Iliad Scroll 5
1
ἔνθʼ αὖ Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ Παλλὰς Ἀθήνη
Translation
But now to Diomedes, son of Tydeus, Pallas Athena
2
δῶκε μένος καὶ θάρσος, ἵνʼ ἔκδηλος μετὰ πᾶσιν
Translation
gave both power and boldness, so that standing out among all
¹
Editorial menos**add explanation
3
Ἀργείοισι γένοιτο ἰδὲ κλέος ἐσθλὸν ἄροιτο·
Translation
Argives he would win true fame [kleos].
4
δαῖέ οἱ ἐκ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος ἀκάματον πῦρ
Translation
From his helmet and shield she ignited an untiring fire,
5
ἀστέρʼ ὀπωρινῷ ἐναλίγκιον, ὅς τε μάλιστα
Translation
like an autumn star that shines most of all,
6
λαμπρὸν παμφαίνῃσι λελουμένος ὠκεανοῖο·
Translation
shines brightly having just bathed in the Okeanos.
7
τοῖόν οἱ πῦρ δαῖεν ἀπὸ κρατός τε καὶ ὤμων,
Translation
That was how she ignited the fire from his head and shoulders,
8
ὦρσε δέ μιν κατὰ μέσσον ὅθι πλεῖστοι κλονέοντο.
Translation
and she stirred him toward the middle, where most of the men were rushing to battle.
9
ἦν δέ τις ἐν Τρώεσσι Δάρης ἀφνειὸς ἀμύμων
Translation
Among the Trojans was a man named Dares, a wealthy man, faultless,
10
ἱρεὺς Ἡφαίστοιο· δύω δέ οἱ υἱέες ἤστην
Translation
a priest [hiereus] of Hephaistos; he had two sons,
11
Φηγεὺς Ἰδαῖός τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης.
Translation
Phegeus and Idaios, both of whom knew well every kind of battle.
12
τώ οἱ ἀποκρινθέντε ἐναντίω ὁρμηθήτην·
Translation
Emerging from the throng the two of them faced Diomedes and rushed at him,
13
τὼ μὲν ἀφʼ ἵπποιιν, ὃ δʼ ἀπὸ χθονὸς ὄρνυτο πεζός.
Translation
the two from their chariot, while he rose up at them from the ground, on foot.
14
οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες
Translation
And just when they were nearby as they came at one another,
15
Φηγεύς ῥα πρότερος προΐει δολιχόσκιον ἔγχος·
Translation
Phegeus was the first to cast his long-shadowing spear,
16
Τυδεΐδεω δʼ ὑπὲρ ὦμον ἀριστερὸν ἤλυθʼ ἀκωκὴ
Translation
but over the right shoulder of the son of Tydeus went the point
17
ἔγχεος, οὐδʼ ἔβαλʼ αὐτόν· ὃ δʼ ὕστερος ὄρνυτο χαλκῷ
Translation
of the spear, and it did not hit him. Next he rose up with his bronze,
18
Τυδεΐδης· τοῦ δʼ οὐχ ἅλιον βέλος ἔκφυγε χειρός,
Translation
the son of Tydeus, and from his hand the weapon did not escape in vain.
19
ἀλλʼ ἔβαλε στῆθος μεταμάζιον, ὦσε δʼ ἀφʼ ἵππων.
Translation
It hit his chest right in the middle and shoved him from the chariot.
20
Ἰδαῖος δʼ ἀπόρουσε λιπὼν περικαλλέα δίφρον,
Translation
Idaios jumped off and left behind the surpassingly beautiful chariot.
