀΰτει πάντας ἀρίστους·
259
τὸν δʼ ἕλκοντʼ ἀνʼ ὅμιλον ὑπʼ ἀσπίδος ὀμφαλοέσσης
260
οὔτησε ξυστῷ χαλκήρεϊ, λῦσε δὲ γυῖα·
261
τοῖο δʼ ἐπʼ Ἰφιδάμαντι κάρη ἀπέκοψε παραστάς.
262
ἔνθʼ Ἀντήνορος υἷες ὑπʼ Ἀτρεΐδῃ βασιλῆϊ
263
πότμον ἀναπλήσαντες ἔδυν δόμον Ἄϊδος εἴσω.
264
αὐτὰρ ὃ τῶν ἄλλων ἐπεπωλεῖτο στίχας ἀνδρῶν
265
ἔγχεΐ τʼ ἄορί τε μεγάλοισί τε χερμαδίοισιν,
266
ὄφρά οἱ αἷμʼ ἔτι θερμὸν ἀνήνοθεν ἐξ ὠτειλῆς.
267
αὐτὰρ ἐπεὶ τὸ μὲν ἕλκος ἐτέρσετο, παύσατο δʼ αἷμα,
268
ὀξεῖαι δʼ ὀδύναι δῦνον μένος Ἀτρεΐδαο.
269
ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ὠδίνουσαν ἔχῃ βέλος ὀξὺ γυναῖκα
270
δριμύ, τό τε προϊεῖσι μογοστόκοι Εἰλείθυιαι
271
Ἥρης θυγατέρες πικρὰς ὠδῖνας ἔχουσαι,
272
ὣς ὀξεῖʼ ὀδύναι δῦνον μένος Ἀτρεΐδαο.
273
ἐς δίφρον δʼ ἀνόρουσε, καὶ ἡνιόχῳ ἐπέτελλε
274
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· ἤχθετο γὰρ κῆρ.
275
ἤϋσεν δὲ διαπρύσιον Δαναοῖσι γεγωνώς·
276
ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
277
ὑμεῖς μὲν νῦν νηυσὶν ἀμύνετε ποντοπόροισι
278
φύλοπιν ἀργαλέην, ἐπεὶ οὐκ ἐμὲ μητίετα Ζεὺς
279
εἴασε Τρώεσσι πανημέριον πολεμίζειν.
280
ὣς ἔφαθʼ, ἡνίοχος δʼ ἵμασεν καλλίτριχας ἵππους
281
νῆας ἔπι γλαφυράς· τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην·
282
ἄφρεον δὲ στήθεα, ῥαίνοντο δὲ νέρθε κονίῃ
283
τειρόμενον βασιλῆα μάχης ἀπάνευθε φέροντες.
284
Ἕκτωρ δʼ ὡς ἐνόησʼ Ἀγαμέμνονα νόσφι κιόντα
285
Τρωσί τε καὶ Λυκίοισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας·
286
Τρῶες καὶ Λύκιοι καὶ Δάρδανοι ἀγχιμαχηταὶ
287
ἀνέρες ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδος ἀλκῆς.
288
οἴχετʼ ἀνὴρ ὤριστος, ἐμοὶ δὲ μέγʼ εὖχος ἔδωκε
289
Ζεὺς Κρονίδης· ἀλλʼ ἰθὺς ἐλαύνετε μώνυχας ἵππους
290
ἰφθίμων Δαναῶν, ἵνʼ ὑπέρτερον εὖχος ἄρησθε.
291
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
292
ὡς δʼ ὅτε πού τις θηρητὴρ κύνας ἀργιόδοντας
293
σεύῃ ἐπʼ ἀγροτέρῳ συῒ καπρίῳ ἠὲ λέοντι,
294
ὣς ἐπʼ Ἀχαιοῖσιν σεῦε Τρῶας μεγαθύμους
295
Ἕκτωρ Πριαμίδης βροτολοιγῷ ἶσος Ἄρηϊ.
296
αὐτὸς δʼ ἐν πρώτοισι μέγα φρονέων ἐβεβήκει,
297
ἐν δʼ ἔπεσʼ ὑσμίνῃ ὑπεραέϊ ἶσος ἀέλλῃ,
298
ἥ τε καθαλλομένη ἰοειδέα πόντον ὀρίνει.
299
ἔνθα τίνα πρῶτον, τίνα δʼ ὕστατον ἐξενάριξεν
300
Ἕκτωρ Πριαμίδης, ὅτε οἱ Ζεὺς κῦδος ἔδωκεν;
301
Ἀσαῖον μὲν πρῶτα καὶ Αὐτόνοον καὶ Ὀπίτην
302
καὶ Δόλοπα Κλυτίδην καὶ Ὀφέλτιον ἠδʼ Ἀγέλαον
303
Αἴσυμνόν τʼ Ὦρόν τε καὶ Ἱππόνοον μενεχάρμην.
304
τοὺς ἄρʼ ὅ γʼ ἡγεμόνας Δαναῶν ἕλεν, αὐτὰρ ἔπειτα
305
πληθύν, ὡς ὁπότε νέφεα Ζέφυρος στυφελίξῃ
306
ἀργεστᾶο Νότοιο βαθείῃ λαίλαπι τύπτων·
307
πολλὸν δὲ τρόφι κῦμα κυλίνδεται, ὑψόσε δʼ ἄχνη
308
σκίδναται ἐξ ἀνέμοιο πολυπλάγκτοιο ἰωῆς·
309
ὣς ἄρα πυκνὰ καρήαθʼ ὑφʼ Ἕκτορι δάμνατο λαῶν.
310
ἔνθά κε λοιγὸς ἔην καὶ ἀμήχανα ἔργα γένοντο,
311
καί νύ κεν ἐν νήεσσι πέσον φεύγοντες Ἀχαιοί,
312
εἰ μὴ Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ κέκλετʼ Ὀδυσσεύς·
313
Τυδεΐδη τί παθόντε λελάσμεθα θούριδος ἀλκῆς;
314
ἀλλʼ ἄγε δεῦρο πέπον, παρʼ ἔμʼ ἵσταο· δὴ γὰρ ἔλεγχος
315
ἔσσεται εἴ κεν νῆας ἕλῃ κορυθαίολος Ἕκτωρ.
316
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
317
ἤτοι ἐγὼ μενέω καὶ τλήσομαι· ἀλλὰ μίνυνθα
318
ἡμέων ἔσσεται ἦδος, ἐπεὶ νεφεληγερέτα Ζεὺς
319
Τρωσὶν δὴ βόλεται δοῦναι κράτος ἠέ περ ἡμῖν.
320
ἦ καὶ Θυμβραῖον μὲν ἀφʼ ἵππων ὦσε χαμᾶζε
321
δουρὶ βαλὼν κατὰ μαζὸν ἀριστερόν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
322
ἀντίθεον θεράποντα Μολίονα τοῖο ἄνακτος.
323
τοὺς μὲν ἔπειτʼ εἴασαν, ἐπεὶ πολέμου ἀπέπαυσαν·
324
τὼ δʼ ἀνʼ ὅμιλον ἰόντε κυδοίμεον, ὡς ὅτε κάπρω
325
ἐν κυσὶ θηρευτῇσι μέγα φρονέοντε πέσητον·
326
ὣς ὄλεκον Τρῶας πάλιν ὀρμένω· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
327
ἀσπασίως φεύγοντες ἀνέπνεον Ἕκτορα δῖον.
328
ἔνθʼ ἑλέτην δίφρόν τε καὶ ἀνέρε δήμου ἀρίστω
329
υἷε δύω Μέροπος Περκωσίου, ὃς περὶ πάντων
330
ᾔδεε μαντοσύνας, οὐδὲ οὓς παῖδας ἔασκε
331
στείχειν ἐς πόλεμον φθισήνορα· τὼ δέ οἱ οὔ τι
332
πειθέσθην· κῆρες γὰρ ἄγον μέλανος θανάτοιο.
333
τοὺς μὲν Τυδεΐδης δουρικλειτὸς Διομήδης
334
θυμοῦ καὶ ψυχῆς κεκαδὼν κλυτὰ τεύχεʼ ἀπηύρα·
335
Ἱππόδαμον δʼ Ὀδυσεὺς καὶ Ὑπείροχον ἐξενάριξεν.
336
ἔνθά σφιν κατὰ ἶσα μάχην ἐτάνυσσε Κρονίων
337
ἐξ Ἴδης καθορῶν· τοὶ δʼ ἀλλήλους ἐνάριζον.
338
ἤτοι Τυδέος υἱὸς Ἀγάστροφον οὔτασε δουρὶ
339
Παιονίδην ἥρωα κατʼ ἰσχίον· οὐ δέ οἱ ἵπποι
340
ἐγγὺς ἔσαν προφυγεῖν, ἀάσατο δὲ μέγα θυμῷ.
341
τοὺς μὲν γὰρ θεράπων ἀπάνευθʼ ἔχεν, αὐτὰρ ὃ πεζὸς
342
θῦνε διὰ προμάχων, εἷος φίλον ὤλεσε θυμόν.
343
Ἕκτωρ δʼ ὀξὺ νόησε κατὰ στίχας, ὦρτο δʼ ἐπʼ αὐτοὺς
344
κεκλήγων· ἅμα δὲ Τρώων εἵποντο φάλαγγες.
