Scroll 22
1
αὐτὰρ ὁ γυμνώθη ῥακέων πολύμητις Ὀδυσσεύς,
2
ἆλτο δʼ ἐπὶ μέγαν οὐδόν, ἔχων βιὸν ἠδὲ φαρέτρην
3
ἰῶν ἐμπλείην, ταχέας δʼ ἐκχεύατʼ ὀϊστοὺς
4
αὐτοῦ πρόσθε ποδῶν, μετὰ δὲ μνηστῆρσιν ἔειπεν·
5
οὗτος μὲν δὴ ἄεθλος ἀάατος ἐκτετέλεσται·
6
νῦν αὖτε σκοπὸν ἄλλον, ὃν οὔ πώ τις βάλεν ἀνήρ,
7
εἴσομαι, αἴ κε τύχωμι, πόρῃ δέ μοι εὖχος Ἀπόλλων.
8
ἦ καὶ ἐπʼ Ἀντινόῳ ἰθύνετο πικρὸν ὀϊστόν.
9
ἦ τοι ὁ καλὸν ἄλεισον ἀναιρήσεσθαι ἔμελλε,
10
χρύσεον ἄμφωτον, καὶ δὴ μετὰ χερσὶν ἐνώμα,
11
ὄφρα πίοι οἴνοιο· φόνος δέ οἱ οὐκ ἐνὶ θυμῷ
12
μέμβλετο· τίς κʼ οἴοιτο μετʼ ἀνδράσι δαιτυμόνεσσι
13
μοῦνον ἐνὶ πλεόνεσσι, καὶ εἰ μάλα καρτερὸς εἴη,
14
οἷ τεύξειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν;
15
τὸν δʼ Ὀδυσεὺς κατὰ λαιμὸν ἐπισχόμενος βάλεν ἰῷ,
16
ἀντικρὺ δʼ ἁπαλοῖο διʼ αὐχένος ἤλυθʼ ἀκωκή.
17
ἐκλίνθη δʼ ἑτέρωσε, δέπας δέ οἱ ἔκπεσε χειρὸς
18
βλημένου, αὐτίκα δʼ αὐλὸς ἀνὰ ῥῖνας παχὺς ἦλθεν
19
αἵματος ἀνδρομέοιο· θοῶς δʼ ἀπὸ εἷο τράπεζαν
20
ὦσε ποδὶ πλήξας, ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε·
21
σῖτός τε κρέα τʼ ὀπτὰ φορύνετο. τοὶ δʼ ὁμάδησαν
22
μνηστῆρες κατὰ δώμαθʼ, ὅπως ἴδον ἄνδρα πεσόντα,
23
ἐκ δὲ θρόνων ἀνόρουσαν ὀρινθέντες κατὰ δῶμα,
24
πάντοσε παπταίνοντες ἐϋδμήτους ποτὶ τοίχους·
25
οὐδέ πη ἀσπὶς ἔην οὐδʼ ἄλκιμον ἔγχος ἑλέσθαι.
26
νείκειον δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσι·
27
ξεῖνε, κακῶς ἀνδρῶν τοξάζεαι· οὐκέτʼ ἀέθλων
28
ἄλλων ἀντιάσεις· νῦν τοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος.
29
καὶ γὰρ δὴ νῦν φῶτα κατέκτανες ὃς μέγʼ ἄριστος
30
κούρων εἰν Ἰθάκῃ· τῷ σʼ ἐνθάδε γῦπες ἔδονται.
31
ἴσκεν ἕκαστος ἀνήρ, ἐπεὶ ἦ φάσαν οὐκ ἐθέλοντα
32
ἄνδρα κατακτεῖναι· τὸ δὲ νήπιοι οὐκ ἐνόησαν,
33
ὡς δή σφιν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπτο.
34
τοὺς δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
35
ὦ κύνες, οὔ μʼ ἔτʼ ἐφάσκεθʼ ὑπότροπον οἴκαδʼ ἱκέσθαι
36
δήμου ἄπο Τρώων, ὅτι μοι κατεκείρετε οἶκον,
37
δμῳῇσιν δὲ γυναιξὶ παρευνάζεσθε βιαίως,
38
αὐτοῦ τε ζώοντος ὑπεμνάασθε γυναῖκα,
39
οὔτε θεοὺς δείσαντες, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,
40
οὔτε τινʼ ἀνθρώπων νέμεσιν κατόπισθεν ἔσεσθαι·
41
νῦν ὑμῖν καὶ πᾶσιν ὀλέθρου πείρατʼ ἐφῆπται.
42
ὣς φάτο, τοὺς δʼ ἄρα πάντας ὑπὸ χλωρὸν δέος εἷλεν·
43
πάπτηνεν δὲ ἕκαστος ὅπη φύγοι αἰπὺν ὄλεθρον.
44
Εὐρύμαχος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπεν·
45
εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος εἰλήλουθας,
46
ταῦτα μὲν αἴσιμα εἶπας, ὅσα ῥέζεσκον Ἀχαιοί,
47
πολλὰ μὲν ἐν μεγάροισιν ἀτάσθαλα, πολλὰ δʼ ἐπʼ ἀγροῦ.
48
ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κεῖται ὃς αἴτιος ἔπλετο πάντων,
49
Ἀντίνοος· οὗτος γὰρ ἐπίηλεν τάδε ἔργα,
50
οὔ τι γάμου τόσσον κεχρημένος οὐδὲ χατίζων,
51
ἀλλʼ ἄλλα φρονέων, τά οἱ οὐκ ἐτέλεσσε Κρονίων,
52
ὄφρʼ Ἰθάκης κατὰ δῆμον ἐϋκτιμένης βασιλεύοι
53
αὐτός, ἀτὰρ σὸν παῖδα κατακτείνειε λοχήσας.
54
νῦν δʼ ὁ μὲν ἐν μοίρῃ πέφαται, σὺ δὲ φείδεο λαῶν
55
σῶν· ἀτὰρ ἄμμες ὄπισθεν ἀρεσσάμενοι κατὰ δῆμον,
56
ὅσσα τοι ἐκπέποται καὶ ἐδήδοται ἐν μεγάροισι,
57
τιμὴν ἀμφὶς ἄγοντες ἐεικοσάβοιον ἕκαστος,
58
χαλκόν τε χρυσόν τʼ ἀποδώσομεν, εἰς ὅ κε σὸν κῆρ
59
ἰανθῇ· πρὶν δʼ οὔ τι νεμεσσητὸν κεχολῶσθαι.
