Scroll 16
1
τὼ δʼ αὖτʼ ἐν κλισίῃ Ὀδυσεὺς καὶ δῖος ὑφορβὸς
2
ἐντύνοντο ἄριστον ἅμʼ ἠοῖ, κηαμένω πῦρ,
3
ἔκπεμψάν τε νομῆας ἅμʼ ἀγρομένοισι σύεσσι·
4
Τηλέμαχον δὲ περίσσαινον κύνες ὑλακόμωροι,
5
οὐδʼ ὕλαον προσιόντα. νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς
6
σαίνοντάς τε κύνας, περί τε κτύπος ἦλθε ποδοῖϊν.
7
αἶψα δʼ ἄρʼ Εὔμαιον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
8
Εὔμαιʼ, ἦ μάλα τίς τοι ἐλεύσεται ἐνθάδʼ ἑταῖρος
9
ἢ καὶ γνώριμος ἄλλος, ἐπεὶ κύνες οὐχ ὑλάουσιν,
10
ἀλλὰ περισσαίνουσι· ποδῶν δʼ ὑπὸ δοῦπον ἀκούω.
11
οὔ πω πᾶν εἴρητο ἔπος, ὅτε οἱ φίλος υἱὸς
12
ἔστη ἐνὶ προθύροισι. ταφὼν δʼ ἀνόρουσε συβώτης,
13
ἐκ δʼ ἄρα οἱ χειρῶν πέσον ἄγγεα, τοῖς ἐπονεῖτο,
14
κιρνὰς αἴθοπα οἶνον. ὁ δʼ ἀντίος ἦλθεν ἄνακτος,
15
κύσσε δέ μιν κεφαλήν τε καὶ ἄμφω φάεα καλὰ
16
χεῖράς τʼ ἀμφοτέρας· θαλερὸν δέ οἱ ἔκπεσε δάκρυ.
17
ὡς δὲ πατὴρ ὃν παῖδα φίλα φρονέων ἀγαπάζῃ
18
ἐλθόντʼ ἐξ ἀπίης γαίης δεκάτῳ ἐνιαυτῷ,
19
μοῦνον τηλύγετον, τῷ ἔπʼ ἄλγεα πολλὰ μογήσῃ,
20
ὣς τότε Τηλέμαχον θεοειδέα δῖος ὑφορβὸς
21
πάντα κύσεν περιφύς, ὡς ἐκ θανάτοιο φυγόντα·
22
καί ῥʼ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
23
ἦλθες, Τηλέμαχε, γλυκερὸν φάος. οὔ σʼ ἔτʼ ἐγώ γε
24
ὄψεσθαι ἐφάμην, ἐπεὶ ᾤχεο νηῒ Πύλονδε.
25
ἀλλʼ ἄγε νῦν εἴσελθε, φίλον τέκος, ὄφρα σε θυμῷ
26
τέρψομαι εἰσορόων νέον ἄλλοθεν ἔνδον ἐόντα.
27
οὐ μὲν γάρ τι θάμʼ ἀγρὸν ἐπέρχεαι οὐδὲ νομῆας,
28
ἀλλʼ ἐπιδημεύεις· ὣς γάρ νύ τοι εὔαδε θυμῷ,
29
ἀνδρῶν μνηστήρων ἐσορᾶν ἀΐδηλον ὅμιλον.
30
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
31
ἔσσεται οὕτως, ἄττα· σέθεν δʼ ἕνεκʼ ἐνθάδʼ ἱκάνω,
32
ὄφρα σέ τʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδω καὶ μῦθον ἀκούσω,
33
ἤ μοι ἔτʼ ἐν μεγάροις μήτηρ μένει, ἦέ τις ἤδη
34
ἀνδρῶν ἄλλος ἔγημεν, Ὀδυσσῆος δέ που εὐνὴ
35
χήτει ἐνευναίων κάκʼ ἀράχνια κεῖται ἔχουσα.
36
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·
37
καὶ λίην κείνη γε μένει τετληότι θυμῷ
38
σοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν· ὀϊζυραὶ δέ οἱ αἰεὶ
39
φθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ.
40
ὣς ἄρα φωνήσας οἱ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος·
41
αὐτὰρ ὅ γʼ εἴσω ἴεν καὶ ὑπέρβη λάϊνον οὐδόν.
42
τῷ δʼ ἕδρης ἐπιόντι πατὴρ ὑπόειξεν Ὀδυσσεύς·
43
Τηλέμαχος δʼ ἑτέρωθεν ἐρήτυε φώνησέν τε·
44
ἧσʼ, ὦ ξεῖνʼ· ἡμεῖς δὲ καὶ ἄλλοθι δήομεν ἕδρην
45
σταθμῷ ἐν ἡμετέρῳ· πάρα δʼ ἀνὴρ ὃς καταθήσει.
46
ὣς φάθʼ, ὁ δʼ αὖτις ἰὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο· τῷ δὲ συβώτης.
47
χεῦεν ὕπο χλωρὰς ῥῶπας καὶ κῶας ὕπερθεν·
48
ἔνθα καθέζετʼ ἔπειτα Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.
49
τοῖσιν δʼ αὖ κρειῶν πίνακας παρέθηκε συβώτης
50
ὀπταλέων, ἅ ῥα τῇ προτέρῃ ὑπέλειπον ἔδοντες,
51
σῖτον δʼ ἐσσυμένως παρενήνεεν ἐν κανέοισιν,
52
ἐν δʼ ἄρα κισσυβίῳ κίρνη μελιηδέα οἶνον·
53
αὐτὸς δʼ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο.
54
οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.
55
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
56
δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε δῖον ὑφορβόν·
57
ἄττα, πόθεν τοι ξεῖνος ὅδʼ ἵκετο; πῶς δέ ἑ ναῦται
58
ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;
59
οὐ μὲν γάρ τί ἑ πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.
60
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
61
τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω.
62
ἐκ μὲν Κρητάων γένος εὔχεται εὐρειάων,
63
φησὶ δὲ πολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεα δινηθῆναι
64
πλαζόμενος· ὣς γάρ οἱ ἐπέκλωσεν τά γε δαίμων.