345
τὸν δὲ ἰδὼν ῥίγησε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης,
346
αἶψα δʼ Ὀδυσσῆα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·
347
νῶϊν δὴ τόδε πῆμα κυλίνδεται ὄβριμος Ἕκτωρ·
348
ἀλλʼ ἄγε δὴ στέωμεν καὶ ἀλεξώμεσθα μένοντες.
349
ἦ ῥα, καὶ ἀμπεπαλὼν προΐει δολιχόσκιον ἔγχος
350
καὶ βάλεν, οὐδʼ ἀφάμαρτε τιτυσκόμενος κεφαλῆφιν,
351
ἄκρην κὰκ κόρυθα· πλάγχθη δʼ ἀπὸ χαλκόφι χαλκός,
352
οὐδʼ ἵκετο χρόα καλόν· ἐρύκακε γὰρ τρυφάλεια
353
τρίπτυχος αὐλῶπις, τήν οἱ πόρε Φοῖβος Ἀπόλλων.
354
Ἕκτωρ δʼ ὦκʼ ἀπέλεθρον ἀνέδραμε, μίκτο δʼ ὁμίλῳ,
355
στῆ δὲ γνὺξ ἐριπὼν καὶ ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ
356
γαίης· ἀμφὶ δὲ ὄσσε κελαινὴ νὺξ ἐκάλυψεν.
357
ὄφρα δὲ Τυδεΐδης μετὰ δούρατος ᾤχετʼ ἐρωὴν
358
τῆλε διὰ προμάχων, ὅθι οἱ καταείσατο γαίης
359
τόφρʼ Ἕκτωρ ἔμπνυτο, καὶ ἂψ ἐς δίφρον ὀρούσας
360
ἐξέλασʼ ἐς πληθύν, καὶ ἀλεύατο κῆρα μέλαιναν.
361
δουρὶ δʼ ἐπαΐσσων προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
362
ἐξ αὖ νῦν ἔφυγες θάνατον κύον· ἦ τέ τοι ἄγχι
363
ἦλθε κακόν· νῦν αὖτέ σʼ ἐρύσατο Φοῖβος Ἀπόλλων
364
ᾧ μέλλεις εὔχεσθαι ἰὼν ἐς δοῦπον ἀκόντων.
365
ἦ θήν σʼ ἐξανύω γε καὶ ὕστερον ἀντιβολήσας,
366
εἴ πού τις καὶ ἔμοιγε θεῶν ἐπιτάρροθός ἐστι.
367
νῦν αὖ τοὺς ἄλλους ἐπιείσομαι, ὅν κε κιχείω.
368
ἦ, καὶ Παιονίδην δουρὶ κλυτὸν ἐξενάριζεν.
369
αὐτὰρ Ἀλέξανδρος Ἑλένης πόσις ἠϋκόμοιο
370
Τυδεΐδῃ ἔπι τόξα τιταίνετο ποιμένι λαῶν,
371
στήλῃ κεκλιμένος ἀνδροκμήτῳ ἐπὶ τύμβῳ
372
Ἴλου Δαρδανίδαο, παλαιοῦ δημογέροντος.
373
ἤτοι ὃ μὲν θώρηκα Ἀγαστρόφου ἰφθίμοιο
374
αἴνυτʼ ἀπὸ στήθεσφι παναίολον ἀσπίδα τʼ ὤμων
375
καὶ κόρυθα βριαρήν· ὃ δὲ τόξου πῆχυν ἄνελκε
376
καὶ βάλεν, οὐδʼ ἄρα μιν ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός,
377
ταρσὸν δεξιτεροῖο ποδός· διὰ δʼ ἀμπερὲς ἰὸς
378
ἐν γαίῃ κατέπηκτο· ὃ δὲ μάλα ἡδὺ γελάσσας
379
ἐκ λόχου ἀμπήδησε καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα·
380
βέβληαι οὐδʼ ἅλιον βέλος ἔκφυγεν· ὡς ὄφελόν τοι
381
νείατον ἐς κενεῶνα βαλὼν ἐκ θυμὸν ἑλέσθαι.
382
οὕτω κεν καὶ Τρῶες ἀνέπνευσαν κακότητος,
383
οἵ τέ σε πεφρίκασι λέονθʼ ὡς μηκάδες αἶγες.
384
τὸν δʼ οὐ ταρβήσας προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
385
τοξότα λωβητὴρ κέρᾳ ἀγλαὲ παρθενοπῖπα
386
εἰ μὲν δὴ ἀντίβιον σὺν τεύχεσι πειρηθείης,
387
οὐκ ἄν τοι χραίσμῃσι βιὸς καὶ ταρφέες ἰοί·
388
νῦν δέ μʼ ἐπιγράψας ταρσὸν ποδὸς εὔχεαι αὔτως.
389
οὐκ ἀλέγω, ὡς εἴ με γυνὴ βάλοι ἢ πάϊς ἄφρων·
390
κωφὸν γὰρ βέλος ἀνδρὸς ἀνάλκιδος οὐτιδανοῖο.
391
ἦ τʼ ἄλλως ὑπʼ ἐμεῖο, καὶ εἴ κʼ ὀλίγον περ ἐπαύρῃ,
392
ὀξὺ βέλος πέλεται, καὶ ἀκήριον αἶψα τίθησι.
393
τοῦ δὲ γυναικὸς μέν τʼ ἀμφίδρυφοί εἰσι παρειαί,
394
παῖδες δʼ ὀρφανικοί· ὃ δέ θʼ αἵματι γαῖαν ἐρεύθων
395
πύθεται, οἰωνοὶ δὲ περὶ πλέες ἠὲ γυναῖκες.
396
ὣς φάτο, τοῦ δʼ Ὀδυσεὺς δουρικλυτὸς ἐγγύθεν ἐλθὼν
397
ἔστη πρόσθʼ· ὃ δʼ ὄπισθε καθεζόμενος βέλος ὠκὺ
398
ἐκ ποδὸς ἕλκʼ, ὀδύνη δὲ διὰ χροὸς ἦλθʼ ἀλεγεινή.
399
ἐς δίφρον δʼ ἀνόρουσε, καὶ ἡνιόχῳ ἐπέτελλε
400
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· ἤχθετο γὰρ κῆρ.
401
οἰώθη δʼ Ὀδυσεὺς δουρὶ κλυτός, οὐδέ τις αὐτῷ
402
Ἀργείων παρέμεινεν, ἐπεὶ φόβος ἔλλαβε πάντας·
403
ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·
404
ὤ μοι ἐγὼ τί πάθω; μέγα μὲν κακὸν αἴ κε φέβωμαι
405
πληθὺν ταρβήσας· τὸ δὲ ῥίγιον αἴ κεν ἁλώω
406
μοῦνος· τοὺς δʼ ἄλλους Δαναοὺς ἐφόβησε Κρονίων.
407
ἀλλὰ τί ἤ μοι ταῦτα φίλος διελέξατο θυμός;
408
οἶδα γὰρ ὅττι κακοὶ μὲν ἀποίχονται πολέμοιο,
409
ὃς δέ κʼ ἀριστεύῃσι μάχῃ ἔνι τὸν δὲ μάλα χρεὼ
410
ἑστάμεναι κρατερῶς, ἤ τʼ ἔβλητʼ ἤ τʼ ἔβαλʼ ἄλλον.
411
εἷος ὃ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,
412
τόφρα δʼ ἐπὶ Τρώων στίχες ἤλυθον ἀσπιστάων,
413
ἔλσαν δʼ ἐν μέσσοισι, μετὰ σφίσι πῆμα τιθέντες.
414
ὡς δʼ ὅτε κάπριον ἀμφὶ κύνες θαλεροί τʼ αἰζηοὶ
415
σεύωνται, ὃ δέ τʼ εἶσι βαθείης ἐκ ξυλόχοιο
416
θήγων λευκὸν ὀδόντα μετὰ γναμπτῇσι γένυσσιν,
417
ἀμφὶ δέ τʼ ἀΐσσονται, ὑπαὶ δέ τε κόμπος ὀδόντων
418
γίγνεται, οἳ δὲ μένουσιν ἄφαρ δεινόν περ ἐόντα,
419
ὥς ῥα τότʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα Διῒ φίλον ἐσσεύοντο
420
Τρῶες· ὃ δὲ πρῶτον μὲν ἀμύμονα Δηϊοπίτην
421
οὔτασεν ὦμον ὕπερθεν ἐπάλμενος ὀξέϊ δουρί,
422
αὐτὰρ ἔπειτα Θόωνα καὶ Ἔννομον ἐξενάριξε.
423
Χερσιδάμαντα δʼ ἔπειτα καθʼ ἵππων ἀΐξαντα
424
δουρὶ κατὰ πρότμησιν ὑπʼ ἀσπίδος ὀμφαλοέσσης
425
νύξεν· ὃ δʼ ἐν κονίῃσι πεσὼν ἕλε γαῖαν ἀγοστῷ.
426
τοὺς μὲν ἔασʼ, ὃ δʼ ἄρʼ Ἱππασίδην Χάροπʼ οὔτασε δουρὶ
427
αὐτοκασίγνητον εὐηφενέος Σώκοιο.