60
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
61
Εὐρύμαχʼ, οὐδʼ εἴ μοι πατρώϊα πάντʼ ἀποδοῖτε,
62
ὅσσα τε νῦν ὔμμʼ ἐστὶ καὶ εἴ ποθεν ἄλλʼ ἐπιθεῖτε,
63
οὐδέ κεν ὣς ἔτι χεῖρας ἐμὰς λήξαιμι φόνοιο
64
πρὶν πᾶσαν μνηστῆρας ὑπερβασίην ἀποτῖσαι.
65
νῦν ὑμῖν παράκειται ἐναντίον ἠὲ μάχεσθαι
66
ἢ φεύγειν, ὅς κεν θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξῃ·
67
ἀλλά τινʼ οὐ φεύξεσθαι ὀΐομαι αἰπὺν ὄλεθρον.
68
ὣς φάτο, τῶν δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ.
69
τοῖσιν δʼ Εὐρύμαχος προσεφώνεε δεύτερον αὖτις·
70
ὦ φίλοι, οὐ γὰρ σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους,
71
ἀλλʼ ἐπεὶ ἔλλαβε τόξον ἐΰξοον ἠδὲ φαρέτρην,
72
οὐδοῦ ἄπο ξεστοῦ τοξάσσεται, εἰς ὅ κε πάντας
73
ἄμμε κατακτείνῃ· ἀλλὰ μνησώμεθα χάρμης.
74
φάσγανά τε σπάσσασθε καὶ ἀντίσχεσθε τραπέζας
75
ἰῶν ὠκυμόρων· ἐπὶ δʼ αὐτῷ πάντες ἔχωμεν
76
ἀθρόοι, εἴ κέ μιν οὐδοῦ ἀπώσομεν ἠδὲ θυράων,
77
ἔλθωμεν δʼ ἀνὰ ἄστυ, βοὴ δʼ ὤκιστα γένοιτο·
78
τῷ κε τάχʼ οὗτος ἀνὴρ νῦν ὕστατα τοξάσσαιτο.
79
ὣς ἄρα φωνήσας εἰρύσσατο φάσγανον ὀξὺ
80
χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον, ἆλτο δʼ ἐπʼ αὐτῷ
81
σμερδαλέα ἰάχων· ὁ δʼ ἁμαρτῆ δῖος Ὀδυσσεὺς
82
ἰὸν ἀποπροίει, βάλε δὲ στῆθος παρὰ μαζόν,
83
ἐν δέ οἱ ἥπατι πῆξε θοὸν βέλος· ἐκ δʼ ἄρα χειρὸς
84
φάσγανον ἧκε χαμᾶζε, περιρρηδὴς δὲ τραπέζῃ
85
κάππεσεν ἰδνωθείς, ἀπὸ δʼ εἴδατα χεῦεν ἔραζε
86
καὶ δέπας ἀμφικύπελλον· ὁ δὲ χθόνα τύπτε μετώπῳ
87
θυμῷ ἀνιάζων, ποσὶ δὲ θρόνον ἀμφοτέροισι
88
λακτίζων ἐτίνασσε· κατʼ ὀφθαλμῶν δʼ ἔχυτʼ ἀχλύς.
89
Ἀμφίνομος δʼ Ὀδυσῆος ἐείσατο κυδαλίμοιο
90
ἀντίος ἀΐξας, εἴρυτο δὲ φάσγανον ὀξύ,
91
εἴ πώς οἱ εἴξειε θυράων. ἀλλʼ ἄρα μιν φθῆ
92
Τηλέμαχος κατόπισθε βαλὼν χαλκήρεϊ δουρὶ
93
ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν·
94
δούπησεν δὲ πεσών, χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ.
95
Τηλέμαχος δʼ ἀπόρουσε, λιπὼν δολιχόσκιον ἔγχος
96
αὐτοῦ ἐν Ἀμφινόμῳ· περὶ γὰρ δίε μή τις Ἀχαιῶν
97
ἔγχος ἀνελκόμενον δολιχόσκιον ἢ ἐλάσειε
98
φασγάνῳ ἀΐξας ἠὲ προπρηνέα τύψας.
99
βῆ δὲ θέειν, μάλα δʼ ὦκα φίλον πατέρʼ εἰσαφίκανεν,
100
ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
101
ὦ πάτερ, ἤδη τοι σάκος οἴσω καὶ δύο δοῦρε
102
καὶ κυνέην πάγχαλκον, ἐπὶ κροτάφοις ἀραρυῖαν
103
αὐτός τʼ ἀμφιβαλεῦμαι ἰών, δώσω δὲ συβώτῃ
104
καὶ τῷ βουκόλῳ ἄλλα· τετευχῆσθαι γὰρ ἄμεινον.
105
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
106
οἶσε θέων, ἧός μοι ἀμύνεσθαι πάρʼ ὀϊστοί,
107
μή μʼ ἀποκινήσωσι θυράων μοῦνον ἐόντα.
108
ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,
109
βῆ δʼ ἴμεναι θάλαμόνδʼ, ὅθι οἱ κλυτὰ τεύχεα κεῖτο.
110
ἔνθεν τέσσαρα μὲν σάκεʼ ἔξελε, δούρατα δʼ ὀκτὼ
111
καὶ πίσυρας κυνέας χαλκήρεας ἱπποδασείας·
112
βῆ δὲ φέρων, μάλα δʼ ὦκα φίλον πατέρʼ εἰσαφίκανεν,
113
αὐτὸς δὲ πρώτιστα περὶ χροῒ δύσετο χαλκόν·
114
ὣς δʼ αὔτως τὼ δμῶε δυέσθην τεύχεα καλά,
115
ἔσταν δʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην.
116
αὐτὰρ ὅ γʼ, ὄφρα μὲν αὐτῷ ἀμύνεσθαι ἔσαν ἰοί.
117
τόφρα μνηστήρων ἕνα γʼ αἰεὶ ᾧ ἐνὶ οἴκῳ
118
βάλλε τιτυσκόμενος· τοὶ δʼ ἀγχιστῖνοι ἔπιπτον.
119
αὐτὰρ ἐπεὶ λίπον ἰοὶ ὀϊστεύοντα ἄνακτα,
120
τόξον μὲν πρὸς σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο
121
ἔκλινʼ ἑστάμεναι, πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα,
122
αὐτὸς δʼ ἀμφʼ ὤμοισι σάκος θέτο τετραθέλυμνον,
123
κρατὶ δʼ ἐπʼ ἰφθίμῳ κυνέην εὔτυκτον ἔθηκεν,
124
ἵππουριν, δεινὸν δὲ λόφος καθύπερθεν ἔνευεν·
125
εἵλετο δʼ ἄλκιμα δοῦρε δύω κεκορυθμένα χαλκῷ.
