Iliad 16
1
ὣς οἳ μὲν περὶ νηὸς ἐϋσσέλμοιο μάχοντο·
2
Πάτροκλος δʼ Ἀχιλῆϊ παρίστατο ποιμένι λαῶν
3
δάκρυα θερμὰ χέων ὥς τε κρήνη μελάνυδρος,
4
ἥ τε κατʼ αἰγίλιπος πέτρης δνοφερὸν χέει ὕδωρ.
5
τὸν δὲ ἰδὼν ᾤκτιρε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς,
6
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
7
τίπτε δεδάκρυσαι Πατρόκλεες, ἠΰτε κούρη
8
νηπίη, ἥ θʼ ἅμα μητρὶ θέουσʼ ἀνελέσθαι ἀνώγει
9
εἱανοῦ ἁπτομένη, καί τʼ ἐσσυμένην κατερύκει,
10
δακρυόεσσα δέ μιν ποτιδέρκεται, ὄφρʼ ἀνέληται·
11
τῇ ἴκελος Πάτροκλε τέρεν κατὰ δάκρυον εἴβεις.
12
ἠέ τι Μυρμιδόνεσσι πιφαύσκεαι, ἢ ἐμοὶ αὐτῷ,
13
ἦέ τινʼ ἀγγελίην Φθίης ἐξέκλυες οἶος;
14
ζώειν μὰν ἔτι φασὶ Μενοίτιον Ἄκτορος υἱόν,
15
ζώει δʼ Αἰακίδης Πηλεὺς μετὰ Μυρμιδόνεσσι;
16
τῶν κε μάλʼ ἀμφοτέρων ἀκαχοίμεθα τεθνηώτων.
17
ἦε σύ γʼ Ἀργείων ὀλοφύρεαι, ὡς ὀλέκονται
18
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ὑπερβασίης ἕνεκα σφῆς;
19
ἐξαύδα, μὴ κεῦθε νόῳ, ἵνα εἴδομεν ἄμφω.
20
τὸν δὲ βαρὺ στενάχων προσέφης Πατρόκλεες ἱππεῦ·
21
ὦ Ἀχιλεῦ Πηλῆος υἱὲ μέγα φέρτατʼ Ἀχαιῶν
22
μὴ νεμέσα· τοῖον γὰρ ἄχος βεβίηκεν Ἀχαιούς.
23
οἳ μὲν γὰρ δὴ πάντες, ὅσοι πάρος ἦσαν ἄριστοι,
24
ἐν νηυσὶν κέαται βεβλημένοι οὐτάμενοί τε.
25
βέβληται μὲν ὃ Τυδεΐδης κρατερὸς Διομήδης,
26
οὔτασται δʼ Ὀδυσεὺς δουρικλυτὸς ἠδʼ Ἀγαμέμνων,
27
βέβληται δὲ καὶ Εὐρύπυλος κατὰ μηρὸν ὀϊστῷ.
28
τοὺς μέν τʼ ἰητροὶ πολυφάρμακοι ἀμφιπένονται
29
ἕλκεʼ ἀκειόμενοι· σὺ δʼ ἀμήχανος ἔπλευ Ἀχιλλεῦ.
30
μὴ ἐμέ γʼ οὖν οὗτός γε λάβοι χόλος, ὃν σὺ φυλάσσεις
31
αἰναρέτη· τί σευ ἄλλος ὀνήσεται ὀψίγονός περ
32
αἴ κε μὴ Ἀργείοισιν ἀεικέα λοιγὸν ἀμύνῃς;
33
νηλεές, οὐκ ἄρα σοί γε πατὴρ ἦν ἱππότα Πηλεύς,
34
οὐδὲ Θέτις μήτηρ· γλαυκὴ δέ σε τίκτε θάλασσα
35
πέτραι τʼ ἠλίβατοι, ὅτι τοι νόος ἐστὶν ἀπηνής.
36
εἰ δέ τινα φρεσὶ σῇσι θεοπροπίην ἀλεείνεις
37
καί τινά τοι πὰρ Ζηνὸς ἐπέφραδε πότνια μήτηρ,
38
ἀλλʼ ἐμέ περ πρόες ὦχʼ, ἃμα δʼ ἄλλον λαὸν ὄπασσον
39
Μυρμιδόνων, ἤν πού τι φόως Δαναοῖσι γένωμαι.
40
δὸς δέ μοι ὤμοιιν τὰ σὰ τεύχεα θωρηχθῆναι,
41
αἴ κʼ ἐμὲ σοὶ ἴσκοντες ἀπόσχωνται πολέμοιο
42
Τρῶες, ἀναπνεύσωσι δʼ Ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν
43
τειρόμενοι· ὀλίγη δέ τʼ ἀνάπνευσις πολέμοιο.
44
ῥεῖα δέ κʼ ἀκμῆτες κεκμηότας ἄνδρας ἀϋτῇ
45
ὤσαιμεν προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων.
46
ὣς φάτο λισσόμενος μέγα νήπιος· ἦ γὰρ ἔμελλεν
47
οἷ αὐτῷ θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα λιτέσθαι.
48
τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
49
ὤ μοι διογενὲς Πατρόκλεες οἷον ἔειπες·
50
οὔτε θεοπροπίης ἐμπάζομαι ἥν τινα οἶδα,
51
οὔτέ τί μοι πὰρ Ζηνὸς ἐπέφραδε πότνια μήτηρ·
52
ἀλλὰ τόδʼ αἰνὸν ἄχος κραδίην καὶ θυμὸν ἱκάνει,
53
ὁππότε δὴ τὸν ὁμοῖον ἀνὴρ ἐθέλῃσιν ἀμέρσαι
54
καὶ γέρας ἂψ ἀφελέσθαι, ὅ τε κράτεϊ προβεβήκῃ·
55
αἰνὸν ἄχος τό μοί ἐστιν, ἐπεὶ πάθον ἄλγεα θυμῷ.
56
κούρην ἣν ἄρα μοι γέρας ἔξελον υἷες Ἀχαιῶν,
57
δουρὶ δʼ ἐμῷ κτεάτισσα πόλιν εὐτείχεα πέρσας,
58
τὴν ἂψ ἐκ χειρῶν ἕλετο κρείων Ἀγαμέμνων
59
Ἀτρεΐδης ὡς εἴ τινʼ ἀτίμητον μετανάστην.
60
ἀλλὰ τὰ μὲν προτετύχθαι ἐάσομεν· οὐδʼ ἄρα πως ἦν
61
ἀσπερχὲς κεχολῶσθαι ἐνὶ φρεσίν· ἤτοι ἔφην γε
62
οὐ πρὶν μηνιθμὸν καταπαυσέμεν, ἀλλʼ ὁπότʼ ἂν δὴ
63
νῆας ἐμὰς ἀφίκηται ἀϋτή τε πτόλεμός τε.
64
τύνη δʼ ὤμοιιν μὲν ἐμὰ κλυτὰ τεύχεα δῦθι,
65
ἄρχε δὲ Μυρμιδόνεσσι φιλοπτολέμοισι μάχεσθαι,
66
εἰ δὴ κυάνεον Τρώων νέφος ἀμφιβέβηκε
67
νηυσὶν ἐπικρατέως, οἳ δὲ ῥηγμῖνι θαλάσσης
68
κεκλίαται, χώρης ὀλίγην ἔτι μοῖραν ἔχοντες
69
Ἀργεῖοι, Τρώων δὲ πόλις ἐπὶ πᾶσα βέβηκε
70
θάρσυνος· οὐ γὰρ ἐμῆς κόρυθος λεύσσουσι μέτωπον
71
ἐγγύθι λαμπομένης· τάχα κεν φεύγοντες ἐναύλους
72
πλήσειαν νεκύων, εἴ μοι κρείων Ἀγαμέμνων
73
ἤπια εἰδείη· νῦν δὲ στρατὸν ἀμφιμάχονται.
74
οὐ γὰρ Τυδεΐδεω Διομήδεος ἐν παλάμῃσι
75
μαίνεται ἐγχείη Δαναῶν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι·
76
οὐδέ πω Ἀτρεΐδεω ὀπὸς ἔκλυον αὐδήσαντος
77
ἐχθρῆς ἐκ κεφαλῆς· ἀλλʼ Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο
78
Τρωσὶ κελεύοντος περιάγνυται, οἳ δʼ ἀλαλητῷ
79
πᾶν πεδίον κατέχουσι μάχῃ νικῶντες Ἀχαιούς.
80
ἀλλὰ καὶ ὧς Πάτροκλε νεῶν ἄπο λοιγὸν ἀμύνων
81
ἔμπεσʼ ἐπικρατέως, μὴ δὴ πυρὸς αἰθομένοιο
82
νῆας ἐνιπρήσωσι, φίλον δʼ ἀπὸ νόστον ἕλωνται.
83
πείθεο δʼ ὥς τοι ἐγὼ μύθου τέλος ἐν φρεσὶ θείω,
84
ὡς ἄν μοι τιμὴν μεγάλην καὶ κῦδος ἄρηαι
85
πρὸς πάντων Δαναῶν, ἀτὰρ οἳ περικαλλέα κούρην
86
ἂψ ἀπονάσσωσιν, ποτὶ δʼ ἀγλαὰ δῶρα πόρωσιν.
87
ἐκ νηῶν ἐλάσας ἰέναι πάλιν· εἰ δέ κεν αὖ τοι
88
δώῃ κῦδος ἀρέσθαι ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης,
89
μὴ σύ γʼ ἄνευθεν ἐμεῖο λιλαίεσθαι πολεμίζειν
90
Τρωσὶ φιλοπτολέμοισιν· ἀτιμότερον δέ με θήσεις·
91
μὴ δʼ ἐπαγαλλόμενος πολέμῳ καὶ δηϊοτῆτι
92
Τρῶας ἐναιρόμενος προτὶ Ἴλιον ἡγεμονεύειν,
93
μή τις ἀπʼ Οὐλύμποιο θεῶν αἰειγενετάων
94
ἐμβήῃ· μάλα τούς γε φιλεῖ ἑκάεργος Ἀπόλλων·
95
ἀλλὰ πάλιν τρωπᾶσθαι, ἐπὴν φάος ἐν νήεσσι
Translation
But turn back once among the ships the light of salvation
96
θήῃς, τοὺς δʼ ἔτʼ ἐᾶν πεδίον κάτα δηριάασθαι.
Translation
you have put and let the others go on fighting along the plain.
97
αἲ γὰρ Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον
98
μήτέ τις οὖν Τρώων θάνατον φύγοι ὅσσοι ἔασι,
99
μήτέ τις Ἀργείων, νῶϊν δʼ ἐκδῦμεν ὄλεθρον,
100
ὄφρʼ οἶοι Τροίης ἱερὰ κρήδεμνα λύωμεν.
101
ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
102
Αἴας δʼ οὐκ ἔτʼ ἔμιμνε· βιάζετο γὰρ βελέεσσι·
103
δάμνα μιν Ζηνός τε νόος καὶ Τρῶες ἀγαυοὶ
104
βάλλοντες· δεινὴν δὲ περὶ κροτάφοισι φαεινὴ
105
πήληξ βαλλομένη καναχὴν ἔχε, βάλλετο δʼ αἰεὶ
106
κὰπ φάλαρʼ εὐποίηθʼ· ὃ δʼ ἀριστερὸν ὦμον ἔκαμνεν
107
ἔμπεδον αἰὲν ἔχων σάκος αἰόλον· οὐδὲ δύναντο
108
ἀμφʼ αὐτῷ πελεμίξαι ἐρείδοντες βελέεσσιν.
109
αἰεὶ δʼ ἀργαλέῳ ἔχετʼ ἄσθματι, κὰδ δέ οἱ ἱδρὼς
110
πάντοθεν ἐκ μελέων πολὺς ἔρρεεν, οὐδέ πῃ εἶχεν
111
ἀμπνεῦσαι· πάντῃ δὲ κακὸν κακῷ ἐστήρικτο.
