Iliad 15
1
αὐτὰρ ἐπεὶ διά τε σκόλοπας καὶ τάφρον ἔβησαν
2
φεύγοντες, πολλοὶ δὲ δάμεν Δαναῶν ὑπὸ χερσίν,
3
οἳ μὲν δὴ παρʼ ὄχεσφιν ἐρητύοντο μένοντες
4
χλωροὶ ὑπαὶ δείους πεφοβημένοι· ἔγρετο δὲ Ζεὺς
5
Ἴδης ἐν κορυφῇσι παρὰ χρυσοθρόνου Ἥρης,
6
στῆ δʼ ἄρʼ ἀναΐξας, ἴδε δὲ Τρῶας καὶ Ἀχαιοὺς
7
τοὺς μὲν ὀρινομένους, τοὺς δὲ κλονέοντας ὄπισθεν
8
Ἀργείους, μετὰ δέ σφι Ποσειδάωνα ἄνακτα·
9
Ἕκτορα δʼ ἐν πεδίῳ ἴδε κείμενον, ἀμφὶ δʼ ἑταῖροι
10
εἵαθʼ, ὃ δʼ ἀργαλέῳ ἔχετʼ ἄσθματι κῆρ ἀπινύσσων
11
αἷμʼ ἐμέων, ἐπεὶ οὔ μιν ἀφαυρότατος βάλʼ Ἀχαιῶν.
12
τὸν δὲ ἰδὼν ἐλέησε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε,
13
δεινὰ δʼ ὑπόδρα ἰδὼν Ἥρην πρὸς μῦθον ἔειπεν·
14
ἦ μάλα δὴ κακότεχνος ἀμήχανε σὸς δόλος Ἥρη
15
Ἕκτορα δῖον ἔπαυσε μάχης, ἐφόβησε δὲ λαούς.
16
οὐ μὰν οἶδʼ εἰ αὖτε κακορραφίης ἀλεγεινῆς
17
πρώτη ἐπαύρηαι καί σε πληγῇσιν ἱμάσσω.
18
ἦ οὐ μέμνῃ ὅτε τʼ ἐκρέμω ὑψόθεν, ἐκ δὲ ποδοῖιν
19
ἄκμονας ἧκα δύω, περὶ χερσὶ δὲ δεσμὸν ἴηλα
20
χρύσεον ἄρρηκτον; σὺ δʼ ἐν αἰθέρι καὶ νεφέλῃσιν
21
ἐκρέμω· ἠλάστεον δὲ θεοὶ κατὰ μακρὸν Ὄλυμπον,
22
λῦσαι δʼ οὐκ ἐδύναντο παρασταδόν· ὃν δὲ λάβοιμι
23
ῥίπτασκον τεταγὼν ἀπὸ βηλοῦ ὄφρʼ ἂν ἵκηται
24
γῆν ὀλιγηπελέων· ἐμὲ δʼ οὐδʼ ὧς θυμὸν ἀνίει
25
ἀζηχὴς ὀδύνη Ἡρακλῆος θείοιο,
26
τὸν σὺ ξὺν Βορέῃ ἀνέμῳ πεπιθοῦσα θυέλλας
27
πέμψας ἐπʼ ἀτρύγετον πόντον κακὰ μητιόωσα,
28
καί μιν ἔπειτα Κόων δʼ εὖ ναιομένην ἀπένεικας.
29
τὸν μὲν ἐγὼν ἔνθεν ῥυσάμην καὶ ἀνήγαγον αὖτις
30
Ἄργος ἐς ἱππόβοτον καὶ πολλά περ ἀθλήσαντα.
31
τῶν σʼ αὖτις μνήσω ἵνʼ ἀπολλήξῃς ἀπατάων,
32
ὄφρα ἴδῃ ἤν τοι χραίσμῃ φιλότης τε καὶ εὐνή,
33
ἣν ἐμίγης ἐλθοῦσα θεῶν ἄπο καί μʼ ἀπάτησας.
34
ὣς φάτο, ῥίγησεν δὲ βοῶπις πότνια Ἥρη,
35
καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
36
ἴστω νῦν τόδε Γαῖα καὶ Οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθε
37
καὶ τὸ κατειβόμενον Στυγὸς ὕδωρ, ὅς τε μέγιστος
38
ὅρκος δεινότατός τε πέλει μακάρεσσι θεοῖσι,
39
σή θʼ ἱερὴ κεφαλὴ καὶ νωΐτερον λέχος αὐτῶν
40
κουρίδιον, τὸ μὲν οὐκ ἂν ἐγώ ποτε μὰψ ὀμόσαιμι·
41
μὴ διʼ ἐμὴν ἰότητα Ποσειδάων ἐνοσίχθων
42
πημαίνει Τρῶάς τε καὶ Ἕκτορα, τοῖσι δʼ ἀρήγει,
43
ἀλλά που αὐτὸν θυμὸς ἐποτρύνει καὶ ἀνώγει,
44
τειρομένους δʼ ἐπὶ νηυσὶν ἰδὼν ἐλέησεν Ἀχαιούς.
45
αὐτάρ τοι καὶ κείνῳ ἐγὼ παραμυθησαίμην
46
τῇ ἴμεν ᾗ κεν δὴ σὺ κελαινεφὲς ἡγεμονεύῃς.
47
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε,
48
καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
49
εἰ μὲν δὴ σύ γʼ ἔπειτα βοῶπις πότνια Ἥρη
50
ἶσον ἐμοὶ φρονέουσα μετʼ ἀθανάτοισι καθίζοις,
51
τώ κε Ποσειδάων γε, καὶ εἰ μάλα βούλεται ἄλλῃ,
52
αἶψα μεταστρέψειε νόον μετὰ σὸν καὶ ἐμὸν κῆρ.
53
ἀλλʼ εἰ δή ῥʼ ἐτεόν γε καὶ ἀτρεκέως ἀγορεύεις,
54
ἔρχεο νῦν μετὰ φῦλα θεῶν, καὶ δεῦρο κάλεσσον
55
Ἶρίν τʼ ἐλθέμεναι καὶ Ἀπόλλωνα κλυτότοξον,
56
ὄφρʼ ἣ μὲν μετὰ λαὸν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων
57
ἔλθῃ, καὶ εἴπῃσι Ποσειδάωνι ἄνακτι
58
παυσάμενον πολέμοιο τὰ ἃ πρὸς δώμαθʼ ἱκέσθαι,
59
Ἕκτορα δʼ ὀτρύνῃσι μάχην ἐς Φοῖβος Ἀπόλλων,
60
αὖτις δʼ ἐμπνεύσῃσι μένος, λελάθῃ δʼ ὀδυνάων
61
αἳ νῦν μιν τείρουσι κατὰ φρένας, αὐτὰρ Ἀχαιοὺς
62
αὖτις ἀποστρέψῃσιν ἀνάλκιδα φύζαν ἐνόρσας,
63
φεύγοντες δʼ ἐν νηυσὶ πολυκλήϊσι πέσωσι
64
Πηλεΐδεω Ἀχιλῆος· ὃ δʼ ἀνστήσει ὃν ἑταῖρον
65
Πάτροκλον· τὸν δὲ κτενεῖ ἔγχεϊ φαίδιμος Ἕκτωρ
66
Ἰλίου προπάροιθε πολέας ὀλέσαντʼ αἰζηοὺς
67
τοὺς ἄλλους, μετὰ δʼ υἱὸν ἐμὸν Σαρπηδόνα δῖον.
68
τοῦ δὲ χολωσάμενος κτενεῖ Ἕκτορα δῖος Ἀχιλλεύς.
69
ἐκ τοῦ δʼ ἄν τοι ἔπειτα παλίωξιν παρὰ νηῶν
70
αἰὲν ἐγὼ τεύχοιμι διαμπερὲς εἰς ὅ κʼ Ἀχαιοὶ
71
Ἴλιον αἰπὺ ἕλοιεν Ἀθηναίης διὰ βουλάς.
72
τὸ πρὶν δʼ οὔτʼ ἄρʼ ἐγὼ παύω χόλον οὔτέ τινʼ ἄλλον
73
ἀθανάτων Δαναοῖσιν ἀμυνέμεν ἐνθάδʼ ἐάσω
74
πρίν γε τὸ Πηλεΐδαο τελευτηθῆναι ἐέλδωρ,
75
ὥς οἱ ὑπέστην πρῶτον, ἐμῷ δʼ ἐπένευσα κάρητι,
76
ἤματι τῷ ὅτʼ ἐμεῖο θεὰ Θέτις ἥψατο γούνων,
77
λισσομένη τιμῆσαι Ἀχιλλῆα πτολίπορθον.
78
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,
79
βῆ δʼ ἐξ Ἰδαίων ὀρέων ἐς μακρὸν Ὄλυμπον.
80
ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἀΐξῃ νόος ἀνέρος, ὅς τʼ ἐπὶ πολλὴν
81
γαῖαν ἐληλουθὼς φρεσὶ πευκαλίμῃσι νοήσῃ
82
ἔνθʼ εἴην ἢ ἔνθα, μενοινήῃσί τε πολλά,
83
ὣς κραιπνῶς μεμαυῖα διέπτατο πότνια Ἥρη·
84
ἵκετο δʼ αἰπὺν Ὄλυμπον, ὁμηγερέεσσι δʼ ἐπῆλθεν
85
ἀθανάτοισι θεοῖσι Διὸς δόμῳ· οἳ δὲ ἰδόντες
86
πάντες ἀνήϊξαν καὶ δεικανόωντο δέπασσιν.
87
ἣ δʼ ἄλλους μὲν ἔασε, Θέμιστι δὲ καλλιπαρῄῳ
88
δέκτο δέπας· πρώτη γὰρ ἐναντίη ἦλθε θέουσα,
89
καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
90
Ἥρη τίπτε βέβηκας; ἀτυζομένῃ δὲ ἔοικας·
91
ἦ μάλα δή σʼ ἐφόβησε Κρόνου πάϊς, ὅς τοι ἀκοίτης.
92
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ λευκώλενος Ἥρη·
93
μή με θεὰ Θέμι ταῦτα διείρεο· οἶσθα καὶ αὐτὴ
94
οἷος κείνου θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.