126
ὀρσοθύρη δέ τις ἔσκεν ἐϋδμήτῳ ἐνὶ τοίχῳ,
127
ἀκρότατον δὲ παρʼ οὐδὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο
128
ἦν ὁδὸς ἐς λαύρην, σανίδες δʼ ἔχον εὖ ἀραρυῖαι.
129
τὴν δʼ Ὀδυσεὺς φράζεσθαι ἀνώγει δῖον ὑφορβὸν
130
ἑσταότʼ ἄγχʼ αὐτῆς· μία δʼ οἴη γίγνετʼ ἐφορμή.
131
τοῖς δʼ Ἀγέλεως μετέειπεν, ἔπος πάντεσσι πιφαύσκων·
132
ὦ φίλοι, οὐκ ἂν δή τις ἀνʼ ὀρσοθύρην ἀναβαίη
133
καὶ εἴποι λαοῖσι, βοὴ δʼ ὤκιστα γένοιτο;
134
τῷ κε τάχʼ οὗτος ἀνὴρ νῦν ὕστατα τοξάσσαιτο.
135
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν·
136
οὔ πως ἔστʼ, Ἀγέλαε διοτρεφές· ἄγχι γὰρ αἰνῶς
137
αὐλῆς καλὰ θύρετρα καὶ ἀργαλέον στόμα λαύρης·
138
καί χʼ εἷς πάντας ἐρύκοι ἀνήρ, ὅς τʼ ἄλκιμος εἴη.
139
ἀλλʼ ἄγεθʼ, ὑμῖν τεύχεʼ ἐνείκω θωρηχθῆναι
140
ἐκ θαλάμου· ἔνδον γάρ, ὀΐομαι, οὐδέ πη ἄλλῃ
141
τεύχεα κατθέσθην Ὀδυσεὺς καὶ φαίδιμος υἱός.
142
ὣς εἰπὼν ἀνέβαινε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν,
143
εἰς θαλάμους Ὀδυσῆος ἀνὰ ῥῶγας μεγάροιο.
144
ἔνθεν δώδεκα μὲν σάκεʼ ἔξελε, τόσσα δὲ δοῦρα
145
καὶ τόσσας κυνέας χαλκήρεας ἱπποδασείας·
146
βῆ δʼ ἴμεναι, μάλα δʼ ὦκα φέρων μνηστῆρσιν ἔδωκεν.
147
καὶ τότʼ Ὀδυσσῆος λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,
148
ὡς περιβαλλομένους ἴδε τεύχεα χερσί τε δοῦρα
149
μακρὰ τινάσσοντας· μέγα δʼ αὐτῷ φαίνετο ἔργον.
150
αἶψα δὲ Τηλέμαχον ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
151
Τηλέμαχʼ, ἦ μάλα δή τις ἐνὶ μεγάροισι γυναικῶν
152
νῶϊν ἐποτρύνει πόλεμον κακὸν ἠὲ Μελανθεύς.
153
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·
154
ὦ πάτερ, αὐτὸς ἐγὼ τόδε γʼ ἤμβροτον—οὐδέ τις ἄλλος
155
αἴτιος—ὃς θαλάμοιο θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν
156
κάλλιπον ἀγκλίνας· τῶν δὲ σκοπὸς ἦεν ἀμείνων.
157
ἀλλʼ ἴθι, δῖʼ Εὔμαιε, θύρην ἐπίθες θαλάμοιο
158
καὶ φράσαι ἤ τις ἄρʼ ἐστὶ γυναικῶν ἣ τάδε ῥέζει,
159
ἢ υἱὸς Δολίοιο, Μελανθεύς, τόν περ ὀΐω.
160
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
161
βῆ δʼ αὖτις θάλαμόνδε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν,
162
οἴσων τεύχεα καλά. νόησε δὲ δῖος ὑφορβός,
163
αἶψα δʼ Ὀδυσσῆα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·
164
διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,
165
κεῖνος δʼ αὖτʼ ἀΐδηλος ἀνήρ, ὃν ὀϊόμεθʼ αὐτοί,
166
ἔρχεται ἐς θάλαμον· σὺ δέ μοι νημερτὲς ἐνίσπες,
167
ἤ μιν ἀποκτείνω, αἴ κε κρείσσων γε γένωμαι,
168
ἦε σοὶ ἐνθάδʼ ἄγω, ἵνʼ ὑπερβασίας ἀποτίσῃ
169
πολλάς, ὅσσας οὗτος ἐμήσατο σῷ ἐνὶ οἴκῳ.
170
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
171
ἦ τοι ἐγὼ καὶ Τηλέμαχος μνηστῆρας ἀγαυοὺς
172
σχήσομεν ἔντοσθεν μεγάρων, μάλα περ μεμαῶτας.
173
σφῶϊ δʼ ἀποστρέψαντε πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν
174
ἐς θάλαμον βαλέειν, σανίδας δʼ ἐκδῆσαι ὄπισθε,
175
σειρὴν δὲ πλεκτὴν ἐξ αὐτοῦ πειρήναντε
176
κίονʼ ἀνʼ ὑψηλὴν ἐρύσαι πελάσαι τε δοκοῖσιν,
177
ὥς κεν δηθὰ ζωὸς ἐὼν χαλέπʼ ἄλγεα πάσχῃ·
178
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ ἐπίθοντο,
179
βὰν δʼ ἴμεν ἐς θάλαμον, λαθέτην δέ μιν ἔνδον ἐόντα.
180
ἦ τοι ὁ μὲν θαλάμοιο μυχὸν κάτα τεύχεʼ ἐρεύνα,
181
τὼ δʼ ἔσταν ἑκάτερθε παρὰ σταθμοῖσι μένοντε.