112
ἔσπετε νῦν μοι Μοῦσαι Ὀλύμπια δώματʼ ἔχουσαι,
113
ὅππως δὴ πρῶτον πῦρ ἔμπεσε νηυσὶν Ἀχαιῶν.
114
Ἕκτωρ Αἴαντος δόρυ μείλινον ἄγχι παραστὰς
115
πλῆξʼ ἄορι μεγάλῳ αἰχμῆς παρὰ καυλὸν ὄπισθεν,
116
ἀντικρὺ δʼ ἀπάραξε· τὸ μὲν Τελαμώνιος Αἴας
117
πῆλʼ αὔτως ἐν χειρὶ κόλον δόρυ, τῆλε δʼ ἀπʼ αὐτοῦ
118
αἰχμὴ χαλκείη χαμάδις βόμβησε πεσοῦσα.
119
γνῶ δʼ Αἴας κατὰ θυμὸν ἀμύμονα ῥίγησέν τε
120
ἔργα θεῶν, ὅ ῥα πάγχυ μάχης ἐπὶ μήδεα κεῖρε
121
Ζεὺς ὑψιβρεμέτης, Τρώεσσι δὲ βούλετο νίκην·
122
χάζετο δʼ ἐκ βελέων. τοὶ δʼ ἔμβαλον ἀκάματον πῦρ
123
νηῒ θοῇ· τῆς δʼ αἶψα κατʼ ἀσβέστη κέχυτο φλόξ.
124
ὣς τὴν μὲν πρυμνὴν πῦρ ἄμφεπεν· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
125
μηρὼ πληξάμενος Πατροκλῆα προσέειπεν·
126
ὄρσεο διογενὲς Πατρόκλεες ἱπποκέλευθε·
Translation
Get up, Zeus-born Patroklos, driver of horses.
127
λεύσσω δὴ παρὰ νηυσὶ πυρὸς δηΐοιο ἰωήν·
Translation
I see a surge of destructive fire by the ships.
128
μὴ δὴ νῆας ἕλωσι καὶ οὐκέτι φυκτὰ πέλωνται·
129
δύσεο τεύχεα θᾶσσον, ἐγὼ δέ κε λαὸν ἀγείρω.
130
ὣς φάτο, Πάτροκλος δὲ κορύσσετο νώροπι χαλκῷ.
131
κνημῖδας μὲν πρῶτα περὶ κνήμῃσιν ἔθηκε
132
καλάς, ἀργυρέοισιν ἐπισφυρίοις ἀραρυίας·
133
δεύτερον αὖ θώρηκα περὶ στήθεσσιν ἔδυνε
134
ποικίλον ἀστερόεντα ποδώκεος Αἰακίδαο.
135
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ὤμοισιν βάλετο ξίφος ἀργυρόηλον
136
χάλκεον, αὐτὰρ ἔπειτα σάκος μέγα τε στιβαρόν τε·
137
κρατὶ δʼ ἐπʼ ἰφθίμῳ κυνέην εὔτυκτον ἔθηκεν
138
ἵππουριν· δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν.
139
εἵλετο δʼ ἄλκιμα δοῦρε, τά οἱ παλάμηφιν ἀρήρει.
140
ἔγχος δʼ οὐχ ἕλετʼ οἶον ἀμύμονος Αἰακίδαο
141
βριθὺ μέγα στιβαρόν· τὸ μὲν οὐ δύνατʼ ἄλλος Ἀχαιῶν
142
πάλλειν, ἀλλά μιν οἶος ἐπίστατο πῆλαι Ἀχιλλεὺς
143
Πηλιάδα μελίην, τὴν πατρὶ φίλῳ πόρε Χείρων
144
Πηλίου ἐκ κορυφῆς, φόνον ἔμμεναι ἡρώεσσιν.
145
ἵππους δʼ Αὐτομέδοντα θοῶς ζευγνῦμεν ἄνωγε,
146
τὸν μετʼ Ἀχιλλῆα ῥηξήνορα τῖε μάλιστα,
147
πιστότατος δέ οἱ ἔσκε μάχῃ ἔνι μεῖναι ὁμοκλήν.
148
τῷ δὲ καὶ Αὐτομέδων ὕπαγε ζυγὸν ὠκέας ἵππους
149
Ξάνθον καὶ Βαλίον, τὼ ἅμα πνοιῇσι πετέσθην,
150
τοὺς ἔτεκε Ζεφύρῳ ἀνέμῳ Ἅρπυια Ποδάργη
151
βοσκομένη λειμῶνι παρὰ ῥόον Ὠκεανοῖο.
152
ἐν δὲ παρηορίῃσιν ἀμύμονα Πήδασον ἵει,
153
τόν ῥά ποτʼ Ἠετίωνος ἑλὼν πόλιν ἤγαγʼ Ἀχιλλεύς,
154
ὃς καὶ θνητὸς ἐὼν ἕπεθʼ ἵπποις ἀθανάτοισι.
155
Μυρμιδόνας δʼ ἄρʼ ἐποιχόμενος θώρηξεν Ἀχιλλεὺς
156
πάντας ἀνὰ κλισίας σὺν τεύχεσιν· οἳ δὲ λύκοι ὣς
157
ὠμοφάγοι, τοῖσίν τε περὶ φρεσὶν ἄσπετος ἀλκή,
158
οἵ τʼ ἔλαφον κεραὸν μέγαν οὔρεσι δῃώσαντες
159
δάπτουσιν· πᾶσιν δὲ παρήϊον αἵματι φοινόν·
160
καί τʼ ἀγεληδὸν ἴασιν ἀπὸ κρήνης μελανύδρου
161
λάψοντες γλώσσῃσιν ἀραιῇσιν μέλαν ὕδωρ
162
ἄκρον ἐρευγόμενοι φόνον αἵματος· ἐν δέ τε θυμὸς
163
στήθεσιν ἄτρομός ἐστι, περιστένεται δέ τε γαστήρ·
164
τοῖοι Μυρμιδόνων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες
165
ἀμφʼ ἀγαθὸν θεράποντα ποδώκεος Αἰακίδαο
166
ῥώοντʼ· ἐν δʼ ἄρα τοῖσιν ἀρήϊος ἵστατʼ Ἀχιλλεύς,
167
ὀτρύνων ἵππους τε καὶ ἀνέρας ἀσπιδιώτας.
168
πεντήκοντʼ ἦσαν νῆες θοαί, ᾗσιν Ἀχιλλεὺς
169
ἐς Τροίην ἡγεῖτο Διῒ φίλος· ἐν δὲ ἑκάστῃ
170
πεντήκοντʼ ἔσαν ἄνδρες ἐπὶ κληῗσιν ἑταῖροι·
171
πέντε δʼ ἄρʼ ἡγεμόνας ποιήσατο τοῖς ἐπεποίθει
172
σημαίνειν· αὐτὸς δὲ μέγα κρατέων ἤνασσε.
173
τῆς μὲν ἰῆς στιχὸς ἦρχε Μενέσθιος αἰολοθώρηξ
174
υἱὸς Σπερχειοῖο διιπετέος ποταμοῖο·
175
ὃν τέκε Πηλῆος θυγάτηρ καλὴ Πολυδώρη
176
Σπερχειῷ ἀκάμαντι γυνὴ θεῷ εὐνηθεῖσα,
177
αὐτὰρ ἐπίκλησιν Βώρῳ Περιήρεος υἷι,
178
ὅς ῥʼ ἀναφανδὸν ὄπυιε πορὼν ἀπερείσια ἕδνα.
179
τῆς δʼ ἑτέρης Εὔδωρος ἀρήϊος ἡγεμόνευε
180
παρθένιος, τὸν ἔτικτε χορῷ καλὴ Πολυμήλη
181
Φύλαντος θυγάτηρ· τῆς δὲ κρατὺς ἀργεϊφόντης
182
ἠράσατʼ, ὀφθαλμοῖσιν ἰδὼν μετὰ μελπομένῃσιν
183
ἐν χορῷ Ἀρτέμιδος χρυσηλακάτου κελαδεινῆς.
184
αὐτίκα δʼ εἰς ὑπερῷʼ ἀναβὰς παρελέξατο λάθρῃ
185
Ἑρμείας ἀκάκητα, πόρεν δέ οἱ ἀγλαὸν υἱὸν
186
Εὔδωρον πέρι μὲν θείειν ταχὺν ἠδὲ μαχητήν.
187
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τόν γε μογοστόκος Εἰλείθυια
188
ἐξάγαγε πρὸ φόως δὲ καὶ ἠελίου ἴδεν αὐγάς,
189
τὴν μὲν Ἐχεκλῆος κρατερὸν μένος Ἀκτορίδαο
190
ἠγάγετο πρὸς δώματʼ, ἐπεὶ πόρε μυρία ἕδνα,
191
τὸν δʼ ὃ γέρων Φύλας εὖ ἔτρεφεν ἠδʼ ἀτίταλλεν
192
ἀμφαγαπαζόμενος ὡς εἴ θʼ ἑὸν υἱὸν ἐόντα.
193
τῆς δὲ τρίτης Πείσανδρος ἀρήϊος ἡγεμόνευε
194
Μαιμαλίδης, ὃς πᾶσι μετέπρεπε Μυρμιδόνεσσιν
195
ἔγχεϊ μάρνασθαι μετὰ Πηλεΐωνος ἑταῖρον.
196
τῆς δὲ τετάρτης ἦρχε γέρων ἱππηλάτα Φοῖνιξ,
197
πέμπτης δʼ Ἀλκιμέδων Λαέρκεος υἱὸς ἀμύμων.
198
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντας ἅμʼ ἡγεμόνεσσιν Ἀχιλλεὺς
199
στῆσεν ἐῢ κρίνας, κρατερὸν δʼ ἐπὶ μῦθον ἔτελλε·
200
Μυρμιδόνες μή τίς μοι ἀπειλάων λελαθέσθω,
201
ἃς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἀπειλεῖτε Τρώεσσι
202
πάνθʼ ὑπὸ μηνιθμόν, καί μʼ ᾐτιάασθε ἕκαστος·
203
σχέτλιε Πηλέος υἱὲ χόλῳ ἄρα σʼ ἔτρεφε μήτηρ,
204
νηλεές, ὃς παρὰ νηυσὶν ἔχεις ἀέκοντας ἑταίρους·
205
οἴκαδέ περ σὺν νηυσὶ νεώμεθα ποντοπόροισιν
206
αὖτις, ἐπεί ῥά τοι ὧδε κακὸς χόλος ἔμπεσε θυμῷ.
207
ταῦτά μʼ ἀγειρόμενοι θάμʼ ἐβάζετε· νῦν δὲ πέφανται
208
φυλόπιδος μέγα ἔργον, ἕης τὸ πρίν γʼ ἐράασθε.
209
ἔνθά τις ἄλκιμον ἦτορ ἔχων Τρώεσσι μαχέσθω.
210
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
211
μᾶλλον δὲ στίχες ἄρθεν, ἐπεὶ βασιλῆος ἄκουσαν.
212
ὡς δʼ ὅτε τοῖχον ἀνὴρ ἀράρῃ πυκινοῖσι λίθοισι
213
δώματος ὑψηλοῖο βίας ἀνέμων ἀλεείνων,
214
ὣς ἄραρον κόρυθές τε καὶ ἀσπίδες ὀμφαλόεσσαι.
215
ἀσπὶς ἄρʼ ἀσπίδʼ ἔρειδε, κόρυς κόρυν, ἀνέρα δʼ ἀνήρ·
216
ψαῦον δʼ ἱππόκομοι κόρυθες λαμπροῖσι φάλοισι
217
νευόντων, ὡς πυκνοὶ ἐφέστασαν ἀλλήλοισι.
