Scroll 19
1
Ἠὼς μὲν κροκόπεπλος ἀπʼ Ὠκεανοῖο ῥοάων
2
ὄρνυθʼ, ἵνʼ ἀθανάτοισι φόως φέροι ἠδὲ βροτοῖσιν·
3
ἣ δʼ ἐς νῆας ἵκανε θεοῦ πάρα δῶρα φέρουσα.
4
εὗρε δὲ Πατρόκλῳ περικείμενον ὃν φίλον υἱὸν
5
κλαίοντα λιγέως· πολέες δʼ ἀμφʼ αὐτὸν ἑταῖροι
6
μύρονθʼ· ἣ δʼ ἐν τοῖσι παρίστατο δῖα θεάων,
7
ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρὶ ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·
8
τέκνον ἐμὸν τοῦτον μὲν ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ
9
κεῖσθαι, ἐπεὶ δὴ πρῶτα θεῶν ἰότητι δαμάσθη·
10
τύνη δʼ Ἡφαίστοιο πάρα κλυτὰ τεύχεα δέξο
11
καλὰ μάλʼ, οἷʼ οὔ πώ τις ἀνὴρ ὤμοισι φόρησεν.
12
ὡς ἄρα φωνήσασα θεὰ κατὰ τεύχεʼ ἔθηκε
13
πρόσθεν Ἀχιλλῆος· τὰ δʼ ἀνέβραχε δαίδαλα πάντα.
14
Μυρμιδόνας δʼ ἄρα πάντας ἕλε τρόμος, οὐδέ τις ἔτλη
15
ἄντην εἰσιδέειν, ἀλλʼ ἔτρεσαν. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
16
ὡς εἶδʼ, ὥς μιν μᾶλλον ἔδυ χόλος, ἐν δέ οἱ ὄσσε
17
δεινὸν ὑπὸ βλεφάρων ὡς εἰ σέλας ἐξεφάανθεν·
18
τέρπετο δʼ ἐν χείρεσσιν ἔχων θεοῦ ἀγλαὰ δῶρα.
19
αὐτὰρ ἐπεὶ φρεσὶν ᾗσι τετάρπετο δαίδαλα λεύσσων
20
αὐτίκα μητέρα ἣν ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
21
μῆτερ ἐμὴ τὰ μὲν ὅπλα θεὸς πόρεν οἷʼ ἐπιεικὲς
22
ἔργʼ ἔμεν ἀθανάτων, μὴ δὲ βροτὸν ἄνδρα τελέσσαι.
23
νῦν δʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ θωρήξομαι· ἀλλὰ μάλʼ αἰνῶς
24
δείδω μή μοι τόφρα Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν
25
μυῖαι καδδῦσαι κατὰ χαλκοτύπους ὠτειλὰς
26
εὐλὰς ἐγγείνωνται, ἀεικίσσωσι δὲ νεκρόν,
27
ἐκ δʼ αἰὼν πέφαται, κατὰ δὲ χρόα πάντα σαπήῃ.
28
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ Θέτις ἀργυρόπεζα·
29
τέκνον μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.
30
τῷ μὲν ἐγὼ πειρήσω ἀλαλκεῖν ἄγρια φῦλα
31
μυίας, αἵ ῥά τε φῶτας ἀρηϊφάτους κατέδουσιν·
32
ἤν περ γὰρ κεῖταί γε τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν,
33
αἰεὶ τῷ γʼ ἔσται χρὼς ἔμπεδος, ἢ καὶ ἀρείων.
34
ἀλλὰ σύ γʼ εἰς ἀγορὴν καλέσας ἥρωας Ἀχαιοὺς
35
μῆνιν ἀποειπὼν Ἀγαμέμνονι ποιμένι λαῶν
36
αἶψα μάλʼ ἐς πόλεμον θωρήσσεο, δύσεο δʼ ἀλκήν.
37
ὣς ἄρα φωνήσασα μένος πολυθαρσὲς ἐνῆκε,
38
Πατρόκλῳ δʼ αὖτʼ ἀμβροσίην καὶ νέκταρ ἐρυθρὸν
39
στάξε κατὰ ῥινῶν, ἵνα οἱ χρὼς ἔμπεδος εἴη.
40
αὐτὰρ ὃ βῆ παρὰ θῖνα θαλάσσης δῖος Ἀχιλλεὺς
41
σμερδαλέα ἰάχων, ὦρσεν δʼ ἥρωας Ἀχαιούς.
42
καί ῥʼ οἵ περ τὸ πάρος γε νεῶν ἐν ἀγῶνι μένεσκον
43
οἵ τε κυβερνῆται καὶ ἔχον οἰήϊα νηῶν
44
καὶ ταμίαι παρὰ νηυσὶν ἔσαν σίτοιο δοτῆρες,
45
καὶ μὴν οἳ τότε γʼ εἰς ἀγορὴν ἴσαν, οὕνεκʼ Ἀχιλλεὺς
46
ἐξεφάνη, δηρὸν δὲ μάχης ἐπέπαυτʼ ἀλεγεινῆς.
47
τὼ δὲ δύω σκάζοντε βάτην Ἄρεος θεράποντε
48
Τυδεΐδης τε μενεπτόλεμος καὶ δῖος Ὀδυσσεὺς
49
ἔγχει ἐρειδομένω· ἔτι γὰρ ἔχον ἕλκεα λυγρά·
50
κὰδ δὲ μετὰ πρώτῃ ἀγορῇ ἵζοντο κιόντες.
51
αὐτὰρ ὃ δεύτατος ἦλθεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
52
ἕλκος ἔχων· καὶ γὰρ τὸν ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ
53
οὖτα Κόων Ἀντηνορίδης χαλκήρεϊ δουρί.