21
οὐδʼ ἔτλη περιβῆναι ἀδελφειοῦ κταμένοιο·
Translation
He did not dare to stand over and defend his brother who had been killed,
¹
Editorial v.l. wait over and defend, perimeinai
22
οὐδὲ γὰρ οὐδέ κεν αὐτὸς ὑπέκφυγε κῆρα μέλαιναν,
Translation
no, he didn’t, and still he himself would not have escaped black death
23
ἀλλʼ Ἥφαιστος ἔρυτο, σάωσε δὲ νυκτὶ καλύψας,
Translation
except that Hephaistos was protecting him -- he saved him by covering him in darkness,
24
ὡς δή οἱ μὴ πάγχυ γέρων ἀκαχήμενος εἴη.
Translation
just so that the old man would not be totally grief-stricken.
25
ἵππους δʼ ἐξελάσας μεγαθύμου Τυδέος υἱὸς
Translation
The son of great-hearted Tydeus drove off their horses
26
δῶκεν ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας.
Translation
and gave them to his companions to drive down to the hollow ships.
27
Τρῶες δὲ μεγάθυμοι ἐπεὶ ἴδον υἷε Δάρητος
Translation
And the great-hearted Trojans, once they saw the two sons of Dares,
28
τὸν μὲν ἀλευάμενον, τὸν δὲ κτάμενον παρʼ ὄχεσφι,
Translation
one who escaped, the other killed beside his chariot,
29
πᾶσιν ὀρίνθη θυμός· ἀτὰρ γλαυκῶπις Ἀθήνη
Translation
the heart [thumos] in all of them was stirred. But owl-radiant Athena
30
χειρὸς ἑλοῦσʼ ἐπέεσσι προσηύδα θοῦρον Ἄρηα·
Translation
took rushing Ares by the hand and addressed him with words:
31
Ἆρες Ἄρες βροτολοιγὲ μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα
Translation
Ares! Ares! mortal-destroyer, unholy butcher, wall-stormer!
32
οὐκ ἂν δὴ Τρῶας μὲν ἐάσαιμεν καὶ Ἀχαιοὺς
Translation
Shouldn’t we at least allow the Trojans and the Achaeans
33
μάρνασθʼ, ὁπποτέροισι πατὴρ Ζεὺς κῦδος ὀρέξῃ,
Translation
to fight, no matter which side is handed radiant glory [kudos] by father Zeus?
34
νῶϊ δὲ χαζώμεσθα, Διὸς δʼ ἀλεώμεθα μῆνιν;
Translation
Let’s both back off and escape the anger [menis] of Zeus.“
35
ὣς εἰποῦσα μάχης ἐξήγαγε θοῦρον Ἄρηα·
Translation
With these words she drove from the battle rushing Ares
36
τὸν μὲν ἔπειτα καθεῖσεν ἐπʼ ἠϊόεντι Σκαμάνδρῳ,
Translation
and then sat him down beside the Scamander famous for its banks,
37
Τρῶας δʼ ἔκλιναν Δαναοί· ἕλε δʼ ἄνδρα ἕκαστος
Translation
and the Danaans made the Trojans give way: each one took a man,
38
ἡγεμόνων· πρῶτος δὲ ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων
Translation
each of the leaders that is, and first Agamemnon lord of men
39
ἀρχὸν Ἁλιζώνων Ὀδίον μέγαν ἔκβαλε δίφρου·
Translation
threw the big captain of the Halizones, Hodios, from his chariot,
40
πρώτῳ γὰρ στρεφθέντι μεταφρένῳ ἐν δόρυ πῆξεν
Translation
and as soon as his back was turned he [Agamemnon] planted his spear
41
ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσε,
Translation
between his shoulders and drove it through his chest.
42
δούπησεν δὲ πεσών, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.
Translation
The man made a thud when he fell, and the armor clanged on his body.
¹
Editorial n=I- 4.504. 5.540, 13.187, 17.311
43
Ἰδομενεὺς δʼ ἄρα Φαῖστον ἐνήρατο Μῄονος υἱὸν
Translation
You could see Idomeneus strip Phaistos, the son of the Meionian
44
Βώρου, ὃς ἐκ Τάρνης ἐριβώλακος εἰληλούθει.
Translation
Boros, who had come from fertile Tarne.