428
τῷ δʼ ἐπαλεξήσων Σῶκος κίεν ἰσόθεος φώς,
429
στῆ δὲ μάλʼ ἐγγὺς ἰὼν καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν
430
ὦ Ὀδυσεῦ πολύαινε δόλων ἆτʼ ἠδὲ πόνοιο
431
σήμερον ἢ δοιοῖσιν ἐπεύξεαι Ἱππασίδῃσι
432
τοιώδʼ ἄνδρε κατακτείνας καὶ τεύχεʼ ἀπούρας,
433
ἤ κεν ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσῃς.
434
ὣς εἰπὼν οὔτησε κατʼ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην.
435
διὰ μὲν ἀσπίδος ἦλθε φαεινῆς ὄβριμον ἔγχος,
436
καὶ διὰ θώρηκος πολυδαιδάλου ἠρήρειστο,
437
πάντα δʼ ἀπὸ πλευρῶν χρόα ἔργαθεν, οὐδʼ ἔτʼ ἔασε
438
Παλλὰς Ἀθηναίη μιχθήμεναι ἔγκασι φωτός.
439
γνῶ δʼ Ὀδυσεὺς ὅ οἱ οὔ τι τέλος κατακαίριον ἦλθεν,
440
ἂψ δʼ ἀναχωρήσας Σῶκον πρὸς μῦθον ἔειπεν·
441
ἆ δείλʼ ἦ μάλα δή σε κιχάνεται αἰπὺς ὄλεθρος.
442
ἤτοι μέν ῥʼ ἔμʼ ἔπαυσας ἐπὶ Τρώεσσι μάχεσθαι·
443
σοὶ δʼ ἐγὼ ἐνθάδε φημὶ φόνον καὶ κῆρα μέλαιναν
444
ἤματι τῷδʼ ἔσσεσθαι, ἐμῷ δʼ ὑπὸ δουρὶ δαμέντα
445
εὖχος ἐμοὶ δώσειν, ψυχὴν δʼ Ἄϊδι κλυτοπώλῳ.
446
ἦ, καὶ ὃ μὲν φύγαδʼ αὖτις ὑποστρέψας ἐβεβήκει,
447
τῷ δὲ μεταστρεφθέντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πῆξεν
448
ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσε,
449
δούπησεν δὲ πεσών· ὃ δʼ ἐπεύξατο δῖος Ὀδυσσεύς·
450
ὦ Σῶχʼ Ἱππάσου υἱὲ δαΐφρονος ἱπποδάμοιο
451
φθῆ σε τέλος θανάτοιο κιχήμενον, οὐδʼ ὑπάλυξας.
452
ἆ δείλʼ οὐ μὲν σοί γε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ
453
ὄσσε καθαιρήσουσι θανόντι περ, ἀλλʼ οἰωνοὶ
454
ὠμησταὶ ἐρύουσι, περὶ πτερὰ πυκνὰ βαλόντες.
455
αὐτὰρ ἔμʼ, εἴ κε θάνω, κτεριοῦσί γε δῖοι Ἀχαιοί.
456
ὣς εἰπὼν Σώκοιο δαΐφρονος ὄβριμον ἔγχος
457
ἔξω τε χροὸς ἕλκε καὶ ἀσπίδος ὀμφαλοέσσης·
458
αἷμα δέ οἱ σπασθέντος ἀνέσσυτο, κῆδε δὲ θυμόν.
459
Τρῶες δὲ μεγάθυμοι ὅπως ἴδον αἷμʼ Ὀδυσῆος
460
κεκλόμενοι καθʼ ὅμιλον ἐπʼ αὐτῷ πάντες ἔβησαν.
461
αὐτὰρ ὅ γʼ ἐξοπίσω ἀνεχάζετο, αὖε δʼ ἑταίρους.
462
τρὶς μὲν ἔπειτʼ ἤϋσεν ὅσον κεφαλὴ χάδε φωτός,
463
τρὶς δʼ ἄϊεν ἰάχοντος ἄρηι φίλος Μενέλαος.
464
αἶψα δʼ ἄρʼ Αἴαντα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·
465
Αἶαν διογενὲς Τελαμώνιε κοίρανε λαῶν
466
ἀμφί μʼ Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος ἵκετʼ ἀϋτὴ
467
τῷ ἰκέλη ὡς εἴ ἑ βιῴατο μοῦνον ἐόντα
468
Τρῶες ἀποτμήξαντες ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ.
469
ἀλλʼ ἴομεν καθʼ ὅμιλον· ἀλεξέμεναι γὰρ ἄμεινον.
470
δείδω μή τι πάθῃσιν ἐνὶ Τρώεσσι μονωθεὶς
471
ἐσθλὸς ἐών, μεγάλη δὲ ποθὴ Δαναοῖσι γένηται.
472
ὣς εἰπὼν ὃ μὲν ἦρχʼ, ὃ δʼ ἅμʼ ἕσπετο ἰσόθεος φώς.
473
εὗρον ἔπειτʼ Ὀδυσῆα Διῒ φίλον· ἀμφὶ δʼ ἄρʼ αὐτὸν
474
Τρῶες ἕπονθʼ ὡς εἴ τε δαφοινοὶ θῶες ὄρεσφιν
475
ἀμφʼ ἔλαφον κεραὸν βεβλημένον, ὅν τʼ ἔβαλʼ ἀνὴρ
476
ἰῷ ἀπὸ νευρῆς· τὸν μέν τʼ ἤλυξε πόδεσσι
477
φεύγων, ὄφρʼ αἷμα λιαρὸν καὶ γούνατʼ ὀρώρῃ·
478
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τόν γε δαμάσσεται ὠκὺς ὀϊστός,
479
ὠμοφάγοι μιν θῶες ἐν οὔρεσι δαρδάπτουσιν
480
ἐν νέμεϊ σκιερῷ· ἐπί τε λῖν ἤγαγε δαίμων
481
σίντην· θῶες μέν τε διέτρεσαν, αὐτὰρ ὃ δάπτει·
482
ὥς ῥα τότʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην
483
Τρῶες ἕπον πολλοί τε καὶ ἄλκιμοι, αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως
484
ἀΐσσων ᾧ ἔγχει ἀμύνετο νηλεὲς ἦμαρ.
485
Αἴας δʼ ἐγγύθεν ἦλθε φέρων σάκος ἠΰτε πύργον,
486
στῆ δὲ παρέξ· Τρῶες δὲ διέτρεσαν ἄλλυδις ἄλλος.
487
ἤτοι τὸν Μενέλαος ἀρήϊος ἔξαγʼ ὁμίλου
488
χειρὸς ἔχων, εἷος θεράπων σχεδὸν ἤλασεν ἵππους.
489
Αἴας δὲ Τρώεσσιν ἐπάλμενος εἷλε Δόρυκλον
490
Πριαμίδην νόθον υἱόν, ἔπειτα δὲ Πάνδοκον οὖτα,
491
οὖτα δὲ Λύσανδρον καὶ Πύρασον ἠδὲ Πυλάρτην.
492
ὡς δʼ ὁπότε πλήθων ποταμὸς πεδίον δὲ κάτεισι
493
χειμάρρους κατʼ ὄρεσφιν ὀπαζόμενος Διὸς ὄμβρῳ,
494
πολλὰς δὲ δρῦς ἀζαλέας, πολλὰς δέ τε πεύκας
495
ἐσφέρεται, πολλὸν δέ τʼ ἀφυσγετὸν εἰς ἅλα βάλλει,
496
ὣς ἔφεπε κλονέων πεδίον τότε φαίδιμος Αἴας,
497
δαΐζων ἵππους τε καὶ ἀνέρας· οὐδέ πω Ἕκτωρ
498
πεύθετʼ, ἐπεί ῥα μάχης ἐπʼ ἀριστερὰ μάρνατο πάσης
499
ὄχθας πὰρ ποταμοῖο Σκαμάνδρου, τῇ ῥα μάλιστα
500
ἀνδρῶν πῖπτε κάρηνα, βοὴ δʼ ἄσβεστος ὀρώρει
501
Νέστορά τʼ ἀμφὶ μέγαν καὶ ἀρήϊον Ἰδομενῆα.
502
Ἕκτωρ μὲν μετὰ τοῖσιν ὁμίλει μέρμερα ῥέζων
503
ἔγχεΐ θʼ ἱπποσύνῃ τε, νέων δʼ ἀλάπαζε φάλαγγας·
504
οὐδʼ ἄν πω χάζοντο κελεύθου δῖοι Ἀχαιοὶ
505
εἰ μὴ Ἀλέξανδρος Ἑλένης πόσις ἠϋκόμοιο
506
παῦσεν ἀριστεύοντα Μαχάονα ποιμένα λαῶν,
507
ἰῷ τριγλώχινι βαλὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον.
508
τῷ ῥα περίδεισαν μένεα πνείοντες Ἀχαιοὶ
509
μή πώς μιν πολέμοιο μετακλινθέντος ἕλοιεν.