54
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντες ἀολλίσθησαν Ἀχαιοί,
55
τοῖσι δʼ ἀνιστάμενος μετέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
56
Ἀτρεΐδη ἦ ἄρ τι τόδʼ ἀμφοτέροισιν ἄρειον
57
ἔπλετο σοὶ καὶ ἐμοί, ὅ τε νῶΐ περ ἀχνυμένω κῆρ
58
θυμοβόρῳ ἔριδι μενεήναμεν εἵνεκα κούρης;
59
τὴν ὄφελʼ ἐν νήεσσι κατακτάμεν Ἄρτεμις ἰῷ
60
ἤματι τῷ ὅτʼ ἐγὼν ἑλόμην Λυρνησσὸν ὀλέσσας·
61
τώ κʼ οὐ τόσσοι Ἀχαιοὶ ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας
62
δυσμενέων ὑπὸ χερσὶν ἐμεῦ ἀπομηνίσαντος.
63
Ἕκτορι μὲν καὶ Τρωσὶ τὸ κέρδιον· αὐτὰρ Ἀχαιοὺς
64
δηρὸν ἐμῆς καὶ σῆς ἔριδος μνήσεσθαι ὀΐω.
65
ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν ἀχνύμενοί περ
66
θυμὸν ἐνὶ στήθεσσι φίλον δαμάσαντες ἀνάγκῃ·
67
νῦν δʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ παύω χόλον, οὐδέ τί με χρὴ
68
ἀσκελέως αἰεὶ μενεαινέμεν· ἀλλʼ ἄγε θᾶσσον
69
ὄτρυνον πόλεμον δὲ κάρη κομόωντας Ἀχαιούς,
70
ὄφρʼ ἔτι καὶ Τρώων πειρήσομαι ἀντίον ἐλθὼν
71
αἴ κʼ ἐθέλωσʼ ἐπὶ νηυσὶν ἰαύειν· ἀλλά τινʼ οἴω
72
ἀσπασίως αὐτῶν γόνυ κάμψειν, ὅς κε φύγῃσι
73
δηΐου ἐκ πολέμοιο ὑπʼ ἔγχεος ἡμετέροιο.
74
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἐχάρησαν ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ
75
μῆνιν ἀπειπόντος μεγαθύμου Πηλεΐωνος.
76
τοῖσι δὲ καὶ μετέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
77
αὐτόθεν ἐξ ἕδρης, οὐδʼ ἐν μέσσοισιν ἀναστάς·
78
ὦ φίλοι ἥρωες Δαναοὶ θεράποντες Ἄρηος
79
ἑσταότος μὲν καλὸν ἀκούειν, οὐδὲ ἔοικεν
80
ὑββάλλειν· χαλεπὸν γὰρ ἐπισταμένῳ περ ἐόντι.
81
ἀνδρῶν δʼ ἐν πολλῷ ὁμάδῳ πῶς κέν τις ἀκούσαι
82
ἢ εἴποι; βλάβεται δὲ λιγύς περ ἐὼν ἀγορητής.
83
Πηλεΐδῃ μὲν ἐγὼν ἐνδείξομαι· αὐτὰρ οἱ ἄλλοι
84
σύνθεσθʼ Ἀργεῖοι, μῦθόν τʼ εὖ γνῶτε ἕκαστος.
85
πολλάκι δή μοι τοῦτον Ἀχαιοὶ μῦθον ἔειπον
86
καί τέ με νεικείεσκον· ἐγὼ δʼ οὐκ αἴτιός εἰμι,
87
ἀλλὰ Ζεὺς καὶ Μοῖρα καὶ ἠεροφοῖτις Ἐρινύς,
88
οἵ τέ μοι εἰν ἀγορῇ φρεσὶν ἔμβαλον ἄγριον ἄτην,
89
ἤματι τῷ ὅτʼ Ἀχιλλῆος γέρας αὐτὸς ἀπηύρων.
90
ἀλλὰ τί κεν ῥέξαιμι; θεὸς διὰ πάντα τελευτᾷ.
91
πρέσβα Διὸς θυγάτηρ Ἄτη, ἣ πάντας ἀᾶται,
92
οὐλομένη· τῇ μέν θʼ ἁπαλοὶ πόδες· οὐ γὰρ ἐπʼ οὔδει
93
πίλναται, ἀλλʼ ἄρα ἥ γε κατʼ ἀνδρῶν κράατα βαίνει
94
βλάπτουσʼ ἀνθρώπους· κατὰ δʼ οὖν ἕτερόν γε πέδησε.
95
καὶ γὰρ δή νύ ποτε Ζεὺς ἄσατο, τόν περ ἄριστον
96
ἀνδρῶν ἠδὲ θεῶν φασʼ ἔμμεναι· ἀλλʼ ἄρα καὶ τὸν
97
Ἥρη θῆλυς ἐοῦσα δολοφροσύνῃς ἀπάτησεν,
98
ἤματι τῷ ὅτʼ ἔμελλε βίην Ἡρακληείην
99
Ἀλκμήνη τέξεσθαι ἐϋστεφάνῳ ἐνὶ Θήβῃ.
100
ἤτοι ὅ γʼ εὐχόμενος μετέφη πάντεσσι θεοῖσι·
101
κέκλυτέ μευ πάντές τε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι,
102
ὄφρʼ εἴπω τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἀνώγει.
103
σήμερον ἄνδρα φόως δὲ μογοστόκος Εἰλείθυια
104
ἐκφανεῖ, ὃς πάντεσσι περικτιόνεσσιν ἀνάξει,
105
τῶν ἀνδρῶν γενεῆς οἵ θʼ αἵματος ἐξ ἐμεῦ εἰσί.
106
τὸν δὲ δολοφρονέουσα προσηύδα πότνια Ἥρη·
107
ψευστήσεις, οὐδʼ αὖτε τέλος μύθῳ ἐπιθήσεις.