95
ἀλλὰ σύ γʼ ἄρχε θεοῖσι δόμοις ἔνι δαιτὸς ἐΐσης·
96
ταῦτα δὲ καὶ μετὰ πᾶσιν ἀκούσεαι ἀθανάτοισιν
97
οἷα Ζεὺς κακὰ ἔργα πιφαύσκεται· οὐδέ τί φημι
98
πᾶσιν ὁμῶς θυμὸν κεχαρησέμεν, οὔτε βροτοῖσιν
99
οὔτε θεοῖς, εἴ πέρ τις ἔτι νῦν δαίνυται εὔφρων.
100
ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσα καθέζετο πότνια Ἥρη,
101
ὄχθησαν δʼ ἀνὰ δῶμα Διὸς θεοί· ἣ δʼ ἐγέλασσε
102
χείλεσιν, οὐδὲ μέτωπον ἐπʼ ὀφρύσι κυανέῃσιν
103
ἰάνθη· πᾶσιν δὲ νεμεσσηθεῖσα μετηύδα·
104
νήπιοι οἳ Ζηνὶ μενεαίνομεν ἀφρονέοντες·
105
ἦ ἔτι μιν μέμαμεν καταπαυσέμεν ἆσσον ἰόντες
106
ἢ ἔπει ἠὲ βίῃ· ὃ δʼ ἀφήμενος οὐκ ἀλεγίζει
107
οὐδʼ ὄθεται· φησὶν γὰρ ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι
108
κάρτεΐ τε σθένεΐ τε διακριδὸν εἶναι ἄριστος.
109
τὼ ἔχεθʼ ὅττί κεν ὔμμι κακὸν πέμπῃσιν ἑκάστῳ.
110
ἤδη γὰρ νῦν ἔλπομʼ Ἄρηΐ γε πῆμα τετύχθαι·
111
υἱὸς γάρ οἱ ὄλωλε μάχῃ ἔνι φίλτατος ἀνδρῶν
112
Ἀσκάλαφος, τόν φησιν ὃν ἔμμεναι ὄβριμος Ἄρης.
113
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ Ἄρης θαλερὼ πεπλήγετο μηρὼ
114
χερσὶ καταπρηνέσσʼ, ὀλοφυρόμενος δʼ ἔπος ηὔδα·
115
μὴ νῦν μοι νεμεσήσετʼ Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες
116
τίσασθαι φόνον υἷος ἰόντʼ ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν,
117
εἴ πέρ μοι καὶ μοῖρα Διὸς πληγέντι κεραυνῷ
118
κεῖσθαι ὁμοῦ νεκύεσσι μεθʼ αἵματι καὶ κονίῃσιν.
119
ὣς φάτο, καί ῥʼ ἵππους κέλετο Δεῖμόν τε Φόβον τε
120
ζευγνύμεν, αὐτὸς δʼ ἔντεʼ ἐδύσετο παμφανόωντα.
121
ἔνθά κʼ ἔτι μείζων τε καὶ ἀργαλεώτερος ἄλλος
122
πὰρ Διὸς ἀθανάτοισι χόλος καὶ μῆνις ἐτύχθη,
123
εἰ μὴ Ἀθήνη πᾶσι περιδείσασα θεοῖσιν
124
ὦρτο διὲκ προθύρου, λίπε δὲ θρόνον ἔνθα θάασσε,
125
τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν κεφαλῆς κόρυθʼ εἵλετο καὶ σάκος ὤμων,
126
ἔγχος δʼ ἔστησε στιβαρῆς ἀπὸ χειρὸς ἑλοῦσα
127
χάλκεον· ἣ δʼ ἐπέεσσι καθάπτετο θοῦρον Ἄρηα·
128
μαινόμενε φρένας ἠλὲ διέφθορας· ἦ νύ τοι αὔτως
129
οὔατʼ ἀκουέμεν ἐστί, νόος δʼ ἀπόλωλε καὶ αἰδώς.
130
οὐκ ἀΐεις ἅ τέ φησι θεὰ λευκώλενος Ἥρη
131
ἣ δὴ νῦν πὰρ Ζηνὸς Ὀλυμπίου εἰλήλουθεν;
132
ἦ ἐθέλεις αὐτὸς μὲν ἀναπλήσας κακὰ πολλὰ
133
ἂψ ἴμεν Οὔλυμπον δὲ καὶ ἀχνύμενός περ ἀνάγκῃ,
134
αὐτὰρ τοῖς ἄλλοισι κακὸν μέγα πᾶσι φυτεῦσαι;
135
αὐτίκα γὰρ Τρῶας μὲν ὑπερθύμους καὶ Ἀχαιοὺς
136
λείψει, ὃ δʼ ἡμέας εἶσι κυδοιμήσων ἐς Ὄλυμπον,
137
μάρψει δʼ ἑξείης ὅς τʼ αἴτιος ὅς τε καὶ οὐκί.
138
τώ σʼ αὖ νῦν κέλομαι μεθέμεν χόλον υἷος ἑῆος·
139
ἤδη γάρ τις τοῦ γε βίην καὶ χεῖρας ἀμείνων
140
ἢ πέφατʼ, ἢ καὶ ἔπειτα πεφήσεται· ἀργαλέον δὲ
141
πάντων ἀνθρώπων ῥῦσθαι γενεήν τε τόκον τε.
142
ὣς εἰποῦσʼ ἵδρυσε θρόνῳ ἔνι θοῦρον Ἄρηα.
143
Ἥρη δʼ Ἀπόλλωνα καλέσσατο δώματος ἐκτὸς
144
Ἶρίν θʼ, ἥ τε θεοῖσι μετάγγελος ἀθανάτοισι,
145
καί σφεας φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
146
Ζεὺς σφὼ εἰς Ἴδην κέλετʼ ἐλθέμεν ὅττι τάχιστα·
147
αὐτὰρ ἐπὴν ἔλθητε, Διός τʼ εἰς ὦπα ἴδησθε,
148
ἕρδειν ὅττί κε κεῖνος ἐποτρύνῃ καὶ ἀνώγῃ.
149
ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσα πάλιν κίε πότνια Ἥρη,
150
ἕζετο δʼ εἰνὶ θρόνῳ· τὼ δʼ ἀΐξαντε πετέσθην.
151
Ἴδην δʼ ἵκανον πολυπίδακα μητέρα θηρῶν,
152
εὗρον δʼ εὐρύοπα Κρονίδην ἀνὰ Γαργάρῳ ἄκρῳ
153
ἥμενον· ἀμφὶ δέ μιν θυόεν νέφος ἐστεφάνωτο.
154
τὼ δὲ πάροιθʼ ἐλθόντε Διὸς νεφεληγερέταο
155
στήτην· οὐδέ σφωϊν ἰδὼν ἐχολώσατο θυμῷ,
156
ὅττί οἱ ὦκʼ ἐπέεσσι φίλης ἀλόχοιο πιθέσθην.
157
Ἶριν δὲ προτέρην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
158
βάσκʼ ἴθι Ἶρι ταχεῖα, Ποσειδάωνι ἄνακτι
159
πάντα τάδʼ ἀγγεῖλαι, μὴ δὲ ψευδάγγελος εἶναι.
160
παυσάμενόν μιν ἄνωχθι μάχης ἠδὲ πτολέμοιο
161
ἔρχεσθαι μετὰ φῦλα θεῶν ἢ εἰς ἅλα δῖαν.
162
εἰ δέ μοι οὐκ ἐπέεσσʼ ἐπιπείσεται, ἀλλʼ ἀλογήσει,
163
φραζέσθω δὴ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν
164
μή μʼ οὐδὲ κρατερός περ ἐὼν ἐπιόντα ταλάσσῃ
165
μεῖναι, ἐπεί εὑ φημὶ βίῃ πολὺ φέρτερος εἶναι
166
καὶ γενεῇ πρότερος· τοῦ δʼ οὐκ ὄθεται φίλον ἦτορ
167
ἶσον ἐμοὶ φάσθαι, τόν τε στυγέουσι καὶ ἄλλοι.
168
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις,
169
βῆ δὲ κατʼ Ἰδαίων ὀρέων εἰς Ἴλιον ἱρήν.
170
ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἐκ νεφέων πτῆται νιφὰς ἠὲ χάλαζα
171
ψυχρὴ ὑπὸ ῥιπῆς αἰθρηγενέος Βορέαο,
172
ὣς κραιπνῶς μεμαυῖα διέπτατο ὠκέα Ἶρις,
173
ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη κλυτὸν ἐννοσίγαιον·
174
ἀγγελίην τινά τοι γαιήοχε κυανοχαῖτα
175
ἦλθον δεῦρο φέρουσα παραὶ Διὸς αἰγιόχοιο.
176
παυσάμενόν σʼ ἐκέλευσε μάχης ἠδὲ πτολέμοιο
177
ἔρχεσθαι μετὰ φῦλα θεῶν ἢ εἰς ἅλα δῖαν.
178
εἰ δέ οἱ οὐκ ἐπέεσσʼ ἐπιπείσεαι, ἀλλʼ ἀλογήσεις,
179
ἠπείλει καὶ κεῖνος ἐναντίβιον πολεμίξων
180
ἐνθάδʼ ἐλεύσεσθαι· σὲ δʼ ὑπεξαλέασθαι ἄνωγε
181
χεῖρας, ἐπεὶ σέο φησὶ βίῃ πολὺ φέρτερος εἶναι
182
καὶ γενεῇ πρότερος· σὸν δʼ οὐκ ὄθεται φίλον ἦτορ
183
ἶσόν οἱ φάσθαι, τόν τε στυγέουσι καὶ ἄλλοι.
184
τὴν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη κλυτὸς ἐννοσίγαιος·
185
ὢ πόποι ἦ ῥʼ ἀγαθός περ ἐὼν ὑπέροπλον ἔειπεν
186
εἴ μʼ ὁμότιμον ἐόντα βίῃ ἀέκοντα καθέξει.
187
τρεῖς γάρ τʼ ἐκ Κρόνου εἰμὲν ἀδελφεοὶ οὓς τέκετο Ῥέα
188
Ζεὺς καὶ ἐγώ, τρίτατος δʼ Ἀΐδης ἐνέροισιν ἀνάσσων.