65
νῦν αὖ Θεσπρωτῶν ἀνδρῶν ἐκ νηὸς ἀποδρὰς
66
ἤλυθʼ ἐμὸν πρὸς σταθμόν, ἐγὼ δέ τοι ἐγγυαλίξω·
67
ἔρξον ὅπως ἐθέλεις· ἱκέτης δέ τοι εὔχεται εἶναι.
68
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
69
Εὔμαιʼ, ἦ μάλα τοῦτο ἔπος θυμαλγὲς ἔειπες·
70
πῶς γὰρ δὴ τὸν ξεῖνον ἐγὼν ὑποδέξομαι οἴκῳ;
71
αὐτὸς μὲν νέος εἰμὶ καὶ οὔ πω χερσὶ πέποιθα
72
ἄνδρʼ ἀπαμύνασθαι, ὅτε τις πρότερος χαλεπήνῃ·
73
μητρὶ δʼ ἐμῇ δίχα θυμὸς ἐνὶ φρεσὶ μερμηρίζει,
74
ἢ αὐτοῦ παρʼ ἐμοί τε μένῃ καὶ δῶμα κομίζῃ,
75
εὐνήν τʼ αἰδομένη πόσιος δήμοιό τε φῆμιν,
76
ἦ ἤδη ἅμʼ ἕπηται Ἀχαιῶν ὅς τις ἄριστος
77
μνᾶται ἐνὶ μεγάροισιν ἀνὴρ καὶ πλεῖστα πόρῃσιν.
78
ἀλλʼ ἦ τοὶ τὸν ξεῖνον, ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα,
79
ἕσσω μιν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, εἵματα καλά,
80
δώσω δὲ ξίφος ἄμφηκες καὶ ποσσὶ πέδιλα,
81
πέμψω δʼ ὅππη μιν κραδίη θυμός τε κελεύει.
82
εἰ δʼ ἐθέλεις, σὺ κόμισσον ἐνὶ σταθμοῖσιν ἐρύξας·
83
εἵματα δʼ ἐνθάδʼ ἐγὼ πέμψω καὶ σῖτον ἅπαντα
84
ἔδμεναι, ὡς ἂν μή σε κατατρύχῃ καὶ ἑταίρους.
85
κεῖσε δʼ ἂν οὔ μιν ἐγώ γε μετὰ μνηστῆρας ἐῷμι
86
ἔρχεσθαι· λίην γὰρ ἀτάσθαλον ὕβριν ἔχουσι·
87
μή μιν κερτομέωσιν, ἐμοὶ δʼ ἄχος ἔσσεται αἰνόν.
88
πρῆξαι δʼ ἀργαλέον τι μετὰ πλεόνεσσιν ἐόντα
89
ἄνδρα καὶ ἴφθιμον, ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτεροί εἰσι.
90
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
91
ὦ φίλʼ, ἐπεί θήν μοι καὶ ἀμείψασθαι θέμις ἐστίν,
92
ἦ μάλα μευ καταδάπτετʼ ἀκούοντος φίλον ἦτορ,
93
οἷά φατε μνηστῆρας ἀτάσθαλα μηχανάασθαι
94
ἐν μεγάροις, ἀέκητι σέθεν τοιούτου ἐόντος.
95
εἰπέ μοι ἠὲ ἑκὼν ὑποδάμνασαι, ἦ σέ γε λαοὶ
96
ἐχθαίρουσʼ ἀνὰ δῆμον, ἐπισπόμενοι θεοῦ ὀμφῇ,
97
ἦ τι κασιγνήτοις ἐπιμέμφεαι, οἷσί περ ἀνὴρ
98
μαρναμένοισι πέποιθε, καὶ εἰ μέγα νεῖκος ὄρηται.
99
αἲ γάρ ἐγὼν οὕτω νέος εἴην τῷδʼ ἐπὶ θυμῷ,
100
ἢ παῖς ἐξ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἠὲ καὶ αὐτός·
102
αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἀπʼ ἐμεῖο κάρη τάμοι ἀλλότριος φώς,
103
εἰ μὴ ἐγὼ κείνοισι κακὸν πάντεσσι γενοίμην,
104
ἐλθὼν ἐς μέγαρον Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος.
105
εἰ δʼ αὖ με πληθυῖ δαμασαίατο μοῦνον ἐόντα,
106
βουλοίμην κʼ ἐν ἐμοῖσι κατακτάμενος μεγάροισι
107
τεθνάμεν ἢ τάδε γʼ αἰὲν ἀεικέα ἔργʼ ὁράασθαι,
108
ξείνους τε στυφελιζομένους δμῳάς τε γυναῖκας
109
ῥυστάζοντας ἀεικελίως κατὰ δώματα καλά,
110
καὶ οἶνον διαφυσσόμενον, καὶ σῖτον ἔδοντας
111
μὰψ αὔτως, ἀτέλεστον, ἀνηνύστῳ ἐπὶ ἔργῳ.
112
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
113
τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.
114
οὔτε τί μοι πᾶς δῆμος ἀπεχθόμενος χαλεπαίνει,
115
οὔτε κασιγνήτοις ἐπιμέμφομαι, οἷσί περ ἀνὴρ
116
μαρναμένοισι πέποιθε, καὶ εἰ μέγα νεῖκος ὄρηται.
117
ὧδε γὰρ ἡμετέρην γενεὴν μούνωσε Κρονίων·
118
μοῦνον Λαέρτην Ἀρκείσιος υἱὸν ἔτικτε,
119
μοῦνον δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα πατὴρ τέκεν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
120
μοῦνον ἔμʼ ἐν μεγάροισι τεκὼν λίπεν οὐδʼ ἀπόνητο.
121
τῷ νῦν δυσμενέες μάλα μυρίοι εἴσʼ ἐνὶ οἴκῳ.
122
ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι,
123
Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ,
124
ἠδʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσι,
125
τόσσοι μητέρʼ ἐμὴν μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον.