108
εἰ δʼ ἄγε νῦν μοι ὄμοσσον Ὀλύμπιε καρτερὸν ὅρκον,
109
ἦ μὲν τὸν πάντεσσι περικτιόνεσσιν ἀνάξειν
110
ὅς κεν ἐπʼ ἤματι τῷδε πέσῃ μετὰ ποσσὶ γυναικὸς
111
τῶν ἀνδρῶν οἳ σῆς ἐξ αἵματός εἰσι γενέθλης.
112
ὣς ἔφατο· Ζεὺς δʼ οὔ τι δολοφροσύνην ἐνόησεν,
113
ἀλλʼ ὄμοσεν μέγαν ὅρκον, ἔπειτα δὲ πολλὸν ἀάσθη.
114
Ἥρη δʼ ἀΐξασα λίπεν ῥίον Οὐλύμποιο,
115
καρπαλίμως δʼ ἵκετʼ Ἄργος Ἀχαιικόν, ἔνθʼ ἄρα ᾔδη
116
ἰφθίμην ἄλοχον Σθενέλου Περσηϊάδαο.
117
ἣ δʼ ἐκύει φίλον υἱόν, ὃ δʼ ἕβδομος ἑστήκει μείς·
118
ἐκ δʼ ἄγαγε πρὸ φόως δὲ καὶ ἠλιτόμηνον ἐόντα,
119
Ἀλκμήνης δʼ ἀπέπαυσε τόκον, σχέθε δʼ Εἰλειθυίας.
120
αὐτὴ δʼ ἀγγελέουσα Δία Κρονίωνα προσηύδα·
121
Ζεῦ πάτερ ἀργικέραυνε ἔπος τί τοι ἐν φρεσὶ θήσω·
122
ἤδη ἀνὴρ γέγονʼ ἐσθλὸς ὃς Ἀργείοισιν ἀνάξει
123
Εὐρυσθεὺς Σθενέλοιο πάϊς Περσηϊάδαο
124
σὸν γένος· οὔ οἱ ἀεικὲς ἀνασσέμεν Ἀργείοισιν.
125
ὣς φάτο, τὸν δʼ ἄχος ὀξὺ κατὰ φρένα τύψε βαθεῖαν·
126
αὐτίκα δʼ εἷλʼ Ἄτην κεφαλῆς λιπαροπλοκάμοιο
127
χωόμενος φρεσὶν ᾗσι, καὶ ὤμοσε καρτερὸν ὅρκον
128
μή ποτʼ ἐς Οὔλυμπόν τε καὶ οὐρανὸν ἀστερόεντα
129
αὖτις ἐλεύσεσθαι Ἄτην, ἣ πάντας ἀᾶται.
130
ὣς εἰπὼν ἔρριψεν ἀπʼ οὐρανοῦ ἀστερόεντος
131
χειρὶ περιστρέψας· τάχα δʼ ἵκετο ἔργʼ ἀνθρώπων.
132
τὴν αἰεὶ στενάχεσχʼ ὅθʼ ἑὸν φίλον υἱὸν ὁρῷτο
133
ἔργον ἀεικὲς ἔχοντα ὑπʼ Εὐρυσθῆος ἀέθλων.
134
ὣς καὶ ἐγών, ὅτε δʼ αὖτε μέγας κορυθαίολος Ἕκτωρ
135
Ἀργείους ὀλέκεσκεν ἐπὶ πρυμνῇσι νέεσσιν,
136
οὐ δυνάμην λελαθέσθʼ Ἄτης ᾗ πρῶτον ἀάσθην.
137
ἀλλʼ ἐπεὶ ἀασάμην καί μευ φρένας ἐξέλετο Ζεύς,
138
ἂψ ἐθέλω ἀρέσαι, δόμεναί τʼ ἀπερείσιʼ ἄποινα·
139
ἀλλʼ ὄρσευ πόλεμον δὲ καὶ ἄλλους ὄρνυθι λαούς.
140
δῶρα δʼ ἐγὼν ὅδε πάντα παρασχέμεν ὅσσά τοι ἐλθὼν
141
χθιζὸς ἐνὶ κλισίῃσιν ὑπέσχετο δῖος Ὀδυσσεύς.
142
εἰ δʼ ἐθέλεις, ἐπίμεινον ἐπειγόμενός περ Ἄρηος,
143
δῶρα δέ τοι θεράποντες ἐμῆς παρὰ νηὸς ἑλόντες
144
οἴσουσʼ, ὄφρα ἴδηαι ὅ τοι μενοεικέα δώσω.
145
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
146
Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
147
δῶρα μὲν αἴ κʼ ἐθέλῃσθα παρασχέμεν, ὡς ἐπιεικές,
148
ἤ τʼ ἐχέμεν παρὰ σοί· νῦν δὲ μνησώμεθα χάρμης
149
αἶψα μάλʼ· οὐ γὰρ χρὴ κλοτοπεύειν ἐνθάδʼ ἐόντας
150
οὐδὲ διατρίβειν· ἔτι γὰρ μέγα ἔργον ἄρεκτον·
151
ὥς κέ τις αὖτʼ Ἀχιλῆα μετὰ πρώτοισιν ἴδηται
152
ἔγχεϊ χαλκείῳ Τρώων ὀλέκοντα φάλαγγας.
153
ὧδέ τις ὑμείων μεμνημένος ἀνδρὶ μαχέσθω.
154
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
155
μὴ δʼ οὕτως, ἀγαθός περ ἐών, θεοείκελʼ Ἀχιλλεῦ
156
νήστιας ὄτρυνε προτὶ Ἴλιον υἷας Ἀχαιῶν
157
Τρωσὶ μαχησομένους, ἐπεὶ οὐκ ὀλίγον χρόνον ἔσται
158
φύλοπις, εὖτʼ ἂν πρῶτον ὁμιλήσωσι φάλαγγες
159
ἀνδρῶν, ἐν δὲ θεὸς πνεύσῃ μένος ἀμφοτέροισιν.
160
ἀλλὰ πάσασθαι ἄνωχθι θοῇς ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιοὺς
161
σίτου καὶ οἴνοιο· τὸ γὰρ μένος ἐστὶ καὶ ἀλκή.