510
αὐτίκα δʼ Ἰδομενεὺς προσεφώνεε Νέστορα δῖον·
511
ὦ Νέστορ Νηληϊάδη μέγα κῦδος Ἀχαιῶν
Translation
Nestor, son of Neleus, great glory [kudos] of the Achaeans,
512
ἄγρει σῶν ὀχέων ἐπιβήσεο, πὰρ δὲ Μαχάων
Translation
come and mount your chariot, and by your side let Makhaon
513
βαινέτω, ἐς νῆας δὲ τάχιστʼ ἔχε μώνυχας ἵππους·
Translation
mount, and with all speed drive your solid-hoofed horses to the ships.
514
ἰητρὸς γὰρ ἀνὴρ πολλῶν ἀντάξιος ἄλλων
Translation
For a man who is a healer is worth many others,
515
ἰούς τʼ ἐκτάμνειν ἐπί τʼ ἤπια φάρμακα πάσσειν.
Translation
both to cut out arrows and to apply soothing drugs.“
¹
Editorial êpios
516
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ.
Translation
So he spoke, and the Gerenian horseman Nestor was not unpersuaded.
517
αὐτίκα δʼ ὧν ὀχέων ἐπεβήσετο, πὰρ δὲ Μαχάων
Translation
He immediately mounted his chariot, and by his side Makhaon
518
βαῖνʼ Ἀσκληπιοῦ υἱὸς ἀμύμονος ἰητῆρος·
Translation
mounted, the son of the faultless healer Asclepius;
519
μάστιξεν δʼ ἵππους, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην
Translation
he whipped his horses, and not unwillingly the team flew [10.530]
520
νῆας ἔπι γλαφυράς· τῇ γὰρ φίλον ἔπλετο θυμῷ.
Translation
521
Κεβριόνης δὲ Τρῶας ὀρινομένους ἐνόησεν
522
Ἕκτορι παρβεβαώς, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·
523
Ἕκτορ νῶϊ μὲν ἐνθάδʼ ὁμιλέομεν Δαναοῖσιν
524
ἐσχατιῇ πολέμοιο δυσηχέος· οἳ δὲ δὴ ἄλλοι
525
Τρῶες ὀρίνονται ἐπιμὶξ ἵπποι τε καὶ αὐτοί.
526
Αἴας δὲ κλονέει Τελαμώνιος· εὖ δέ μιν ἔγνων·
527
εὐρὺ γὰρ ἀμφʼ ὤμοισιν ἔχει σάκος· ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς
528
κεῖσʼ ἵππους τε καὶ ἅρμʼ ἰθύνομεν, ἔνθα μάλιστα
529
ἱππῆες πεζοί τε κακὴν ἔριδα προβαλόντες
530
ἀλλήλους ὀλέκουσι, βοὴ δʼ ἄσβεστος ὄρωρεν.
531
ὣς ἄρα φωνήσας ἵμασεν καλλίτριχας ἵππους
532
μάστιγι λιγυρῇ· τοὶ δὲ πληγῆς ἀΐοντες
533
ῥίμφʼ ἔφερον θοὸν ἅρμα μετὰ Τρῶας καὶ Ἀχαιοὺς
534
στείβοντες νέκυάς τε καὶ ἀσπίδας· αἵματι δʼ ἄξων
535
νέρθεν ἅπας πεπάλακτο καὶ ἄντυγες αἳ περὶ δίφρον,
536
ἃς ἄρʼ ἀφʼ ἱππείων ὁπλέων ῥαθάμιγγες ἔβαλλον
537
αἵ τʼ ἀπʼ ἐπισσώτρων. ὃ δὲ ἵετο δῦναι ὅμιλον
538
ἀνδρόμεον ῥῆξαί τε μετάλμενος· ἐν δὲ κυδοιμὸν
539
ἧκε κακὸν Δαναοῖσι, μίνυνθα δὲ χάζετο δουρός.
540
αὐτὰρ ὃ τῶν ἄλλων ἐπεπωλεῖτο στίχας ἀνδρῶν
541
ἔγχεΐ τʼ ἄορί τε μεγάλοισί τε χερμαδίοισιν,
542
Αἴαντος δʼ ἀλέεινε μάχην Τελαμωνιάδαο.
544
Ζεὺς δὲ πατὴρ Αἴανθʼ ὑψίζυγος ἐν φόβον ὦρσε·
545
στῆ δὲ ταφών, ὄπιθεν δὲ σάκος βάλεν ἑπταβόειον,
546
τρέσσε δὲ παπτήνας ἐφʼ ὁμίλου θηρὶ ἐοικὼς
547
ἐντροπαλιζόμενος ὀλίγον γόνυ γουνὸς ἀμείβων.
548
ὡς δʼ αἴθωνα λέοντα βοῶν ἀπὸ μεσσαύλοιο
549
ἐσσεύαντο κύνες τε καὶ ἀνέρες ἀγροιῶται,
550
οἵ τέ μιν οὐκ εἰῶσι βοῶν ἐκ πῖαρ ἑλέσθαι
551
πάννυχοι ἐγρήσσοντες· ὃ δὲ κρειῶν ἐρατίζων
552
ἰθύει, ἀλλʼ οὔ τι πρήσσει· θαμέες γὰρ ἄκοντες
553
ἀντίον ἀΐσσουσι θρασειάων ἀπὸ χειρῶν
554
καιόμεναί τε δεταί, τάς τε τρεῖ ἐσσύμενός περ·
555
ἠῶθεν δʼ ἀπὸ νόσφιν ἔβη τετιηότι θυμῷ·
556
ὣς Αἴας τότʼ ἀπὸ Τρώων τετιημένος ἦτορ
557
ἤϊε πόλλʼ ἀέκων· περὶ γὰρ δίε νηυσὶν Ἀχαιῶν.
558
ὡς δʼ ὅτʼ ὄνος παρʼ ἄρουραν ἰὼν ἐβιήσατο παῖδας
559
νωθής, ᾧ δὴ πολλὰ περὶ ῥόπαλʼ ἀμφὶς ἐάγῃ,
560
κείρει τʼ εἰσελθὼν βαθὺ λήϊον· οἳ δέ τε παῖδες
561
τύπτουσιν ῥοπάλοισι· βίη δέ τε νηπίη αὐτῶν·
562
σπουδῇ τʼ ἐξήλασσαν, ἐπεί τʼ ἐκορέσσατο φορβῆς·
563
ὣς τότʼ ἔπειτʼ Αἴαντα μέγαν Τελαμώνιον υἱὸν
564
Τρῶες ὑπέρθυμοι πολυηγερέες τʼ ἐπίκουροι
565
νύσσοντες ξυστοῖσι μέσον σάκος αἰὲν ἕποντο.
566
Αἴας δʼ ἄλλοτε μὲν μνησάσκετο θούριδος ἀλκῆς
567
αὖτις ὑποστρεφθείς, καὶ ἐρητύσασκε φάλαγγας
568
Τρώων ἱπποδάμων· ὁτὲ δὲ τρωπάσκετο φεύγειν.
569
πάντας δὲ προέεργε θοὰς ἐπὶ νῆας ὁδεύειν,
570
αὐτὸς δὲ Τρώων καὶ Ἀχαιῶν θῦνε μεσηγὺ
571
ἱστάμενος· τὰ δὲ δοῦρα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν
572
ἄλλα μὲν ἐν σάκεϊ μεγάλῳ πάγεν ὄρμενα πρόσσω,
573
πολλὰ δὲ καὶ μεσσηγύ, πάρος χρόα λευκὸν ἐπαυρεῖν,
574
ἐν γαίῃ ἵσταντο λιλαιόμενα χροὸς ἆσαι.
575
τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησʼ Εὐαίμονος ἀγλαὸς υἱὸς
576
Εὐρύπυλος πυκινοῖσι βιαζόμενον βελέεσσι,
577
στῆ ῥα παρʼ αὐτὸν ἰών, καὶ ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ,
578
καὶ βάλε Φαυσιάδην Ἀπισάονα ποιμένα λαῶν
579
ἧπαρ ὑπὸ πραπίδων, εἶθαρ δʼ ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσεν·
580
Εὐρύπυλος δʼ ἐπόρουσε καὶ αἴνυτο τεύχεʼ ἀπʼ ὤμων.
581
τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησεν Ἀλέξανδρος θεοειδὴς
582
τεύχεʼ ἀπαινύμενον Ἀπισάονος, αὐτίκα τόξον
583
ἕλκετʼ ἐπʼ Εὐρυπύλῳ, καί μιν βάλε μηρὸν ὀϊστῷ
584
δεξιόν· ἐκλάσθη δὲ δόναξ, ἐβάρυνε δὲ μηρόν.
585
ἂψ δʼ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο κῆρʼ ἀλεείνων,
586
ἤϋσεν δὲ διαπρύσιον Δαναοῖσι γεγωνώς·
587
ὦ φίλοι Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
588
στῆτʼ ἐλελιχθέντες καὶ ἀμύνετε νηλεὲς ἦμαρ
589
Αἴανθʼ, ὃς βελέεσσι βιάζεται, οὐδέ ἕ φημι
590
φεύξεσθʼ ἐκ πολέμοιο δυσηχέος· ἀλλὰ μάλʼ ἄντην
591
ἵστασθʼ ἀμφʼ Αἴαντα μέγαν Τελαμώνιον υἱόν.