126
ἡ δʼ οὔτʼ ἀρνεῖται στυγερὸν γάμον οὔτε τελευτὴν
127
ποιῆσαι δύναται· τοὶ δὲ φθινύθουσιν ἔδοντες
128
οἶκον ἐμόν· τάχα δή με διαρραίσουσι καὶ αὐτόν.
129
ἀλλʼ ἦ τοι μὲν ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται·
130
ἄττα, σὺ δʼ ἔρχεο θᾶσσον, ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ
131
εἴφʼ ὅτι οἱ σῶς εἰμὶ καὶ ἐκ Πύλου εἰλήλουθα.
132
αὐτὰρ ἐγὼν αὐτοῦ μενέω, σὺ δὲ δεῦρο νέεσθαι,
133
οἴῃ ἀπαγγείλας· τῶν δʼ ἄλλων μή τις Ἀχαιῶν
134
πευθέσθω· πολλοὶ γὰρ ἐμοὶ κακὰ μηχανόωνται.
135
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
136
γιγνώσκω, φρονέω· τά γε δὴ νοέοντι κελεύεις.
137
ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,
138
ἦ καὶ Λαέρτῃ αὐτὴν ὁδὸν ἄγγελος ἔλθω
139
δυσμόρῳ, ὃς τῆος μὲν Ὀδυσσῆος μέγʼ ἀχεύων
140
ἔργα τʼ ἐποπτεύεσκε μετὰ δμώων τʼ ἐνὶ οἴκῳ
141
πῖνε καὶ ἦσθʼ, ὅτε θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἀνώγοι·
142
αὐτὰρ νῦν, ἐξ οὗ σύ γε ᾤχεο νηῒ Πύλονδε,
143
οὔ πω μίν φασιν φαγέμεν καὶ πιέμεν αὔτως,
144
οὐδʼ ἐπὶ ἔργα ἰδεῖν, ἀλλὰ στοναχῇ τε γόῳ τε
145
ἧσται ὀδυρόμενος, φθινύθει δʼ ἀμφʼ ὀστεόφι χρώς.
146
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
147
ἄλγιον, ἀλλʼ ἔμπης μιν ἐάσομεν, ἀχνύμενοί περ·
148
εἰ γὰρ πως εἴη αὐτάγρετα πάντα βροτοῖσι,
149
πρῶτόν κεν τοῦ πατρὸς ἑλοίμεθα νόστιμον ἦμαρ.
150
ἀλλὰ σύ γʼ ἀγγείλας ὀπίσω κίε, μηδὲ κατʼ ἀγροὺς
151
πλάζεσθαι μετʼ ἐκεῖνον· ἀτὰρ πρὸς μητέρα εἰπεῖν
152
ἀμφίπολον ταμίην ὀτρυνέμεν ὅττι τάχιστα
153
κρύβδην· κείνη γὰρ κεν ἀπαγγείλειε γέροντι.
154
ἦ ῥα καὶ ὦρσε συφορβόν· ὁ δʼ εἵλετο χερσὶ πέδιλα,
155
δησάμενος δʼ ὑπὸ ποσσὶ πόλινδʼ ἴεν. οὐδʼ ἄρʼ Ἀθήνην
156
λῆθεν ἀπὸ σταθμοῖο κιὼν Εὔμαιος ὑφορβός,
157
ἀλλʼ ἥ γε σχεδὸν ἦλθε· δέμας δʼ ἤϊκτο γυναικὶ
158
καλῇ τε μεγάλῃ τε καὶ ἀγλαὰ ἔργα ἰδυίῃ.
159
στῆ δὲ κατʼ ἀντίθυρον κλισίης Ὀδυσῆϊ φανεῖσα·
160
οὐδʼ ἄρα Τηλέμαχος ἴδεν ἀντίον οὐδʼ ἐνόησεν,
161
οὐ γὰρ πω πάντεσσι θεοὶ φαίνονται ἐναργεῖς,
162
ἀλλʼ Ὀδυσεύς τε κύνες τε ἴδον, καί ῥʼ οὐχ ὑλάοντο
163
κνυζηθμῷ δʼ ἑτέρωσε διὰ σταθμοῖο φόβηθεν.
164
ἡ δʼ ἄρʼ ἐπʼ ὀφρύσι νεῦσε· νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεύς,
165
ἐκ δʼ ἦλθεν μεγάροιο παρὲκ μέγα τειχίον αὐλῆς,
166
στῆ δὲ πάροιθʼ αὐτῆς· τὸν δὲ προσέειπεν Ἀθήνη·
167
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ.
168
ἤδη νῦν σῷ παιδὶ ἔπος φάο μηδʼ ἐπίκευθε,
169
ὡς ἄν μνηστῆρσιν θάνατον καὶ κῆρʼ ἀραρόντε
170
ἔρχησθον προτὶ ἄστυ περικλυτόν· οὐδʼ ἐγὼ αὐτὴ
171
δηρὸν ἀπὸ σφῶϊν ἔσομαι μεμαυῖα μάχεσθαι.
172
ἦ καὶ χρυσείῃ ῥάβδῳ ἐπεμάσσατʼ Ἀθήνη.
173
φᾶρος μέν οἱ πρῶτον ἐϋπλυνὲς ἠδὲ χιτῶνα
174
θῆκʼ ἀμφὶ στήθεσσι, δέμας δʼ ὤφελλε καὶ ἥβην.
175
ἂψ δὲ μελαγχροιὴς γένετο, γναθμοὶ δὲ τάνυσθεν,
176
κυάνεαι δʼ ἐγένοντο γενειάδες ἀμφὶ γένειον.
177
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς ἔρξασα πάλιν κίεν· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
178
ἤϊεν ἐς κλισίην· θάμβησε δέ μιν φίλος υἱός,
179
ταρβήσας δʼ ἑτέρωσε βάλʼ ὄμματα, μὴ θεὸς εἴη,
180
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
181
ἀλλοῖός μοι, ξεῖνε, φάνης νέον ἠὲ πάροιθεν,
182
ἄλλα δὲ εἵματʼ ἔχεις, καί τοι χρὼς οὐκέθʼ ὁμοῖος.