162
οὐ γὰρ ἀνὴρ πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
163
ἄκμηνος σίτοιο δυνήσεται ἄντα μάχεσθαι·
164
εἴ περ γὰρ θυμῷ γε μενοινάᾳ πολεμίζειν,
165
ἀλλά τε λάθρῃ γυῖα βαρύνεται, ἠδὲ κιχάνει
166
δίψά τε καὶ λιμός, βλάβεται δέ τε γούνατʼ ἰόντι.
167
ὃς δέ κʼ ἀνὴρ οἴνοιο κορεσσάμενος καὶ ἐδωδῆς
168
ἀνδράσι δυσμενέεσσι πανημέριος πολεμίζῃ,
169
θαρσαλέον νύ οἱ ἦτορ ἐνὶ φρεσίν, οὐδέ τι γυῖα
170
πρὶν κάμνει πρὶν πάντας ἐρωῆσαι πολέμοιο.
171
ἀλλʼ ἄγε λαὸν μὲν σκέδασον καὶ δεῖπνον ἄνωχθι
172
ὅπλεσθαι· τὰ δὲ δῶρα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
173
οἰσέτω ἐς μέσσην ἀγορήν, ἵνα πάντες Ἀχαιοὶ
174
ὀφθαλμοῖσιν ἴδωσι, σὺ δὲ φρεσὶ σῇσιν ἰανθῇς.
175
ὀμνυέτω δέ τοι ὅρκον ἐν Ἀργείοισιν ἀναστὰς
176
μή ποτε τῆς εὐνῆς ἐπιβήμεναι ἠδὲ μιγῆναι·
177
ἣ θέμις ἐστὶν ἄναξ ἤ τʼ ἀνδρῶν ἤ τε γυναικῶν·
178
καὶ δὲ σοὶ αὐτῷ θυμὸς ἐνὶ φρεσὶν ἵλαος ἔστω.
179
αὐτὰρ ἔπειτά σε δαιτὶ ἐνὶ κλισίῃς ἀρεσάσθω
180
πιείρῃ, ἵνα μή τι δίκης ἐπιδευὲς ἔχῃσθα.
181
Ἀτρεΐδη σὺ δʼ ἔπειτα δικαιότερος καὶ ἐπʼ ἄλλῳ
182
ἔσσεαι. οὐ μὲν γάρ τι νεμεσσητὸν βασιλῆα
183
ἄνδρʼ ἀπαρέσσασθαι ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ.
184
τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων·
185
χαίρω σεῦ Λαερτιάδη τὸν μῦθον ἀκούσας·
186
ἐν μοίρῃ γὰρ πάντα διίκεο καὶ κατέλεξας.
187
ταῦτα δʼ ἐγὼν ἐθέλω ὀμόσαι, κέλεται δέ με θυμός,
188
οὐδʼ ἐπιορκήσω πρὸς δαίμονος. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
189
μιμνέτω αὐτόθι τεῖος ἐπειγόμενός περ Ἄρηος·
190
μίμνετε δʼ ἄλλοι πάντες ἀολλέες, ὄφρά κε δῶρα
191
ἐκ κλισίης ἔλθῃσι καὶ ὅρκια πιστὰ τάμωμεν.
192
σοὶ δʼ αὐτῷ τόδʼ ἐγὼν ἐπιτέλλομαι ἠδὲ κελεύω·
193
κρινάμενος κούρητας ἀριστῆας Παναχαιῶν
194
δῶρα ἐμῆς παρὰ νηὸς ἐνεικέμεν, ὅσσʼ Ἀχιλῆϊ
195
χθιζὸν ὑπέστημεν δώσειν, ἀγέμεν τε γυναῖκας.
196
Ταλθύβιος δέ μοι ὦκα κατὰ στρατὸν εὐρὺν Ἀχαιῶν
197
κάπρον ἑτοιμασάτω ταμέειν Διί τʼ Ἠελίῳ τε.
198
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
199
Ἀτρεΐδη κύδιστε ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγάμεμνον
200
ἄλλοτέ περ καὶ μᾶλλον ὀφέλλετε ταῦτα πένεσθαι,
201
ὁππότε τις μεταπαυσωλὴ πολέμοιο γένηται
202
καὶ μένος οὐ τόσον ᾖσιν ἐνὶ στήθεσσιν ἐμοῖσι.
203
νῦν δʼ οἳ μὲν κέαται δεδαϊγμένοι, οὓς ἐδάμασσεν
204
Ἕκτωρ Πριαμίδης, ὅτε οἱ Ζεὺς κῦδος ἔδωκεν,
205
ὑμεῖς δʼ ἐς βρωτὺν ὀτρύνετον· ἦ τʼ ἂν ἔγωγε
206
νῦν μὲν ἀνώγοιμι πτολεμίζειν υἷας Ἀχαιῶν
207
νήστιας ἀκμήνους, ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι
208
τεύξεσθαι μέγα δόρπον, ἐπὴν τεισαίμεθα λώβην.
209
πρὶν δʼ οὔ πως ἂν ἔμοιγε φίλον κατὰ λαιμὸν ἰείη
210
οὐ πόσις οὐδὲ βρῶσις ἑταίρου τεθνηῶτος
211
ὅς μοι ἐνὶ κλισίῃ δεδαϊγμένος ὀξέϊ χαλκῷ
212
κεῖται ἀνὰ πρόθυρον τετραμμένος, ἀμφὶ δʼ ἑταῖροι
213
μύρονται· τό μοι οὔ τι μετὰ φρεσὶ ταῦτα μέμηλεν,
214
ἀλλὰ φόνος τε καὶ αἷμα καὶ ἀργαλέος στόνος ἀνδρῶν.