592
ὣς ἔφατʼ Εὐρύπυλος βεβλημένος· οἳ δὲ παρʼ αὐτὸν
593
πλησίοι ἔστησαν σάκεʼ ὤμοισι κλίναντες
594
δούρατʼ ἀνασχόμενοι· τῶν δʼ ἀντίος ἤλυθεν Αἴας.
595
στῆ δὲ μεταστρεφθείς, ἐπεὶ ἵκετο ἔθνος ἑταίρων.
596
ὣς οἳ μὲν μάρναντο δέμας πυρὸς αἰθομένοιο·
597
Νέστορα δʼ ἐκ πολέμοιο φέρον Νηλήϊαι ἵπποι
598
ἱδρῶσαι, ἦγον δὲ Μαχάονα ποιμένα λαῶν.
599
τὸν δὲ ἰδὼν ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
600
ἑστήκει γὰρ ἐπὶ πρυμνῇ μεγακήτεϊ νηῒ
601
εἰσορόων πόνον αἰπὺν ἰῶκά τε δακρυόεσσαν.
602
αἶψα δʼ ἑταῖρον ἑὸν Πατροκλῆα προσέειπε
603
φθεγξάμενος παρὰ νηός· ὃ δὲ κλισίηθεν ἀκούσας
Translation
And he hearing from the tent
604
ἔκμολεν ἶσος Ἄρηϊ, κακοῦ δʼ ἄρα οἱ πέλεν ἀρχή.
Translation
came out, same as Ares, and for him it was the beginning of evil.
605
τὸν πρότερος προσέειπε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱός·
606
τίπτέ με κικλήσκεις Ἀχιλεῦ; τί δέ σε χρεὼ ἐμεῖο;
607
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
608
δῖε Μενοιτιάδη τῷ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ
609
νῦν ὀΐω περὶ γούνατʼ ἐμὰ στήσεσθαι Ἀχαιοὺς
610
λισσομένους· χρειὼ γὰρ ἱκάνεται οὐκέτʼ ἀνεκτός.
611
ἀλλʼ ἴθι νῦν Πάτροκλε Διῒ φίλε Νέστορʼ ἔρειο
612
ὅν τινα τοῦτον ἄγει βεβλημένον ἐκ πολέμοιο·
613
ἤτοι μὲν τά γʼ ὄπισθε Μαχάονι πάντα ἔοικε
614
τῷ Ἀσκληπιάδῃ, ἀτὰρ οὐκ ἴδον ὄμματα φωτός·
615
ἵπποι γάρ με παρήϊξαν πρόσσω μεμαυῖαι.
616
ὣς φάτο, Πάτροκλος δὲ φίλῳ ἐπεπείθεθʼ ἑταίρῳ,
617
βῆ δὲ θέειν παρά τε κλισίας καὶ νῆας Ἀχαιῶν.
618
οἳ δʼ ὅτε δὴ κλισίην Νηληϊάδεω ἀφίκοντο,
619
αὐτοὶ μέν ῥʼ ἀπέβησαν ἐπὶ χθόνα πουλυβότειραν,
620
ἵππους δʼ Εὐρυμέδων θεράπων λύε τοῖο γέροντος
621
ἐξ ὀχέων· τοὶ δʼ ἱδρῶ ἀπεψύχοντο χιτώνων
622
στάντε ποτὶ πνοιὴν παρὰ θῖνʼ ἁλός· αὐτὰρ ἔπειτα
Translation
But then
623
ἐς κλισίην ἐλθόντες ἐπὶ κλισμοῖσι κάθιζον.
Translation
they went into the tent and sat down on chairs.
624
τοῖσι δὲ τεῦχε κυκειῶ ἐϋπλόκαμος Ἑκαμήδη,
Translation
An elixir was prepared for them by Hekamede with beautiful tresses
625
τὴν ἄρετʼ ἐκ Τενέδοιο γέρων, ὅτε πέρσεν Ἀχιλλεύς,
Translation
whom the old man won from Tenedos when Achilles destroyed it,
626
θυγατέρʼ Ἀρσινόου μεγαλήτορος, ἥν οἱ Ἀχαιοὶ
Translation
the daughter of great-hearted Arsinoos; her the Achaeans
627
ἔξελον οὕνεκα βουλῇ ἀριστεύεσκεν ἁπάντων.
Translation
picked out especially for him because he was best of all in planning.
628
ἥ σφωϊν πρῶτον μὲν ἐπιπροΐηλε τράπεζαν
629
καλὴν κυανόπεζαν ἐΰξοον, αὐτὰρ ἐπʼ αὐτῆς
630
χάλκειον κάνεον, ἐπὶ δὲ κρόμυον ποτῷ ὄψον,
631
ἠδὲ μέλι χλωρόν, παρὰ δʼ ἀλφίτου ἱεροῦ ἀκτήν,
632
πὰρ δὲ δέπας περικαλλές, ὃ οἴκοθεν ἦγʼ ὁ γεραιός,
633
χρυσείοις ἥλοισι πεπαρμένον· οὔατα δʼ αὐτοῦ
634
τέσσαρʼ ἔσαν, δοιαὶ δὲ πελειάδες ἀμφὶς ἕκαστον
635
χρύσειαι νεμέθοντο, δύω δʼ ὑπὸ πυθμένες ἦσαν.
636
ἄλλος μὲν μογέων ἀποκινήσασκε τραπέζης
637
πλεῖον ἐόν, Νέστωρ δʼ ὁ γέρων ἀμογητὶ ἄειρεν.
638
ἐν τῷ ῥά σφι κύκησε γυνὴ ἐϊκυῖα θεῇσιν
639
οἴνῳ Πραμνείῳ, ἐπὶ δʼ αἴγειον κνῆ τυρὸν
640
κνήστι χαλκείῃ, ἐπὶ δʼ ἄλφιτα λευκὰ πάλυνε,
641
πινέμεναι δʼ ἐκέλευσεν, ἐπεί ῥʼ ὥπλισσε κυκειῶ.
642
τὼ δʼ ἐπεὶ οὖν πίνοντʼ ἀφέτην πολυκαγκέα δίψαν
Translation
When the two of them slaked their parching thirst
643
μύθοισιν τέρποντο πρὸς ἀλλήλους ἐνέποντες,
Translation
and were taking pleasure in words [muthos], speaking one to the other,
644
Πάτροκλος δὲ θύρῃσιν ἐφίστατο ἰσόθεος φώς.
Translation
Patroclus stood at the door, a man, same as a god.
645
τὸν δὲ ἰδὼν ὁ γεραιὸς ἀπὸ θρόνου ὦρτο φαεινοῦ,
646
ἐς δʼ ἄγε χειρὸς ἑλών, κατὰ δʼ ἑδριάασθαι ἄνωγε.
647
Πάτροκλος δʼ ἑτέρωθεν ἀναίνετο εἶπέ τε μῦθον·
648
οὐχ ἕδος ἐστὶ γεραιὲ διοτρεφές, οὐδέ με πείσεις.
649
αἰδοῖος νεμεσητὸς ὅ με προέηκε πυθέσθαι
650
ὅν τινα τοῦτον ἄγεις βεβλημένον· ἀλλὰ καὶ αὐτὸς
651
γιγνώσκω, ὁρόω δὲ Μαχάονα ποιμένα λαῶν.
652
νῦν δὲ ἔπος ἐρέων πάλιν ἄγγελος εἶμʼ Ἀχιλῆϊ.
653
εὖ δὲ σὺ οἶσθα γεραιὲ διοτρεφές, οἷος ἐκεῖνος
654
δεινὸς ἀνήρ· τάχα κεν καὶ ἀναίτιον αἰτιόῳτο.
655
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·
656
τίπτε τὰρ ὧδʼ Ἀχιλεὺς ὀλοφύρεται υἷας Ἀχαιῶν,
Translation
Why ever is Achilles grieving this way for the sons of the Achaeans
657
ὅσσοι δὴ βέλεσιν βεβλήαται; οὐδέ τι οἶδε
Translation
who have been struck by weapons?
658
πένθεος, ὅσσον ὄρωρε κατὰ στρατόν· οἳ γὰρ ἄριστοι
659
ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε.
660
βέβληται μὲν ὃ Τυδεΐδης κρατερὸς Διομήδης,
661
οὔτασται δʼ Ὀδυσεὺς δουρὶ κλυτὸς ἠδʼ Ἀγαμέμνων·
662
βέβληται δὲ καὶ Εὐρύπυλος κατὰ μηρὸν ὀϊστῷ·
663
τοῦτον δʼ ἄλλον ἐγὼ νέον ἤγαγον ἐκ πολέμοιο
664
ἰῷ ἀπὸ νευρῆς βεβλημένον. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
Translation
Meanwhile Achilles,
665
ἐσθλὸς ἐὼν Δαναῶν οὐ κήδεται οὐδʼ ἐλεαίρει.
Translation
though he is a good warrior [esthlos], does not care for or pity the Danaans.
¹
Editorial kêdos
666
ἦ μένει εἰς ὅ κε δὴ νῆες θοαὶ ἄγχι θαλάσσης
Translation
Is he waiting until the swift ships by the sea
667
Ἀργείων ἀέκητι πυρὸς δηΐοιο θέρωνται,
Translation
are hot with blazing fire against the Argives’ will,
668
αὐτοί τε κτεινώμεθʼ ἐπισχερώ; οὐ γὰρ ἐμὴ ἲς
Translation
and we are killed one after another? For my strength is not
669
ἔσθʼ οἵη πάρος ἔσκεν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσιν.