183
ἦ μάλα τις θεός ἐσσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν·
184
ἀλλʼ ἵληθʼ, ἵνα τοι κεχαρισμένα δώομεν ἱρὰ
185
ἠδὲ χρύσεα δῶρα, τετυγμένα· φείδεο δʼ ἡμέων
186
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
187
οὔ τίς τοι θεός εἰμι· τί μʼ ἀθανάτοισιν ἐΐσκεις;
188
ἀλλὰ πατὴρ τεός εἰμι, τοῦ εἵνεκα σὺ στεναχίζων
189
πάσχεις ἄλγεα πολλά, βίας ὑποδέγμενος ἀνδρῶν.
190
ὣς ἄρα φωνήσας υἱὸν κύσε, κὰδ δὲ παρειῶν
191
δάκρυον ἧκε χαμᾶζε· πάρος δʼ ἔχε νωλεμὲς αἰεί.
192
Τηλέμαχος δʼ, οὐ γάρ πω ἐπείθετο ὃν πατέρʼ εἶναι,
193
ἐξαῦτίς μιν ἔπεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·
194
οὐ σύ γʼ Ὀδυσσεύς ἐσσι, πατὴρ ἐμός, ἀλλά με δαίμων
195
θέλγει, ὄφρʼ ἔτι μᾶλλον ὀδυρόμενος στεναχίζω.
196
οὐ γάρ πως ἂν θνητὸς ἀνὴρ τάδε μηχανόῳτο
197
ᾧ αὐτοῦ γε νόῳ, ὅτε μὴ θεὸς αὐτὸς ἐπελθὼν
198
ῥηϊδίως ἐθέλων θείη νέον ἠὲ γέροντα.
199
ἦ γάρ τοι νέον ἦσθα γέρων καὶ ἀεικέα ἕσσο·
200
νῦν δὲ θεοῖσιν ἔοικας, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.
201
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
202
Τηλέμαχʼ, οὔ σε ἔοικε φίλον πατέρ ἔνδον ἐόντα
203
οὔτε τι θαυμάζειν περιώσιον οὔτʼ ἀγάασθαι·
204
οὐ μὲν γάρ τοι ἔτʼ ἄλλος ἐλεύσεται ἐνθάδʼ Ὀδυσσεύς,
205
ἀλλʼ ὅδʼ ἐγὼ τοιόσδε, παθὼν κακά, πολλὰ δʼ ἀληθείς,
206
ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.
207
αὐτάρ τοι τόδε ἔργον Ἀθηναίης ἀγελείης,
208
ἥ τέ με τοῖον ἔθηκεν, ὅπως ἐθέλει, δύναται γὰρ,
209
ἄλλοτε μὲν πτωχῷ ἐναλίγκιον, ἄλλοτε δʼ αὖτε
210
ἀνδρὶ νέῳ καὶ καλὰ περὶ χροῒ εἵματʼ ἔχοντι.
211
ῥηΐδιον δὲ θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,
212
ἠμὲν κυδῆναι θνητὸν βροτὸν ἠδὲ κακῶσαι.
213
ὣς ἄρα φωνήσας κατʼ ἄρʼ ἕζετο, Τηλέμαχος δὲ
214
ἀμφιχυθεὶς πατέρʼ ἐσθλὸν ὀδύρετο, δάκρυα λείβων,
215
ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν ὑφʼ ἵμερος ὦρτο γόοιο·
216
κλαῖον δὲ λιγέως, ἀδινώτερον ἤ τʼ οἰωνοί,
217
φῆναι ἢ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχες, οἷσί τε τέκνα
218
ἀγρόται ἐξείλοντο πάρος πετεηνὰ γενέσθαι·
219
ὣς ἄρα τοί γʼ ἐλεεινὸν ὑπʼ ὀφρύσι δάκρυον εἶβον.
220
καί νύ κʼ ὀδυρομένοισιν ἔδυ φάος ἠελίοιο,
221
εἰ μὴ Τηλέμαχος προσεφώνεεν ὃν πατέρʼ αἶψα·
222
ποίῃ γὰρ νῦν δεῦρο, πάτερ φίλε, νηΐ σε ναῦται
223
ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;
224
οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.
225
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
226
τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθείην καταλέξω.
227
Φαίηκές μʼ ἄγαγον ναυσίκλυτοι, οἵ τε καὶ ἄλλους
228
ἀνθρώπους πέμπουσιν, ὅτις σφέας εἰσαφίκηται·
229
καί μʼ εὕδοντʼ ἐν νηῒ θοῇ ἐπὶ πόντον ἄγοντες
230
κάτθεσαν εἰς Ἰθάκην, ἔπορον δέ μοι ἀγλαὰ δῶρα,
231
χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά θʼ ὑφαντήν.
232
καὶ τὰ μὲν ἐν σπήεσσι θεῶν ἰότητι κέονται·
233
νῦν αὖ δεῦρʼ ἱκόμην ὑποθημοσύνῃσιν Ἀθήνης,
234
ὄφρα κε δυσμενέεσσι φόνου πέρι βουλεύσωμεν.
235
ἀλλʼ ἄγε μοι μνηστῆρας ἀριθμήσας κατάλεξον,
236
ὄφρʼ εἰδέω ὅσσοι τε καὶ οἵ τινες ἀνέρες εἰσί·
237
καί κεν ἐμὸν κατὰ θυμὸν ἀμύμονα μερμηρίξας
238
φράσσομαι, ἤ κεν νῶϊ δυνησόμεθʼ ἀντιφέρεσθαι
239
μούνω ἄνευθʼ ἄλλων, ἦ καὶ διζησόμεθʼ ἄλλους.
240
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
241
ὦ πάτερ, ἦ τοι σεῖο μέγα κλέος αἰὲν ἄκουον,
242
χεῖράς τʼ αἰχμητὴν ἔμεναι καὶ ἐπίφρονα βουλήν·
243
ἀλλὰ λίην μέγα εἶπες· ἄγη μʼ ἔχει· οὐδέ κεν εἴη
244
ἄνδρε δύω πολλοῖσι καὶ ἰφθίμοισι μάχεσθαι.