215
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
216
ὦ Ἀχιλεῦ Πηλῆος υἱὲ μέγα φέρτατʼ Ἀχαιῶν,
217
κρείσσων εἰς ἐμέθεν καὶ φέρτερος οὐκ ὀλίγον περ
218
ἔγχει, ἐγὼ δέ κε σεῖο νοήματί γε προβαλοίμην
219
πολλόν, ἐπεὶ πρότερος γενόμην καὶ πλείονα οἶδα.
220
τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη μύθοισιν ἐμοῖσιν.
221
αἶψά τε φυλόπιδος πέλεται κόρος ἀνθρώποισιν,
222
ἧς τε πλείστην μὲν καλάμην χθονὶ χαλκὸς ἔχευεν,
223
ἄμητος δʼ ὀλίγιστος, ἐπὴν κλίνῃσι τάλαντα
224
Ζεύς, ὅς τʼ ἀνθρώπων ταμίης πολέμοιο τέτυκται.
225
γαστέρι δʼ οὔ πως ἔστι νέκυν πενθῆσαι Ἀχαιούς·
226
λίην γὰρ πολλοὶ καὶ ἐπήτριμοι ἤματα πάντα
227
πίπτουσιν· πότε κέν τις ἀναπνεύσειε πόνοιο;
228
ἀλλὰ χρὴ τὸν μὲν καταθάπτειν ὅς κε θάνῃσι
229
νηλέα θυμὸν ἔχοντας ἐπʼ ἤματι δακρύσαντας·
230
ὅσσοι δʼ ἂν πολέμοιο περὶ στυγεροῖο λίπωνται
231
μεμνῆσθαι πόσιος καὶ ἐδητύος, ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον
232
ἀνδράσι δυσμενέεσσι μαχώμεθα νωλεμὲς αἰεὶ
233
ἑσσάμενοι χροῒ χαλκὸν ἀτειρέα. μηδέ τις ἄλλην
234
λαῶν ὀτρυντὺν ποτιδέγμενος ἰσχαναάσθω·
235
ἥδε γὰρ ὀτρυντὺς κακὸν ἔσσεται ὅς κε λίπηται
236
νηυσὶν ἐπʼ Ἀργείων· ἀλλʼ ἀθρόοι ὁρμηθέντες
237
Τρωσὶν ἐφʼ ἱπποδάμοισιν ἐγείρομεν ὀξὺν Ἄρηα.
238
ἦ, καὶ Νέστορος υἷας ὀπάσσατο κυδαλίμοιο
239
Φυλεΐδην τε Μέγητα Θόαντά τε Μηριόνην τε
240
καὶ Κρειοντιάδην Λυκομήδεα καὶ Μελάνιππον·
241
βὰν δʼ ἴμεν ἐς κλισίην Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαο.
242
αὐτίκʼ ἔπειθʼ ἅμα μῦθος ἔην, τετέλεστο δὲ ἔργον·
243
ἑπτὰ μὲν ἐκ κλισίης τρίποδας φέρον, οὕς οἱ ὑπέστη,
244
αἴθωνας δὲ λέβητας ἐείκοσι, δώδεκα δʼ ἵππους·
245
ἐκ δʼ ἄγον αἶψα γυναῖκας ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας
246
ἕπτʼ, ἀτὰρ ὀγδοάτην Βρισηΐδα καλλιπάρῃον.
247
χρυσοῦ δὲ στήσας Ὀδυσεὺς δέκα πάντα τάλαντα
248
ἦρχʼ, ἅμα δʼ ἄλλοι δῶρα φέρον κούρητες Ἀχαιῶν.
249
καὶ τὰ μὲν ἐν μέσσῃ ἀγορῇ θέσαν, ἂν δʼ Ἀγαμέμνων
250
ἵστατο· Ταλθύβιος δὲ θεῷ ἐναλίγκιος αὐδὴν
251
κάπρον ἔχων ἐν χερσὶ παρίστατο ποιμένι λαῶν.
252
Ἀτρεΐδης δὲ ἐρυσσάμενος χείρεσσι μάχαιραν,
253
ἥ οἱ πὰρ ξίφεος μέγα κουλεὸν αἰὲν ἄωρτο,
254
κάπρου ἀπὸ τρίχας ἀρξάμενος Διὶ χεῖρας ἀνασχὼν
255
εὔχετο· τοὶ δʼ ἄρα πάντες ἐπʼ αὐτόφιν εἵατο σιγῇ
256
Ἀργεῖοι κατὰ μοῖραν ἀκούοντες βασιλῆος.
257
εὐξάμενος δʼ ἄρα εἶπεν ἰδὼν εἰς οὐρανὸν εὐρύν·
258
ἴστω νῦν Ζεὺς πρῶτα θεῶν ὕπατος καὶ ἄριστος
259
Γῆ τε καὶ Ἠέλιος καὶ Ἐρινύες, αἵ θʼ ὑπὸ γαῖαν
260
ἀνθρώπους τίνυνται, ὅτις κʼ ἐπίορκον ὀμόσσῃ,
261
μὴ μὲν ἐγὼ κούρῃ Βρισηΐδι χεῖρʼ ἐπένεικα,
262
οὔτʼ εὐνῆς πρόφασιν κεχρημένος οὔτέ τευ ἄλλου.
263
ἀλλʼ ἔμενʼ ἀπροτίμαστος ἐνὶ κλισίῃσιν ἐμῇσιν.
264
εἰ δέ τι τῶνδʼ ἐπίορκον ἐμοὶ θεοὶ ἄλγεα δοῖεν
265
πολλὰ μάλʼ, ὅσσα διδοῦσιν ὅτίς σφʼ ἀλίτηται ὀμόσσας.
266
ἦ, καὶ ἀπὸ στόμαχον κάπρου τάμε νηλέϊ χαλκῷ.