182
εὖθʼ ὑπὲρ οὐδὸν ἔβαινε Μελάνθιος, αἰπόλος αἰγῶν,
183
τῇ ἑτέρῃ μὲν χειρὶ φέρων καλὴν τρυφάλειαν,
184
τῇ δʼ ἑτέρῃ σάκος εὐρὺ γέρον, πεπαλαγμένον ἄζῃ,
185
Λαέρτεω ἥρωος, ὃ κουρίζων φορέεσκε·
186
δὴ τότε γʼ ἤδη κεῖτο, ῥαφαὶ δὲ λέλυντο ἱμάντων·
187
τὼ δʼ ἄρʼ ἐπαΐξανθʼ ἑλέτην ἔρυσάν τέ μιν εἴσω
188
κουρίξ, ἐν δαπέδῳ δὲ χαμαὶ βάλον ἀχνύμενον κῆρ,
189
σὺν δὲ πόδας χεῖράς τε δέον θυμαλγέϊ δεσμῷ
190
εὖ μάλʼ ἀποστρέψαντε διαμπερές, ὡς ἐκέλευσεν
191
υἱὸς Λαέρταο, πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
192
σειρὴν δὲ πλεκτὴν ἐξ αὐτοῦ πειρήναντε
193
κίονʼ ἀνʼ ὑψηλὴν ἔρυσαν πέλασάν τε δοκοῖσι.
194
τὸν δʼ ἐπικερτομέων προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·
195
νῦν μὲν δὴ μάλα πάγχυ, Μελάνθιε, νύκτα φυλάξεις,
196
εὐνῇ ἔνι μαλακῇ καταλέγμενος, ὥς σε ἔοικεν·
197
οὐδέ σέ γʼ ἠριγένεια παρʼ Ὠκεανοῖο ῥοάων
198
λήσει ἐπερχομένη χρυσόθρονος, ἡνίκʼ ἀγινεῖς
199
αἶγας μνηστήρεσσι δόμον κάτα δαῖτα πένεσθαι.
200
ὣς ὁ μὲν αὖθι λέλειπτο, ταθεὶς ὀλοῷ ἐνὶ δεσμῷ·
201
τὼ δʼ ἐς τεύχεα δύντε, θύρην ἐπιθέντε φαεινήν,
202
βήτην εἰς Ὀδυσῆα δαΐφρονα, ποικιλομήτην.
203
ἔνθα μένος πνείοντες ἐφέστασαν, οἱ μὲν ἐπʼ οὐδοῦ
204
τέσσαρες, οἱ δʼ ἔντοσθε δόμων πολέες τε καὶ ἐσθλοί.
205
τοῖσι δʼ ἐπʼ ἀγχίμολον θυγάτηρ Διὸς ἦλθεν Ἀθήνη,
206
Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν.
207
τὴν δʼ Ὀδυσεὺς γήθησεν ἰδὼν καὶ μῦθον ἔειπε·
208
Μέντορ, ἄμυνον ἀρήν, μνῆσαι δʼ ἑτάροιο φίλοιο,
209
ὅς σʼ ἀγαθὰ ῥέζεσκον· ὁμηλικίην δέ μοί ἐσσι.
210
ὣς φάτʼ, ὀϊόμενος λαοσσόον ἔμμεν Ἀθήνην.
211
μνηστῆρες δʼ ἑτέρωθεν ὁμόκλεον ἐν μεγάροισι·
212
πρῶτος τήν γʼ ἐνένιπε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος·
213
Μέντορ, μή σʼ ἐπέεσσι παραιπεπίθῃσιν Ὀδυσσεὺς
214
μνηστήρεσσι μάχεσθαι, ἀμυνέμεναι δέ οἱ αὐτῷ.
215
ὧδε γὰρ ἡμέτερόν γε νόον τελέεσθαι ὀΐω·
216
ὁππότε κεν τούτους κτέωμεν, πατέρʼ ἠδὲ καὶ υἱόν,
217
ἐν δὲ σὺ τοῖσιν ἔπειτα πεφήσεαι, οἷα μενοινᾷς
218
ἔρδειν ἐν μεγάροις· σῷ δʼ αὐτοῦ κράατι τίσεις.
219
αὐτὰρ ἐπὴν ὑμέων γε βίας ἀφελώμεθα χαλκῷ,
220
κτήμαθʼ ὁπόσσα τοί ἐστι, τά τʼ ἔνδοθι καὶ τὰ θύρηφι,
221
τοῖσιν Ὀδυσσῆος μεταμίξομεν· οὐδέ τοι υἷας
222
ζώειν ἐν μεγάροισιν ἐάσομεν, οὐδέ θύγατρας
223
οὐδʼ ἄλοχον κεδνὴν Ἰθάκης κατὰ ἄστυ πολεύειν.
224
ὣς φάτʼ, Ἀθηναίη δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον,
225
νείκεσσεν δʼ Ὀδυσῆα χολωτοῖσιν ἐπέεσσιν·
226
οὐκέτι σοί γʼ, Ὀδυσεῦ, μένος ἔμπεδον οὐδέ τις ἀλκή
227
οἵη ὅτʼ ἀμφʼ Ἑλένῃ λευκωλένῳ εὐπατερείῃ,
228
εἰνάετες Τρώεσσιν ἐμάρναο νωλεμὲς αἰεί,
229
πολλοὺς δʼ ἄνδρας ἔπεφνες ἐν αἰνῇ δηϊοτῆτι,
230
σῇ δʼ ἥλω βουλῇ Πριάμου πόλις εὐρυάγυια.
231
πῶς δὴ νῦν, ὅτε σόν τε δόμον καὶ κτήμαθʼ ἱκάνεις,
232
ἄντα μνηστήρων ὀλοφύρεαι ἄλκιμος εἶναι;
233
ἀλλʼ ἄγε δεῦρο, πέπον, παρʼ ἔμʼ ἵστασο καὶ ἴδε ἔργον,
234
ὄφρʼ εἰδῇς οἷός τοι ἐν ἀνδράσι δυσμενέεσσιν
235
Μέντωρ Ἀλκιμίδης εὐεργεσίας ἀποτίνειν.
236
ἦ ῥα, καὶ οὔ πω πάγχυ δίδου ἑτεραλκέα νίκην,
237
ἀλλʼ ἔτʼ ἄρα σθένεός τε καὶ ἀλκῆς πειρήτιζεν
238
ἠμὲν Ὀδυσσῆος ἠδʼ υἱοῦ κυδαλίμοιο.
239
αὐτὴ δʼ αἰθαλόεντος ἀνὰ μεγάροιο μέλαθρον
240
ἕζετʼ ἀναΐξασα, χελιδόνι εἰκέλη ἄντην.