245
μνηστήρων δʼ οὔτʼ ἂρ δεκὰς ἀτρεκὲς οὔτε δύʼ οἶαι,
246
ἀλλὰ πολὺ πλέονες· τάχα δʼ εἴσεαι ἐνθάδʼ ἀριθμόν.
247
ἐκ μὲν Δουλιχίοιο δύω καὶ πεντήκοντα
248
κοῦροι κεκριμένοι, ἓξ δὲ δρηστῆρες ἕπονται·
249
ἐκ δὲ Σάμης πίσυρές τε καὶ εἴκοσι φῶτες ἔασιν,
250
ἐκ δὲ Ζακύνθου ἔασιν ἐείκοσι κοῦροι Ἀχαιῶν,
251
ἐκ δʼ αὐτῆς Ἰθάκης δυοκαίδεκα πάντες ἄριστοι,
252
καί σφιν ἅμʼ ἐστὶ Μέδων κῆρυξ καὶ θεῖος ἀοιδὸς
253
καὶ δοιὼ θεράποντε, δαήμονε δαιτροσυνάων.
254
τῶν εἴ κεν πάντων ἀντήσομεν ἔνδον ἐόντων,
255
μὴ πολύπικρα καὶ αἰνὰ βίας ἀποτίσεαι ἐλθών.
256
ἀλλὰ σύ γʼ, εἰ δύνασαί τινʼ ἀμύντορα μερμηρίξαι,
257
φράζευ, ὅ κέν τις νῶϊν ἀμύνοι πρόφρονι θυμῷ.
258
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
259
τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον·
260
καὶ φράσαι ἤ κεν νῶϊν Ἀθήνη σὺν Διὶ πατρὶ
261
ἀρκέσει, ἦέ τινʼ ἄλλον ἀμύντορα μερμηρίξω.
262
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
263
ἐσθλώ τοι τούτω γʼ ἐπαμύντορε, τοὺς ἀγορεύεις,
264
ὕψι περ ἐν νεφέεσσι καθημένω· ὥ τε καὶ ἄλλοις
265
ἀνδράσι τε κρατέουσι καὶ ἀθανάτοισι θεοῖσι.
266
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
267
οὐ μέν τοι κείνω γε πολὺν χρόνον ἀμφὶς ἔσεσθον
268
φυλόπιδος κρατερῆς, ὁπότε μνηστῆρσι καὶ ἡμῖν
269
ἐν μεγάροισιν ἐμοῖσι μένος κρίνηται Ἄρηος.
270
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν ἔρχευ ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφιν
271
οἴκαδε, καὶ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ὁμίλει·
272
αὐτὰρ ἐμὲ προτὶ ἄστυ συβώτης ὕστερον ἄξει,
273
πτωχῷ λευγαλέῳ ἐναλίγκιον ἠδὲ γέροντι.
274
εἰ δέ μʼ ἀτιμήσουσι δόμον κάτα, σὸν δὲ φίλον κῆρ
275
τετλάτω ἐν στήθεσσι κακῶς πάσχοντος ἐμεῖο,
276
ἤν περ καὶ διὰ δῶμα ποδῶν ἕλκωσι θύραζε
277
ἢ βέλεσι βάλλωσι· σὺ δʼ εἰσορόων ἀνέχεσθαι.
278
ἀλλʼ ἦ τοι παύεσθαι ἀνωγέμεν ἀφροσυνάων,
279
μειλιχίοις ἐπέεσσι παραυδῶν· οἱ δέ τοι οὔ τι
280
πείσονται· δὴ γάρ σφι παρίσταται αἴσιμον ἦμαρ.
281
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
282
ὁππότε κεν πολύβουλος ἐνὶ φρεσὶ θῇσιν Ἀθήνη,
283
νεύσω μέν τοι ἐγὼ κεφαλῇ, σὺ δʼ ἔπειτα νοήσας
284
ὅσσα τοι ἐν μεγάροισιν Ἀρήϊα τεύχεα κεῖται
285
ἐς μυχὸν ὑψηλοῦ θαλάμου καταθεῖναι ἀείρας
286
πάντα μάλʼ· αὐτὰρ μνηστῆρας μαλακοῖς ἐπέεσσι
287
παρφάσθαι, ὅτε κέν σε μεταλλῶσιν ποθέοντες·
288
ἐκ καπνοῦ κατέθηκʼ, ἐπεὶ οὐκέτι τοῖσιν ἐῴκει
289
οἷά ποτε Τροίηνδε κιὼν κατέλειπεν Ὀδυσσεύς,
290
ἀλλὰ κατῄκισται, ὅσσον πυρὸς ἵκετʼ ἀϋτμή.
291
πρὸς δʼ ἔτι καὶ τόδε μεῖζον ἐνὶ φρεσὶ θῆκε Κρονίων,
292
μή πως οἰνωθέντες, ἔριν στήσαντες ἐν ὑμῖν,
293
ἀλλήλους τρώσητε καταισχύνητέ τε δαῖτα
294
καὶ μνηστύν· αὐτὸς γὰρ ἐφέλκεται ἄνδρα σίδηρος.
295
νῶϊν δʼ οἴοισιν δύο φάσγανα καὶ δύο δοῦρε
296
καλλιπέειν καὶ δοιὰ βοάγρια χερσὶν ἑλέσθαι,
297
ὡς ἂν ἐπιθύσαντες ἑλοίμεθα· τοὺς δέ κʼ ἔπειτα
298
Παλλὰς Ἀθηναίη θέλξει καὶ μητίετα Ζεύς.
299
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
300
εἰ ἐτεόν γʼ ἐμός ἐσσι καὶ αἵματος ἡμετέροιο,
301
μή τις ἔπειτʼ Ὀδυσῆος ἀκουσάτω ἔνδον ἐόντος,
302
μήτʼ οὖν Λαέρτης ἴστω τό γε μήτε συβώτης
303
μήτε τις οἰκήων μήτʼ αὐτὴ Πηνελόπεια,
304
ἀλλʼ οἶοι σύ τʼ ἐγώ τε γυναικῶν γνώομεν ἰθύν·
305
καί κέ τεο δμώων ἀνδρῶν ἔτι πειρηθεῖμεν,
306
ἠμὲν ὅπου τις νῶϊ τίει καὶ δείδιε θυμῷ,
307
ἠδʼ ὅτις οὐκ ἀλέγει, σὲ δʼ ἀτιμᾷ τοῖον ἐόντα.