218
πάντων δὲ προπάροιθε δύʼ ἀνέρε θωρήσσοντο
219
Πάτροκλός τε καὶ Αὐτομέδων ἕνα θυμὸν ἔχοντες
220
πρόσθεν Μυρμιδόνων πολεμιζέμεν. αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
221
βῆ ῥʼ ἴμεν ἐς κλισίην, χηλοῦ δʼ ἀπὸ πῶμʼ ἀνέῳγε
222
καλῆς δαιδαλέης, τήν οἱ Θέτις ἀργυρόπεζα
223
θῆκʼ ἐπὶ νηὸς ἄγεσθαι ἐῢ πλήσασα χιτώνων
224
χλαινάων τʼ ἀνεμοσκεπέων οὔλων τε ταπήτων.
225
ἔνθα δέ οἱ δέπας ἔσκε τετυγμένον, οὐδέ τις ἄλλος
226
οὔτʼ ἀνδρῶν πίνεσκεν ἀπʼ αὐτοῦ αἴθοπα οἶνον,
227
οὔτέ τεῳ σπένδεσκε θεῶν, ὅτε μὴ Διὶ πατρί.
228
τό ῥα τότʼ ἐκ χηλοῖο λαβὼν ἐκάθηρε θεείῳ
229
πρῶτον, ἔπειτα δʼ ἔνιψʼ ὕδατος καλῇσι ῥοῇσι,
230
νίψατο δʼ αὐτὸς χεῖρας, ἀφύσσατο δʼ αἴθοπα οἶνον.
231
εὔχετʼ ἔπειτα στὰς μέσῳ ἕρκεϊ, λεῖβε δὲ οἶνον
232
οὐρανὸν εἰσανιδών· Δία δʼ οὐ λάθε τερπικέραυνον·
233
Ζεῦ ἄνα Δωδωναῖε Πελασγικὲ τηλόθι ναίων
234
Δωδώνης μεδέων δυσχειμέρου, ἀμφὶ δὲ Σελλοὶ
235
σοὶ ναίουσʼ ὑποφῆται ἀνιπτόποδες χαμαιεῦναι,
236
ἠμὲν δή ποτʼ ἐμὸν ἔπος ἔκλυες εὐξαμένοιο,
237
τίμησας μὲν ἐμέ, μέγα δʼ ἴψαο λαὸν Ἀχαιῶν,
238
ἠδʼ ἔτι καὶ νῦν μοι τόδʼ ἐπικρήηνον ἐέλδωρ·
239
αὐτὸς μὲν γὰρ ἐγὼ μενέω νηῶν ἐν ἀγῶνι,
240
ἀλλʼ ἕταρον πέμπω πολέσιν μετὰ Μυρμιδόνεσσι
241
μάρνασθαι· τῷ κῦδος ἅμα πρόες εὐρύοπα Ζεῦ,
242
θάρσυνον δέ οἱ ἦτορ ἐνὶ φρεσίν, ὄφρα καὶ Ἕκτωρ
243
εἴσεται ἤ ῥα καὶ οἶος ἐπίστηται πολεμίζειν
244
ἡμέτερος θεράπων, ἦ οἱ τότε χεῖρες ἄαπτοι
245
μαίνονθʼ, ὁππότʼ ἐγώ περ ἴω μετὰ μῶλον Ἄρηος.
246
αὐτὰρ ἐπεί κʼ ἀπὸ ναῦφι μάχην ἐνοπήν τε δίηται,
247
ἀσκηθής μοι ἔπειτα θοὰς ἐπὶ νῆας ἵκοιτο
248
τεύχεσί τε ξὺν πᾶσι καὶ ἀγχεμάχοις ἑτάροισιν.
249
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε μητίετα Ζεύς.
250
τῷ δʼ ἕτερον μὲν ἔδωκε πατήρ, ἕτερον δʼ ἀνένευσε·
251
νηῶν μέν οἱ ἀπώσασθαι πόλεμόν τε μάχην τε
252
δῶκε, σόον δʼ ἀνένευσε μάχης ἐξαπονέεσθαι.
253
ἤτοι ὃ μὲν σπείσας τε καὶ εὐξάμενος Διὶ πατρὶ
254
ἂψ κλισίην εἰσῆλθε, δέπας δʼ ἀπέθηκʼ ἐνὶ χηλῷ,
255
στῆ δὲ πάροιθʼ ἐλθὼν κλισίης, ἔτι δʼ ἤθελε θυμῷ
256
εἰσιδέειν Τρώων καὶ Ἀχαιῶν φύλοπιν αἰνήν.
257
οἳ δʼ ἅμα Πατρόκλῳ μεγαλήτορι θωρηχθέντες
258
ἔστιχον, ὄφρʼ ἐν Τρωσὶ μέγα φρονέοντες ὄρουσαν.
259
αὐτίκα δὲ σφήκεσσιν ἐοικότες ἐξεχέοντο
260
εἰνοδίοις, οὓς παῖδες ἐριδμαίνωσιν ἔθοντες
261
αἰεὶ κερτομέοντες ὁδῷ ἔπι οἰκίʼ ἔχοντας
262
νηπίαχοι· ξυνὸν δὲ κακὸν πολέεσσι τιθεῖσι.
263
τοὺς δʼ εἴ περ παρά τίς τε κιὼν ἄνθρωπος ὁδίτης
264
κινήσῃ ἀέκων, οἳ δʼ ἄλκιμον ἦτορ ἔχοντες
265
πρόσσω πᾶς πέτεται καὶ ἀμύνει οἷσι τέκεσσι.
266
τῶν τότε Μυρμιδόνες κραδίην καὶ θυμὸν ἔχοντες
267
ἐκ νηῶν ἐχέοντο· βοὴ δʼ ἄσβεστος ὀρώρει.
268
Πάτροκλος δʼ ἑτάροισιν ἐκέκλετο μακρὸν ἀΰσας·
269
Μυρμιδόνες ἕταροι Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
270
ἀνέρες ἔστε φίλοι, μνήσασθε δὲ θούριδος ἀλκῆς,
271
ὡς ἂν Πηλεΐδην τιμήσομεν, ὃς μέγʼ ἄριστος
272
Ἀργείων παρὰ νηυσὶ καὶ ἀγχέμαχοι θεράποντες,
273
γνῷ δὲ καὶ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
274
ἣν ἄτην, ὅ τʼ ἄριστον Ἀχαιῶν οὐδὲν ἔτισεν.
275
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου,
276
ἐν δʼ ἔπεσον Τρώεσσιν ἀολλέες· ἀμφὶ δὲ νῆες
277
σμερδαλέον κονάβησαν ἀϋσάντων ὑπʼ Ἀχαιῶν.
278
Τρῶες δʼ ὡς εἴδοντο Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν
279
αὐτὸν καὶ θεράποντα σὺν ἔντεσι μαρμαίροντας,
280
πᾶσιν ὀρίνθη θυμός, ἐκίνηθεν δὲ φάλαγγες
281
ἐλπόμενοι παρὰ ναῦφι ποδώκεα Πηλεΐωνα
282
μηνιθμὸν μὲν ἀπορρῖψαι, φιλότητα δʼ ἑλέσθαι·
283
πάπτηνεν δὲ ἕκαστος ὅπῃ φύγοι αἰπὺν ὄλεθρον.
284
Πάτροκλος δὲ πρῶτος ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ
285
ἀντικρὺ κατὰ μέσσον, ὅθι πλεῖστοι κλονέοντο,
286
νηῒ πάρα πρυμνῇ μεγαθύμου Πρωτεσιλάου,
287
καὶ βάλε Πυραίχμην, ὃς Παίονας ἱπποκορυστὰς
288
ἤγαγεν ἐξ Ἀμυδῶνος ἀπʼ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντος·
289
τὸν βάλε δεξιὸν ὦμον· ὃ δʼ ὕπτιος ἐν κονίῃσι
290
κάππεσεν οἰμώξας, ἕταροι δέ μιν ἀμφεφόβηθεν
291
Παίονες· ἐν γὰρ Πάτροκλος φόβον ἧκεν ἅπασιν
292
ἡγεμόνα κτείνας, ὃς ἀριστεύεσκε μάχεσθαι.
293
ἐκ νηῶν δʼ ἔλασεν, κατὰ δʼ ἔσβεσεν αἰθόμενον πῦρ.
294
ἡμιδαὴς δʼ ἄρα νηῦς λίπετʼ αὐτόθι· τοὶ δὲ φόβηθεν
295
Τρῶες θεσπεσίῳ ὁμάδῳ· Δαναοὶ δʼ ἐπέχυντο
296
νῆας ἀνὰ γλαφυράς· ὅμαδος δʼ ἀλίαστος ἐτύχθη.
297
ὡς δʼ ὅτʼ ἀφʼ ὑψηλῆς κορυφῆς ὄρεος μεγάλοιο
298
κινήσῃ πυκινὴν νεφέλην στεροπηγερέτα Ζεύς,
299
ἔκ τʼ ἔφανεν πᾶσαι σκοπιαὶ καὶ πρώονες ἄκροι
300
καὶ νάπαι, οὐρανόθεν δʼ ἄρʼ ὑπερράγη ἄσπετος αἰθήρ,
301
ὣς Δαναοὶ νηῶν μὲν ἀπωσάμενοι δήϊον πῦρ
302
τυτθὸν ἀνέπνευσαν, πολέμου δʼ οὐ γίγνετʼ ἐρωή·
303
οὐ γάρ πώ τι Τρῶες ἀρηϊφίλων ὑπʼ Ἀχαιῶν
304
προτροπάδην φοβέοντο μελαινάων ἀπὸ νηῶν,
305
ἀλλʼ ἔτʼ ἄρʼ ἀνθίσταντο, νεῶν δʼ ὑπόεικον ἀνάγκῃ.
306
ἔνθα δʼ ἀνὴρ ἕλεν ἄνδρα κεδασθείσης ὑσμίνης
307
ἡγεμόνων. πρῶτος δὲ Μενοιτίου ἄλκιμος υἱὸς
308
αὐτίκʼ ἄρα στρεφθέντος Ἀρηϊλύκου βάλε μηρὸν
309
ἔγχεϊ ὀξυόεντι, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσε·
310
ῥῆξεν δʼ ὀστέον ἔγχος, ὃ δὲ πρηνὴς ἐπὶ γαίῃ
311
κάππεσʼ· ἀτὰρ Μενέλαος ἀρήϊος οὖτα Θόαντα
312
στέρνον γυμνωθέντα παρʼ ἀσπίδα, λῦσε δὲ γυῖα.
313
Φυλεΐδης δʼ Ἄμφικλον ἐφορμηθέντα δοκεύσας
314
ἔφθη ὀρεξάμενος πρυμνὸν σκέλος, ἔνθα πάχιστος
315
μυὼν ἀνθρώπου πέλεται· περὶ δʼ ἔγχεος αἰχμῇ
316
νεῦρα διεσχίσθη· τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψε.
317
Νεστορίδαι δʼ ὃ μὲν οὔτασʼ Ἀτύμνιον ὀξέϊ δουρὶ
318
Ἀντίλοχος, λαπάρης δὲ διήλασε χάλκεον ἔγχος·
319
ἤριπε δὲ προπάροιθε. Μάρις δʼ αὐτοσχεδὰ δουρὶ
320
Ἀντιλόχῳ ἐπόρουσε κασιγνήτοιο χολωθεὶς
321
στὰς πρόσθεν νέκυος· τοῦ δʼ ἀντίθεος Θρασυμήδης
322
ἔφθη ὀρεξάμενος πρὶν οὐτάσαι, οὐδʼ ἀφάμαρτεν,
323
ὦμον ἄφαρ· πρυμνὸν δὲ βραχίονα δουρὸς ἀκωκὴ
324
δρύψʼ ἀπὸ μυώνων, ἀπὸ δʼ ὀστέον ἄχρις ἄραξε·
325
δούπησεν δὲ πεσών, κατὰ δὲ σκότος ὄσσε κάλυψεν.
326
ὣς τὼ μὲν δοιοῖσι κασιγνήτοισι δαμέντε
327
βήτην εἰς Ἔρεβος Σαρπηδόνος ἐσθλοὶ ἑταῖροι
328
υἷες ἀκοντισταὶ Ἀμισωδάρου, ὅς ῥα Χίμαιραν
329
θρέψεν ἀμαιμακέτην πολέσιν κακὸν ἀνθρώποισιν.