189
τριχθὰ δὲ πάντα δέδασται, ἕκαστος δʼ ἔμμορε τιμῆς·
190
ἤτοι ἐγὼν ἔλαχον πολιὴν ἅλα ναιέμεν αἰεὶ
191
παλλομένων, Ἀΐδης δʼ ἔλαχε ζόφον ἠερόεντα,
192
Ζεὺς δʼ ἔλαχʼ οὐρανὸν εὐρὺν ἐν αἰθέρι καὶ νεφέλῃσι·
193
γαῖα δʼ ἔτι ξυνὴ πάντων καὶ μακρὸς Ὄλυμπος.
194
τώ ῥα καὶ οὔ τι Διὸς βέομαι φρεσίν, ἀλλὰ ἕκηλος
195
καὶ κρατερός περ ἐὼν μενέτω τριτάτῃ ἐνὶ μοίρῃ.
196
χερσὶ δὲ μή τί με πάγχυ κακὸν ὣς δειδισσέσθω·
197
θυγατέρεσσιν γάρ τε καὶ υἱάσι βέλτερον εἴη
198
ἐκπάγλοις ἐπέεσσιν ἐνισσέμεν οὓς τέκεν αὐτός,
199
οἵ ἑθεν ὀτρύνοντος ἀκούσονται καὶ ἀνάγκῃ.
200
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις·
201
οὕτω γὰρ δή τοι γαιήοχε κυανοχαῖτα
202
τόνδε φέρω Διὶ μῦθον ἀπηνέα τε κρατερόν τε,
203
ἦ τι μεταστρέψεις; στρεπταὶ μέν τε φρένες ἐσθλῶν.
204
οἶσθʼ ὡς πρεσβυτέροισιν Ἐρινύες αἰὲν ἕπονται.
205
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε Ποσειδάων ἐνοσίχθων·
206
Ἶρι θεὰ μάλα τοῦτο ἔπος κατὰ μοῖραν ἔειπες·
207
ἐσθλὸν καὶ τὸ τέτυκται ὅτʼ ἄγγελος αἴσιμα εἰδῇ.
208
ἀλλὰ τόδʼ αἰνὸν ἄχος κραδίην καὶ θυμὸν ἱκάνει
209
ὁππότʼ ἂν ἰσόμορον καὶ ὁμῇ πεπρωμένον αἴσῃ
210
νεικείειν ἐθέλῃσι χολωτοῖσιν ἐπέεσσιν.
211
ἀλλʼ ἤτοι νῦν μέν κε νεμεσσηθεὶς ὑποείξω·
212
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, καὶ ἀπειλήσω τό γε θυμῷ·
213
αἴ κεν ἄνευ ἐμέθεν καὶ Ἀθηναίης ἀγελείης
214
Ἥρης Ἑρμείω τε καὶ Ἡφαίστοιο ἄνακτος
215
Ἰλίου αἰπεινῆς πεφιδήσεται, οὐδʼ ἐθελήσει
216
ἐκπέρσαι, δοῦναι δὲ μέγα κράτος Ἀργείοισιν,
217
ἴστω τοῦθʼ ὅτι νῶϊν ἀνήκεστος χόλος ἔσται.
218
ὣς εἰπὼν λίπε λαὸν Ἀχαιϊκὸν ἐννοσίγαιος,
219
δῦνε δὲ πόντον ἰών, πόθεσαν δʼ ἥρωες Ἀχαιοί.
220
καὶ τότʼ Ἀπόλλωνα προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
221
ἔρχεο νῦν φίλε Φοῖβε μεθʼ Ἕκτορα χαλκοκορυστήν·
222
ἤδη μὲν γάρ τοι γαιήοχος ἐννοσίγαιος
223
οἴχεται εἰς ἅλα δῖαν ἀλευάμενος χόλον αἰπὺν
224
ἡμέτερον· μάλα γάρ κε μάχης ἐπύθοντο καὶ ἄλλοι,
225
οἵ περ ἐνέρτεροί εἰσι θεοὶ Κρόνον ἀμφὶς ἐόντες.
226
ἀλλὰ τόδʼ ἠμὲν ἐμοὶ πολὺ κέρδιον ἠδέ οἱ αὐτῷ
227
ἔπλετο, ὅττι πάροιθε νεμεσσηθεὶς ὑπόειξε
228
χεῖρας ἐμάς, ἐπεὶ οὔ κεν ἀνιδρωτί γʼ ἐτελέσθη.
229
ἀλλὰ σύ γʼ ἐν χείρεσσι λάβʼ αἰγίδα θυσσανόεσσαν,
230
τῇ μάλʼ ἐπισσείων φοβέειν ἥρωας Ἀχαιούς·
231
σοὶ δʼ αὐτῷ μελέτω ἑκατηβόλε φαίδιμος Ἕκτωρ·
232
τόφρα γὰρ οὖν οἱ ἔγειρε μένος μέγα, ὄφρʼ ἂν Ἀχαιοὶ
233
φεύγοντες νῆάς τε καὶ Ἑλλήσποντον ἵκωνται.
234
κεῖθεν δʼ αὐτὸς ἐγὼ φράσομαι ἔργον τε ἔπος τε,
235
ὥς κε καὶ αὖτις Ἀχαιοὶ ἀναπνεύσωσι πόνοιο.
236
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἄρα πατρὸς ἀνηκούστησεν Ἀπόλλων,
237
βῆ δὲ κατʼ Ἰδαίων ὀρέων ἴρηκι ἐοικὼς
238
ὠκέϊ φασσοφόνῳ, ὅς τʼ ὤκιστος πετεηνῶν.
239
εὗρʼ υἱὸν Πριάμοιο δαΐφρονος Ἕκτορα δῖον
240
ἥμενον, οὐδʼ ἔτι κεῖτο, νέον δʼ ἐσαγείρετο θυμόν,
241
ἀμφὶ ἓ γιγνώσκων ἑτάρους· ἀτὰρ ἆσθμα καὶ ἱδρὼς
242
παύετʼ, ἐπεί μιν ἔγειρε Διὸς νόος αἰγιόχοιο.
243
ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων·
244
Ἕκτορ υἱὲ Πριάμοιο, τί ἢ δὲ σὺ νόσφιν ἀπʼ ἄλλων
245
ἧσʼ ὀλιγηπελέων; ἦ πού τί σε κῆδος ἱκάνει;
246
τὸν δʼ ὀλιγοδρανέων προσέφη κορυθαίολος Ἕκτωρ·
247
τίς δὲ σύ ἐσσι φέριστε θεῶν ὅς μʼ εἴρεαι ἄντην;
248
οὐκ ἀΐεις ὅ με νηυσὶν ἔπι πρυμνῇσιν Ἀχαιῶν
249
οὓς ἑτάρους ὀλέκοντα βοὴν ἀγαθὸς βάλεν Αἴας
250
χερμαδίῳ πρὸς στῆθος, ἔπαυσε δὲ θούριδος ἀλκῆς;
251
καὶ δὴ ἔγωγʼ ἐφάμην νέκυας καὶ δῶμʼ Ἀΐδαο
252
ἤματι τῷδʼ ἵξεσθαι, ἐπεὶ φίλον ἄϊον ἦτορ.
253
τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων·
254
θάρσει νῦν· τοῖόν τοι ἀοσσητῆρα Κρονίων
255
ἐξ Ἴδης προέηκε παρεστάμεναι καὶ ἀμύνειν
256
Φοῖβον Ἀπόλλωνα χρυσάορον, ὅς σε πάρος περ
257
ῥύομʼ, ὁμῶς αὐτόν τε καὶ αἰπεινὸν πτολίεθρον.
258
ἀλλʼ ἄγε νῦν ἱππεῦσιν ἐπότρυνον πολέεσσι
259
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν ὠκέας ἵππους·
260
αὐτὰρ ἐγὼ προπάροιθε κιὼν ἵπποισι κέλευθον
261
πᾶσαν λειανέω, τρέψω δʼ ἥρωας Ἀχαιούς.
262
ὣς εἰπὼν ἔμπνευσε μένος μέγα ποιμένι λαῶν.
263
ὡς δʼ ὅτε τις στατὸς ἵππος ἀκοστήσας ἐπὶ φάτνῃ
264
δεσμὸν ἀπορρήξας θείῃ πεδίοιο κροαίνων
265
εἰωθὼς λούεσθαι ἐϋρρεῖος ποταμοῖο
266
κυδιόων· ὑψοῦ δὲ κάρη ἔχει, ἀμφὶ δὲ χαῖται
267
ὤμοις ἀΐσσονται· ὃ δʼ ἀγλαΐηφι πεποιθὼς
268
ῥίμφά ἑ γοῦνα φέρει μετά τʼ ἤθεα καὶ νομὸν ἵππων·
269
ὣς Ἕκτωρ λαιψηρὰ πόδας καὶ γούνατʼ ἐνώμα
270
ὀτρύνων ἱππῆας, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.
271
οἳ δʼ ὥς τʼ ἢ ἔλαφον κεραὸν ἢ ἄγριον αἶγα
272
ἐσσεύαντο κύνες τε καὶ ἀνέρες ἀγροιῶται·
273
τὸν μέν τʼ ἠλίβατος πέτρη καὶ δάσκιος ὕλη
274
εἰρύσατʼ, οὐδʼ ἄρα τέ σφι κιχήμεναι αἴσιμον ἦεν·
275
τῶν δέ θʼ ὑπὸ ἰαχῆς ἐφάνη λὶς ἠϋγένειος
276
εἰς ὁδόν, αἶψα δὲ πάντας ἀπέτραπε καὶ μεμαῶτας·
277
ὣς Δαναοὶ εἷος μὲν ὁμιλαδὸν αἰὲν ἕποντο
278
νύσσοντες ξίφεσίν τε καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισιν·
279
αὐτὰρ ἐπεὶ ἴδον Ἕκτορʼ ἐποιχόμενον στίχας ἀνδρῶν
280
τάρβησαν, πᾶσιν δὲ παραὶ ποσὶ κάππεσε θυμός.
281
τοῖσι δʼ ἔπειτʼ ἀγόρευε Θόας Ἀνδραίμονος υἱός,
282
Αἰτωλῶν ὄχʼ ἄριστος ἐπιστάμενος μὲν ἄκοντι
283
ἐσθλὸς δʼ ἐν σταδίῃ· ἀγορῇ δέ ἑ παῦροι Ἀχαιῶν
284
νίκων, ὁππότε κοῦροι ἐρίσσειαν περὶ μύθων·
285
ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
286
ὢ πόποι ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι,
287
οἷον δʼ αὖτʼ ἐξαῦτις ἀνέστη κῆρας ἀλύξας
288
Ἕκτωρ· ἦ θήν μιν μάλα ἔλπετο θυμὸς ἑκάστου
289
χερσὶν ὑπʼ Αἴαντος θανέειν Τελαμωνιάδαο.