241
μνηστῆρας δʼ ὤτρυνε Δαμαστορίδης Ἀγέλαος,
242
Εὐρύνομός τε καὶ Ἀμφιμέδων Δημοπτόλεμός τε,
243
Πείσανδρός τε Πολυκτορίδης Πόλυβός τε δαΐφρων·
244
οἱ γὰρ μνηστήρων ἀρετῇ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι,
245
ὅσσοι ἔτʼ ἔζωον περί τε ψυχέων ἐμάχοντο·
246
τοὺς δʼ ἤδη ἐδάμασσε βιὸς καὶ ταρφέες ἰοί.
247
τοῖς δʼ Ἀγέλεως μετέειπεν, ἔπος πάντεσσι πιφαύσκων·
248
ὦ φίλοι, ἤδη σχήσει ἀνὴρ ὅδε χεῖρας ἀάπτους·
249
καὶ δή οἱ Μέντωρ μὲν ἔβη κενὰ εὔγματα εἰπών,
250
οἱ δʼ οἶοι λείπονται ἐπὶ πρώτῃσι θύρῃσι.
251
τῷ νῦν μὴ ἅμα πάντες ἐφίετε δούρατα μακρά,
252
ἀλλʼ ἄγεθʼ οἱ ἓξ πρῶτον ἀκοντίσατʼ, αἴ κέ ποθι Ζεὺς
253
δώῃ Ὀδυσσῆα βλῆσθαι καὶ κῦδος ἀρέσθαι.
254
τῶν δʼ ἄλλων οὐ κῆδος, ἐπὴν οὗτός γε πέσῃσιν.
255
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκόντισαν ὡς ἐκέλευεν,
256
ἱέμενοι· τὰ δὲ πάντα ἐτώσια θῆκεν Ἀθήνη,
257
τῶν ἄλλος μὲν σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο
258
βεβλήκει, ἄλλος δὲ θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν·
259
ἄλλου δʼ ἐν τοίχῳ μελίη πέσε χαλκοβάρεια.
260
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ δούρατʼ ἀλεύαντο μνηστήρων,
261
τοῖς δʼ ἄρα μύθων ἦρχε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·
262
ὦ φίλοι, ἤδη μέν κεν ἐγὼν εἴποιμι καὶ ἄμμι
263
μνηστήρων ἐς ὅμιλον ἀκοντίσαι, οἳ μεμάασιν
264
ἡμέας ἐξεναρίξαι ἐπὶ προτέροισι κακοῖσιν.
265
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα
266
ἄντα τιτυσκόμενοι· Δημοπτόλεμον μὲν Ὀδυσσεύς,
267
Εὐρυάδην δʼ ἄρα Τηλέμαχος, Ἔλατον δὲ συβώτης,
268
Πείσανδρον δʼ ἄρʼ ἔπεφνε βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ.
269
οἱ μὲν ἔπειθʼ ἅμα πάντες ὀδὰξ ἕλον ἄσπετον οὖδας,
270
μνηστῆρες δʼ ἀνεχώρησαν μεγάροιο μυχόνδε·
271
τοὶ δʼ ἄρʼ ἐπήϊξαν, νεκύων δʼ ἐξ ἔγχεʼ ἕλοντο.
272
αὖτις δὲ μνηστῆρες ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα
273
ἱέμενοι· τὰ δὲ πολλὰ ἐτώσια θῆκεν Ἀθήνη.
274
τῶν ἄλλος μὲν σταθμὸν ἐϋσταθέος μεγάροιο
275
βεβλήκειν, ἄλλος δὲ θύρην πυκινῶς ἀραρυῖαν·
276
ἄλλου δʼ ἐν τοίχῳ μελίη πέσε χαλκοβάρεια.
277
Ἀμφιμέδων δʼ ἄρα Τηλέμαχον βάλε χεῖρʼ ἐπὶ καρπῷ
278
λίγδην, ἄκρον δὲ ῥινὸν δηλήσατο χαλκός.
279
Κτήσιππος δʼ Εὔμαιον ὑπὲρ σάκος ἔγχεϊ μακρῷ
280
ὦμον ἐπέγραψεν· τὸ δʼ ὑπέρπτατο, πῖπτε δʼ ἔραζε.
281
τοὶ δʼ αὖτʼ ἀμφʼ Ὀδυσῆα δαΐφρονα ποικιλομήτην,
282
μνηστήρων ἐς ὅμιλον ἀκόντισαν ὀξέα δοῦρα.
283
ἔνθʼ αὖτʼ Εὐρυδάμαντα βάλε πτολίπορθος Ὀδυσσεύς,
284
Ἀμφιμέδοντα δὲ Τηλέμαχος, Πόλυβον δὲ συβώτης·
285
Κτήσιππον δʼ ἄρʼ ἔπειτα βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνὴρ
286
βεβλήκει πρὸς στῆθος, ἐπευχόμενος δὲ προσηύδα·
287
ὦ Πολυθερσεΐδη φιλοκέρτομε, μή ποτε πάμπαν
288
εἴκων ἀφραδίῃς μέγα εἰπεῖν, ἀλλὰ θεοῖσιν
289
μῦθον ἐπιτρέψαι, ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτεροί εἰσι.
290
τοῦτό τοι ἀντὶ ποδὸς ξεινήϊον, ὅν ποτʼ ἔδωκας
291
ἀντιθέῳ Ὀδυσῆϊ δόμον κάτʼ ἀλητεύοντι.
292
ἦ ῥα βοῶν ἑλίκων ἐπιβουκόλος· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
293
οὖτα Δαμαστορίδην αὐτοσχεδὸν ἔγχεϊ μακρῷ.
294
Τηλέμαχος δʼ Εὐηνορίδην Λειώκριτον οὖτα
295
δουρὶ μέσον κενεῶνα, διαπρὸ δὲ χαλκὸν ἔλασσεν·
296
ἤριπε δὲ πρηνής, χθόνα δʼ ἤλασε παντὶ μετώπῳ.
297
δὴ τότʼ Ἀθηναίη φθισίμβροτον αἰγίδʼ ἀνέσχεν
298
ὑψόθεν ἐξ ὀροφῆς· τῶν δὲ φρένες ἐπτοίηθεν.
299
οἱ δʼ ἐφέβοντο κατὰ μέγαρον βόες ὣς ἀγελαῖαι·
300
τὰς μέν τʼ αἰόλος οἶστρος ἐφορμηθεὶς ἐδόνησεν
301
ὥρῃ ἐν εἰαρινῇ, ὅτε τʼ ἤματα μακρὰ πέλονται.