330
Αἴας δὲ Κλεόβουλον Ὀϊλιάδης ἐπορούσας
331
ζωὸν ἕλε βλαφθέντα κατὰ κλόνον· ἀλλά οἱ αὖθι
332
λῦσε μένος πλήξας ξίφει αὐχένα κωπήεντι.
333
πᾶν δʼ ὑπεθερμάνθη ξίφος αἵματι· τὸν δὲ κατʼ ὄσσε
334
ἔλλαβε πορφύρεος θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή.
335
Πηνέλεως δὲ Λύκων τε συνέδραμον· ἔγχεσι μὲν γὰρ
336
ἤμβροτον ἀλλήλων, μέλεον δʼ ἠκόντισαν ἄμφω·
337
τὼ δʼ αὖτις ξιφέεσσι συνέδραμον. ἔνθα Λύκων μὲν
338
ἱπποκόμου κόρυθος φάλον ἤλασεν, ἀμφὶ δὲ καυλὸν
339
φάσγανον ἐρραίσθη· ὃ δʼ ὑπʼ οὔατος αὐχένα θεῖνε
340
Πηνέλεως, πᾶν δʼ εἴσω ἔδυ ξίφος, ἔσχεθε δʼ οἶον
341
δέρμα, παρηέρθη δὲ κάρη, ὑπέλυντο δὲ γυῖα.
342
Μηριόνης δʼ Ἀκάμαντα κιχεὶς ποσὶ καρπαλίμοισι
343
νύξʼ ἵππων ἐπιβησόμενον κατὰ δεξιὸν ὦμον·
344
ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, κατὰ δʼ ὀφθαλμῶν κέχυτʼ ἀχλύς.
345
Ἰδομενεὺς δʼ Ἐρύμαντα κατὰ στόμα νηλέϊ χαλκῷ
346
νύξε· τὸ δʼ ἀντικρὺ δόρυ χάλκεον ἐξεπέρησε
347
νέρθεν ὑπʼ ἐγκεφάλοιο, κέασσε δʼ ἄρʼ ὀστέα λευκά·
348
ἐκ δʼ ἐτίναχθεν ὀδόντες, ἐνέπλησθεν δέ οἱ ἄμφω
349
αἵματος ὀφθαλμοί· τὸ δʼ ἀνὰ στόμα καὶ κατὰ ῥῖνας
350
πρῆσε χανών· θανάτου δὲ μέλαν νέφος ἀμφεκάλυψεν.
351
οὗτοι ἄρʼ ἡγεμόνες Δαναῶν ἕλον ἄνδρα ἕκαστος.
352
ὡς δὲ λύκοι ἄρνεσσιν ἐπέχραον ἢ ἐρίφοισι
353
σίνται ὑπʼ ἐκ μήλων αἱρεύμενοι, αἵ τʼ ἐν ὄρεσσι
354
ποιμένος ἀφραδίῃσι διέτμαγεν· οἳ δὲ ἰδόντες
355
αἶψα διαρπάζουσιν ἀνάλκιδα θυμὸν ἐχούσας·
356
ὣς Δαναοὶ Τρώεσσιν ἐπέχραον· οἳ δὲ φόβοιο
357
δυσκελάδου μνήσαντο, λάθοντο δὲ θούριδος ἀλκῆς.
358
Αἴας δʼ ὃ μέγας αἰὲν ἐφʼ Ἕκτορι χαλκοκορυστῇ
359
ἵετʼ ἀκοντίσσαι· ὃ δὲ ἰδρείῃ πολέμοιο
360
ἀσπίδι ταυρείῃ κεκαλυμμένος εὐρέας ὤμους
361
σκέπτετʼ ὀϊστῶν τε ῥοῖζον καὶ δοῦπον ἀκόντων.
362
ἦ μὲν δὴ γίγνωσκε μάχης ἑτεραλκέα νίκην·
363
ἀλλὰ καὶ ὧς ἀνέμιμνε, σάω δʼ ἐρίηρας ἑταίρους.
364
ὡς δʼ ὅτʼ ἀπʼ Οὐλύμπου νέφος ἔρχεται οὐρανὸν εἴσω
365
αἰθέρος ἐκ δίης, ὅτε τε Ζεὺς λαίλαπα τείνῃ,
366
ὣς τῶν ἐκ νηῶν γένετο ἰαχή τε φόβος τε,
367
οὐδὲ κατὰ μοῖραν πέραον πάλιν. Ἕκτορα δʼ ἵπποι
368
ἔκφερον ὠκύποδες σὺν τεύχεσι, λεῖπε δὲ λαὸν
369
Τρωϊκόν, οὓς ἀέκοντας ὀρυκτὴ τάφρος ἔρυκε.
370
πολλοὶ δʼ ἐν τάφρῳ ἐρυσάρματες ὠκέες ἵπποι
371
ἄξαντʼ ἐν πρώτῳ ῥυμῷ λίπον ἅρματʼ ἀνάκτων,
372
Πάτροκλος δʼ ἕπετο σφεδανὸν Δαναοῖσι κελεύων
373
Τρωσὶ κακὰ φρονέων· οἳ δὲ ἰαχῇ τε φόβῳ τε
374
πάσας πλῆσαν ὁδούς, ἐπεὶ ἂρ τμάγεν· ὕψι δʼ ἀέλλη
375
σκίδναθʼ ὑπὸ νεφέων, τανύοντο δὲ μώνυχες ἵπποι
376
ἄψορρον προτὶ ἄστυ νεῶν ἄπο καὶ κλισιάων.
377
Πάτροκλος δʼ ᾗ πλεῖστον ὀρινόμενον ἴδε λαόν,
378
τῇ ῥʼ ἔχʼ ὁμοκλήσας· ὑπὸ δʼ ἄξοσι φῶτες ἔπιπτον
379
πρηνέες ἐξ ὀχέων, δίφροι δʼ ἀνακυμβαλίαζον.
380
ἀντικρὺ δʼ ἄρα τάφρον ὑπέρθορον ὠκέες ἵπποι
381
ἄμβροτοι, οὓς Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα,
382
πρόσσω ἱέμενοι, ἐπὶ δʼ Ἕκτορι κέκλετο θυμός·
383
ἵετο γὰρ βαλέειν· τὸν δʼ ἔκφερον ὠκέες ἵπποι.
384
ὡς δʼ ὑπὸ λαίλαπι πᾶσα κελαινὴ βέβριθε χθὼν
385
ἤματʼ ὀπωρινῷ, ὅτε λαβρότατον χέει ὕδωρ
386
Ζεύς, ὅτε δή ῥʼ ἄνδρεσσι κοτεσσάμενος χαλεπήνῃ,
387
οἳ βίῃ εἰν ἀγορῇ σκολιὰς κρίνωσι θέμιστας,
388
ἐκ δὲ δίκην ἐλάσωσι θεῶν ὄπιν οὐκ ἀλέγοντες·
389
τῶν δέ τε πάντες μὲν ποταμοὶ πλήθουσι ῥέοντες,
390
πολλὰς δὲ κλιτῦς τότʼ ἀποτμήγουσι χαράδραι,
391
ἐς δʼ ἅλα πορφυρέην μεγάλα στενάχουσι ῥέουσαι
392
ἐξ ὀρέων ἐπικάρ, μινύθει δέ τε ἔργʼ ἀνθρώπων·
393
ὣς ἵπποι Τρῳαὶ μεγάλα στενάχοντο θέουσαι.
394
Πάτροκλος δʼ ἐπεὶ οὖν πρώτας ἐπέκερσε φάλαγγας,
395
ἂψ ἐπὶ νῆας ἔεργε παλιμπετές, οὐδὲ πόληος
396
εἴα ἱεμένους ἐπιβαινέμεν, ἀλλὰ μεσηγὺ
397
νηῶν καὶ ποταμοῦ καὶ τείχεος ὑψηλοῖο
398
κτεῖνε μεταΐσσων, πολέων δʼ ἀπετίνυτο ποινήν.
399
ἔνθʼ ἤτοι Πρόνοον πρῶτον βάλε δουρὶ φαεινῷ
400
στέρνον γυμνωθέντα παρʼ ἀσπίδα, λῦσε δὲ γυῖα·
401
δούπησεν δὲ πεσών· ὃ δὲ Θέστορα Ἤνοπος υἱὸν
402
δεύτερον ὁρμηθείς· ὃ μὲν εὐξέστῳ ἐνὶ δίφρῳ
403
ἧστο ἀλείς· ἐκ γὰρ πλήγη φρένας, ἐκ δʼ ἄρα χειρῶν
404
ἡνία ἠΐχθησαν· ὃ δʼ ἔγχεϊ νύξε παραστὰς
405
γναθμὸν δεξιτερόν, διὰ δʼ αὐτοῦ πεῖρεν ὀδόντων,
406
ἕλκε δὲ δουρὸς ἑλὼν ὑπὲρ ἄντυγος, ὡς ὅτε τις φὼς
407
πέτρῃ ἔπι προβλῆτι καθήμενος ἱερὸν ἰχθὺν
408
ἐκ πόντοιο θύραζε λίνῳ καὶ ἤνοπι χαλκῷ·
409
ὣς ἕλκʼ ἐκ δίφροιο κεχηνότα δουρὶ φαεινῷ,
410
κὰδ δʼ ἄρʼ ἐπὶ στόμʼ ἔωσε· πεσόντα δέ μιν λίπε θυμός.
411
αὐτὰρ ἔπειτʼ Ἐρύλαον ἐπεσσύμενον βάλε πέτρῳ
412
μέσσην κὰκ κεφαλήν· ἣ δʼ ἄνδιχα πᾶσα κεάσθη
413
ἐν κόρυθι βριαρῇ· ὃ δʼ ἄρα πρηνὴς ἐπὶ γαίῃ
414
κάππεσεν, ἀμφὶ δέ μιν θάνατος χύτο θυμοραϊστής.
415
αὐτὰρ ἔπειτʼ Ἐρύμαντα καὶ Ἀμφοτερὸν καὶ Ἐπάλτην
416
Τληπόλεμόν τε Δαμαστορίδην Ἐχίον τε Πύριν τε
417
Ἰφέα τʼ Εὔιππόν τε καὶ Ἀργεάδην Πολύμηλον
418
πάντας ἐπασσυτέρους πέλασε χθονὶ πουλυβοτείρῃ.
419
Σαρπηδὼν δʼ ὡς οὖν ἴδʼ ἀμιτροχίτωνας ἑταίρους
420
χέρσʼ ὕπο Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμέντας,
421
κέκλετʼ ἄρʼ ἀντιθέοισι καθαπτόμενος Λυκίοισιν·
422
αἰδὼς ὦ Λύκιοι· πόσε φεύγετε; νῦν θοοὶ ἔστε.
423
ἀντήσω γὰρ ἐγὼ τοῦδʼ ἀνέρος, ὄφρα δαείω
424
ὅς τις ὅδε κρατέει καὶ δὴ κακὰ πολλὰ ἔοργε
425
Τρῶας, ἐπεὶ πολλῶν τε καὶ ἐσθλῶν γούνατʼ ἔλυσεν.
426
ἦ ῥα, καὶ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε.
427
Πάτροκλος δʼ ἑτέρωθεν ἐπεὶ ἴδεν ἔκθορε δίφρου.
428
οἳ δʼ ὥς τʼ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχες ἀγκυλοχεῖλαι
429
πέτρῃ ἐφʼ ὑψηλῇ μεγάλα κλάζοντε μάχωνται,
430
ὣς οἳ κεκλήγοντες ἐπʼ ἀλλήλοισιν ὄρουσαν.
431
τοὺς δὲ ἰδὼν ἐλέησε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω,
432
Ἥρην δὲ προσέειπε κασιγνήτην ἄλοχόν τε·
433
ὤ μοι ἐγών, ὅ τέ μοι Σαρπηδόνα φίλτατον ἀνδρῶν
434
μοῖρʼ ὑπὸ Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμῆναι.