290
ἀλλά τις αὖτε θεῶν ἐρρύσατο καὶ ἐσάωσεν
291
Ἕκτορʼ, ὃ δὴ πολλῶν Δαναῶν ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσεν,
292
ὡς καὶ νῦν ἔσσεσθαι ὀΐομαι· οὐ γὰρ ἄτερ γε
293
Ζηνὸς ἐριγδούπου πρόμος ἵσταται ὧδε μενοινῶν.
294
ἀλλʼ ἄγεθʼ ὡς ἂν ἐγὼν εἴπω πειθώμεθα πάντες.
295
πληθὺν μὲν ποτὶ νῆας ἀνώξομεν ἀπονέεσθαι·
296
αὐτοὶ δʼ, ὅσσοι ἄριστοι ἐνὶ στρατῷ εὐχόμεθʼ εἶναι,
297
στήομεν, εἴ κεν πρῶτον ἐρύξομεν ἀντιάσαντες
298
δούρατʼ ἀνασχόμενοι· τὸν δʼ οἴω καὶ μεμαῶτα
299
θυμῷ δείσεσθαι Δαναῶν καταδῦναι ὅμιλον.
300
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο·
301
οἳ μὲν ἄρʼ ἀμφʼ Αἴαντα καὶ Ἰδομενῆα ἄνακτα
302
Τεῦκρον Μηριόνην τε Μέγην τʼ ἀτάλαντον Ἄρηϊ
303
ὑσμίνην ἤρτυνον ἀριστῆας καλέσαντες
304
Ἕκτορι καὶ Τρώεσσιν ἐναντίον· αὐτὰρ ὀπίσσω
305
ἣ πληθὺς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν ἀπονέοντο.
306
Τρῶες δὲ προὔτυψαν ἀολλέες, ἦρχε δʼ ἄρʼ Ἕκτωρ
307
μακρὰ βιβάς· πρόσθεν δὲ κίʼ αὐτοῦ Φοῖβος Ἀπόλλων
308
εἱμένος ὤμοιιν νεφέλην, ἔχε δʼ αἰγίδα θοῦριν
309
δεινὴν ἀμφιδάσειαν ἀριπρεπέʼ, ἣν ἄρα χαλκεὺς
310
Ἥφαιστος Διὶ δῶκε φορήμεναι ἐς φόβον ἀνδρῶν·
311
τὴν ἄρʼ ὅ γʼ ἐν χείρεσσιν ἔχων ἡγήσατο λαῶν.
312
Ἀργεῖοι δʼ ὑπέμειναν ἀολλέες, ὦρτο δʼ ἀϋτὴ
313
ὀξεῖʼ ἀμφοτέρωθεν, ἀπὸ νευρῆφι δʼ ὀϊστοὶ
314
θρῷσκον· πολλὰ δὲ δοῦρα θρασειάων ἀπὸ χειρῶν
315
ἄλλα μὲν ἐν χροῒ πήγνυτʼ ἀρηϊθόων αἰζηῶν,
316
πολλὰ δὲ καὶ μεσσηγὺ πάρος χρόα λευκὸν ἐπαυρεῖν
317
ἐν γαίῃ ἵσταντο λιλαιόμενα χροὸς ἆσαι.
318
ὄφρα μὲν αἰγίδα χερσὶν ἔχʼ ἀτρέμα Φοῖβος Ἀπόλλων,
319
τόφρα μάλʼ ἀμφοτέρων βέλεʼ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαός.
320
αὐτὰρ ἐπεὶ κατʼ ἐνῶπα ἰδὼν Δαναῶν ταχυπώλων
321
σεῖσʼ, ἐπὶ δʼ αὐτὸς ἄϋσε μάλα μέγα, τοῖσι δὲ θυμὸν
322
ἐν στήθεσσιν ἔθελξε, λάθοντο δὲ θούριδος ἀλκῆς.
323
οἳ δʼ ὥς τʼ ἠὲ βοῶν ἀγέλην ἢ πῶϋ μέγʼ οἰῶν
324
θῆρε δύω κλονέωσι μελαίνης νυκτὸς ἀμολγῷ
325
ἐλθόντʼ ἐξαπίνης σημάντορος οὐ παρεόντος,
326
ὣς ἐφόβηθεν Ἀχαιοὶ ἀνάλκιδες· ἐν γὰρ Ἀπόλλων
327
ἧκε φόβον, Τρωσὶν δὲ καὶ Ἕκτορι κῦδος ὄπαζεν.
328
ἔνθα δʼ ἀνὴρ ἕλεν ἄνδρα κεδασθείσης ὑσμίνης.
329
Ἕκτωρ μὲν Στιχίον τε καὶ Ἀρκεσίλαον ἔπεφνε,
330
τὸν μὲν Βοιωτῶν ἡγήτορα χαλκοχιτώνων,
331
τὸν δὲ Μενεσθῆος μεγαθύμου πιστὸν ἑταῖρον·
332
Αἰνείας δὲ Μέδοντα καὶ Ἴασον ἐξενάριξεν.
333
ἤτοι ὃ μὲν νόθος υἱὸς Ὀϊλῆος θείοιο
334
ἔσκε Μέδων Αἴαντος ἀδελφεός· αὐτὰρ ἔναιεν
335
ἐν Φυλάκῃ γαίης ἄπο πατρίδος ἄνδρα κατακτὰς
336
γνωτὸν μητρυιῆς Ἐριώπιδος, ἣν ἔχʼ Ὀϊλεύς·
337
Ἴασος αὖτʼ ἀρχὸς μὲν Ἀθηναίων ἐτέτυκτο,
338
υἱὸς δὲ Σφήλοιο καλέσκετο Βουκολίδαο.
339
Μηκιστῆ δʼ ἕλε Πουλυδάμας, Ἐχίον δὲ Πολίτης
340
πρώτῃ ἐν ὑσμίνῃ, Κλονίον δʼ ἕλε δῖος Ἀγήνωρ.
341
Δηΐοχον δὲ Πάρις βάλε νείατον ὦμον ὄπισθε
342
φεύγοντʼ ἐν προμάχοισι, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσεν.
343
ὄφρʼ οἳ τοὺς ἐνάριζον ἀπʼ ἔντεα, τόφρα δʼ Ἀχαιοὶ
344
τάφρῳ καὶ σκολόπεσσιν ἐνιπλήξαντες ὀρυκτῇ
345
ἔνθα καὶ ἔνθα φέβοντο, δύοντο δὲ τεῖχος ἀνάγκῃ.
346
Ἕκτωρ δὲ Τρώεσσιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας
347
νηυσὶν ἐπισσεύεσθαι, ἐᾶν δʼ ἔναρα βροτόεντα·
348
ὃν δʼ ἂν ἐγὼν ἀπάνευθε νεῶν ἑτέρωθι νοήσω,
349
αὐτοῦ οἱ θάνατον μητίσομαι, οὐδέ νυ τόν γε
350
γνωτοί τε γνωταί τε πυρὸς λελάχωσι θανόντα,
351
ἀλλὰ κύνες ἐρύουσι πρὸ ἄστεος ἡμετέροιο.
352
ὣς εἰπὼν μάστιγι κατωμαδὸν ἤλασεν ἵππους
353
κεκλόμενος Τρώεσσι κατὰ στίχας· οἳ δὲ σὺν αὐτῷ
354
πάντες ὁμοκλήσαντες ἔχον ἐρυσάρματας ἵππους
355
ἠχῇ θεσπεσίῃ· προπάροιθε δὲ Φοῖβος Ἀπόλλων
356
ῥεῖʼ ὄχθας καπέτοιο βαθείης ποσσὶν ἐρείπων
357
ἐς μέσσον κατέβαλλε, γεφύρωσεν δὲ κέλευθον
358
μακρὴν ἠδʼ εὐρεῖαν, ὅσον τʼ ἐπὶ δουρὸς ἐρωὴ
359
γίγνεται, ὁππότʼ ἀνὴρ σθένεος πειρώμενος ᾗσι.
360
τῇ ῥʼ οἵ γε προχέοντο φαλαγγηδόν, πρὸ δʼ Ἀπόλλων
361
αἰγίδʼ ἔχων ἐρίτιμον· ἔρειπε δὲ τεῖχος Ἀχαιῶν
362
ῥεῖα μάλʼ, ὡς ὅτε τις ψάμαθον πάϊς ἄγχι θαλάσσης,
363
ὅς τʼ ἐπεὶ οὖν ποιήσῃ ἀθύρματα νηπιέῃσιν
364
ἂψ αὖτις συνέχευε ποσὶν καὶ χερσὶν ἀθύρων.
365
ὥς ῥα σὺ ἤϊε Φοῖβε πολὺν κάματον καὶ ὀϊζὺν
366
σύγχεας Ἀργείων, αὐτοῖσι δὲ φύζαν ἐνῶρσας.
367
ὣς οἳ μὲν παρὰ νηυσὶν ἐρητύοντο μένοντες,
368
ἀλλήλοισί τε κεκλόμενοι καὶ πᾶσι θεοῖσι
369
χεῖρας ἀνίσχοντες μεγάλʼ εὐχετόωντο ἕκαστος·
370
Νέστωρ αὖτε μάλιστα Γερήνιος οὖρος Ἀχαιῶν
371
εὔχετο χεῖρʼ ὀρέγων εἰς οὐρανὸν ἀστερόεντα·
372
Ζεῦ πάτερ εἴ ποτέ τίς τοι ἐν Ἄργεΐ περ πολυπύρῳ
373
ἢ βοὸς ἢ οἰὸς κατὰ πίονα μηρία καίων
374
εὔχετο νοστῆσαι, σὺ δʼ ὑπέσχεο καὶ κατένευσας,
375
τῶν μνῆσαι καὶ ἄμυνον Ὀλύμπιε νηλεὲς ἦμαρ,
376
μηδʼ οὕτω Τρώεσσιν ἔα δάμνασθαι Ἀχαιούς.
377
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, μέγα δʼ ἔκτυπε μητίετα Ζεύς,
378
ἀράων ἀΐων Νηληϊάδαο γέροντος.