267
τὸν μὲν Ταλθύβιος πολιῆς ἁλὸς ἐς μέγα λαῖτμα
268
ῥῖψʼ ἐπιδινήσας βόσιν ἰχθύσιν· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
269
ἀνστὰς Ἀργείοισι φιλοπτολέμοισι μετηύδα·
270
Ζεῦ πάτερ ἦ μεγάλας ἄτας ἄνδρεσσι διδοῖσθα·
271
οὐκ ἂν δή ποτε θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ἐμοῖσιν
272
Ἀτρεΐδης ὤρινε διαμπερές, οὐδέ κε κούρην
273
ἦγεν ἐμεῦ ἀέκοντος ἀμήχανος· ἀλλά ποθι Ζεὺς
274
ἤθελʼ Ἀχαιοῖσιν θάνατον πολέεσσι γενέσθαι.
275
νῦν δʼ ἔρχεσθʼ ἐπὶ δεῖπνον, ἵνα ξυνάγωμεν Ἄρηα.
276
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, λῦσεν δʼ ἀγορὴν αἰψηρήν.
277
οἳ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὴν ἐπὶ νῆα ἕκαστος,
278
δῶρα δὲ Μυρμιδόνες μεγαλήτορες ἀμφεπένοντο,
279
βὰν δʼ ἐπὶ νῆα φέροντες Ἀχιλλῆος θείοιο.
280
καὶ τὰ μὲν ἐν κλισίῃσι θέσαν, κάθισαν δὲ γυναῖκας,
281
ἵππους δʼ εἰς ἀγέλην ἔλασαν θεράποντες ἀγαυοί.
282
Βρισηῒς δʼ ἄρʼ ἔπειτʼ ἰκέλη χρυσέῃ Ἀφροδίτῃ
283
ὡς ἴδε Πάτροκλον δεδαϊγμένον ὀξέϊ χαλκῷ,
284
ἀμφʼ αὐτῷ χυμένη λίγʼ ἐκώκυε, χερσὶ δʼ ἄμυσσε
285
στήθεά τʼ ἠδʼ ἁπαλὴν δειρὴν ἰδὲ καλὰ πρόσωπα.
286
εἶπε δʼ ἄρα κλαίουσα γυνὴ ἐϊκυῖα θεῇσι·
287
Πάτροκλέ μοι δειλῇ πλεῖστον κεχαρισμένε θυμῷ
288
ζωὸν μέν σε ἔλειπον ἐγὼ κλισίηθεν ἰοῦσα,
289
νῦν δέ σε τεθνηῶτα κιχάνομαι ὄρχαμε λαῶν
290
ἂψ ἀνιοῦσʼ· ὥς μοι δέχεται κακὸν ἐκ κακοῦ αἰεί.
291
ἄνδρα μὲν ᾧ ἔδοσάν με πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ
292
εἶδον πρὸ πτόλιος δεδαϊγμένον ὀξέϊ χαλκῷ,
293
τρεῖς τε κασιγνήτους, τούς μοι μία γείνατο μήτηρ,
294
κηδείους, οἳ πάντες ὀλέθριον ἦμαρ ἐπέσπον.
295
οὐδὲ μὲν οὐδέ μʼ ἔασκες, ὅτʼ ἄνδρʼ ἐμὸν ὠκὺς Ἀχιλλεὺς
296
ἔκτεινεν, πέρσεν δὲ πόλιν θείοιο Μύνητος,
297
κλαίειν, ἀλλά μʼ ἔφασκες Ἀχιλλῆος θείοιο
298
κουριδίην ἄλοχον θήσειν, ἄξειν τʼ ἐνὶ νηυσὶν
299
ἐς Φθίην, δαίσειν δὲ γάμον μετὰ Μυρμιδόνεσσι.
300
τώ σʼ ἄμοτον κλαίω τεθνηότα μείλιχον αἰεί.
301
ὣς ἔφατο κλαίουσʼ, ἐπὶ δὲ στενάχοντο γυναῖκες
302
Πάτροκλον πρόφασιν, σφῶν δʼ αὐτῶν κήδεʼ ἑκάστη.
303
αὐτὸν δʼ ἀμφὶ γέροντες Ἀχαιῶν ἠγερέθοντο
304
λισσόμενοι δειπνῆσαι· ὃ δʼ ἠρνεῖτο στεναχίζων·
305
λίσσομαι, εἴ τις ἔμοιγε φίλων ἐπιπείθεθʼ ἑταίρων,
306
μή με πρὶν σίτοιο κελεύετε μηδὲ ποτῆτος
307
ἄσασθαι φίλον ἦτορ, ἐπεί μʼ ἄχος αἰνὸν ἱκάνει·
308
δύντα δʼ ἐς ἠέλιον μενέω καὶ τλήσομαι ἔμπης.
309
ὣς εἰπὼν ἄλλους μὲν ἀπεσκέδασεν βασιλῆας,
310
δοιὼ δʼ Ἀτρεΐδα μενέτην καὶ δῖος Ὀδυσσεὺς
311
Νέστωρ Ἰδομενεύς τε γέρων θʼ ἱππηλάτα Φοῖνιξ
312
τέρποντες πυκινῶς ἀκαχήμενον· οὐδέ τι θυμῷ
313
τέρπετο, πρὶν πολέμου στόμα δύμεναι αἱματόεντος.
314
μνησάμενος δʼ ἁδινῶς ἀνενείκατο φώνησέν τε·
315
ἦ ῥά νύ μοί ποτε καὶ σὺ δυσάμμορε φίλταθʼ ἑταίρων
316
αὐτὸς ἐνὶ κλισίῃ λαρὸν παρὰ δεῖπνον ἔθηκας
317
αἶψα καὶ ὀτραλέως, ὁπότε σπερχοίατʼ Ἀχαιοὶ
318
Τρωσὶν ἐφʼ ἱπποδάμοισι φέρειν πολύδακρυν Ἄρηα.