435
διχθὰ δέ μοι κραδίη μέμονε φρεσὶν ὁρμαίνοντι,
436
ἤ μιν ζωὸν ἐόντα μάχης ἄπο δακρυοέσσης
437
θείω ἀναρπάξας Λυκίης ἐν πίονι δήμῳ,
438
ἦ ἤδη ὑπὸ χερσὶ Μενοιτιάδαο δαμάσσω.
439
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα βοῶπις πότνια Ἥρη·
440
αἰνότατε Κρονίδη ποῖον τὸν μῦθον ἔειπες.
441
ἄνδρα θνητὸν ἐόντα πάλαι πεπρωμένον αἴσῃ
442
ἂψ ἐθέλεις θανάτοιο δυσηχέος ἐξαναλῦσαι;
443
ἔρδʼ· ἀτὰρ οὔ τοι πάντες ἐπαινέομεν θεοὶ ἄλλοι.
444
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
445
αἴ κε ζὼν πέμψῃς Σαρπηδόνα ὃν δὲ δόμον δέ,
446
φράζεο μή τις ἔπειτα θεῶν ἐθέλῃσι καὶ ἄλλος
447
πέμπειν ὃν φίλον υἱὸν ἀπὸ κρατερῆς ὑσμίνης·
448
πολλοὶ γὰρ περὶ ἄστυ μέγα Πριάμοιο μάχονται
449
υἱέες ἀθανάτων, τοῖσιν κότον αἰνὸν ἐνήσεις.
450
ἀλλʼ εἴ τοι φίλος ἐστί, τεὸν δʼ ὀλοφύρεται ἦτορ,
451
ἤτοι μέν μιν ἔασον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ
452
χέρσʼ ὕπο Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο δαμῆναι·
453
αὐτὰρ ἐπὴν δὴ τόν γε λίπῃ ψυχή τε καὶ αἰών,
454
πέμπειν μιν θάνατόν τε φέρειν καὶ νήδυμον ὕπνον
455
εἰς ὅ κε δὴ Λυκίης εὐρείης δῆμον ἵκωνται,
456
ἔνθά ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε
457
τύμβῳ τε στήλῃ τε· τὸ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.
458
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε·
459
αἱματοέσσας δὲ ψιάδας κατέχευεν ἔραζε
460
παῖδα φίλον τιμῶν, τόν οἱ Πάτροκλος ἔμελλε
461
φθίσειν ἐν Τροίῃ ἐριβώλακι τηλόθι πάτρης.
462
οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες,
463
ἔνθʼ ἤτοι Πάτροκλος ἀγακλειτὸν Θρασύμηλον,
464
ὅς ῥʼ ἠῢς θεράπων Σαρπηδόνος ἦεν ἄνακτος,
465
τὸν βάλε νείαιραν κατὰ γαστέρα, λῦσε δὲ γυῖα.
466
Σαρπηδὼν δʼ αὐτοῦ μὲν ἀπήμβροτε δουρὶ φαεινῷ
467
δεύτερον ὁρμηθείς, ὃ δὲ Πήδασον οὔτασεν ἵππον
468
ἔγχεϊ δεξιὸν ὦμον· ὃ δʼ ἔβραχε θυμὸν ἀΐσθων,
469
κὰδ δʼ ἔπεσʼ ἐν κονίῃσι μακών, ἀπὸ δʼ ἔπτατο θυμός.
470
τὼ δὲ διαστήτην, κρίκε δὲ ζυγόν, ἡνία δέ σφι
471
σύγχυτʼ, ἐπεὶ δὴ κεῖτο παρήορος ἐν κονίῃσι.
472
τοῖο μὲν Αὐτομέδων δουρικλυτὸς εὕρετο τέκμωρ·
473
σπασσάμενος τανύηκες ἄορ παχέος παρὰ μηροῦ
474
ἀΐξας ἀπέκοψε παρήορον οὐδʼ ἐμάτησε·
475
τὼ δʼ ἰθυνθήτην, ἐν δὲ ῥυτῆρσι τάνυσθεν·
476
τὼ δʼ αὖτις συνίτην ἔριδος πέρι θυμοβόροιο.
477
ἔνθʼ αὖ Σαρπηδὼν μὲν ἀπήμβροτε δουρὶ φαεινῷ,
478
Πατρόκλου δʼ ὑπὲρ ὦμον ἀριστερὸν ἤλυθʼ ἀκωκὴ
479
ἔγχεος, οὐδʼ ἔβαλʼ αὐτόν· ὃ δʼ ὕστερος ὄρνυτο χαλκῷ
480
Πάτροκλος· τοῦ δʼ οὐχ ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός,
481
ἀλλʼ ἔβαλʼ ἔνθʼ ἄρα τε φρένες ἔρχαται ἀμφʼ ἁδινὸν κῆρ.
482
ἤριπε δʼ ὡς ὅτε τις δρῦς ἤριπεν ἢ ἀχερωῒς
483
ἠὲ πίτυς βλωθρή, τήν τʼ οὔρεσι τέκτονες ἄνδρες
484
ἐξέταμον πελέκεσσι νεήκεσι νήϊον εἶναι·
485
ὣς ὃ πρόσθʼ ἵππων καὶ δίφρου κεῖτο τανυσθεὶς
486
βεβρυχὼς κόνιος δεδραγμένος αἱματοέσσης.
487
ἠΰτε ταῦρον ἔπεφνε λέων ἀγέληφι μετελθὼν
488
αἴθωνα μεγάθυμον ἐν εἰλιπόδεσσι βόεσσι,
489
ὤλετό τε στενάχων ὑπὸ γαμφηλῇσι λέοντος,
490
ὣς ὑπὸ Πατρόκλῳ Λυκίων ἀγὸς ἀσπιστάων
491
κτεινόμενος μενέαινε, φίλον δʼ ὀνόμηνεν ἑταῖρον·
492
Γλαῦκε πέπον πολεμιστὰ μετʼ ἀνδράσι νῦν σε μάλα χρὴ
493
αἰχμητήν τʼ ἔμεναι καὶ θαρσαλέον πολεμιστήν·
494
νῦν τοι ἐελδέσθω πόλεμος κακός, εἰ θοός ἐσσι.
495
πρῶτα μὲν ὄτρυνον Λυκίων ἡγήτορας ἄνδρας
496
πάντῃ ἐποιχόμενος Σαρπηδόνος ἀμφιμάχεσθαι·
497
αὐτὰρ ἔπειτα καὶ αὐτὸς ἐμεῦ πέρι μάρναο χαλκῷ.
498
σοὶ γὰρ ἐγὼ καὶ ἔπειτα κατηφείη καὶ ὄνειδος
499
ἔσσομαι ἤματα πάντα διαμπερές, εἴ κέ μʼ Ἀχαιοὶ
500
τεύχεα συλήσωσι νεῶν ἐν ἀγῶνι πεσόντα.
501
ἀλλʼ ἔχεο κρατερῶς, ὄτρυνε δὲ λαὸν ἅπαντα.
502
ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος θανάτοιο κάλυψεν
503
ὀφθαλμοὺς ῥῖνάς θʼ· ὃ δὲ λὰξ ἐν στήθεσι βαίνων
504
ἐκ χροὸς ἕλκε δόρυ, προτὶ δὲ φρένες αὐτῷ ἕποντο·
505
τοῖο δʼ ἅμα ψυχήν τε καὶ ἔγχεος ἐξέρυσʼ αἰχμήν.
506
Μυρμιδόνες δʼ αὐτοῦ σχέθον ἵππους φυσιόωντας
507
ἱεμένους φοβέεσθαι, ἐπεὶ λίπον ἅρματʼ ἀνάκτων.
508
Γλαύκῳ δʼ αἰνὸν ἄχος γένετο φθογγῆς ἀΐοντι·
509
ὠρίνθη δέ οἱ ἦτορ ὅ τʼ οὐ δύνατο προσαμῦναι.
510
χειρὶ δʼ ἑλὼν ἐπίεζε βραχίονα· τεῖρε γὰρ αὐτὸν
511
ἕλκος, ὃ δή μιν Τεῦκρος ἐπεσσύμενον βάλεν ἰῷ
512
τείχεος ὑψηλοῖο, ἀρὴν ἑτάροισιν ἀμύνων.
513
εὐχόμενος δʼ ἄρα εἶπεν ἑκηβόλῳ Ἀπόλλωνι·
514
κλῦθι ἄναξ ὅς που Λυκίης ἐν πίονι δήμῳ
515
εἲς ἢ ἐνὶ Τροίῃ· δύνασαι δὲ σὺ πάντοσʼ ἀκούειν
516
ἀνέρι κηδομένῳ, ὡς νῦν ἐμὲ κῆδος ἱκάνει.
517
ἕλκος μὲν γὰρ ἔχω τόδε καρτερόν, ἀμφὶ δέ μοι χεὶρ
518
ὀξείῃς ὀδύνῃσιν ἐλήλαται, οὐδέ μοι αἷμα
519
τερσῆναι δύναται, βαρύθει δέ μοι ὦμος ὑπʼ αὐτοῦ·
520
ἔγχος δʼ οὐ δύναμαι σχεῖν ἔμπεδον, οὐδὲ μάχεσθαι
521
ἐλθὼν δυσμενέεσσιν. ἀνὴρ δʼ ὤριστος ὄλωλε
522
Σαρπηδὼν Διὸς υἱός· ὃ δʼ οὐ οὗ παιδὸς ἀμύνει.
523
ἀλλὰ σύ πέρ μοι ἄναξ τόδε καρτερὸν ἕλκος ἄκεσσαι,
524
κοίμησον δʼ ὀδύνας, δὸς δὲ κράτος, ὄφρʼ ἑτάροισι
525
κεκλόμενος Λυκίοισιν ἐποτρύνω πολεμίζειν,
526
αὐτός τʼ ἀμφὶ νέκυι κατατεθνηῶτι μάχωμαι.
527
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων.
528
αὐτίκα παῦσʼ ὀδύνας ἀπὸ δʼ ἕλκεος ἀργαλέοιο
529
αἷμα μέλαν τέρσηνε, μένος δέ οἱ ἔμβαλε θυμῷ.
530
Γλαῦκος δʼ ἔγνω ᾗσιν ἐνὶ φρεσὶ γήθησέν τε
531
ὅττί οἱ ὦκʼ ἤκουσε μέγας θεὸς εὐξαμένοιο.
532
πρῶτα μὲν ὄτρυνεν Λυκίων ἡγήτορας ἄνδρας
533
πάντῃ ἐποιχόμενος Σαρπηδόνος ἀμφιμάχεσθαι·
534
αὐτὰρ ἔπειτα μετὰ Τρῶας κίε μακρὰ βιβάσθων
535
Πουλυδάμαντʼ ἔπι Πανθοΐδην καὶ Ἀγήνορα δῖον,
536
βῆ δὲ μετʼ Αἰνείαν τε καὶ Ἕκτορα χαλκοκορυστήν,
537
ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
538
Ἕκτορ νῦν δὴ πάγχυ λελασμένος εἰς ἐπικούρων,
539
οἳ σέθεν εἵνεκα τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
540
θυμὸν ἀποφθινύθουσι· σὺ δʼ οὐκ ἐθέλεις ἐπαμύνειν.
541
κεῖται Σαρπηδὼν Λυκίων ἀγὸς ἀσπιστάων,
542
ὃς Λυκίην εἴρυτο δίκῃσί τε καὶ σθένεϊ ᾧ·
543
τὸν δʼ ὑπὸ Πατρόκλῳ δάμασʼ ἔγχεϊ χάλκεος Ἄρης.
544
ἀλλὰ φίλοι πάρστητε, νεμεσσήθητε δὲ θυμῷ,
545
μὴ ἀπὸ τεύχεʼ ἕλωνται, ἀεικίσσωσι δὲ νεκρὸν
546
Μυρμιδόνες, Δαναῶν κεχολωμένοι ὅσσοι ὄλοντο,
547
τοὺς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἐπέφνομεν ἐγχείῃσιν.