379
Τρῶες δʼ ὡς ἐπύθοντο Διὸς κτύπον αἰγιόχοιο,
380
μᾶλλον ἐπʼ Ἀργείοισι θόρον, μνήσαντο δὲ χάρμης.
381
οἳ δʼ ὥς τε μέγα κῦμα θαλάσσης εὐρυπόροιο
382
νηὸς ὑπὲρ τοίχων καταβήσεται, ὁππότʼ ἐπείγῃ
383
ἲς ἀνέμου· ἣ γάρ τε μάλιστά γε κύματʼ ὀφέλλει·
384
ὣς Τρῶες μεγάλῃ ἰαχῇ κατὰ τεῖχος ἔβαινον,
385
ἵππους δʼ εἰσελάσαντες ἐπὶ πρύμνῃσι μάχοντο
386
ἔγχεσιν ἀμφιγύοις αὐτοσχεδόν, οἳ μὲν ἀφʼ ἵππων,
387
οἳ δʼ ἀπὸ νηῶν ὕψι μελαινάων ἐπιβάντες
388
μακροῖσι ξυστοῖσι, τά ῥά σφʼ ἐπὶ νηυσὶν ἔκειτο
389
ναύμαχα κολλήεντα, κατὰ στόμα εἱμένα χαλκῷ.
390
Πάτροκλος δʼ εἷος μὲν Ἀχαιοί τε Τρῶές τε
391
τείχεος ἀμφεμάχοντο θοάων ἔκτοθι νηῶν,
392
τόφρʼ ὅ γʼ ἐνὶ κλισίῃ ἀγαπήνορος Εὐρυπύλοιο
393
ἧστό τε καὶ τὸν ἔτερπε λόγοις, ἐπὶ δʼ ἕλκεϊ λυγρῷ
394
φάρμακʼ ἀκέσματʼ ἔπασσε μελαινάων ὀδυνάων.
395
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῖχος ἐπεσσυμένους ἐνόησε
396
Τρῶας, ἀτὰρ Δαναῶν γένετο ἰαχή τε φόβος τε,
397
ᾤμωξέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα καὶ ὣ πεπλήγετο μηρὼ
398
χερσὶ καταπρηνέσσʼ, ὀλοφυρόμενος δʼ ἔπος ηὔδα·
399
Εὐρύπυλʼ οὐκ ἔτι τοι δύναμαι χατέοντί περʼ ἔμπης
400
ἐνθάδε παρμενέμεν· δὴ γὰρ μέγα νεῖκος ὄρωρεν·
401
ἀλλὰ σὲ μὲν θεράπων ποτιτερπέτω, αὐτὰρ ἔγωγε
Translation
Have your attendant entertain you. I
¹
Editorial therapôn
402
σπεύσομαι εἰς Ἀχιλῆα, ἵνʼ ὀτρύνω πολεμίζειν.
Translation
must hurry back to Achilles to stir him up to go to war.
403
τίς δʼ οἶδʼ εἴ κέν οἱ σὺν δαίμονι θυμὸν ὀρίνω
Translation
Who knows whether with a god’s [daimon] help I may stir his heart [thumos]
404
παρειπών; ἀγαθὴ δὲ παραίφασίς ἐστιν ἑταίρου.
Translation
when I try to persuade him; a comrade’s persuasion is a good [agathos] thing. [11.793]
405
τὸν μὲν ἄρʼ ὣς εἰπόντα πόδες φέρον· αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
406
Τρῶας ἐπερχομένους μένον ἔμπεδον, οὐδʼ ἐδύναντο
407
παυροτέρους περ ἐόντας ἀπώσασθαι παρὰ νηῶν·
408
οὐδέ ποτε Τρῶες Δαναῶν ἐδύναντο φάλαγγας
409
ῥηξάμενοι κλισίῃσι μιγήμεναι ἠδὲ νέεσσιν.
410
ἀλλʼ ὥς τε στάθμη δόρυ νήϊον ἐξιθύνει
411
τέκτονος ἐν παλάμῃσι δαήμονος, ὅς ῥά τε πάσης
412
εὖ εἰδῇ σοφίης ὑποθημοσύνῃσιν Ἀθήνης,
413
ὣς μὲν τῶν ἐπὶ ἶσα μάχη τέτατο πτόλεμός τε·
414
ἄλλοι δʼ ἀμφʼ ἄλλῃσι μάχην ἐμάχοντο νέεσσιν,
415
Ἕκτωρ δʼ ἄντʼ Αἴαντος ἐείσατο κυδαλίμοιο.
416
τὼ δὲ μιῆς περὶ νηὸς ἔχον πόνον, οὐδὲ δύναντο
417
οὔθʼ ὃ τὸν ἐξελάσαι καὶ ἐνιπρῆσαι πυρὶ νῆα
418
οὔθʼ ὃ τὸν ἂψ ὤσασθαι, ἐπεί ῥʼ ἐπέλασσέ γε δαίμων.
419
ἔνθʼ υἷα Κλυτίοιο Καλήτορα φαίδιμος Αἴας
420
πῦρ ἐς νῆα φέροντα κατὰ στῆθος βάλε δουρί.
421
δούπησεν δὲ πεσών, δαλὸς δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.
422
Ἕκτωρ δʼ ὡς ἐνόησεν ἀνεψιὸν ὀφθαλμοῖσιν
423
ἐν κονίῃσι πεσόντα νεὸς προπάροιθε μελαίνης,
424
Τρωσί τε καὶ Λυκίοισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας·
425
Τρῶες καὶ Λύκιοι καὶ Δάρδανοι ἀγχιμαχηταὶ
426
μὴ δή πω χάζεσθε μάχης ἐν στείνεϊ τῷδε,
427
ἀλλʼ υἷα Κλυτίοιο σαώσατε, μή μιν Ἀχαιοὶ
428
τεύχεα συλήσωσι νεῶν ἐν ἀγῶνι πεσόντα.
429
ὣς εἰπὼν Αἴαντος ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ.
430
τοῦ μὲν ἅμαρθʼ, ὃ δʼ ἔπειτα Λυκόφρονα Μάστορος υἱὸν
431
Αἴαντος θεράποντα Κυθήριον, ὅς ῥα παρʼ αὐτῷ
432
ναῖʼ, ἐπεὶ ἄνδρα κατέκτα Κυθήροισι ζαθέοισι,
433
τόν ῥʼ ἔβαλεν κεφαλὴν ὑπὲρ οὔατος ὀξέϊ χαλκῷ
434
ἑσταότʼ ἄγχʼ Αἴαντος· ὃ δʼ ὕπτιος ἐν κονίῃσι
435
νηὸς ἄπο πρυμνῆς χαμάδις πέσε, λύντο δὲ γυῖα.
436
Αἴας δʼ ἐρρίγησε, κασίγνητον δὲ προσηύδα·
437
Τεῦκρε πέπον δὴ νῶϊν ἀπέκτατο πιστὸς ἑταῖρος
438
Μαστορίδης, ὃν νῶϊ Κυθηρόθεν ἔνδον ἐόντα
439
ἶσα φίλοισι τοκεῦσιν ἐτίομεν ἐν μεγάροισι·
440
τὸν δʼ Ἕκτωρ μεγάθυμος ἀπέκτανε. ποῦ νύ τοι ἰοὶ
441
ὠκύμοροι καὶ τόξον ὅ τοι πόρε Φοῖβος Ἀπόλλων;
442
ὣς φάθʼ, ὃ δὲ ξυνέηκε, θέων δέ οἱ ἄγχι παρέστη,
443
τόξον ἔχων ἐν χειρὶ παλίντονον ἠδὲ φαρέτρην
444
ἰοδόκον· μάλα δʼ ὦκα βέλεα Τρώεσσιν ἐφίει.
445
καί ῥʼ ἔβαλε Κλεῖτον Πεισήνορος ἀγλαὸν υἱὸν
446
Πουλυδάμαντος ἑταῖρον ἀγαυοῦ Πανθοΐδαο
447
ἡνία χερσὶν ἔχοντα· ὃ μὲν πεπόνητο καθʼ ἵππους·
448
τῇ γὰρ ἔχʼ ᾗ ῥα πολὺ πλεῖσται κλονέοντο φάλαγγες
449
Ἕκτορι καὶ Τρώεσσι χαριζόμενος· τάχα δʼ αὐτῷ
450
ἦλθε κακόν, τό οἱ οὔ τις ἐρύκακεν ἱεμένων περ.
451
αὐχένι γάρ οἱ ὄπισθε πολύστονος ἔμπεσεν ἰός·
452
ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, ὑπερώησαν δέ οἱ ἵπποι
453
κείνʼ ὄχεα κροτέοντες. ἄναξ δʼ ἐνόησε τάχιστα
454
Πουλυδάμας, καὶ πρῶτος ἐναντίος ἤλυθεν ἵππων.
455
τοὺς μὲν ὅ γʼ Ἀστυνόῳ Προτιάονος υἱέϊ δῶκε,
456
πολλὰ δʼ ἐπότρυνε σχεδὸν ἴσχειν εἰσορόωντα
457
ἵππους· αὐτὸς δʼ αὖτις ἰὼν προμάχοισιν ἐμίχθη.
458
Τεῦκρος δʼ ἄλλον ὀϊστὸν ἐφʼ Ἕκτορι χαλκοκορυστῇ
459
αἴνυτο, καί κεν ἔπαυσε μάχης ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν,
460
εἴ μιν ἀριστεύοντα βαλὼν ἐξείλετο θυμόν.
461
ἀλλʼ οὐ λῆθε Διὸς πυκινὸν νόον, ὅς ῥʼ ἐφύλασσεν
462
Ἕκτορʼ, ἀτὰρ Τεῦκρον Τελαμώνιον εὖχος ἀπηύρα,
463
ὅς οἱ ἐϋστρεφέα νευρὴν ἐν ἀμύμονι τόξῳ
464
ῥῆξʼ ἐπὶ τῷ ἐρύοντι· παρεπλάγχθη δέ οἱ ἄλλῃ
465
ἰὸς χαλκοβαρής, τόξον δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.
466
Τεῦκρος δʼ ἐρρίγησε, κασίγνητον δὲ προσηύδα·
467
ὢ πόποι ἦ δὴ πάγχυ μάχης ἐπὶ μήδεα κείρει
468
δαίμων ἡμετέρης, ὅ τέ μοι βιὸν ἔκβαλε χειρός,
469
νευρὴν δʼ ἐξέρρηξε νεόστροφον, ἣν ἐνέδησα
470
πρώϊον, ὄφρʼ ἀνέχοιτο θαμὰ θρῴσκοντας ὀϊστούς.