302
οἱ δʼ ὥς τʼ αἰγυπιοὶ γαμψώνυχες ἀγκυλοχεῖλαι,
303
ἐξ ὀρέων ἐλθόντες ἐπʼ ὀρνίθεσσι θόρωσι·
304
ταὶ μέν τʼ ἐν πεδίῳ νέφεα πτώσσουσαι ἵενται,
305
οἱ δέ τε τὰς ὀλέκουσιν ἐπάλμενοι, οὐδέ τις ἀλκὴ
306
γίγνεται οὐδὲ φυγή· χαίρουσι δέ τʼ ἀνέρες ἄγρῃ·
307
ὣς ἄρα τοὶ μνηστῆρας ἐπεσσύμενοι κατὰ δῶμα
308
τύπτον ἐπιστροφάδην· τῶν δὲ στόνος ὤρνυτʼ ἀεικὴς
309
κράτων τυπτομένων, δάπεδον δʼ ἅπαν αἵματι θῦε.
310
Λειώδης δʼ Ὀδυσῆος ἐπεσσύμενος λάβε γούνων,
311
καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
312
γουνοῦμαί σʼ, Ὀδυσεῦ· σὺ δέ μʼ αἴδεο καί μʼ ἐλέησον·
313
οὐ γάρ πώ τινά φημι γυναικῶν ἐν μεγάροισιν
314
εἰπεῖν οὐδέ τι ῥέξαι ἀτάσθαλον· ἀλλὰ καὶ ἄλλους
315
παύεσκον μνηστῆρας, ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι.
316
ἀλλά μοι οὐ πείθοντο κακῶν ἄπο χεῖρας ἔχεσθαι·
317
τῷ καὶ ἀτασθαλίῃσιν ἀεικέα πότμον ἐπέσπον.
318
αὐτὰρ ἐγὼ μετὰ τοῖσι θυοσκόος οὐδὲν ἐοργὼς
319
κείσομαι, ὡς οὐκ ἔστι χάρις μετόπισθʼ εὐεργέων·
320
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
321
εἰ μὲν δὴ μετὰ τοῖσι θυοσκόος εὔχεαι εἶναι,
322
πολλάκι που μέλλεις ἀρήμεναι ἐν μεγάροισι
323
τηλοῦ ἐμοὶ νόστοιο τέλος γλυκεροῖο γενέσθαι,
324
σοὶ δʼ ἄλοχόν τε φίλην σπέσθαι καὶ τέκνα τεκέσθαι·
325
τῷ οὐκ ἂν θάνατόν γε δυσηλεγέα προφύγοισθα.
326
ὣς ἄρα φωνήσας ξίφος εἵλετο χειρὶ παχείῃ
327
κείμενον, ὅ ῥʼ Ἀγέλαος ἀποπροέηκε χαμᾶζε
328
κτεινόμενος· τῷ τόν γε κατʼ αὐχένα μέσσον ἔλασσε.
329
φθεγγομένου δʼ ἄρα τοῦ γε κάρη κονίῃσιν ἐμίχθη.
330
Τερπιάδης δʼ ἔτʼ ἀοιδὸς ἀλύσκανε κῆρα μέλαιναν,
331
Φήμιος, ὅς ῥʼ ἤειδε μετὰ μνηστῆρσιν ἀνάγκῃ.
332
ἔστη δʼ ἐν χείρεσσίν ἔχων φόρμιγγα λίγειαν
333
ἄγχι παρʼ ὀρσοθύρην· δίχα δὲ φρεσὶ μερμήριζεν,
334
ἢ ἐκδὺς μεγάροιο Διὸς μεγάλου ποτὶ βωμὸν
335
ἑρκείου ἵζοιτο τετυγμένον, ἔνθʼ ἄρα πολλὰ
336
Λαέρτης Ὀδυσεύς τε βοῶν ἐπὶ μηρίʼ ἔκηαν,
337
ἦ γούνων λίσσοιτο προσαΐξας Ὀδυσῆα.
338
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι,
339
γούνων ἅψασθαι Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος.
340
ἦ τοι ὁ φόρμιγγα γλαφυρὴν κατέθηκε χαμᾶζε
341
μεσσηγὺς κρητῆρος ἰδὲ θρόνου ἀργυροήλου,
342
αὐτὸς δʼ αὖτʼ Ὀδυσῆα προσαΐξας λάβε γούνων,
343
καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
344
γουνοῦμαί σʼ, Ὀδυσεῦ· σὺ δέ μʼ αἴδεο καί μʼ ἐλέησον·
345
αὐτῷ τοι μετόπισθʼ ἄχος ἔσσεται, εἴ κεν ἀοιδὸν
346
πέφνῃς, ὅς τε θεοῖσι καὶ ἀνθρώποισιν ἀείδω.
347
αὐτοδίδακτος δʼ εἰμί, θεὸς δέ μοι ἐν φρεσὶν οἴμας
348
παντοίας ἐνέφυσεν· ἔοικα δέ τοι παραείδειν
349
ὥς τε θεῷ· τῷ μή με λιλαίεο δειροτομῆσαι.
350
καί κεν Τηλέμαχος τάδε γʼ εἴποι, σὸς φίλος υἱός,
351
ὡς ἐγὼ οὔ τι ἑκὼν ἐς σὸν δόμον οὐδὲ χατίζων
352
πωλεύμην μνηστῆρσιν ἀεισόμενος μετὰ δαῖτας,
353
ἀλλὰ πολὺ πλέονες καὶ κρείσσονες ἦγον ἀνάγκῃ.
354
ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο,
355
αἶψα δʼ ἑὸν πατέρα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·
356
ἴσχεο μηδέ τι τοῦτον ἀναίτιον οὔταε χαλκῷ·
357
καὶ κήρυκα Μέδοντα σαώσομεν, ὅς τέ μευ αἰεὶ
358
οἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ κηδέσκετο παιδὸς ἐόντος,
359
εἰ δὴ μή μιν ἔπεφνε Φιλοίτιος ἠὲ συβώτης,
360
ἠὲ σοὶ ἀντεβόλησεν ὀρινομένῳ κατὰ δῶμα.
361
ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·
362
πεπτηὼς γὰρ ἔκειτο ὑπὸ θρόνον, ἀμφὶ δὲ δέρμα
363
ἕστο βοὸς νεόδαρτον, ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν.
364
αἶψα δʼ ἀπὸ θρόνου ὦρτο, θοῶς δʼ ἀπέδυνε βοείην.