308
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός
309
ὦ πάτερ, ἦ τοι ἐμὸν θυμὸν καὶ ἔπειτά γʼ, ὀΐω,
310
γνώσεαι· οὐ μὲν γάρ τι χαλιφροσύναι γέ μʼ ἔχουσιν·
311
ἀλλʼ οὔ τοι τόδε κέρδος ἐγὼν ἔσσεσθαι ὀΐω
312
ἡμῖν ἀμφοτέροισι· σὲ δὲ φράζεσθαι ἄνωγα.
313
δηθὰ γὰρ αὔτως εἴσῃ ἑκάστου πειρητίζων,
314
ἔργα μετερχόμενος· τοὶ δʼ ἐν μεγάροισιν ἕκηλοι
315
χρήματα δαρδάπτουσιν ὑπέρβιον οὐδʼ ἔπι φειδώ.
316
ἀλλʼ ἦ τοί σε γυναῖκας ἐγὼ δεδάασθαι ἄνωγα,
317
αἵ τέ σʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσιν·
318
ἀνδρῶν δʼ οὐκ ἂν ἐγώ γε κατὰ σταθμοὺς ἐθέλοιμι
319
ἡμέας πειράζειν, ἀλλʼ ὕστερα ταῦτα πένεσθαι,
320
εἰ ἐτεόν γέ τι οἶσθα Διὸς τέρας αἰγιόχοιο.
321
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
322
ἡ δʼ ἄρʼ ἔπειτʼ Ἰθάκηνδε κατήγετο νηῦς εὐεργής,
323
ἣ φέρε Τηλέμαχον Πυλόθεν καὶ πάντας ἑταίρους.
324
οἱ δʼ ὅτε δὴ λιμένος πολυβενθέος ἐντὸς ἵκοντο,
325
νῆα μὲν οἵ γε μέλαιναν ἐπʼ ἠπείροιο ἔρυσσαν,
326
τεύχεα δέ σφʼ ἀπένεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες,
327
αὐτίκα δʼ ἐς Κλυτίοιο φέρον περικαλλέα δῶρα.
328
αὐτὰρ κήρυκα πρόεσαν δόμον εἰς Ὀδυσῆος,
329
ἀγγελίην ἐρέοντα περίφρονι Πηνελοπείῃ,
330
οὕνεκα Τηλέμαχος μὲν ἐπʼ ἀγροῦ, νῆα δʼ ἀνώγει
331
ἄστυδʼ ἀποπλείειν, ἵνα μὴ δείσασʼ ἐνὶ θυμῷ
332
ἰφθίμη βασίλεια τέρεν κατὰ δάκρυον εἴβοι
333
τὼ δὲ συναντήτην κῆρυξ καὶ δῖος ὑφορβὸς
334
τῆς αὐτῆς ἕνεκʼ ἀγγελίης, ἐρέοντε γυναικί.
335
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκοντο δόμον θείου βασιλῆος,
336
κῆρυξ μέν ῥα μέσῃσι μετὰ δμῳῇσιν ἔειπεν·
337
ἤδη τοι, βασίλεια, φίλος πάϊς εἰλήλουθε.
338
Πηνελοπείῃ δʼ εἶπε συβώτης ἄγχι παραστὰς
339
πάνθʼ ὅσα οἱ φίλος υἱὸς ἀνώγει μυθήσασθαι.
340
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πᾶσαν ἐφημοσύνην ἀπέειπε,
341
βῆ ῥʼ ἴμεναι μεθʼ ὕας, λίπε δʼ ἕρκεά τε μέγαρόν τε.
342
μνηστῆρες δʼ ἀκάχοντο κατήφησάν τʼ ἐνὶ θυμῷ,
343
ἐκ δʼ ἦλθον μεγάροιο παρὲκ μέγα τειχίον αὐλῆς,
344
αὐτοῦ δὲ προπάροιθε θυράων ἑδριόωντο.
345
τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἦρχʼ ἀγορεύειν·
346
ὦ φίλοι, ἦ μέγα ἔργον ὑπερφιάλως τετέλεσται
347
Τηλεμάχῳ ὁδὸς ἥδε· φάμεν δέ οἱ οὐ τελέεσθαι.
348
ἀλλʼ ἄγε νῆα μέλαιναν ἐρύσσομεν ἥ τις ἀρίστη,
349
ἐς δʼ ἐρέτας ἁλιῆας ἀγείρομεν, οἵ κε τάχιστα
350
κείνοις ἀγγείλωσι θοῶς οἶκόνδε νέεσθαι.
351
οὔ πω πᾶν εἴρηθʼ, ὅτʼ ἄρʼ Ἀμφίνομος ἴδε νῆα,
352
στρεφθεὶς ἐκ χώρης, λιμένος πολυβενθέος ἐντός,
353
ἱστία τε στέλλοντας ἐρετμά τε χερσὶν ἔχοντας.
354
ἡδὺ δʼ ἄρʼ ἐκγελάσας μετεφώνεεν οἷς ἑτάροισι·
355
μή τινʼ ἔτʼ ἀγγελίην ὀτρύνομεν· οἵδε γὰρ ἔνδον.
356
ἤ τίς σφιν τόδʼ ἔειπε θεῶν, ἢ εἴσιδον αὐτοὶ
357
νῆα παρερχομένην, τὴν δʼ οὐκ ἐδύναντο κιχῆναι.
358
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἀνστάντες ἔβαν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,
359
αἶψα δὲ νῆα μέλαιναν ἐπʼ ἠπείροιο ἔρυσσαν,
360
τεύχεα δέ σφʼ ἀπένεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες.
361
αὐτοὶ δʼ εἰς ἀγορὴν κίον ἀθρόοι, οὐδέ τινʼ ἄλλον
362
εἴων οὔτε νέων μεταΐζειν οὔτε γερόντων.