471
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας·
472
ὦ πέπον ἀλλὰ βιὸν μὲν ἔα καὶ ταρφέας ἰοὺς
473
κεῖσθαι, ἐπεὶ συνέχευε θεὸς Δαναοῖσι μεγήρας·
474
αὐτὰρ χερσὶν ἑλὼν δολιχὸν δόρυ καὶ σάκος ὤμῳ
475
μάρναό τε Τρώεσσι καὶ ἄλλους ὄρνυθι λαούς.
476
μὴ μὰν ἀσπουδί γε δαμασσάμενοί περ ἕλοιεν
477
νῆας ἐϋσσέλμους, ἀλλὰ μνησώμεθα χάρμης.
478
ὣς φάθʼ, ὃ δὲ τόξον μὲν ἐνὶ κλισίῃσιν ἔθηκεν,
479
αὐτὰρ ὅ γʼ ἀμφʼ ὤμοισι σάκος θέτο τετραθέλυμνον,
480
κρατὶ δʼ ἐπʼ ἰφθίμῳ κυνέην εὔτυκτον ἔθηκεν
481
ἵππουριν, δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν·
482
εἵλετο δʼ ἄλκιμον ἔγχος ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ,
483
βῆ δʼ ἰέναι, μάλα δʼ ὦκα θέων Αἴαντι παρέστη.
484
Ἕκτωρ δʼ ὡς εἶδεν Τεύκρου βλαφθέντα βέλεμνα,
485
Τρωσί τε καὶ Λυκίοισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας·
486
Τρῶες καὶ Λύκιοι καὶ Δάρδανοι ἀγχιμαχηταὶ
487
ἀνέρες ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδος ἀλκῆς
488
νῆας ἀνὰ γλαφυράς· δὴ γὰρ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν
489
ἀνδρὸς ἀριστῆος Διόθεν βλαφθέντα βέλεμνα.
490
ῥεῖα δʼ ἀρίγνωτος Διὸς ἀνδράσι γίγνεται ἀλκή,
491
ἠμὲν ὁτέοισιν κῦδος ὑπέρτερον ἐγγυαλίξῃ,
492
ἠδʼ ὅτινας μινύθῃ τε καὶ οὐκ ἐθέλῃσιν ἀμύνειν,
493
ὡς νῦν Ἀργείων μινύθει μένος, ἄμμι δʼ ἀρήγει.
494
ἀλλὰ μάχεσθʼ ἐπὶ νηυσὶν ἀολλέες· ὃς δέ κεν ὑμέων
495
βλήμενος ἠὲ τυπεὶς θάνατον καὶ πότμον ἐπίσπῃ
496
τεθνάτω· οὔ οἱ ἀεικὲς ἀμυνομένῳ περὶ πάτρης
497
τεθνάμεν· ἀλλʼ ἄλοχός τε σόη καὶ παῖδες ὀπίσσω,
498
καὶ οἶκος καὶ κλῆρος ἀκήρατος, εἴ κεν Ἀχαιοὶ
499
οἴχωνται σὺν νηυσὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.
500
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
501
Αἴας δʼ αὖθʼ ἑτέρωθεν ἐκέκλετο οἷς ἑτάροισιν·
502
αἰδὼς Ἀργεῖοι· νῦν ἄρκιον ἢ ἀπολέσθαι
503
ἠὲ σαωθῆναι καὶ ἀπώσασθαι κακὰ νηῶν.
504
ἦ ἔλπεσθʼ ἢν νῆας ἕλῃ κορυθαίολος Ἕκτωρ
505
ἐμβαδὸν ἵξεσθαι ἣν πατρίδα γαῖαν ἕκαστος;
506
ἦ οὐκ ὀτρύνοντος ἀκούετε λαὸν ἅπαντα
507
Ἕκτορος, ὃς δὴ νῆας ἐνιπρῆσαι μενεαίνει;
508
οὐ μὰν ἔς γε χορὸν κέλετʼ ἐλθέμεν, ἀλλὰ μάχεσθαι.
509
ἡμῖν δʼ οὔ τις τοῦδε νόος καὶ μῆτις ἀμείνων
510
ἢ αὐτοσχεδίῃ μῖξαι χεῖράς τε μένος τε.
511
βέλτερον ἢ ἀπολέσθαι ἕνα χρόνον ἠὲ βιῶναι
512
ἢ δηθὰ στρεύγεσθαι ἐν αἰνῇ δηϊοτῆτι
513
ὧδʼ αὔτως παρὰ νηυσὶν ὑπʼ ἀνδράσι χειροτέροισιν.
514
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
515
ἔνθʼ Ἕκτωρ μὲν ἕλε Σχεδίον Περιμήδεος υἱὸν
516
ἀρχὸν Φωκήων, Αἴας δʼ ἕλε Λαοδάμαντα
517
ἡγεμόνα πρυλέων Ἀντήνορος ἀγλαὸν υἱόν·
518
Πουλυδάμας δʼ Ὦτον Κυλλήνιον ἐξενάριξε
519
Φυλεΐδεω ἕταρον, μεγαθύμων ἀρχὸν Ἐπειῶν.
520
τῷ δὲ Μέγης ἐπόρουσεν ἰδών· ὃ δʼ ὕπαιθα λιάσθη
521
Πουλυδάμας· καὶ τοῦ μὲν ἀπήμβροτεν· οὐ γὰρ Ἀπόλλων
522
εἴα Πάνθου υἱὸν ἐνὶ προμάχοισι δαμῆναι·
523
αὐτὰρ ὅ γε Κροίσμου στῆθος μέσον οὔτασε δουρί.
524
δούπησεν δὲ πεσών· ὃ δʼ ἀπʼ ὤμων τεύχεʼ ἐσύλα.
525
τόφρα δὲ τῷ ἐπόρουσε Δόλοψ αἰχμῆς ἐῢ εἰδὼς
526
Λαμπετίδης, ὃν Λάμπος ἐγείνατο φέρτατον υἱὸν
527
Λαομεδοντιάδης εὖ εἰδότα θούριδος ἀλκῆς,
528
ὃς τότε Φυλεΐδαο μέσον σάκος οὔτασε δουρὶ
529
ἐγγύθεν ὁρμηθείς· πυκινὸς δέ οἱ ἤρκεσε θώρηξ,
530
τόν ῥʼ ἐφόρει γυάλοισιν ἀρηρότα· τόν ποτε Φυλεὺς
531
ἤγαγεν ἐξ Ἐφύρης, ποταμοῦ ἄπο Σελλήεντος.
532
ξεῖνος γάρ οἱ ἔδωκεν ἄναξ ἀνδρῶν Εὐφήτης
533
ἐς πόλεμον φορέειν δηΐων ἀνδρῶν ἀλεωρήν·
534
ὅς οἱ καὶ τότε παιδὸς ἀπὸ χροὸς ἤρκεσʼ ὄλεθρον.
535
τοῦ δὲ Μέγης κόρυθος χαλκήρεος ἱπποδασείης
536
κύμβαχον ἀκρότατον νύξʼ ἔγχεϊ ὀξυόεντι,
537
ῥῆξε δʼ ἀφʼ ἵππειον λόφον αὐτοῦ· πᾶς δὲ χαμᾶζε
538
κάππεσεν ἐν κονίῃσι νέον φοίνικι φαεινός.
539
εἷος ὃ τῷ πολέμιζε μένων, ἔτι δʼ ἔλπετο νίκην,
540
τόφρα δέ οἱ Μενέλαος ἀρήϊος ἦλθεν ἀμύντωρ,
541
στῆ δʼ εὐρὰξ σὺν δουρὶ λαθών, βάλε δʼ ὦμον ὄπισθεν·
542
αἰχμὴ δὲ στέρνοιο διέσσυτο μαιμώωσα
543
πρόσσω ἱεμένη· ὃ δʼ ἄρα πρηνὴς ἐλιάσθη.
544
τὼ μὲν ἐεισάσθην χαλκήρεα τεύχεʼ ἀπʼ ὤμων
545
συλήσειν· Ἕκτωρ δὲ κασιγνήτοισι κέλευσε
546
πᾶσι μάλα, πρῶτον δʼ Ἱκεταονίδην ἐνένιπεν
547
ἴφθιμον Μελάνιππον. ὃ δʼ ὄφρα μὲν εἰλίποδας βοῦς
548
βόσκʼ ἐν Περκώτῃ δηΐων ἀπὸ νόσφιν ἐόντων·
549
αὐτὰρ ἐπεὶ Δαναῶν νέες ἤλυθον ἀμφιέλισσαι,
550
ἂψ εἰς Ἴλιον ἦλθε, μετέπρεπε δὲ Τρώεσσι,
551
ναῖε δὲ πὰρ Πριάμῳ, ὃ δέ μιν τίεν ἶσα τέκεσσι·
552
τόν ῥʼ Ἕκτωρ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
553
οὕτω δὴ Μελάνιππε μεθήσομεν; οὐδέ νυ σοί περ
554
ἐντρέπεται φίλον ἦτορ ἀνεψιοῦ κταμένοιο;
555
οὐχ ὁράᾳς οἷον Δόλοπος περὶ τεύχεʼ ἕπουσιν;
556
ἀλλʼ ἕπευ· οὐ γὰρ ἔτʼ ἔστιν ἀποσταδὸν Ἀργείοισι
557
μάρνασθαι, πρίν γʼ ἠὲ κατακτάμεν ἠὲ κατʼ ἄκρης
558
Ἴλιον αἰπεινὴν ἑλέειν κτάσθαι τε πολίτας.
559
ὣς εἰπὼν ὃ μὲν ἦρχʼ, ὃ δʼ ἅμʼ ἕσπετο ἰσόθεος φώς·
560
Ἀργείους δʼ ὄτρυνε μέγας Τελαμώνιος Αἴας·
561
ὦ φίλοι ἀνέρες ἔστε, καὶ αἰδῶ θέσθʼ ἐνὶ θυμῷ,
562
ἀλλήλους τʼ αἰδεῖσθε κατὰ κρατερὰς ὑσμίνας.