548
ὣς ἔφατο, Τρῶας δὲ κατὰ κρῆθεν λάβε πένθος
549
ἄσχετον, οὐκ ἐπιεικτόν, ἐπεί σφισιν ἕρμα πόληος
550
ἔσκε καὶ ἀλλοδαπός περ ἐών· πολέες γὰρ ἅμʼ αὐτῷ
551
λαοὶ ἕποντʼ, ἐν δʼ αὐτὸς ἀριστεύεσκε μάχεσθαι·
552
βὰν δʼ ἰθὺς Δαναῶν λελιημένοι· ἦρχε δʼ ἄρά σφιν
553
Ἕκτωρ χωόμενος Σαρπηδόνος. αὐτὰρ Ἀχαιοὺς
554
ὦρσε Μενοιτιάδεω Πατροκλῆος λάσιον κῆρ·
555
Αἴαντε πρώτω προσέφη μεμαῶτε καὶ αὐτώ·
556
Αἴαντε νῦν σφῶϊν ἀμύνεσθαι φίλον ἔστω,
557
οἷοί περ πάρος ἦτε μετʼ ἀνδράσιν ἢ καὶ ἀρείους.
558
κεῖται ἀνὴρ ὃς πρῶτος ἐσήλατο τεῖχος Ἀχαιῶν
559
Σαρπηδών· ἀλλʼ εἴ μιν ἀεικισσαίμεθʼ ἑλόντες,
560
τεύχεά τʼ ὤμοιιν ἀφελοίμεθα, καί τινʼ ἑταίρων
561
αὐτοῦ ἀμυνομένων δαμασαίμεθα νηλέϊ χαλκῷ.
562
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δὲ καὶ αὐτοὶ ἀλέξασθαι μενέαινον.
563
οἳ δʼ ἐπεὶ ἀμφοτέρωθεν ἐκαρτύναντο φάλαγγας
564
Τρῶες καὶ Λύκιοι καὶ Μυρμιδόνες καὶ Ἀχαιοί,
565
σύμβαλον ἀμφὶ νέκυι κατατεθνηῶτι μάχεσθαι
566
δεινὸν ἀΰσαντες· μέγα δʼ ἔβραχε τεύχεα φωτῶν.
567
Ζεὺς δʼ ἐπὶ νύκτʼ ὀλοὴν τάνυσε κρατερῇ ὑσμίνῃ,
568
ὄφρα φίλῳ περὶ παιδὶ μάχης ὀλοὸς πόνος εἴη.
569
ὦσαν δὲ πρότεροι Τρῶες ἑλίκωπας Ἀχαιούς·
570
βλῆτο γὰρ οὔ τι κάκιστος ἀνὴρ μετὰ Μυρμιδόνεσσιν
571
υἱὸς Ἀγακλῆος μεγαθύμου δῖος Ἐπειγεύς,
572
ὅς ῥʼ ἐν Βουδείῳ εὖ ναιομένῳ ἤνασσε
573
τὸ πρίν· ἀτὰρ τότε γʼ ἐσθλὸν ἀνεψιὸν ἐξεναρίξας
574
ἐς Πηλῆʼ ἱκέτευσε καὶ ἐς Θέτιν ἀργυρόπεζαν·
575
οἳ δʼ ἅμʼ Ἀχιλλῆϊ ῥηξήνορι πέμπον ἕπεσθαι
576
Ἴλιον εἰς εὔπωλον, ἵνα Τρώεσσι μάχοιτο.
577
τόν ῥα τόθʼ ἁπτόμενον νέκυος βάλε φαίδιμος Ἕκτωρ
578
χερμαδίῳ κεφαλήν· ἣ δʼ ἄνδιχα πᾶσα κεάσθη
579
ἐν κόρυθι βριαρῇ· ὃ δʼ ἄρα πρηνὴς ἐπὶ νεκρῷ
580
κάππεσεν, ἀμφὶ δέ μιν θάνατος χύτο θυμοραϊστής.
581
Πατρόκλῳ δʼ ἄρʼ ἄχος γένετο φθιμένου ἑτάροιο,
582
ἴθυσεν δὲ διὰ προμάχων ἴρηκι ἐοικὼς
583
ὠκέϊ, ὅς τʼ ἐφόβησε κολοιούς τε ψῆράς τε·
584
ὣς ἰθὺς Λυκίων Πατρόκλεες ἱπποκέλευθε
585
ἔσσυο καὶ Τρώων, κεχόλωσο δὲ κῆρ ἑτάροιο.
586
καί ῥʼ ἔβαλε Σθενέλαον Ἰθαιμένεος φίλον υἱὸν
587
αὐχένα χερμαδίῳ, ῥῆξεν δʼ ἀπὸ τοῖο τένοντας.
588
χώρησαν δʼ ὑπό τε πρόμαχοι καὶ φαίδιμος Ἕκτωρ.
589
ὅσση δʼ αἰγανέης ῥιπὴ ταναοῖο τέτυκται,
590
ἥν ῥά τʼ ἀνὴρ ἀφέῃ πειρώμενος ἢ ἐν ἀέθλῳ
591
ἠὲ καὶ ἐν πολέμῳ δηΐων ὕπο θυμοραϊστέων,
592
τόσσον ἐχώρησαν Τρῶες, ὤσαντο δʼ Ἀχαιοί.
593
Γλαῦκος δὲ πρῶτος Λυκίων ἀγὸς ἀσπιστάων
594
ἐτράπετʼ, ἔκτεινεν δὲ Βαθυκλῆα μεγάθυμον
595
Χάλκωνος φίλον υἱόν, ὃς Ἑλλάδι οἰκία ναίων
596
ὄλβῳ τε πλούτῳ τε μετέπρεπε Μυρμιδόνεσσι.
597
τὸν μὲν ἄρα Γλαῦκος στῆθος μέσον οὔτασε δουρὶ
598
στρεφθεὶς ἐξαπίνης, ὅτε μιν κατέμαρπτε διώκων·
599
δούπησεν δὲ πεσών· πυκινὸν δʼ ἄχος ἔλλαβʼ Ἀχαιούς,
600
ὡς ἔπεσʼ ἐσθλὸς ἀνήρ· μέγα δὲ Τρῶες κεχάροντο,
601
στὰν δʼ ἀμφʼ αὐτὸν ἰόντες ἀολλέες· οὐδʼ ἄρʼ Ἀχαιοὶ
602
ἀλκῆς ἐξελάθοντο, μένος δʼ ἰθὺς φέρον αὐτῶν.
603
ἔνθʼ αὖ Μηριόνης Τρώων ἕλεν ἄνδρα κορυστὴν
604
Λαόγονον θρασὺν υἱὸν Ὀνήτορος, ὃς Διὸς ἱρεὺς
605
Ἰδαίου ἐτέτυκτο, θεὸς δʼ ὣς τίετο δήμῳ.
606
τὸν βάλʼ ὑπὸ γναθμοῖο καὶ οὔατος· ὦκα δὲ θυμὸς
607
ᾤχετʼ ἀπὸ μελέων, στυγερὸς δʼ ἄρα μιν σκότος εἷλεν.
608
Αἰνείας δʼ ἐπὶ Μηριόνῃ δόρυ χάλκεον ἧκεν·
609
ἔλπετο γὰρ τεύξεσθαι ὑπασπίδια προβιβῶντος.
610
ἀλλʼ ὃ μὲν ἄντα ἰδὼν ἠλεύατο χάλκεον ἔγχος·
611
πρόσσω γὰρ κατέκυψε, τὸ δʼ ἐξόπιθεν δόρυ μακρὸν
612
οὔδει ἐνισκίμφθη, ἐπὶ δʼ οὐρίαχος πελεμίχθη
613
ἔγχεος· ἔνθα δʼ ἔπειτʼ ἀφίει μένος ὄβριμος Ἄρης.
614
αἰχμὴ δʼ Αἰνείαο κραδαινομένη κατὰ γαίης
615
ᾤχετʼ, ἐπεί ῥʼ ἅλιον στιβαρῆς ἀπὸ χειρὸς ὄρουσεν.
616
Αἰνείας δʼ ἄρα θυμὸν ἐχώσατο φώνησέν τε·
617
Μηριόνη τάχα κέν σε καὶ ὀρχηστήν περ ἐόντα
618
ἔγχος ἐμὸν κατέπαυσε διαμπερές, εἴ σʼ ἔβαλόν περ.
619
τὸν δʼ αὖ Μηριόνης δουρικλυτὸς ἀντίον ηὔδα·
620
Αἰνεία χαλεπόν σε καὶ ἴφθιμόν περ ἐόντα
621
πάντων ἀνθρώπων σβέσσαι μένος, ὅς κέ σευ ἄντα
622
ἔλθῃ ἀμυνόμενος· θνητὸς δέ νυ καὶ σὺ τέτυξαι.
623
εἰ καὶ ἐγώ σε βάλοιμι τυχὼν μέσον ὀξέϊ χαλκῷ,
624
αἶψά κε καὶ κρατερός περ ἐὼν καὶ χερσὶ πεποιθὼς
625
εὖχος ἐμοὶ δοίης, ψυχὴν δʼ Ἄϊδι κλυτοπώλῳ.
626
ὣς φάτο, τὸν δʼ ἐνένιπε Μενοιτίου ἄλκιμος υἱός·
627
Μηριόνη τί σὺ ταῦτα καὶ ἐσθλὸς ἐὼν ἀγορεύεις;
628
ὦ πέπον οὔ τοι Τρῶες ὀνειδείοις ἐπέεσσι
629
νεκροῦ χωρήσουσι· πάρος τινὰ γαῖα καθέξει.
630
ἐν γὰρ χερσὶ τέλος πολέμου, ἐπέων δʼ ἐνὶ βουλῇ·
631
τὼ οὔ τι χρὴ μῦθον ὀφέλλειν, ἀλλὰ μάχεσθαι.
632
ὣς εἰπὼν ὃ μὲν ἦρχʼ, ὃ δʼ ἅμʼ ἕσπετο ἰσόθεος φώς.
633
τῶν δʼ ὥς τε δρυτόμων ἀνδρῶν ὀρυμαγδὸς ὀρώρει
634
οὔρεος ἐν βήσσῃς, ἕκαθεν δέ τε γίγνετʼ ἀκουή,
635
ὣς τῶν ὄρνυτο δοῦπος ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης
636
χαλκοῦ τε ῥινοῦ τε βοῶν τʼ εὐποιητάων,
637
νυσσομένων ξίφεσίν τε καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισιν.
638
οὐδʼ ἂν ἔτι φράδμων περ ἀνὴρ Σαρπηδόνα δῖον
639
ἔγνω, ἐπεὶ βελέεσσι καὶ αἵματι καὶ κονίῃσιν
640
ἐκ κεφαλῆς εἴλυτο διαμπερὲς ἐς πόδας ἄκρους.
641
οἳ δʼ αἰεὶ περὶ νεκρὸν ὁμίλεον, ὡς ὅτε μυῖαι
642
σταθμῷ ἔνι βρομέωσι περιγλαγέας κατὰ πέλλας
643
ὥρῃ ἐν εἰαρινῇ, ὅτε τε γλάγος ἄγγεα δεύει·
644
ὣς ἄρα τοὶ περὶ νεκρὸν ὁμίλεον, οὐδέ ποτε Ζεὺς
645
τρέψεν ἀπὸ κρατερῆς ὑσμίνης ὄσσε φαεινώ,
646
ἀλλὰ κατʼ αὐτοὺς αἰὲν ὅρα καὶ φράζετο θυμῷ,
647
πολλὰ μάλʼ ἀμφὶ φόνῳ Πατρόκλου μερμηρίζων,
648
ἢ ἤδη καὶ κεῖνον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ
649
αὐτοῦ ἐπʼ ἀντιθέῳ Σαρπηδόνι φαίδιμος Ἕκτωρ
650
χαλκῷ δῃώσῃ, ἀπό τʼ ὤμων τεύχεʼ ἕληται,
651
ἦ ἔτι καὶ πλεόνεσσιν ὀφέλλειεν πόνον αἰπύν.