365
Τηλέμαχον δʼ ἄρʼ ἔπειτα προσαΐξας λάβε γούνων,
366
καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
367
ὦ φίλʼ, ἐγὼ μὲν ὅδʼ εἰμί, σὺ δʼ ἴσχεο εἰπὲ δὲ πατρὶ
368
μή με περισθενέων δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ,
369
ἀνδρῶν μνηστήρων κεχολωμένος, οἵ οἱ ἔκειρον
370
κτήματʼ ἐνὶ μεγάροις, σὲ δὲ νήπιοι οὐδὲν ἔτιον.
371
τὸν δʼ ἐπιμειδήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
372
θάρσει, ἐπεὶ δή σʼ οὗτος ἐρύσσατο καὶ ἐσάωσεν,
373
ὄφρα γνῷς κατὰ θυμόν, ἀτὰρ εἴπῃσθα καὶ ἄλλῳ,
374
ὡς κακοεργίης εὐεργεσίη μέγʼ ἀμείνων.
375
ἀλλʼ ἐξελθόντες μεγάρων ἕζεσθε θύραζε
376
ἐκ φόνου εἰς αὐλήν, σύ τε καὶ πολύφημος ἀοιδός,
377
ὄφρʼ ἂν ἐγὼ κατὰ δῶμα πονήσομαι ὅττεό με χρή.
378
ὣς φάτο, τὼ δʼ ἔξω βήτην μεγάροιο κιόντε,
379
ἑζέσθην δʼ ἄρα τώ γε Διὸς μεγάλου ποτὶ βωμόν,
380
πάντοσε παπταίνοντε, φόνον ποτιδεγμένω αἰεί.
381
πάπτηνεν δʼ Ὀδυσεὺς καθʼ ἑὸν δόμον, εἴ τις ἔτʼ ἀνδρῶν
382
ζωὸς ὑποκλοπέοιτο, ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν.
383
τοὺς δὲ ἴδεν μάλα πάντας ἐν αἵματι καὶ κονίῃσι
384
πεπτεῶτας πολλούς, ὥστʼ ἰχθύας, οὕς θʼ ἁλιῆες
385
κοῖλον ἐς αἰγιαλὸν πολιῆς ἔκτοσθε θαλάσσης
386
δικτύῳ ἐξέρυσαν πολυωπῷ· οἱ δέ τε πάντες
387
κύμαθʼ ἁλὸς ποθέοντες ἐπὶ ψαμάθοισι κέχυνται·
388
τῶν μέν τʼ Ἠέλιος φαέθων ἐξείλετο θυμόν·
389
ὣς τότʼ ἄρα μνηστῆρες ἐπʼ ἀλλήλοισι κέχυντο.
390
δὴ τότε Τηλέμαχον προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
391
Τηλέμαχʼ, εἰ δʼ ἄγε μοι κάλεσον τροφὸν Εὐρύκλειαν,
392
ὄφρα ἔπος εἴπωμι τό μοι καταθύμιόν ἐστιν.
393
ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,
394
κινήσας δὲ θύρην προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·
395
δεῦρο δὴ ὄρσο, γρηῢ παλαιγενές, ἥ τε γυναικῶν
396
δμῳάων σκοπός ἐσσι κατὰ μέγαρʼ ἡμετεράων·
397
ἔρχεο· κικλήσκει σε πατὴρ ἐμός, ὄφρα τι εἴπῃ.
398
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος,
399
ὤϊξεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων,
400
βῆ δʼ ἴμεν· αὐτὰρ Τηλέμαχος πρόσθʼ ἡγεμόνευεν.
401
εὗρεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν,
402
αἵματι καὶ λύθρῳ πεπαλαγμένον ὥστε λέοντα,
403
ὅς ῥά τε βεβρωκὼς βοὸς ἔρχεται ἀγραύλοιο·
404
πᾶν δʼ ἄρα οἱ στῆθός τε παρήϊά τʼ ἀμφοτέρωθεν
405
αἱματόεντα πέλει, δεινὸς δʼ εἰς ὦπα ἰδέσθαι·
406
ὣς Ὀδυσεὺς πεπάλακτο πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.
407
ἡ δʼ ὡς οὖν νέκυάς τε καὶ ἄσπετον εἴσιδεν αἷμα,
408
ἴθυσέν ῥʼ ὀλολύξαι, ἐπεὶ μέγα εἴσιδεν ἔργον·
409
ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένην περ,
410
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
411
ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδʼ ὀλόλυζε·
412
οὐχ ὁσίη κταμένοισιν ἐπʼ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι.
413
τούσδε δὲ μοῖρʼ ἐδάμασσε θεῶν καὶ σχέτλια ἔργα·
414
οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων,
415
οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο·
416
τῷ καὶ ἀτασθαλίῃσιν ἀεικέα πότμον ἐπέσπον.
417
ἀλλʼ ἄγε μοι σὺ γυναῖκας ἐνὶ μεγάροις κατάλεξον,
418
αἵ τέ μʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσιν.
419
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
420
τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθείην καταλέξω.
421
πεντήκοντά τοί εἰσιν ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκες
422
δμῳαί, τὰς μέν τʼ ἔργα διδάξαμεν ἐργάζεσθαι,
423
εἴριά τε ξαίνειν καὶ δουλοσύνην ἀνέχεσθαι·
424
τάων δώδεκα πᾶσαι ἀναιδείης ἐπέβησαν,
425
οὔτʼ ἐμὲ τίουσαι οὔτʼ αὐτὴν Πηνελόπειαν.
426
Τηλέμαχος δὲ νέον μὲν ἀέξετο, οὐδέ ἑ μήτηρ
427
σημαίνειν εἴασκεν ἐπὶ δμῳῇσι γυναιξίν.
428
ἀλλʼ ἄγʼ ἐγὼν ἀναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόεντα
429
εἴπω σῇ ἀλόχῳ, τῇ τις θεὸς ὕπνον ἐπῶρσε.
430
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς
431
μή πω τήνδʼ ἐπέγειρε· σὺ δʼ ἐνθάδε εἰπὲ γυναιξὶν
432
ἐλθέμεν, αἵ περ πρόσθεν ἀεικέα μηχανόωντο.
433
ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκει
434
ἀγγελέουσα γυναιξὶ καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι.
435
αὐτὰρ ὁ Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτην
436
εἰς ἓ καλεσσάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
437
ἄρχετε νῦν νέκυας φορέειν καὶ ἄνωχθε γυναῖκας·
438
αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζας
439
ὕδατι καὶ σπόγγοισι πολυτρήτοισι καθαίρειν.