563
αἰδομένων δʼ ἀνδρῶν πλέονες σόοι ἠὲ πέφανται·
564
φευγόντων δʼ οὔτʼ ἂρ κλέος ὄρνυται οὔτέ τις ἀλκή.
565
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ καὶ αὐτοὶ ἀλέξασθαι μενέαινον,
566
ἐν θυμῷ δʼ ἐβάλοντο ἔπος, φράξαντο δὲ νῆας
567
ἕρκεϊ χαλκείῳ· ἐπὶ δὲ Ζεὺς Τρῶας ἔγειρεν.
568
Ἀντίλοχον δʼ ὄτρυνε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος·
569
Ἀντίλοχʼ οὔ τις σεῖο νεώτερος ἄλλος Ἀχαιῶν,
570
οὔτε ποσὶν θάσσων οὔτʼ ἄλκιμος ὡς σὺ μάχεσθαι·
571
εἴ τινά που Τρώων ἐξάλμενος ἄνδρα βάλοισθα.
572
ὣς εἰπὼν ὃ μὲν αὖτις ἀπέσσυτο, τὸν δʼ ὀρόθυνεν·
573
ἐκ δʼ ἔθορε προμάχων, καὶ ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ
574
ἀμφὶ ἓ παπτήνας· ὑπὸ δὲ Τρῶες κεκάδοντο
575
ἀνδρὸς ἀκοντίσσαντος· ὃ δʼ οὐχ ἅλιον βέλος ἧκεν,
576
ἀλλʼ Ἱκετάονος υἱὸν ὑπέρθυμον Μελάνιππον
577
νισόμενον πόλεμον δὲ βάλε στῆθος παρὰ μαζόν.
578
δούπησεν δὲ πεσών, τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψεν.
579
Ἀντίλοχος δʼ ἐπόρουσε κύων ὥς, ὅς τʼ ἐπὶ νεβρῷ
580
βλημένῳ ἀΐξῃ, τόν τʼ ἐξ εὐνῆφι θορόντα
581
θηρητὴρ ἐτύχησε βαλών, ὑπέλυσε δὲ γυῖα·
582
ὣς ἐπὶ σοὶ Μελάνιππε θόρʼ Ἀντίλοχος μενεχάρμης
583
τεύχεα συλήσων· ἀλλʼ οὐ λάθεν Ἕκτορα δῖον,
584
ὅς ῥά οἱ ἀντίος ἦλθε θέων ἀνὰ δηϊοτῆτα.
585
Ἀντίλοχος δʼ οὐ μεῖνε θοός περ ἐὼν πολεμιστής,
586
ἀλλʼ ὅ γʼ ἄρʼ ἔτρεσε θηρὶ κακὸν ῥέξαντι ἐοικώς,
587
ὅς τε κύνα κτείνας ἢ βουκόλον ἀμφὶ βόεσσι
588
φεύγει πρίν περ ὅμιλον ἀολλισθήμεναι ἀνδρῶν·
589
ὣς τρέσε Νεστορίδης, ἐπὶ δὲ Τρῶές τε καὶ Ἕκτωρ
590
ἠχῇ θεσπεσίῃ βέλεα στονόεντα χέοντο·
591
στῆ δὲ μεταστρεφθείς, ἐπεὶ ἵκετο ἔθνος ἑταίρων.
592
Τρῶες δὲ λείουσιν ἐοικότες ὠμοφάγοισι
593
νηυσὶν ἐπεσσεύοντο, Διὸς δʼ ἐτέλειον ἐφετμάς,
594
ὅ σφισιν αἰὲν ἔγειρε μένος μέγα, θέλγε δὲ θυμὸν
595
Ἀργείων καὶ κῦδος ἀπαίνυτο, τοὺς δʼ ὀρόθυνεν.
596
Ἕκτορι γάρ οἱ θυμὸς ἐβούλετο κῦδος ὀρέξαι
597
Πριαμίδῃ, ἵνα νηυσὶ κορωνίσι θεσπιδαὲς πῦρ
598
ἐμβάλοι ἀκάματον, Θέτιδος δʼ ἐξαίσιον ἀρὴν
599
πᾶσαν ἐπικρήνειε· τὸ γὰρ μένε μητίετα Ζεὺς
600
νηὸς καιομένης σέλας ὀφθαλμοῖσιν ἰδέσθαι.
601
ἐκ γὰρ δὴ τοῦ μέλλε παλίωξιν παρὰ νηῶν
602
θησέμεναι Τρώων, Δαναοῖσι δὲ κῦδος ὀρέξειν.
603
τὰ φρονέων νήεσσιν ἔπι γλαφυρῇσιν ἔγειρεν
604
Ἕκτορα Πριαμίδην μάλα περ μεμαῶτα καὶ αὐτόν.
605
μαίνετο δʼ ὡς ὅτʼ Ἄρης ἐγχέσπαλος ἢ ὀλοὸν πῦρ
606
οὔρεσι μαίνηται βαθέης ἐν τάρφεσιν ὕλης·
607
ἀφλοισμὸς δὲ περὶ στόμα γίγνετο, τὼ δέ οἱ ὄσσε
608
λαμπέσθην βλοσυρῇσιν ὑπʼ ὀφρύσιν, ἀμφὶ δὲ πήληξ
609
σμερδαλέον κροτάφοισι τινάσσετο μαρναμένοιο
610
Ἕκτορος· αὐτὸς γάρ οἱ ἀπʼ αἰθέρος ἦεν ἀμύντωρ
611
Ζεύς, ὅς μιν πλεόνεσσι μετʼ ἀνδράσι μοῦνον ἐόντα
612
τίμα καὶ κύδαινε. μινυνθάδιος γὰρ ἔμελλεν
613
ἔσσεσθʼ· ἤδη γάρ οἱ ἐπόρνυε μόρσιμον ἦμαρ
614
Παλλὰς Ἀθηναίη ὑπὸ Πηλεΐδαο βίηφιν.
615
καί ῥʼ ἔθελεν ῥῆξαι στίχας ἀνδρῶν πειρητίζων,
616
ᾗ δὴ πλεῖστον ὅμιλον ὅρα καὶ τεύχεʼ ἄριστα·
617
ἀλλʼ οὐδʼ ὧς δύνατο ῥῆξαι μάλα περ μενεαίνων·
618
ἴσχον γὰρ πυργηδὸν ἀρηρότες, ἠΰτε πέτρη
619
ἠλίβατος μεγάλη πολιῆς ἁλὸς ἐγγὺς ἐοῦσα,
620
ἥ τε μένει λιγέων ἀνέμων λαιψηρὰ κέλευθα
621
κύματά τε τροφόεντα, τά τε προσερεύγεται αὐτήν·
622
ὣς Δαναοὶ Τρῶας μένον ἔμπεδον οὐδὲ φέβοντο.
623
αὐτὰρ ὃ λαμπόμενος πυρὶ πάντοθεν ἔνθορʼ ὁμίλῳ,
624
ἐν δʼ ἔπεσʼ ὡς ὅτε κῦμα θοῇ ἐν νηῒ πέσῃσι
625
λάβρον ὑπαὶ νεφέων ἀνεμοτρεφές· ἣ δέ τε πᾶσα
626
ἄχνῃ ὑπεκρύφθη, ἀνέμοιο δὲ δεινὸς ἀήτη
627
ἱστίῳ ἐμβρέμεται, τρομέουσι δέ τε φρένα ναῦται
628
δειδιότες· τυτθὸν γὰρ ὑπʼ ἐκ θανάτοιο φέρονται·
629
ὣς ἐδαΐζετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.
630
αὐτὰρ ὅ γʼ ὥς τε λέων ὀλοόφρων βουσὶν ἐπελθών,
631
αἵ ῥά τʼ ἐν εἱαμενῇ ἕλεος μεγάλοιο νέμονται
632
μυρίαι, ἐν δέ τε τῇσι νομεὺς οὔ πω σάφα εἰδὼς
633
θηρὶ μαχέσσασθαι ἕλικος βοὸς ἀμφὶ φονῇσιν·
634
ἤτοι ὃ μὲν πρώτῃσι καὶ ὑστατίῃσι βόεσσιν
635
αἰὲν ὁμοστιχάει, ὃ δέ τʼ ἐν μέσσῃσιν ὀρούσας
636
βοῦν ἔδει, αἳ δέ τε πᾶσαι ὑπέτρεσαν· ὣς τότʼ Ἀχαιοὶ
637
θεσπεσίως ἐφόβηθεν ὑφʼ Ἕκτορι καὶ Διὶ πατρὶ
638
πάντες, ὃ δʼ οἶον ἔπεφνε Μυκηναῖον Περιφήτην,
639
Κοπρῆος φίλον υἱόν, ὃς Εὐρυσθῆος ἄνακτος
640
ἀγγελίης οἴχνεσκε βίῃ Ἡρακληείῃ.
641
τοῦ γένετʼ ἐκ πατρὸς πολὺ χείρονος υἱὸς ἀμείνων
642
παντοίας ἀρετάς, ἠμὲν πόδας ἠδὲ μάχεσθαι,
643
καὶ νόον ἐν πρώτοισι Μυκηναίων ἐτέτυκτο·
644
ὅς ῥα τόθʼ Ἕκτορι κῦδος ὑπέρτερον ἐγγυάλιξε.
645
στρεφθεὶς γὰρ μετόπισθεν ἐν ἀσπίδος ἄντυγι πάλτο,
646
τὴν αὐτὸς φορέεσκε ποδηνεκέʼ ἕρκος ἀκόντων·
647
τῇ ὅ γʼ ἐνὶ βλαφθεὶς πέσεν ὕπτιος, ἀμφὶ δὲ πήληξ
648
σμερδαλέον κονάβησε περὶ κροτάφοισι πεσόντος.
649
Ἕκτωρ δʼ ὀξὺ νόησε, θέων δέ οἱ ἄγχι παρέστη,
650
στήθεϊ δʼ ἐν δόρυ πῆξε, φίλων δέ μιν ἐγγὺς ἑταίρων
651
κτεῖνʼ· οἳ δʼ οὐκ ἐδύναντο καὶ ἀχνύμενοί περ ἑταίρου
652
χραισμεῖν· αὐτοὶ γὰρ μάλα δείδισαν Ἕκτορα δῖον.
653
εἰσωποὶ δʼ ἐγένοντο νεῶν, περὶ δʼ ἔσχεθον ἄκραι
654
νῆες ὅσαι πρῶται εἰρύατο· τοὶ δʼ ἐπέχυντο.