319
νῦν δὲ σὺ μὲν κεῖσαι δεδαϊγμένος, αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ
320
ἄκμηνον πόσιος καὶ ἐδητύος, ἔνδον ἐόντων,
321
σῇ ποθῇ· οὐ μὲν γάρ τι κακώτερον ἄλλο πάθοιμι,
322
οὐδʼ εἴ κεν τοῦ πατρὸς ἀποφθιμένοιο πυθοίμην,
323
ὅς που νῦν Φθίηφι τέρεν κατὰ δάκρυον εἴβει
324
χήτεϊ τοιοῦδʼ υἷος· ὃ δʼ ἀλλοδαπῷ ἐνὶ δήμῳ
325
εἵνεκα ῥιγεδανῆς Ἑλένης Τρωσὶν πολεμίζω·
326
ἠὲ τὸν ὃς Σκύρῳ μοι ἔνι τρέφεται φίλος υἱός,
327
εἴ που ἔτι ζώει γε Νεοπτόλεμος θεοειδής.
328
πρὶν μὲν γάρ μοι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἐώλπει
329
οἶον ἐμὲ φθίσεσθαι ἀπʼ Ἄργεος ἱπποβότοιο
330
αὐτοῦ ἐνὶ Τροίῃ, σὲ δέ τε Φθίην δὲ νέεσθαι,
331
ὡς ἄν μοι τὸν παῖδα θοῇ ἐνὶ νηῒ μελαίνῃ
332
Σκυρόθεν ἐξαγάγοις καί οἱ δείξειας ἕκαστα
333
κτῆσιν ἐμὴν δμῶάς τε καὶ ὑψερεφὲς μέγα δῶμα.
334
ἤδη γὰρ Πηλῆά γʼ ὀΐομαι ἢ κατὰ πάμπαν
335
τεθνάμεν, ἤ που τυτθὸν ἔτι ζώοντʼ ἀκάχησθαι
336
γήραΐ τε στυγερῷ καὶ ἐμὴν ποτιδέγμενον αἰεὶ
337
λυγρὴν ἀγγελίην, ὅτʼ ἀποφθιμένοιο πύθηται.
338
ὣς ἔφατο κλαίων, ἐπὶ δὲ στενάχοντο γέροντες,
339
μνησάμενοι τὰ ἕκαστος ἐνὶ μεγάροισιν ἔλειπον·
340
μυρομένους δʼ ἄρα τούς γε ἰδὼν ἐλέησε Κρονίων,
341
αἶψα δʼ Ἀθηναίην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
342
τέκνον ἐμόν, δὴ πάμπαν ἀποίχεαι ἀνδρὸς ἑῆος.
343
ἦ νύ τοι οὐκέτι πάγχυ μετὰ φρεσὶ μέμβλετʼ Ἀχιλλεύς;
344
κεῖνος ὅ γε προπάροιθε νεῶν ὀρθοκραιράων
345
ἧσται ὀδυρόμενος ἕταρον φίλον· οἳ δὲ δὴ ἄλλοι
346
οἴχονται μετὰ δεῖπνον, ὃ δʼ ἄκμηνος καὶ ἄπαστος.
347
ἀλλʼ ἴθι οἱ νέκτάρ τε καὶ ἀμβροσίην ἐρατεινὴν
348
στάξον ἐνὶ στήθεσσʼ, ἵνα μή μιν λιμὸς ἵκηται.
349
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε πάρος μεμαυῖαν Ἀθήνην·
350
ἣ δʼ ἅρπῃ ἐϊκυῖα τανυπτέρυγι λιγυφώνῳ
351
οὐρανοῦ ἐκκατεπᾶλτο διʼ αἰθέρος. αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
352
αὐτίκα θωρήσσοντο κατὰ στρατόν· ἣ δʼ Ἀχιλῆϊ
353
νέκταρ ἐνὶ στήθεσσι καὶ ἀμβροσίην ἐρατεινὴν
354
στάξʼ, ἵνα μή μιν λιμὸς ἀτερπὴς γούναθʼ ἵκοιτο·
355
αὐτὴ δὲ πρὸς πατρὸς ἐρισθενέος πυκινὸν δῶ
356
ᾤχετο, τοὶ δʼ ἀπάνευθε νεῶν ἐχέοντο θοάων.
357
ὡς δʼ ὅτε ταρφειαὶ νιφάδες Διὸς ἐκποτέονται
358
ψυχραὶ ὑπὸ ῥιπῆς αἰθρηγενέος Βορέαο,
359
ὣς τότε ταρφειαὶ κόρυθες λαμπρὸν γανόωσαι
360
νηῶν ἐκφορέοντο καὶ ἀσπίδες ὀμφαλόεσσαι
361
θώρηκές τε κραταιγύαλοι καὶ μείλινα δοῦρα.
362
αἴγλη δʼ οὐρανὸν ἷκε, γέλασσε δὲ πᾶσα περὶ χθὼν
363
χαλκοῦ ὑπὸ στεροπῆς· ὑπὸ δὲ κτύπος ὄρνυτο ποσσὶν
364
ἀνδρῶν· ἐν δὲ μέσοισι κορύσσετο δῖος Ἀχιλλεύς.
365
τοῦ καὶ ὀδόντων μὲν καναχὴ πέλε, τὼ δέ οἱ ὄσσε
366
λαμπέσθην ὡς εἴ τε πυρὸς σέλας, ἐν δέ οἱ ἦτορ
367
δῦνʼ ἄχος ἄτλητον· ὃ δʼ ἄρα Τρωσὶν μενεαίνων
368
δύσετο δῶρα θεοῦ, τά οἱ Ἥφαιστος κάμε τεύχων.
369
κνημῖδας μὲν πρῶτα περὶ κνήμῃσιν ἔθηκε
370
καλὰς ἀργυρέοισιν ἐπισφυρίοις ἀραρυίας·
371
δεύτερον αὖ θώρηκα περὶ στήθεσσιν ἔδυνεν.