Translation
like it once was in my joints and limbs.
670
εἴθʼ ὣς ἡβώοιμι βίη δέ μοι ἔμπεδος εἴη
Translation
I wish I were young and the strength in me were steadfast
671
ὡς ὁπότʼ Ἠλείοισι καὶ ἡμῖν νεῖκος ἐτύχθη
Translation
as when a battle [neikos] between the Eleians and us came about
672
ἀμφὶ βοηλασίῃ, ὅτʼ ἐγὼ κτάνον Ἰτυμονῆα
Translation
over a cattle raid.
673
ἐσθλὸν Ὑπειροχίδην, ὃς ἐν Ἤλιδι ναιετάασκε,
674
ῥύσιʼ ἐλαυνόμενος· ὃ δʼ ἀμύνων ᾗσι βόεσσιν
675
ἔβλητʼ ἐν πρώτοισιν ἐμῆς ἀπὸ χειρὸς ἄκοντι,
676
κὰδ δʼ ἔπεσεν, λαοὶ δὲ περίτρεσαν ἀγροιῶται.
677
ληΐδα δʼ ἐκ πεδίου συνελάσσαμεν ἤλιθα πολλὴν
Translation
We drove together from the plain immense spoils:
678
πεντήκοντα βοῶν ἀγέλας, τόσα πώεα οἰῶν,
Translation
fifty herds of cattle, as many flocks of sheep,
679
τόσσα συῶν συβόσια, τόσʼ αἰπόλια πλατέʼ αἰγῶν,
Translation
as many droves of pigs, and as many wide-ranging herds of goats;
680
ἵππους δὲ ξανθὰς ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα
Translation
also a hundred and fifty golden-haired horses,
681
πάσας θηλείας, πολλῇσι δὲ πῶλοι ὑπῆσαν.
Translation
all of them mares, many with foals underneath.
682
καὶ τὰ μὲν ἠλασάμεσθα Πύλον Νηλήϊον εἴσω
683
ἐννύχιοι προτὶ ἄστυ· γεγήθει δὲ φρένα Νηλεύς,
684
οὕνεκά μοι τύχε πολλὰ νέῳ πόλεμον δὲ κιόντι.
685
κήρυκες δʼ ἐλίγαινον ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφι
Translation
The heralds made a shrill cry when dawn appeared
686
τοὺς ἴμεν οἷσι χρεῖος ὀφείλετʼ ἐν Ἤλιδι δίῃ·
Translation
for those to come to whom a debt was owed in radiant Elis,
687
οἳ δὲ συναγρόμενοι Πυλίων ἡγήτορες ἄνδρες
Translation
and the Pylians’ leading men came together
688
δαίτρευον· πολέσιν γὰρ Ἐπειοὶ χρεῖος ὄφειλον,
Translation
and divided the spoil. For the Epeians owed a debt to many,
689
ὡς ἡμεῖς παῦροι κεκακωμένοι ἐν Πύλῳ ἦμεν·
Translation
since few of us were left in Pylos and we were badly off,
690
ἐλθὼν γάρ ῥʼ ἐκάκωσε βίη Ἡρακληείη
Translation
for mighty Heracles had come and hurt us badly
691
τῶν προτέρων ἐτέων, κατὰ δʼ ἔκταθεν ὅσσοι ἄριστοι·
Translation
in earlier years; all the best men had been killed.
692
δώδεκα γὰρ Νηλῆος ἀμύμονος υἱέες ἦμεν·
Translation
Twelve sons of faultless Neleus we had been,
693
τῶν οἶος λιπόμην, οἳ δʼ ἄλλοι πάντες ὄλοντο.
Translation
but of those only I was left; the others had all perished.
694
ταῦθʼ ὑπερηφανέοντες Ἐπειοὶ χαλκοχίτωνες
Translation
Emboldened by this the Epeians with bronze khitons
695
ἡμέας ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωντο.
Translation
treated us outrageously [hubris] and devised reckless deeds.
696
ἐκ δʼ ὃ γέρων ἀγέλην τε βοῶν καὶ πῶϋ μέγʼ οἰῶν
697
εἵλετο κρινάμενος τριηκόσιʼ ἠδὲ νομῆας.
698
καὶ γὰρ τῷ χρεῖος μέγʼ ὀφείλετʼ ἐν Ἤλιδι δίῃ
699
τέσσαρες ἀθλοφόροι ἵπποι αὐτοῖσιν ὄχεσφιν
700
ἐλθόντες μετʼ ἄεθλα· περὶ τρίποδος γὰρ ἔμελλον
701
θεύσεσθαι· τοὺς δʼ αὖθι ἄναξ ἀνδρῶν Αὐγείας
702
κάσχεθε, τὸν δʼ ἐλατῆρʼ ἀφίει ἀκαχήμενον ἵππων.
703
τῶν ὃ γέρων ἐπέων κεχολωμένος ἠδὲ καὶ ἔργων
704
ἐξέλετʼ ἄσπετα πολλά· τὰ δʼ ἄλλʼ ἐς δῆμον ἔδωκε
705
δαιτρεύειν, μή τίς οἱ ἀτεμβόμενος κίοι ἴσης.
706
ἡμεῖς μὲν τὰ ἕκαστα διείπομεν, ἀμφί τε ἄστυ
707
ἕρδομεν ἱρὰ θεοῖς· οἳ δὲ τρίτῳ ἤματι πάντες
Translation
On the third day they all
708
ἦλθον ὁμῶς αὐτοί τε πολεῖς καὶ μώνυχες ἵπποι
Translation
came, both the many men themselves and the solid-hoofed horses,
709
πανσυδίῃ· μετὰ δέ σφι Μολίονε θωρήσσοντο
Translation
at great speed. And with them the two Molione armed themselves,
710
παῖδʼ ἔτʼ ἐόντʼ, οὔ πω μάλα εἰδότε θούριδος ἀλκῆς.
Translation
although they were still young, not yet knowing much about rushing combat (714-717 translated by Mary for her Theban resonances article:)
¹
Editorial alkê
711
ἔστι δέ τις Θρυόεσσα πόλις αἰπεῖα κολώνη
712
τηλοῦ ἐπʼ Ἀλφειῷ, νεάτη Πύλου ἠμαθόεντος·
713
τὴν ἀμφεστρατόωντο διαρραῖσαι μεμαῶτες.
714
ἀλλʼ ὅτε πᾶν πεδίον μετεκίαθον, ἄμμι δʼ Ἀθήνη
Translation
To us Athena
715
ἄγγελος ἦλθε θέουσʼ ἀπʼ Ὀλύμπου θωρήσσεσθαι
Translation
came, running from Olympus, as a messenger to arm ourselves
716
ἔννυχος, οὐδʼ ἀέκοντα Πύλον κάτα λαὸν ἄγειρεν
Translation
during the night, and not unwilling were the warriors she gathered throughout Pylos
717
ἀλλὰ μάλʼ ἐσσυμένους πολεμίζειν. οὐδέ με Νηλεὺς
Translation
but very eager indeed to go to war.
717
ἀλλὰ μάλʼ ἐσσυμένους πολεμίζειν. οὐδέ με Νηλεὺς
Translation
Neleus did not
718
εἴα θωρήσσεσθαι, ἀπέκρυψεν δέ μοι ἵππους·
Translation
allow me to arm myself, but hid my horses;
719
οὐ γάρ πώ τί μʼ ἔφη ἴδμεν πολεμήϊα ἔργα.
Translation
for he said that I did not yet know the deeds of war at all.
720
ἀλλὰ καὶ ὧς ἱππεῦσι μετέπρεπον ἡμετέροισι
Translation
But even so I stood out among our horsemen,
721
καὶ πεζός περ ἐών, ἐπεὶ ὧς ἄγε νεῖκος Ἀθήνη.
Translation
although I was on foot, for so Athena led the fighting [neikos].
722
ἔστι δέ τις ποταμὸς Μινυήϊος εἰς ἅλα βάλλων
723
ἐγγύθεν Ἀρήνης, ὅθι μείναμεν Ἠῶ δῖαν
724
ἱππῆες Πυλίων, τὰ δʼ ἐπέρρεον ἔθνεα πεζῶν.
725
ἔνθεν πανσυδίῃ σὺν τεύχεσι θωρηχθέντες
726
ἔνδιοι ἱκόμεσθʼ ἱερὸν ῥόον Ἀλφειοῖο.
727
ἔνθα Διὶ ῥέξαντες ὑπερμενεῖ ἱερὰ καλά,
728
ταῦρον δʼ Ἀλφειῷ, ταῦρον δὲ Ποσειδάωνι,
729
αὐτὰρ Ἀθηναίη γλαυκώπιδι βοῦν ἀγελαίην,
730
δόρπον ἔπειθʼ ἑλόμεσθα κατὰ στρατὸν ἐν τελέεσσι,
731
καὶ κατεκοιμήθημεν ἐν ἔντεσιν οἷσιν ἕκαστος
732
ἀμφὶ ῥοὰς ποταμοῖο. ἀτὰρ μεγάθυμοι Ἐπειοὶ
733
ἀμφέσταν δὴ ἄστυ διαρραῖσαι μεμαῶτες·
734
ἀλλά σφι προπάροιθε φάνη μέγα ἔργον Ἄρηος·
735
εὖτε γὰρ ἠέλιος φαέθων ὑπερέσχεθε γαίης,
736
συμφερόμεσθα μάχῃ Διί τʼ εὐχόμενοι καὶ Ἀθήνῃ.