363
τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος μετέφη, Εὐπείθεος υἱός·
364
ὢ πόποι, ὡς τόνδʼ ἄνδρα θεοὶ κακότητος ἔλυσαν.
365
ἤματα μὲν σκοποὶ ἷζον ἐπʼ ἄκριας ἠνεμοέσσας
366
αἰὲν ἐπασσύτεροι· ἅμα δʼ ἠελίῳ καταδύντι
367
οὔ ποτʼ ἐπʼ ἠπείρου νύκτʼ ἄσαμεν, ἀλλʼ ἐνὶ πόντῳ
368
νηῒ θοῇ πλείοντες ἐμίμνομεν Ἠῶ δῖαν,
369
Τηλέμαχον λοχόωντες, ἵνα φθίσωμεν ἑλόντες
370
αὐτόν· τὸν δʼ ἄρα τῆος ἀπήγαγεν οἴκαδε δαίμων,
371
ἡμεῖς δʼ ἐνθάδε οἱ φραζώμεθα λυγρὸν ὄλεθρον
372
Τηλεμάχῳ, μηδʼ ἧμας ὑπεκφύγοι· οὐ γὰρ ὀΐω
373
τούτου γε ζώοντος ἀνύσσεσθαι τάδε ἔργα.
374
αὐτὸς μὲν γὰρ ἐπιστήμων βουλῇ τε νόῳ τε,
375
λαοὶ δʼ οὐκέτι πάμπαν ἐφʼ ἡμῖν ἦρα φέρουσιν.
376
ἀλλʼ ἄγετε, πρὶν κεῖνον ὁμηγυρίσασθαι Ἀχαιοὺς
377
εἰς ἀγορήν—οὐ γάρ τι μεθησέμεναί μιν ὀΐω,
378
ἀλλʼ ἀπομηνίσει, ἐρέει δʼ ἐν πᾶσιν ἀναστὰς
379
οὕνεκά οἱ φόνον αἰπὺν ἐράπτομεν οὐδʼ ἐκίχημεν·
380
οἱ δʼ οὐκ αἰνήσουσιν ἀκούοντες κακὰ ἔργα·
381
μή τι κακὸν ῥέξωσι καὶ ἡμέας ἐξελάσωσι
382
γαίης ἡμετέρης, ἄλλων δʼ ἀφικώμεθα δῆμον·
383
ἀλλὰ φθέωμεν ἑλόντες ἐπʼ ἀγροῦ νόσφι πόληος
384
ἢ ἐν ὁδῷ· βίοτον δʼ αὐτοὶ καὶ κτήματʼ ἔχωμεν,
385
δασσάμενοι κατὰ μοῖραν ἐφʼ ἡμέας, οἰκία δʼ αὖτε
386
κείνου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅστις ὀπυίοι.
387
εἰ δʼ ὑμῖν ὅδε μῦθος ἀφανδάνει, ἀλλὰ βόλεσθε
388
αὐτόν τε ζώειν καὶ ἔχειν πατρώϊα πάντα,
389
μή οἱ χρήματʼ ἔπειτα ἅλις θυμηδέʼ ἔδωμεν
390
ἐνθάδʼ ἀγειρόμενοι, ἀλλʼ ἐκ μεγάροιο ἕκαστος
391
μνάσθω ἐέδνοισιν διζήμενος· ἡ δέ κʼ ἔπειτα
392
γήμαιθʼ ὅς κε πλεῖστα πόροι καὶ μόρσιμος ἔλθοι.
393
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.
394
τοῖσιν δʼ Ἀμφίνομος ἀγορήσατο καὶ μετέειπε,
395
Νίσου φαίδιμος υἱός, Ἀρητιάδαο ἄνακτος,
396
ὅς ῥʼ ἐκ Δουλιχίου πολυπύρου, ποιήεντος,
397
ἡγεῖτο μνηστῆρσι, μάλιστα δὲ Πηνελοπείῃ
398
ἥνδανε μύθοισι· φρεσὶ γὰρ κέχρητʼ ἀγαθῇσιν·
399
ὅ σφιν ἐϋφρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·
400
ὦ φίλοι, οὐκ ἂν ἐγώ γε κατακτείνειν ἐθέλοιμι
401
Τηλέμαχον· δεινὸν δὲ γένος βασιλήϊόν ἐστιν
402
κτείνειν· ἀλλὰ πρῶτα θεῶν εἰρώμεθα βουλάς.
403
εἰ μέν κʼ αἰνήσωσι Διὸς μεγάλοιο θέμιστες,
404
αὐτός τε κτενέω τούς τʼ ἄλλους πάντας ἀνώξω·
405
εἰ δέ κʼ ἀποτρωπῶσι θεοί, παύσασθαι ἄνωγα.
406
ὣς ἔφατʼ Ἀμφίνομος, τοῖσιν δʼ ἐπιήνδανε μῦθος.
407
αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἀνστάντες ἔβαν δόμον εἰς Ὀδυσῆος,
408
ἐλθόντες δὲ καθῖζον ἐπὶ ξεστοῖσι θρόνοισιν.
409
ἡ δʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε περίφρων Πηνελόπεια,
410
μνηστήρεσσι φανῆναι ὑπέρβιον ὕβριν ἔχουσι.
411
πεύθετο γὰρ οὗ παιδὸς ἐνὶ μεγάροισιν ὄλεθρον·
412
κῆρυξ γὰρ οἱ ἔειπε Μέδων, ὃς ἐπεύθετο βουλάς.
413
βῆ δʼ ἰέναι μέγαρόνδε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν.
414
ἀλλʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,
415
στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,
416
ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα,
417
Ἀντίνοον δʼ ἐνένιπεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
418
Ἀντίνοʼ, ὕβριν ἔχων, κακομήχανε, καὶ δέ σέ φασιν
419
ἐν δήμῳ Ἰθάκης μεθʼ ὁμήλικας ἔμμεν ἄριστον
420
βουλῇ καὶ μύθοισι· σὺ δʼ οὐκ ἄρα τοῖος ἔησθα.