372
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ὤμοισιν βάλετο ξίφος ἀργυρόηλον
373
χάλκεον· αὐτὰρ ἔπειτα σάκος μέγα τε στιβαρόν τε
374
εἵλετο, τοῦ δʼ ἀπάνευθε σέλας γένετʼ ἠΰτε μήνης.
375
ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἐκ πόντοιο σέλας ναύτῃσι φανήῃ
376
καιομένοιο πυρός, τό τε καίεται ὑψόθʼ ὄρεσφι
377
σταθμῷ ἐν οἰοπόλῳ· τοὺς δʼ οὐκ ἐθέλοντας ἄελλαι
378
πόντον ἐπʼ ἰχθυόεντα φίλων ἀπάνευθε φέρουσιν·
379
ὣς ἀπʼ Ἀχιλλῆος σάκεος σέλας αἰθέρʼ ἵκανε
380
καλοῦ δαιδαλέου· περὶ δὲ τρυφάλειαν ἀείρας
381
κρατὶ θέτο βριαρήν· ἣ δʼ ἀστὴρ ὣς ἀπέλαμπεν
382
ἵππουρις τρυφάλεια, περισσείοντο δʼ ἔθειραι
383
χρύσεαι, ἃς Ἥφαιστος ἵει λόφον ἀμφὶ θαμειάς.
384
πειρήθη δʼ ἕο αὐτοῦ ἐν ἔντεσι δῖος Ἀχιλλεύς,
385
εἰ οἷ ἐφαρμόσσειε καὶ ἐντρέχοι ἀγλαὰ γυῖα·
386
τῷ δʼ εὖτε πτερὰ γίγνετʼ, ἄειρε δὲ ποιμένα λαῶν.
387
ἐκ δʼ ἄρα σύριγγος πατρώϊον ἐσπάσατʼ ἔγχος
388
βριθὺ μέγα στιβαρόν· τὸ μὲν οὐ δύνατʼ ἄλλος Ἀχαιῶν
389
πάλλειν, ἀλλά μιν οἶος ἐπίστατο πῆλαι Ἀχιλλεύς,
390
Πηλιάδα μελίην, τὴν πατρὶ φίλῳ πόρε Χείρων
391
Πηλίου ἐκ κορυφῆς φόνον ἔμμεναι ἡρώεσσιν·
392
ἵππους δʼ Αὐτομέδων τε καὶ Ἄλκιμος ἀμφιέποντες
393
ζεύγνυον· ἀμφὶ δὲ καλὰ λέπαδνʼ ἕσαν, ἐν δὲ χαλινοὺς
394
γαμφηλῇς ἔβαλον, κατὰ δʼ ἡνία τεῖναν ὀπίσσω
395
κολλητὸν ποτὶ δίφρον. ὃ δὲ μάστιγα φαεινὴν
396
χειρὶ λαβὼν ἀραρυῖαν ἐφʼ ἵπποιιν ἀνόρουσεν
397
Αὐτομέδων· ὄπιθεν δὲ κορυσσάμενος βῆ Ἀχιλλεὺς
398
τεύχεσι παμφαίνων ὥς τʼ ἠλέκτωρ Ὑπερίων,
399
σμερδαλέον δʼ ἵπποισιν ἐκέκλετο πατρὸς ἑοῖο·
400
Ξάνθέ τε καὶ Βαλίε τηλεκλυτὰ τέκνα Ποδάργης
401
ἄλλως δὴ φράζεσθε σαωσέμεν ἡνιοχῆα
402
ἂψ Δαναῶν ἐς ὅμιλον ἐπεί χʼ ἕωμεν πολέμοιο,
403
μηδʼ ὡς Πάτροκλον λίπετʼ αὐτόθι τεθνηῶτα.
404
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπὸ ζυγόφι προσέφη πόδας αἰόλος ἵππος
405
Ξάνθος, ἄφαρ δʼ ἤμυσε καρήατι· πᾶσα δὲ χαίτη
406
ζεύγλης ἐξεριποῦσα παρὰ ζυγὸν οὖδας ἵκανεν·
407
αὐδήεντα δʼ ἔθηκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη·
408
καὶ λίην σʼ ἔτι νῦν γε σαώσομεν ὄβριμʼ Ἀχιλλεῦ·
409
ἀλλά τοι ἐγγύθεν ἦμαρ ὀλέθριον· οὐδέ τοι ἡμεῖς
410
αἴτιοι, ἀλλὰ θεός τε μέγας καὶ Μοῖρα κραταιή.
411
οὐδὲ γὰρ ἡμετέρῃ βραδυτῆτί τε νωχελίῃ τε
412
Τρῶες ἀπʼ ὤμοιιν Πατρόκλου τεύχεʼ ἕλοντο·
413
ἀλλὰ θεῶν ὤριστος, ὃν ἠΰκομος τέκε Λητώ,
414
ἔκτανʼ ἐνὶ προμάχοισι καὶ Ἕκτορι κῦδος ἔδωκε.
415
νῶϊ δὲ καί κεν ἅμα πνοιῇ Ζεφύροιο θέοιμεν,
416
ἥν περ ἐλαφροτάτην φάσʼ ἔμμεναι· ἀλλὰ σοὶ αὐτῷ
417
μόρσιμόν ἐστι θεῷ τε καὶ ἀνέρι ἶφι δαμῆναι.
418
ὣς ἄρα φωνήσαντος Ἐρινύες ἔσχεθον αὐδήν.
419
τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
420
Ξάνθε τί μοι θάνατον μαντεύεαι; οὐδέ τί σε χρή.
421
εὖ νυ τὸ οἶδα καὶ αὐτὸς ὅ μοι μόρος ἐνθάδʼ ὀλέσθαι
422
νόσφι φίλου πατρὸς καὶ μητέρος· ἀλλὰ καὶ ἔμπης
423
οὐ λήξω πρὶν Τρῶας ἅδην ἐλάσαι πολέμοιο.
424
ἦ ῥα, καὶ ἐν πρώτοις ἰάχων ἔχε μώνυχας ἵππους.