737
ἀλλʼ ὅτε δὴ Πυλίων καὶ Ἐπειῶν ἔπλετο νεῖκος,
Translation
But when the fighting [neikos] began between the Pylians and the Epeians,
738
πρῶτος ἐγὼν ἕλον ἄνδρα, κόμισσα δὲ μώνυχας ἵππους,
Translation
I was the first to slay a man, and I took his solid-hoofed horses,
739
Μούλιον αἰχμητήν· γαμβρὸς δʼ ἦν Αὐγείαο,
Translation
the spearman Moulios; he was the son-in-law of Augeias
740
πρεσβυτάτην δὲ θύγατρʼ εἶχε ξανθὴν Ἀγαμήδην,
Translation
and had his oldest daughter, golden-haired Agamede,
741
ἣ τόσα φάρμακα ᾔδη ὅσα τρέφει εὐρεῖα χθών.
Translation
who knew as many drugs as the wide earth grows.
742
τὸν μὲν ἐγὼ προσιόντα βάλον χαλκήρεϊ δουρί,
Translation
Him I hit with my bronze-tipped spear as he advanced,
743
ἤριπε δʼ ἐν κονίῃσιν· ἐγὼ δʼ ἐς δίφρον ὀρούσας
Translation
and he fell in the dust; and I, leaping onto his chariot,
744
στῆν ῥα μετὰ προμάχοισιν· ἀτὰρ μεγάθυμοι Ἐπειοὶ
Translation
stood with the champions in front; and the great-hearted Epeians
745
ἔτρεσαν ἄλλυδις ἄλλος, ἐπεὶ ἴδον ἄνδρα πεσόντα
Translation
fled in all directions when they saw that man fallen,
746
ἡγεμόνʼ ἱππήων, ὃς ἀριστεύεσκε μάχεσθαι.
Translation
the leader of their horsemen, who was the best at fighting.
747
αὐτὰρ ἐγὼν ἐπόρουσα κελαινῇ λαίλαπι ἶσος,
Translation
But I rushed ahead, same as a dark whirlwind,
748
πεντήκοντα δʼ ἕλον δίφρους, δύο δʼ ἀμφὶς ἕκαστον
Translation
and I seized fifty chariots, and on either side of each two
749
φῶτες ὀδὰξ ἕλον οὖδας ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ δαμέντες.
Translation
men bit the ground with their teeth, subdued by my spear.
750
καί νύ κεν Ἀκτορίωνε Μολίονε παῖδʼ ἀλάπαξα,
Translation
And I would also have destroyed the young Aktorione Molione
751
εἰ μή σφωε πατὴρ εὐρὺ κρείων ἐνοσίχθων
Translation
if their father, the wide-ruling earthshaker,
752
ἐκ πολέμου ἐσάωσε καλύψας ἠέρι πολλῇ.
Translation
had not saved hem from the battle, covering them with a great mist.
¹
Editorial sôzô
753
ἔνθα Ζεὺς Πυλίοισι μέγα κράτος ἐγγυάλιξε·
Translation
Then Zeus bestowed great power [kratos] on the Pylians;
754
τόφρα γὰρ οὖν ἑπόμεσθα διὰ σπιδέος πεδίοιο
Translation
for we followed through the flat plain,
755
κτείνοντές τʼ αὐτοὺς ἀνά τʼ ἔντεα καλὰ λέγοντες,
Translation
killing them and collecting their fine war-gear,
756
ὄφρʼ ἐπὶ Βουπρασίου πολυπύρου βήσαμεν ἵππους
Translation
until we brought our horses into Bouprasion rich in wheat.
757
πέτρης τʼ Ὠλενίης, καὶ Ἀλησίου ἔνθα κολώνη
758
κέκληται· ὅθεν αὖτις ἀπέτραπε λαὸν Ἀθήνη.
759
ἔνθʼ ἄνδρα κτείνας πύματον λίπον· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
Translation
Then I killed the last man and left him. But the Achaeans
760
ἂψ ἀπὸ Βουπρασίοιο Πύλονδʼ ἔχον ὠκέας ἵππους,
Translation
drove their swift horses back from Bouprasion to Pylos,
761
πάντες δʼ εὐχετόωντο θεῶν Διὶ Νέστορί τʼ ἀνδρῶν.
Translation
and all praised Zeus among gods and Nestor among men.
762
ὣς ἔον, εἴ ποτʼ ἔον γε, μετʼ ἀνδράσιν. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
Translation
So I was, if ever I was, among men. But Achilles
763
οἶος τῆς ἀρετῆς ἀπονήσεται· ἦ τέ μιν οἴω
Translation
is the only one who will benefit from his greatness; mark me, though, I think that he
764
πολλὰ μετακλαύσεσθαι ἐπεί κʼ ἀπὸ λαὸς ὄληται.
Translation
will greatly lament it after the warriors are destroyed. (765--770 translated by Mary for her Theban resonances article)
765
ὦ πέπον ἦ μὲν σοί γε Μενοίτιος ὧδʼ ἐπέτελλεν
Translation
My dear friend, this was surely how Menoitios commanded you
766
ἤματι τῷ ὅτε σʼ ἐκ Φθίης Ἀγαμέμνονι πέμπε,
Translation
on that day when he sent you from Phthia to Agamemnon.
767
νῶϊ δέ τʼ ἔνδον ἐόντες ἐγὼ καὶ δῖος Ὀδυσσεὺς
Translation
The two of us, I and radiant Odysseus, were inside
768
πάντα μάλʼ ἐν μεγάροις ἠκούομεν ὡς ἐπέτελλε.
Translation
and heard everything as he commanded in the halls.
769
Πηλῆος δʼ ἱκόμεσθα δόμους εὖ ναιετάοντας
Translation
We came to the well-placed home of Peleus
770
λαὸν ἀγείροντες κατʼ Ἀχαιΐδα πουλυβότειραν.
Translation
gathering warriors throughout Achaea that nourishes many.
771
ἔνθα δʼ ἔπειθʼ ἥρωα Μενοίτιον εὕρομεν ἔνδον
772
ἠδὲ σέ, πὰρ δʼ Ἀχιλῆα· γέρων δʼ ἱππηλάτα Πηλεὺς
773
πίονα μηρία καῖε βοὸς Διὶ τερπικεραύνῳ
774
αὐλῆς ἐν χόρτῳ· ἔχε δὲ χρύσειον ἄλεισον
775
σπένδων αἴθοπα οἶνον ἐπʼ αἰθομένοις ἱεροῖσι.
776
σφῶϊ μὲν ἀμφὶ βοὸς ἕπετον κρέα, νῶϊ δʼ ἔπειτα
777
στῆμεν ἐνὶ προθύροισι· ταφὼν δʼ ἀνόρουσεν Ἀχιλλεύς,
778
ἐς δʼ ἄγε χειρὸς ἑλών, κατὰ δʼ ἑδριάασθαι ἄνωγε,
779
ξείνιά τʼ εὖ παρέθηκεν, ἅ τε ξείνοις θέμις ἐστίν.
780
αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπημεν ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος,
781
ἦρχον ἐγὼ μύθοιο κελεύων ὔμμʼ ἅμʼ ἕπεσθαι·
782
σφὼ δὲ μάλʼ ἠθέλετον, τὼ δʼ ἄμφω πόλλʼ ἐπέτελλον.
783
Πηλεὺς μὲν ᾧ παιδὶ γέρων ἐπέτελλʼ Ἀχιλῆϊ
784
αἰὲν ἀριστεύειν καὶ ὑπείροχον ἔμμεναι ἄλλων·
785
σοὶ δʼ αὖθʼ ὧδʼ ἐπέτελλε Μενοίτιος Ἄκτορος υἱός·
786
τέκνον ἐμὸν γενεῇ μὲν ὑπέρτερός ἐστιν Ἀχιλλεύς,
Translation
My son, Achilles is higher born than you
787
πρεσβύτερος δὲ σύ ἐσσι· βίῃ δʼ ὅ γε πολλὸν ἀμείνων.
Translation
but you are older; in might he is much the better
¹
Editorial biê
788
ἀλλʼ εὖ οἱ φάσθαι πυκινὸν ἔπος ἠδʼ ὑποθέσθαι
Translation
but speak closely [pukinos] with him and instruct him well
789
καί οἱ σημαίνειν· ὃ δὲ πείσεται εἰς ἀγαθόν περ.
Translation
and signal things. He we will agree to what is good.
790
ὣς ἐπέτελλʼ ὃ γέρων, σὺ δὲ λήθεαι· ἀλλʼ ἔτι καὶ νῦν
Translation
So the old man commanded, but you are forgetting; yet even now
791
ταῦτʼ εἴποις Ἀχιλῆϊ δαΐφρονι αἴ κε πίθηται.