421
μάργε, τίη δὲ σὺ Τηλεμάχῳ θάνατόν τε μόρον τε
422
ῥάπτεις, οὐδʼ ἱκέτας ἐμπάζεαι, οἷσιν ἄρα Ζεὺς
423
μάρτυρος; οὐδʼ ὁσίη κακὰ ῥάπτειν ἀλλήλοισιν.
424
ἦ οὐκ οἶσθʼ ὅτε δεῦρο πατὴρ τεὸς ἵκετο φεύγων,
425
δῆμον ὑποδείσας; δὴ γὰρ κεχολώατο λίην,
426
οὕνεκα ληϊστῆρσιν ἐπισπόμενος Ταφίοισιν
427
ἤκαχε Θεσπρωτούς· οἱ δʼ ἡμῖν ἄρθμιοι ἦσαν·
428
τόν ῥʼ ἔθελον φθῖσαι καὶ ἀπορραῖσαι φίλον ἦτορ
429
ἠδὲ κατὰ ζωὴν φαγέειν μενοεικέα πολλήν·
430
ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένους περ.
431
τοῦ νῦν οἶκον ἄτιμον ἔδεις, μνάᾳ δὲ γυναῖκα
432
παῖδά τʼ ἀποκτείνεις, ἐμὲ δὲ μεγάλως ἀκαχίζεις·
433
ἀλλά σε παύσασθαι κέλομαι καὶ ἀνωγέμεν ἄλλους.
434
τὴν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἀντίον ηὔδα·
435
κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρον Πηνελόπεια,
436
θάρσει· μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.
437
οὐκ ἔσθʼ οὗτος ἀνὴρ οὐδʼ ἔσσεται οὐδὲ γένηται,
438
ὅς κεν Τηλεμάχῳ σῷ υἱέϊ χεῖρας ἐποίσει
439
ζώοντός γʼ ἐμέθεν καὶ ἐπὶ χθονὶ δερκομένοιο.
440
ὧδε γὰρ ἐξερέω, καὶ μὴν τετελεσμένον ἔσται·
441
αἶψά οἱ αἷμα κελαινὸν ἐρωήσει περὶ δουρὶ
442
ἡμετέρῳ, ἐπεὶ ἦ καὶ ἐμὲ πτολίπορθος Ὀδυσσεὺς
443
πολλάκι γούνασιν οἷσιν ἐφεσσάμενος κρέας ὀπτὸν
444
ἐν χείρεσσιν ἔθηκεν, ἐπέσχε τε οἶνον ἐρυθρόν.
445
τῷ μοι Τηλέμαχος πάντων πολὺ φίλτατός ἐστιν
446
ἀνδρῶν, οὐδέ τί μιν θάνατον τρομέεσθαι ἄνωγα
447
ἔκ γε μνηστήρων· θεόθεν δʼ οὐκ ἔστʼ ἀλέασθαι.
448
ὣς φάτο θαρσύνων, τῷ δʼ ἤρτυεν αὐτὸς ὄλεθρον.
449
ἡ μὲν ἄρʼ εἰσαναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα
450
κλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα, φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον
451
ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.
452
ἑσπέριος δʼ Ὀδυσῆϊ καὶ υἱέϊ δῖος ὑφορβὸς
453
ἤλυθεν· οἱ δʼ ἄρα δόρπον ἐπισταδὸν ὡπλίζοντο,
454
σῦν ἱερεύσαντες ἐνιαύσιον. αὐτὰρ Ἀθήνη,
455
ἄγχι παρισταμένη, Λαερτιάδην Ὀδυσῆα
456
ῥάβδῳ πεπληγυῖα πάλιν ποίησε γέροντα,
457
λυγρὰ δὲ εἵματα ἕσσε περὶ χροΐ, μή ἑ συβώτης
458
γνοίη ἐσάντα ἰδὼν καὶ ἐχέφρονι Πηνελοπείῃ
459
ἔλθοι ἀπαγγέλλων μηδὲ φρεσὶν εἰρύσσαιτο.
460
τὸν καὶ Τηλέμαχος πρότερος πρὸς μῦθον ἔειπεν·
461
ἦλθες, δῖʼ Εὔμαιε. τί δὴ κλέος ἔστʼ ἀνὰ ἄστυ;
462
ἦ ῥʼ ἤδη μνηστῆρες ἀγήνορες ἔνδον ἔασιν
463
ἐκ λόχου, ἦ ἔτι μʼ αὖτʼ εἰρύαται οἴκαδʼ ἰόντα;
464
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
465
οὐκ ἔμελέν μοι ταῦτα μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι
466
ἄστυ καταβλώσκοντα· τάχιστά με θυμὸς ἀνώγει
467
ἀγγελίην εἰπόντα πάλιν δεῦρʼ ἀπονέεσθαι.
468
ὡμήρησε δέ μοι παρʼ ἑταίρων ἄγγελος ὠκύς,
469
κῆρυξ, ὃς δὴ πρῶτος ἔπος σῇ μητρὶ ἔειπεν.
470
ἄλλο δέ τοι τό γε οἶδα· τὸ γὰρ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν.
471
ἤδη ὑπὲρ πόλιος, ὅθι θʼ Ἕρμαιος λόφος ἐστίν,
472
ἦα κιών, ὅτε νῆα θοὴν ἰδόμην κατιοῦσαν
473
ἐς λιμένʼ ἡμέτερον· πολλοὶ δʼ ἔσαν ἄνδρες ἐν αὐτῇ,
474
βεβρίθει δὲ σάκεσσι καὶ ἔγχεσιν ἀμφιγύοισι·
475
καὶ σφέας ὠΐσθην τοὺς ἔμμεναι, οὐδέ τι οἶδα.
476
ὣς φάτο, μείδησεν δʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο
477
ἐς πατέρʼ ὀφθαλμοῖσιν ἰδών, ἀλέεινε δʼ ὑφορβόν.
478
οἱ δʼ ἐπεὶ οὖν παύσαντο πόνου τετύκοντό τε δαῖτα,
479
δαίνυντʼ, οὐδέ τι θυμὸς ἐδεύετο δαιτὸς ἐΐσης.
480
αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,
481
κοίτου τε μνήσαντο καὶ ὕπνου δῶρον ἕλοντο.