652
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι
653
ὄφρʼ ἠῢς θεράπων Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
654
ἐξαῦτις Τρῶάς τε καὶ Ἕκτορα χαλκοκορυστὴν
655
ὤσαιτο προτὶ ἄστυ, πολέων δʼ ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο.
656
Ἕκτορι δὲ πρωτίστῳ ἀνάλκιδα θυμὸν ἐνῆκεν·
657
ἐς δίφρον δʼ ἀναβὰς φύγαδʼ ἔτραπε, κέκλετο δʼ ἄλλους
658
Τρῶας φευγέμεναι· γνῶ γὰρ Διὸς ἱρὰ τάλαντα.
659
ἔνθʼ οὐδʼ ἴφθιμοι Λύκιοι μένον, ἀλλὰ φόβηθεν
660
πάντες, ἐπεὶ βασιλῆα ἴδον βεβλαμμένον ἦτορ
661
κείμενον ἐν νεκύων ἀγύρει· πολέες γὰρ ἐπʼ αὐτῷ
662
κάππεσον, εὖτʼ ἔριδα κρατερὴν ἐτάνυσσε Κρονίων.
663
οἳ δʼ ἄρʼ ἀπʼ ὤμοιιν Σαρπηδόνος ἔντεʼ ἕλοντο
664
χάλκεα μαρμαίροντα, τὰ μὲν κοίλας ἐπὶ νῆας
665
δῶκε φέρειν ἑτάροισι Μενοιτίου ἄλκιμος υἱός.
666
καὶ τότʼ Ἀπόλλωνα προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
667
εἰ δʼ ἄγε νῦν φίλε Φοῖβε, κελαινεφὲς αἷμα κάθηρον
668
ἐλθὼν ἐκ βελέων Σαρπηδόνα, καί μιν ἔπειτα
669
πολλὸν ἀπὸ πρὸ φέρων λοῦσον ποταμοῖο ῥοῇσι
670
χρῖσόν τʼ ἀμβροσίῃ, περὶ δʼ ἄμβροτα εἵματα ἕσσον·
671
πέμπε δέ μιν πομποῖσιν ἅμα κραιπνοῖσι φέρεσθαι
672
ὕπνῳ καὶ θανάτῳ διδυμάοσιν, οἵ ῥά μιν ὦκα
673
θήσουσʼ ἐν Λυκίης εὐρείης πίονι δήμῳ,
674
ἔνθά ἑ ταρχύσουσι κασίγνητοί τε ἔται τε
675
τύμβῳ τε στήλῃ τε· τὸ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.
676
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἄρα πατρὸς ἀνηκούστησεν Ἀπόλλων.
677
βῆ δὲ κατʼ Ἰδαίων ὀρέων ἐς φύλοπιν αἰνήν,
678
αὐτίκα δʼ ἐκ βελέων Σαρπηδόνα δῖον ἀείρας
679
πολλὸν ἀπὸ πρὸ φέρων λοῦσεν ποταμοῖο ῥοῇσι
680
χρῖσέν τʼ ἀμβροσίῃ, περὶ δʼ ἄμβροτα εἵματα ἕσσε·
681
πέμπε δέ μιν πομποῖσιν ἅμα κραιπνοῖσι φέρεσθαι,
682
ὕπνῳ καὶ θανάτῳ διδυμάοσιν, οἵ ῥά μιν ὦκα
683
κάτθεσαν ἐν Λυκίης εὐρείης πίονι δήμῳ.
684
Πάτροκλος δʼ ἵπποισι καὶ Αὐτομέδοντι κελεύσας
Translation
Patroclus, urging on his horses and Automedon,
685
Τρῶας καὶ Λυκίους μετεκίαθε, καὶ μέγʼ ἀάσθη
Translation
went after the Trojans and Lycians, but he was greatly deluded,
686
νήπιος· εἰ δὲ ἔπος Πηληϊάδαο φύλαξεν
Translation
unaware as he was; if he had guarded the word of the son of Peleus
687
ἦ τʼ ἂν ὑπέκφυγε κῆρα κακὴν μέλανος θανάτοιο.
Translation
he would have escaped the evil doom of black death.
688
ἀλλʼ αἰεί τε Διὸς κρείσσων νόος ἠέ περ ἀνδρῶν·
689
ὅς τε καὶ ἄλκιμον ἄνδρα φοβεῖ καὶ ἀφείλετο νίκην
690
ῥηϊδίως, ὅτε δʼ αὐτὸς ἐποτρύνῃσι μάχεσθαι·
691
ὅς οἱ καὶ τότε θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν ἀνῆκεν.
692
ἔνθα τίνα πρῶτον τίνα δʼ ὕστατον ἐξενάριξας
693
Πατρόκλεις, ὅτε δή σε θεοὶ θάνατον δὲ κάλεσσαν;
694
Ἄδρηστον μὲν πρῶτα καὶ Αὐτόνοον καὶ Ἔχεκλον
695
καὶ Πέριμον Μεγάδην καὶ Ἐπίστορα καὶ Μελάνιππον,
696
αὐτὰρ ἔπειτʼ Ἔλασον καὶ Μούλιον ἠδὲ Πυλάρτην·
697
τοὺς ἕλεν· οἳ δʼ ἄλλοι φύγαδε μνώοντο ἕκαστος.
698
ἔνθά κεν ὑψίπυλον Τροίην ἕλον υἷες Ἀχαιῶν
699
Πατρόκλου ὑπὸ χερσί, περὶ πρὸ γὰρ ἔγχεϊ θῦεν,
700
εἰ μὴ Ἀπόλλων Φοῖβος ἐϋδμήτου ἐπὶ πύργου
701
ἔστη τῷ ὀλοὰ φρονέων, Τρώεσσι δʼ ἀρήγων.
702
τρὶς μὲν ἐπʼ ἀγκῶνος βῆ τείχεος ὑψηλοῖο
703
Πάτροκλος, τρὶς δʼ αὐτὸν ἀπεστυφέλιξεν Ἀπόλλων
704
χείρεσσʼ ἀθανάτῃσι φαεινὴν ἀσπίδα νύσσων.
705
ἀλλʼ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος,
706
δεινὰ δʼ ὁμοκλήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
707
χάζεο διογενὲς Πατρόκλεες· οὔ νύ τοι αἶσα
708
σῷ ὑπὸ δουρὶ πόλιν πέρθαι Τρώων ἀγερώχων,
709
οὐδʼ ὑπʼ Ἀχιλλῆος, ὅς περ σέο πολλὸν ἀμείνων.
710
ὣς φάτο, Πάτροκλος δʼ ἀνεχάζετο πολλὸν ὀπίσσω
711
μῆνιν ἀλευάμενος ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος.
712
Ἕκτωρ δʼ ἐν Σκαιῇσι πύλῃς ἔχε μώνυχας ἵππους·
713
δίζε γὰρ ἠὲ μάχοιτο κατὰ κλόνον αὖτις ἐλάσσας,
714
ἦ λαοὺς ἐς τεῖχος ὁμοκλήσειεν ἀλῆναι.
715
ταῦτʼ ἄρα οἱ φρονέοντι παρίστατο Φοῖβος Ἀπόλλων
716
ἀνέρι εἰσάμενος αἰζηῷ τε κρατερῷ τε
717
Ἀσίῳ, ὃς μήτρως ἦν Ἕκτορος ἱπποδάμοιο
718
αὐτοκασίγνητος Ἑκάβης, υἱὸς δὲ Δύμαντος,
719
ὃς Φρυγίῃ ναίεσκε ῥοῇς ἔπι Σαγγαρίοιο·
720
τῷ μιν ἐεισάμενος προσέφη Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων·
721
Ἕκτορ τίπτε μάχης ἀποπαύεαι; οὐδέ τί σε χρή.
722
αἴθʼ ὅσον ἥσσων εἰμί, τόσον σέο φέρτερος εἴην·
723
τώ κε τάχα στυγερῶς πολέμου ἀπερωήσειας.
724
ἀλλʼ ἄγε Πατρόκλῳ ἔφεπε κρατερώνυχας ἵππους,
725
αἴ κέν πώς μιν ἕλῃς, δώῃ δέ τοι εὖχος Ἀπόλλων.
726
ὣς εἰπὼν ὃ μὲν αὖτις ἔβη θεὸς ἂμ πόνον ἀνδρῶν,
727
Κεβριόνῃ δʼ ἐκέλευσε δαΐφρονι φαίδιμος Ἕκτωρ
728
ἵππους ἐς πόλεμον πεπληγέμεν. αὐτὰρ Ἀπόλλων
729
δύσεθʼ ὅμιλον ἰών, ἐν δὲ κλόνον Ἀργείοισιν
730
ἧκε κακόν, Τρωσὶν δὲ καὶ Ἕκτορι κῦδος ὄπαζεν.
731
Ἕκτωρ δʼ ἄλλους μὲν Δαναοὺς ἔα οὐδʼ ἐνάριζεν·
732
αὐτὰρ ὃ Πατρόκλῳ ἔφεπε κρατερώνυχας ἵππους.
733
Πάτροκλος δʼ ἑτέρωθεν ἀφʼ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε
734
σκαιῇ ἔγχος ἔχων· ἑτέρηφι δὲ λάζετο πέτρον
735
μάρμαρον ὀκριόεντα τόν οἱ περὶ χεὶρ ἐκάλυψεν,
736
ἧκε δʼ ἐρεισάμενος, οὐδὲ δὴν χάζετο φωτός,
737
οὐδʼ ἁλίωσε βέλος, βάλε δʼ Ἕκτορος ἡνιοχῆα
738
Κεβριόνην νόθον υἱὸν ἀγακλῆος Πριάμοιο
739
ἵππων ἡνίʼ ἔχοντα μετώπιον ὀξέϊ λᾶϊ.
740
ἀμφοτέρας δʼ ὀφρῦς σύνελεν λίθος, οὐδέ οἱ ἔσχεν
741
ὀστέον, ὀφθαλμοὶ δὲ χαμαὶ πέσον ἐν κονίῃσιν
742
αὐτοῦ πρόσθε ποδῶν· ὃ δʼ ἄρʼ ἀρνευτῆρι ἐοικὼς
743
κάππεσʼ ἀπʼ εὐεργέος δίφρου, λίπε δʼ ὀστέα θυμός.
744
τὸν δʼ ἐπικερτομέων προσέφης Πατρόκλεες ἱππεῦ·
745
ὢ πόποι ἦ μάλʼ ἐλαφρὸς ἀνήρ, ὡς ῥεῖα κυβιστᾷ.
746
εἰ δή που καὶ πόντῳ ἐν ἰχθυόεντι γένοιτο,
747
πολλοὺς ἂν κορέσειεν ἀνὴρ ὅδε τήθεα διφῶν
748
νηὸς ἀποθρῴσκων, εἰ καὶ δυσπέμφελος εἴη,
749
ὡς νῦν ἐν πεδίῳ ἐξ ἵππων ῥεῖα κυβιστᾷ.
750
ἦ ῥα καὶ ἐν Τρώεσσι κυβιστητῆρες ἔασιν.
751
ὣς εἰπὼν ἐπὶ Κεβριόνῃ ἥρωϊ βεβήκει
752
οἶμα λέοντος ἔχων, ὅς τε σταθμοὺς κεραΐζων
753
ἔβλητο πρὸς στῆθος, ἑή τέ μιν ὤλεσεν ἀλκή·
754
ὣς ἐπὶ Κεβριόνῃ Πατρόκλεες ἆλσο μεμαώς.
755
Ἕκτωρ δʼ αὖθʼ ἑτέρωθεν ἀφʼ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε.