655
Ἀργεῖοι δὲ νεῶν μὲν ἐχώρησαν καὶ ἀνάγκῃ
656
τῶν πρωτέων, αὐτοῦ δὲ παρὰ κλισίῃσιν ἔμειναν
657
ἁθρόοι, οὐδὲ κέδασθεν ἀνὰ στρατόν· ἴσχε γὰρ αἰδὼς
658
καὶ δέος· ἀζηχὲς γὰρ ὁμόκλεον ἀλλήλοισι.
659
Νέστωρ αὖτε μάλιστα Γερήνιος οὖρος Ἀχαιῶν
660
λίσσεθʼ ὑπὲρ τοκέων γουνούμενος ἄνδρα ἕκαστον·
661
ὦ φίλοι ἀνέρες ἔστε καὶ αἰδῶ θέσθʼ ἐνὶ θυμῷ
662
ἄλλων ἀνθρώπων, ἐπὶ δὲ μνήσασθε ἕκαστος
663
παίδων ἠδʼ ἀλόχων καὶ κτήσιος ἠδὲ τοκήων,
664
ἠμὲν ὅτεῳ ζώουσι καὶ ᾧ κατατεθνήκασι·
665
τῶν ὕπερ ἐνθάδʼ ἐγὼ γουνάζομαι οὐ παρεόντων
666
ἑστάμεναι κρατερῶς, μὴ δὲ τρωπᾶσθε φόβον δέ.
667
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
668
τοῖσι δʼ ἀπʼ ὀφθαλμῶν νέφος ἀχλύος ὦσεν Ἀθήνη
669
θεσπέσιον· μάλα δέ σφι φόως γένετʼ ἀμφοτέρωθεν
670
ἠμὲν πρὸς νηῶν καὶ ὁμοιΐου πολέμοιο.
671
Ἕκτορα δὲ φράσσαντο βοὴν ἀγαθὸν καὶ ἑταίρους,
672
ἠμὲν ὅσοι μετόπισθεν ἀφέστασαν οὐδὲ μάχοντο,
673
ἠδʼ ὅσσοι παρὰ νηυσὶ μάχην ἐμάχοντο θοῇσιν.
674
οὐδʼ ἄρʼ ἔτʼ Αἴαντι μεγαλήτορι ἥνδανε θυμῷ
675
ἑστάμεν ἔνθά περ ἄλλοι ἀφέστασαν υἷες Ἀχαιῶν·
676
ἀλλʼ ὅ γε νηῶν ἴκριʼ ἐπῴχετο μακρὰ βιβάσθων,
677
νώμα δὲ ξυστὸν μέγα ναύμαχον ἐν παλάμῃσι
678
κολλητὸν βλήτροισι δυωκαιεικοσίπηχυ.
679
ὡς δʼ ὅτʼ ἀνὴρ ἵπποισι κελητίζειν ἐῢ εἰδώς,
680
ὅς τʼ ἐπεὶ ἐκ πολέων πίσυρας συναείρεται ἵππους,
681
σεύας ἐκ πεδίοιο μέγα προτὶ ἄστυ δίηται
682
λαοφόρον καθʼ ὁδόν· πολέες τέ ἑ θηήσαντο
683
ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες· ὃ δʼ ἔμπεδον ἀσφαλὲς αἰεὶ
684
θρῴσκων ἄλλοτʼ ἐπʼ ἄλλον ἀμείβεται, οἳ δὲ πέτονται·
685
ὣς Αἴας ἐπὶ πολλὰ θοάων ἴκρια νηῶν
686
φοίτα μακρὰ βιβάς, φωνὴ δέ οἱ αἰθέρʼ ἵκανεν,
687
αἰεὶ δὲ σμερδνὸν βοόων Δαναοῖσι κέλευε
688
νηυσί τε καὶ κλισίῃσιν ἀμυνέμεν. οὐδὲ μὲν Ἕκτωρ
689
μίμνεν ἐνὶ Τρώων ὁμάδῳ πύκα θωρηκτάων·
690
ἀλλʼ ὥς τʼ ὀρνίθων πετεηνῶν αἰετὸς αἴθων
691
ἔθνος ἐφορμᾶται ποταμὸν πάρα βοσκομενάων
692
χηνῶν ἢ γεράνων ἢ κύκνων δουλιχοδείρων,
693
ὣς Ἕκτωρ ἴθυσε νεὸς κυανοπρῴροιο
694
ἀντίος ἀΐξας· τὸν δὲ Ζεὺς ὦσεν ὄπισθε
695
χειρὶ μάλα μεγάλῃ, ὄτρυνε δὲ λαὸν ἅμʼ αὐτῷ.
696
αὖτις δὲ δριμεῖα μάχη παρὰ νηυσὶν ἐτύχθη·
697
φαίης κʼ ἀκμῆτας καὶ ἀτειρέας ἀλλήλοισιν
698
ἄντεσθʼ ἐν πολέμῳ, ὡς ἐσσυμένως ἐμάχοντο.
699
τοῖσι δὲ μαρναμένοισιν ὅδʼ ἦν νόος· ἤτοι Ἀχαιοὶ
700
οὐκ ἔφασαν φεύξεσθαι ὑπʼ ἐκ κακοῦ, ἀλλʼ ὀλέεσθαι,
701
Τρωσὶν δʼ ἔλπετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἑκάστου
702
νῆας ἐνιπρήσειν κτενέειν θʼ ἥρωας Ἀχαιούς.
703
οἳ μὲν τὰ φρονέοντες ἐφέστασαν ἀλλήλοισιν·
704
Ἕκτωρ δὲ πρυμνῆς νεὸς ἥψατο ποντοπόροιο
705
καλῆς ὠκυάλου, ἣ Πρωτεσίλαον ἔνεικεν
706
ἐς Τροίην, οὐδʼ αὖτις ἀπήγαγε πατρίδα γαῖαν.
707
τοῦ περ δὴ περὶ νηὸς Ἀχαιοί τε Τρῶές τε
708
δῄουν ἀλλήλους αὐτοσχεδόν· οὐδʼ ἄρα τοί γε
709
τόξων ἀϊκὰς ἀμφὶς μένον οὐδʼ ἔτʼ ἀκόντων,
710
ἀλλʼ οἵ γʼ ἐγγύθεν ἱστάμενοι ἕνα θυμὸν ἔχοντες
711
ὀξέσι δὴ πελέκεσσι καὶ ἀξίνῃσι μάχοντο
712
καὶ ξίφεσιν μεγάλοισι καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισι.
713
πολλὰ δὲ φάσγανα καλὰ μελάνδετα κωπήεντα
714
ἄλλα μὲν ἐκ χειρῶν χαμάδις πέσον, ἄλλα δʼ ἀπʼ ὤμων
715
ἀνδρῶν μαρναμένων· ῥέε δʼ αἵματι γαῖα μέλαινα.
716
Ἕκτωρ δὲ πρύμνηθεν ἐπεὶ λάβεν οὐχὶ μεθίει
717
ἄφλαστον μετὰ χερσὶν ἔχων, Τρωσὶν δὲ κέλευεν·
718
οἴσετε πῦρ, ἅμα δʼ αὐτοὶ ἀολλέες ὄρνυτʼ ἀϋτήν·
719
νῦν ἡμῖν πάντων Ζεὺς ἄξιον ἦμαρ ἔδωκε
720
νῆας ἑλεῖν, αἳ δεῦρο θεῶν ἀέκητι μολοῦσαι
721
ἡμῖν πήματα πολλὰ θέσαν, κακότητι γερόντων,
722
οἵ μʼ ἐθέλοντα μάχεσθαι ἐπὶ πρυμνῇσι νέεσσιν
723
αὐτόν τʼ ἰσχανάασκον ἐρητύοντό τε λαόν·
724
ἀλλʼ εἰ δή ῥα τότε βλάπτε φρένας εὐρύοπα Ζεὺς
725
ἡμετέρας, νῦν αὐτὸς ἐποτρύνει καὶ ἀνώγει.
726
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα μᾶλλον ἐπʼ Ἀργείοισιν ὄρουσαν.
727
Αἴας δʼ οὐκέτʼ ἔμιμνε· βιάζετο γὰρ βελέεσσιν·
728
ἀλλʼ ἀνεχάζετο τυτθόν, ὀϊόμενος θανέεσθαι
729
θρῆνυν ἐφʼ ἑπταπόδην, λίπε δʼ ἴκρια νηὸς ἐΐσης.
730
ἔνθʼ ἄρʼ ὅ γʼ ἑστήκει δεδοκημένος, ἔγχεϊ δʼ αἰεὶ
731
Τρῶας ἄμυνε νεῶν, ὅς τις φέροι ἀκάματον πῦρ·
732
αἰεὶ δὲ σμερδνὸν βοόων Δαναοῖσι κέλευε·
733
ὦ φίλοι ἥρωες Δαναοὶ θεράποντες Ἄρηος
734
ἀνέρες ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδος ἀλκῆς.
735
ἠέ τινάς φαμεν εἶναι ἀοσσητῆρας ὀπίσσω,
736
ἦέ τι τεῖχος ἄρειον, ὅ κʼ ἀνδράσι λοιγὸν ἀμύναι;
737
οὐ μέν τι σχεδόν ἐστι πόλις πύργοις ἀραρυῖα,
738
ᾗ κʼ ἀπαμυναίμεσθʼ ἑτεραλκέα δῆμον ἔχοντες·
739
ἀλλʼ ἐν γὰρ Τρώων πεδίῳ πύκα θωρηκτάων
740
πόντῳ κεκλιμένοι ἑκὰς ἥμεθα πατρίδος αἴης·
741
τὼ ἐν χερσὶ φόως, οὐ μειλιχίῃ πολέμοιο.
742
ἦ, καὶ μαιμώων ἔφεπʼ ἔγχεϊ ὀξυόεντι.
743
ὅς τις δὲ Τρώων κοίλῃς ἐπὶ νηυσὶ φέροιτο
744
σὺν πυρὶ κηλείῳ, χάριν Ἕκτορος ὀτρύναντος,
745
τὸν δʼ Αἴας οὔτασκε δεδεγμένος ἔγχεϊ μακρῷ·
746
δώδεκα δὲ προπάροιθε νεῶν αὐτοσχεδὸν οὖτα.