Translation
you might say these things to keen-spirited Achilles to see if he will agree.
792
τίς δʼ οἶδʼ εἴ κέν οἱ σὺν δαίμονι θυμὸν ὀρίναις
Translation
Who knows whether with a god’s help you might stir his heart [[thumos]
¹
Editorial daimôn
793
παρειπών; ἀγαθὴ δὲ παραίφασίς ἐστιν ἑταίρου.
Translation
if you try to persuade him; a comrade’s persuasion is a good [agathos] thing. [15.404]
794
εἰ δέ τινα φρεσὶν ᾗσι θεοπροπίην ἀλεείνει
Translation
But if he is avoiding some divine sign in his mind,
795
καί τινά οἱ πὰρ Ζηνὸς ἐπέφραδε πότνια μήτηρ,
Translation
and if his revered mother has told him one from Zeus,
796
ἀλλὰ σέ περ προέτω, ἅμα δʼ ἄλλος λαὸς ἑπέσθω
Translation
then let him send you forth, and let the rest of the warriors follow,
797
Μυρμιδόνων, αἴ κέν τι φόως Δαναοῖσι γένηαι·
Translation
the Myrmidons, if that way you may become a light for the Danaans.
798
καί τοι τεύχεα καλὰ δότω πόλεμον δὲ φέρεσθαι,
Translation
And let him give you his fine armor to carry into war,
799
αἴ κέ σε τῷ εἴσκοντες ἀπόσχωνται πολέμοιο
Translation
if that way they may take you for him and hold back from war, [16.41]
800
Τρῶες, ἀναπνεύσωσι δʼ ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν
Translation
those Trojans, and the Ares-like sons of the Achaeans may get a breathing space [16.42]
801
τειρόμενοι· ὀλίγη δέ τʼ ἀνάπνευσις πολέμοιο.
Translation
being hard pressed; small is the breathing space in war. [16.43]
802
ῥεῖα δέ κʼ ἀκμῆτες κεκμηότας ἄνδρας ἀϋτῇ
Translation
But since you are untired men easily against men worn out by battle [16.44]
803
ὤσαισθε προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων.
Translation
you would push them to the city away from the ships and tents.“ [16.45]
804
ὣς φάτο, τῷ δʼ ἄρα θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ὄρινε,
Translation
So he spoke, and he stirred his heart in his breast,
805
βῆ δὲ θέειν παρὰ νῆας ἐπʼ Αἰακίδην Ἀχιλῆα.
Translation
and he started to run to the ships, to Achilles, descendant of Aeacus.
806
ἀλλʼ ὅτε δὴ κατὰ νῆας Ὀδυσσῆος θείοιο
Translation
But when by the ships of godlike Odysseus
807
ἷξε θέων Πάτροκλος, ἵνά σφʼ ἀγορή τε θέμις τε
Translation
Patroklos came running, where the place of assembly and judgment [themis]
808
ἤην, τῇ δὴ καί σφι θεῶν ἐτετεύχατο βωμοί,
Translation
was, and where the altars of the gods had been built,
809
ἔνθά οἱ Εὐρύπυλος βεβλημένος ἀντεβόλησε
Translation
there the wounded Eurypylus encountered him,
810
διογενὴς Εὐαιμονίδης κατὰ μηρὸν ὀϊστῷ
Translation
descended from the gods, the son of Euaimon, wounded by an arrow in his thigh,
811
σκάζων ἐκ πολέμου· κατὰ δὲ νότιος ῥέεν ἱδρὼς
Translation
limping out of war; a shower of sweat ran down
812
ὤμων καὶ κεφαλῆς, ἀπὸ δʼ ἕλκεος ἀργαλέοιο
Translation
from his shoulders and head, and from his painful wound
813
αἷμα μέλαν κελάρυζε· νόος γε μὲν ἔμπεδος ἦεν.
Translation
black blood gushed; his mind [noos], however, was steady.
814
τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτειρε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱός,
Translation
Seeing him Menoitios’s resolute son pitied him,
815
καί ῥʼ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
Translation
and lamenting he spoke winged words to him:
816
ἆ δειλοὶ Δαναῶν ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
Translation
Ah wretched leaders and rulers of the Danaans,
817
ὣς ἄρʼ ἐμέλλετε τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
Translation
like this then, far from dear ones [philos] and fatherland, you were fated
818
ἄσειν ἐν Τροίῃ ταχέας κύνας ἀργέτι δημῷ.
Translation
to glut the swift dogs in Troy with your shining fat. [
¹
Editorial this last passage was not yet translated by all of us; so just Douglas Frame here
819
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ διοτρεφὲς Εὐρύπυλʼ ἥρως,
820
ἤ ῥʼ ἔτι που σχήσουσι πελώριον Ἕκτορʼ Ἀχαιοί,
821
ἦ ἤδη φθίσονται ὑπʼ αὐτοῦ δουρὶ δαμέντες;
822
τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύπυλος βεβλημένος ἀντίον ηὔδα·
823
οὐκέτι διογενὲς Πατρόκλεες ἄλκαρ Ἀχαιῶν
824
ἔσσεται, ἀλλʼ ἐν νηυσὶ μελαίνῃσιν πεσέονται.
825
οἳ μὲν γὰρ δὴ πάντες, ὅσοι πάρος ἦσαν ἄριστοι,
826
ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε
827
χερσὶν ὕπο Τρώων· τῶν δὲ σθένος ὄρνυται αἰέν.
828
ἀλλʼ ἐμὲ μὲν σὺ σάωσον ἄγων ἐπὶ νῆα μέλαιναν,
Translation
But you, save me by bringing me to my black ship,
829
μηροῦ δʼ ἔκταμʼ ὀϊστόν, ἀπʼ αὐτοῦ δʼ αἷμα κελαινὸν
Translation
and cut the arrow from my thigh, and the dark blood
830
νίζʼ ὕδατι λιαρῷ, ἐπὶ δʼ ἤπια φάρμακα πάσσε
Translation
wash from me with warm water, and sprinkle on soothing drugs,
¹
Editorial êpios
831
ἐσθλά, τά σε προτί φασιν Ἀχιλλῆος δεδιδάχθαι,
Translation
good [esthlos] ones, which they say you were taught by Achilles,
832
ὃν Χείρων ἐδίδαξε δικαιότατος Κενταύρων.
Translation
whom Cheiron, the most just of the Centaurs, has taught.
833
ἰητροὶ μὲν γὰρ Ποδαλείριος ἠδὲ Μαχάων
Translation
As for the healers Podaleirios and Makhaon,
834
τὸν μὲν ἐνὶ κλισίῃσιν ὀΐομαι ἕλκος ἔχοντα
Translation
I think that one of them is in his tent with a wound,
835
χρηΐζοντα καὶ αὐτὸν ἀμύμονος ἰητῆρος
Translation
needing a faultless healer himself;
836
κεῖσθαι· ὃ δʼ ἐν πεδίῳ Τρώων μένει ὀξὺν Ἄρηα.
Translation
he’s lying there while the other faces the volatile god of war on the Trojan’s plain.
¹
Editorial note: what does the genitive Troon go with?
837
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱός·
Translation
Then in turn the resolute son of Menoitius addressed him:
838
πῶς τὰρ ἔοι τάδε ἔργα; τί ῥέξομεν Εὐρύπυλʼ ἥρως;
Translation
How should this be? What action should we take, hero Eurypylus?
839
ἔρχομαι ὄφρʼ Ἀχιλῆϊ δαΐφρονι μῦθον ἐνίσπω
Translation
I am on my way to tell keen-spirited Achilles the words [muthos]
840
ὃν Νέστωρ ἐπέτελλε Γερήνιος οὖρος Ἀχαιῶν·
Translation
that Gerenian Nestor, guardian of the Achaeans, commanded me to,
841
ἀλλʼ οὐδʼ ὧς περ σεῖο μεθήσω τειρομένοιο.
Translation
but even so I will not abandon you since you are hard-pressed. excitable
842
ἦ, καὶ ὑπὸ στέρνοιο λαβὼν ἄγε ποιμένα λαῶν
Translation
He spoke, and holding him under the chest he led the shepherd of the warriors
843
ἐς κλισίην· θεράπων δὲ ἰδὼν ὑπέχευε βοείας.
Translation
into his tent; his attendant [therapon] saw and spread oxhides underneath.
844
ἔνθά μιν ἐκτανύσας ἐκ μηροῦ τάμνε μαχαίρῃ
Translation
Stretching him out there he used his knife and cut from his thigh
845
ὀξὺ βέλος περιπευκές, ἀπʼ αὐτοῦ δʼ αἷμα κελαινὸν
Translation
the pointed shaft, which was exceedingly sharp, and from him the dark blood
846
νίζʼ ὕδατι λιαρῷ, ἐπὶ δὲ ῥίζαν βάλε πικρὴν
Translation
he washed with warm water, and applied a bitter root,
847
χερσὶ διατρίψας ὀδυνήφατον, ἥ οἱ ἁπάσας
Translation
pain-killing, rubbing it in his hands, and all
848
ἔσχʼ ὀδύνας· τὸ μὲν ἕλκος ἐτέρσετο, παύσατο δʼ αἷμα.
Translation
the pain it checked; the wound dried and the blood stopped.