756
τὼ περὶ Κεβριόναο λέονθʼ ὣς δηρινθήτην,
757
ὥ τʼ ὄρεος κορυφῇσι περὶ κταμένης ἐλάφοιο
758
ἄμφω πεινάοντε μέγα φρονέοντε μάχεσθον·
759
ὣς περὶ Κεβριόναο δύω μήστωρες ἀϋτῆς
760
Πάτροκλός τε Μενοιτιάδης καὶ φαίδιμος Ἕκτωρ
761
ἵεντʼ ἀλλήλων ταμέειν χρόα νηλέϊ χαλκῷ.
762
Ἕκτωρ μὲν κεφαλῆφιν ἐπεὶ λάβεν οὐχὶ μεθίει·
763
Πάτροκλος δʼ ἑτέρωθεν ἔχεν ποδός· οἳ δὲ δὴ ἄλλοι
764
Τρῶες καὶ Δαναοὶ σύναγον κρατερὴν ὑσμίνην.
765
ὡς δʼ Εὖρός τε Νότος τʼ ἐριδαίνετον ἀλλήλοιιν
766
οὔρεος ἐν βήσσῃς βαθέην πελεμιζέμεν ὕλην
767
φηγόν τε μελίην τε τανύφλοιόν τε κράνειαν,
768
αἵ τε πρὸς ἀλλήλας ἔβαλον τανυήκεας ὄζους
769
ἠχῇ θεσπεσίῃ, πάταγος δέ τε ἀγνυμενάων,
770
ὣς Τρῶες καὶ Ἀχαιοὶ ἐπʼ ἀλλήλοισι θορόντες
771
δῄουν, οὐδʼ ἕτεροι μνώοντʼ ὀλοοῖο φόβοιο.
772
πολλὰ δὲ Κεβριόνην ἀμφʼ ὀξέα δοῦρα πεπήγει
773
ἰοί τε πτερόεντες ἀπὸ νευρῆφι θορόντες,
774
πολλὰ δὲ χερμάδια μεγάλʼ ἀσπίδας ἐστυφέλιξαν
775
μαρναμένων ἀμφʼ αὐτόν· ὃ δʼ ἐν στροφάλιγγι κονίης
776
κεῖτο μέγας μεγαλωστί, λελασμένος ἱπποσυνάων.
777
ὄφρα μὲν Ἠέλιος μέσον οὐρανὸν ἀμφιβεβήκει,
778
τόφρα μάλʼ ἀμφοτέρων βέλεʼ ἥπτετο, πῖπτε δὲ λαός·
779
ἦμος δʼ Ἠέλιος μετενίσετο βουλυτὸν δέ,
780
καὶ τότε δή ῥʼ ὑπὲρ αἶσαν Ἀχαιοὶ φέρτεροι ἦσαν.
781
ἐκ μὲν Κεβριόνην βελέων ἥρωα ἔρυσσαν
782
Τρώων ἐξ ἐνοπῆς, καὶ ἀπʼ ὤμων τεύχεʼ ἕλοντο,
783
Πάτροκλος δὲ Τρωσὶ κακὰ φρονέων ἐνόρουσε.
784
τρὶς μὲν ἔπειτʼ ἐπόρουσε θοῷ ἀτάλαντος Ἄρηϊ
785
σμερδαλέα ἰάχων, τρὶς δʼ ἐννέα φῶτας ἔπεφνεν.
786
ἀλλʼ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος,
787
ἔνθʼ ἄρα τοι Πάτροκλε φάνη βιότοιο τελευτή·
788
ἤντετο γάρ τοι Φοῖβος ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ
789
δεινός· ὃ μὲν τὸν ἰόντα κατὰ κλόνον οὐκ ἐνόησεν,
790
ἠέρι γὰρ πολλῇ κεκαλυμμένος ἀντεβόλησε·
791
στῆ δʼ ὄπιθεν, πλῆξεν δὲ μετάφρενον εὐρέε τʼ ὤμω
792
χειρὶ καταπρηνεῖ, στρεφεδίνηθεν δέ οἱ ὄσσε.
793
τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν κρατὸς κυνέην βάλε Φοῖβος Ἀπόλλων·
794
ἣ δὲ κυλινδομένη καναχὴν ἔχε ποσσὶν ὑφʼ ἵππων
795
αὐλῶπις τρυφάλεια, μιάνθησαν δὲ ἔθειραι
796
αἵματι καὶ κονίῃσι· πάρος γε μὲν οὐ θέμις ἦεν
797
ἱππόκομον πήληκα μιαίνεσθαι κονίῃσιν,
798
ἀλλʼ ἀνδρὸς θείοιο κάρη χαρίεν τε μέτωπον
799
ῥύετʼ Ἀχιλλῆος· τότε δὲ Ζεὺς Ἕκτορι δῶκεν
800
ᾗ κεφαλῇ φορέειν, σχεδόθεν δέ οἱ ἦεν ὄλεθρος.
801
πᾶν δέ οἱ ἐν χείρεσσιν ἄγη δολιχόσκιον ἔγχος
802
βριθὺ μέγα στιβαρὸν κεκορυθμένον· αὐτὰρ ἀπʼ ὤμων
803
ἀσπὶς σὺν τελαμῶνι χαμαὶ πέσε τερμιόεσσα.
804
λῦσε δέ οἱ θώρηκα ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων.
805
τὸν δʼ ἄτη φρένας εἷλε, λύθεν δʼ ὑπὸ φαίδιμα γυῖα,
806
στῆ δὲ ταφών· ὄπιθεν δὲ μετάφρενον ὀξέϊ δουρὶ
807
ὤμων μεσσηγὺς σχεδόθεν βάλε Δάρδανος ἀνὴρ
808
Πανθοΐδης Εὔφορβος, ὃς ἡλικίην ἐκέκαστο
809
ἔγχεΐ θʼ ἱπποσύνῃ τε πόδεσσί τε καρπαλίμοισι·
810
καὶ γὰρ δὴ τότε φῶτας ἐείκοσι βῆσεν ἀφʼ ἵππων
811
πρῶτʼ ἐλθὼν σὺν ὄχεσφι διδασκόμενος πολέμοιο·
812
ὅς τοι πρῶτος ἐφῆκε βέλος Πατρόκλεες ἱππεῦ
813
οὐδὲ δάμασσʼ· ὃ μὲν αὖτις ἀνέδραμε, μίκτο δʼ ὁμίλῳ,
814
ἐκ χροὸς ἁρπάξας δόρυ μείλινον, οὐδʼ ὑπέμεινε
815
Πάτροκλον γυμνόν περ ἐόντʼ ἐν δηϊοτῆτι.
816
Πάτροκλος δὲ θεοῦ πληγῇ καὶ δουρὶ δαμασθεὶς
817
ἂψ ἑτάρων εἰς ἔθνος ἐχάζετο κῆρʼ ἀλεείνων.
818
Ἕκτωρ δʼ ὡς εἶδεν Πατροκλῆα μεγάθυμον
819
ἂψ ἀναχαζόμενον βεβλημένον ὀξέϊ χαλκῷ,
820
ἀγχίμολόν ῥά οἱ ἦλθε κατὰ στίχας, οὖτα δὲ δουρὶ
821
νείατον ἐς κενεῶνα, διὰ πρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσε·
822
δούπησεν δὲ πεσών, μέγα δʼ ἤκαχε λαὸν Ἀχαιῶν·
823
ὡς δʼ ὅτε σῦν ἀκάμαντα λέων ἐβιήσατο χάρμῃ,
824
ὥ τʼ ὄρεος κορυφῇσι μέγα φρονέοντε μάχεσθον
825
πίδακος ἀμφʼ ὀλίγης· ἐθέλουσι δὲ πιέμεν ἄμφω·
826
πολλὰ δέ τʼ ἀσθμαίνοντα λέων ἐδάμασσε βίηφιν·
827
ὣς πολέας πεφνόντα Μενοιτίου ἄλκιμον υἱὸν
828
Ἕκτωρ Πριαμίδης σχεδὸν ἔγχεϊ θυμὸν ἀπηύρα,
829
καί οἱ ἐπευχόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
830
Πάτροκλʼ ἦ που ἔφησθα πόλιν κεραϊξέμεν ἁμήν,
831
Τρωϊάδας δὲ γυναῖκας ἐλεύθερον ἦμαρ ἀπούρας
832
ἄξειν ἐν νήεσσι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
833
νήπιε· τάων δὲ πρόσθʼ Ἕκτορος ὠκέες ἵπποι
834
ποσσὶν ὀρωρέχαται πολεμίζειν· ἔγχεϊ δʼ αὐτὸς
835
Τρωσὶ φιλοπτολέμοισι μεταπρέπω, ὅ σφιν ἀμύνω
836
ἦμαρ ἀναγκαῖον· σὲ δέ τʼ ἐνθάδε γῦπες ἔδονται.
837
ἆ δείλʼ, οὐδέ τοι ἐσθλὸς ἐὼν χραίσμησεν Ἀχιλλεύς,
838
ὅς πού τοι μάλα πολλὰ μένων ἐπετέλλετʼ ἰόντι·
839
μή μοι πρὶν ἰέναι Πατρόκλεες ἱπποκέλευθε
840
νῆας ἔπι γλαφυρὰς πρὶν Ἕκτορος ἀνδροφόνοιο
841
αἱματόεντα χιτῶνα περὶ στήθεσσι δαΐξαι.
842
ὥς πού σε προσέφη, σοὶ δὲ φρένας ἄφρονι πεῖθε.
843
τὸν δʼ ὀλιγοδρανέων προσέφης Πατρόκλεες ἱππεῦ·
844
ἤδη νῦν Ἕκτορ μεγάλʼ εὔχεο· σοὶ γὰρ ἔδωκε
845
νίκην Ζεὺς Κρονίδης καὶ Ἀπόλλων, οἵ με δάμασσαν
846
ῥηιδίως· αὐτοὶ γὰρ ἀπʼ ὤμων τεύχεʼ ἕλοντο.
847
τοιοῦτοι δʼ εἴ πέρ μοι ἐείκοσιν ἀντεβόλησαν,
848
πάντές κʼ αὐτόθʼ ὄλοντο ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ δαμέντες.
849
ἀλλά με μοῖρʼ ὀλοὴ καὶ Λητοῦς ἔκτανεν υἱός,
850
ἀνδρῶν δʼ Εὔφορβος· σὺ δέ με τρίτος ἐξεναρίζεις.
851
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
852
οὔ θην οὐδʼ αὐτὸς δηρὸν βέῃ, ἀλλά τοι ἤδη
853
ἄγχι παρέστηκεν θάνατος καὶ μοῖρα κραταιὴ
854
χερσὶ δαμέντʼ Ἀχιλῆος ἀμύμονος Αἰακίδαο.
855
ὣς ἄρα μιν εἰπόντα τέλος θανάτοιο κάλυψε·
856
ψυχὴ δʼ ἐκ ῥεθέων πταμένη Ἄϊδος δὲ βεβήκει
857
ὃν πότμον γοόωσα λιποῦσʼ ἀνδροτῆτα καὶ ἥβην.
858
τὸν καὶ τεθνηῶτα προσηύδα φαίδιμος Ἕκτωρ·
859
Πατρόκλεις τί νύ μοι μαντεύεαι αἰπὺν ὄλεθρον;
860
τίς δʼ οἶδʼ εἴ κʼ Ἀχιλεὺς Θέτιδος πάϊς ἠϋκόμοιο
861
φθήῃ ἐμῷ ὑπὸ δουρὶ τυπεὶς ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι;
862
ὣς ἄρα φωνήσας δόρυ χάλκεον ἐξ ὠτειλῆς
863
εἴρυσε λὰξ προσβάς, τὸν δʼ ὕπτιον ὦσʼ ἀπὸ δουρός.
864
αὐτίκα δὲ ξὺν δουρὶ μετʼ Αὐτομέδοντα βεβήκει
865
ἀντίθεον θεράποντα ποδώκεος Αἰακίδαο·
866
ἵετο γὰρ βαλέειν· τὸν δʼ ἔκφερον ὠκέες ἵπποι
867
ἄμβροτοι, οὓς Πηλῆϊ θεοὶ δόσαν ἀγλαὰ δῶρα.