440
αὐτὰρ ἐπὴν δὴ πάντα δόμον κατακοσμήσησθε,
441
δμῳὰς ἐξαγαγόντες ἐϋσταθέος μεγάροιο,
442
μεσσηγύς τε θόλου καὶ ἀμύμονος ἕρκεος αὐλῆς,
443
θεινέμεναι ξίφεσιν τανυήκεσιν, εἰς ὅ κε πασέων
444
ψυχὰς ἐξαφέλησθε καὶ ἐκλελάθωντʼ Ἀφροδίτης,
445
τὴν ἄρʼ ὑπὸ μνηστῆρσιν ἔχον μίσγοντό τε λάθρη.
446
ὣς ἔφαθʼ, αἱ δὲ γυναῖκες ἀολλέες ἦλθον ἅπασαι,
447
αἴνʼ ὀλοφυρόμεναι, θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέουσαι.
448
πρῶτα μὲν οὖν νέκυας φόρεον κατατεθνηῶτας,
449
κὰδ δʼ ἄρʼ ὑπʼ αἰθούσῃ τίθεσαν εὐερκέος αὐλῆς,
450
ἀλλήλοισιν ἐρείδουσαι· σήμαινε δʼ Ὀδυσσεὺς
451
αὐτὸς ἐπισπέρχων· ταὶ δʼ ἐκφόρεον καὶ ἀνάγκῃ.
452
αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζας
453
ὕδατι καὶ σπόγγοισι πολυτρήτοισι κάθαιρον.
454
αὐτὰρ Τηλέμαχος καὶ βουκόλος ἠδὲ συβώτῃς
455
λίστροισιν δάπεδον πύκα ποιητοῖο δόμοιο
456
ξῦον· ταὶ δʼ ἐφόρεον δμῳαί, τίθεσαν δὲ θύραζε.
457
αὐτὰρ ἐπειδὴ πᾶν μέγαρον διεκοσμήσαντο,
458
δμῳὰς δʼ ἐξαγαγόντες ἐϋσταθέος μεγάροιο,
459
μεσσηγύς τε θόλου καὶ ἀμύμονος ἕρκεος αὐλῆς,
460
εἴλεον ἐν στείνει, ὅθεν οὔ πως ἦεν ἀλύξαι.
461
τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἦρχʼ ἀγορεύειν·
462
μὴ μὲν δὴ καθαρῷ θανάτῳ ἀπὸ θυμὸν ἑλοίμην
463
τάων, αἳ δὴ ἐμῇ κεφαλῇ κατʼ ὀνείδεα χεῦαν
464
μητέρι θʼ ἡμετέρῃ παρά τε μνηστῆρσιν ἴαυον.
465
ὣς ἄρʼ ἔφη, καὶ πεῖσμα νεὸς κυανοπρῴροιο
466
κίονος ἐξάψας μεγάλης περίβαλλε θόλοιο,
467
ὑψόσʼ ἐπεντανύσας, μή τις ποσὶν οὖδας ἵκοιτο.
468
ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἢ κίχλαι τανυσίπτεροι ἠὲ πέλειαι
469
ἕρκει ἐνιπλήξωσι, τό θʼ ἑστήκῃ ἐνὶ θάμνῳ,
470
αὖλιν ἐσιέμεναι, στυγερὸς δʼ ὑπεδέξατο κοῖτος,
471
ὣς αἵ γʼ ἑξείης κεφαλὰς ἔχον, ἀμφὶ δὲ πάσαις
472
δειρῇσι βρόχοι ἦσαν, ὅπως οἴκτιστα θάνοιεν.
473
ἤσπαιρον δὲ πόδεσσι μίνυνθά περ οὔ τι μάλα δήν.
474
ἐκ δὲ Μελάνθιον ἦγον ἀνὰ πρόθυρόν τε καὶ αὐλήν·
475
τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν ῥῖνάς τε καὶ οὔατα νηλέϊ χαλκῷ
476
τάμνον, μήδεά τʼ ἐξέρυσαν, κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι,
477
χεῖράς τʼ ἠδὲ πόδας κόπτον κεκοτηότι θυμῷ.
478
οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀπονιψάμενοι χεῖράς τε πόδας τε
479
εἰς Ὀδυσῆα δόμονδε κίον, τετέλεστο δὲ ἔργον·
480
αὐτὰρ ὅ γε προσέειπε φίλην τροφὸν Εὐρύκλειαν·
481
οἶσε θέειον, γρηΰ, κακῶν ἄκος, οἶσε δέ μοι πῦρ,
482
ὄφρα θεειώσω μέγαρον· σὺ δὲ Πηνελόπειαν
483
ἐλθεῖν ἐνθάδʼ ἄνωχθι σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξί·
484
πάσας δʼ ὄτρυνον δμῳὰς κατὰ δῶμα νέεσθαι.
485
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·
486
ναὶ δὴ ταῦτά γε, τέκνον ἐμόν, κατὰ μοῖραν ἔειπες.
487
ἀλλʼ ἄγε τοι χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἐνείκω,
488
μηδʼ οὕτω ῥάκεσιν πεπυκασμένος εὐρέας ὤμους
489
ἕσταθʼ ἐνὶ μεγάροισι· νεμεσσητὸν δέ κεν εἴη.
490
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·
491
πῦρ νῦν μοι πρώτιστον ἐνὶ μεγάροισι γενέσθω.
492
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια,
493
ἤνεικεν δʼ ἄρα πῦρ καὶ θήϊον· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺς
494
εὖ διεθείωσεν μέγαρον καὶ δῶμα καὶ αὐλήν.
495
γρηῢς δʼ αὖτʼ ἀπέβη διὰ δώματα κάλʼ Ὀδυσῆος
496
ἀγγελέουσα γυναιξὶ καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι·
497
αἱ δʼ ἴσαν ἐκ μεγάροιο δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσαι.
498
αἱ μὲν ἄρʼ ἀμφεχέοντο καὶ ἠσπάζοντʼ Ὀδυσῆα,
499
καὶ κύνεον ἀγαπαξόμεναι κεφαλήν τε καὶ ὤμους
500
χεῖράς τʼ αἰνύμεναι· τὸν δὲ γλυκὺς ἵμερος ᾕρει
501
κλαυθμοῦ καὶ στοναχῆς, γίγνωσκε δʼ ἄρα φρεσὶ πάσας.