45
τὸν μὲν ἄρʼ Ἰδομενεὺς δουρικλυτὸς ἔγχεϊ μακρῷ
Translation
Idomeneus, famous for his spear, stuck him with a long spear,
46
νύξʼ ἵππων ἐπιβησόμενον κατὰ δεξιὸν ὦμον·
Translation
stuck him in the right shoulder as he was trying to mount his chariot.
47
ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, στυγερὸς δʼ ἄρα μιν σκότος εἷλε.
Translation
The man came crashing down from his chariot, and the hated darkness took him.
48
τὸν μὲν ἄρʼ Ἰδομενῆος ἐσύλευον θεράποντες·
Translation
Then you could see Idomeneus’ attendants strip his body.
49
υἱὸν δὲ Στροφίοιο Σκαμάνδριον αἵμονα θήρης
Translation
As for the son of Strophios, Skamandrios lusty for the hunt,
50
Ἀτρεΐδης Μενέλαος ἕλʼ ἔγχεϊ ὀξυόεντι
Translation
the son of Atreus, Menelaos, took with him his sharp spear,
51
ἐσθλὸν θηρητῆρα· δίδαξε γὰρ Ἄρτεμις αὐτὴ
Translation
good hunter though he was; Artemis in person had taught him
52
βάλλειν ἄγρια πάντα, τά τε τρέφει οὔρεσιν ὕλη·
Translation
to shoot every kind of prey that the forest tends in the mountains;
53
ἀλλʼ οὔ οἱ τότε γε χραῖσμʼ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,
Translation
but Artemis who pours down arrows was no help to him then, [v.l. portents of death were no help to him]
54
οὐδὲ ἑκηβολίαι ᾗσιν τὸ πρίν γε κέκαστο·
Translation
nor those shots from afar in which he had excelled before.
55
ἀλλά μιν Ἀτρεΐδης δουρικλειτὸς Μενέλαος
Translation
Instead the son of Atreus, Menelaos, famed as a spearman, wounded him:
56
πρόσθεν ἕθεν φεύγοντα μετάφρενον οὔτασε δουρὶ
Translation
as he fled in front of him he wounded him in the back with his spear
57
ὤμων μεσσηγύς, διὰ δὲ στήθεσφιν ἔλασσεν,
Translation
between the shoulders, and he drove it through his chest,
58
ἤριπε δὲ πρηνής, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.
Translation
and he came crashing down, head first, and the armor clanged on his body,
58a
sparkling, shining armor, and his horses were spooked,
58b
swift-footed though they were; then and there his spirit and power were set free.
59
Μηριόνης δὲ Φέρεκλον ἐνήρατο, τέκτονος υἱὸν
Translation
Meriones stripped Phereklos, son of the carpenter
60
Ἁρμονίδεω, ὃς χερσὶν ἐπίστατο δαίδαλα πάντα
Translation
Harmonides, who with his hands knew all cunningly crafted things,
61
τεύχειν· ἔξοχα γάρ μιν ἐφίλατο Παλλὰς Ἀθήνη·
Translation
how to make them: Pallas Athena loved him more than anyone.
62
ὃς καὶ Ἀλεξάνδρῳ τεκτήνατο νῆας ἐΐσας
Translation
For Alexander he built balanced ships,
63
ἀρχεκάκους, αἳ πᾶσι κακὸν Τρώεσσι γένοντο
Translation
those sources of evil that were an evil thing for all Trojans
64
οἷ τʼ αὐτῷ, ἐπεὶ οὔ τι θεῶν ἐκ θέσφατα ᾔδη.
Translation
and for himself also, since he did not know at all well the limits set by the gods.
65
τὸν μὲν Μηριόνης ὅτε δὴ κατέμαρπτε διώκων
Translation
Meriones once he finally caught up with him as he chased him
66
βεβλήκει γλουτὸν κατὰ δεξιόν· ἣ δὲ διαπρὸ
Translation
had hit him in the right buttock, and it went straight through,
67
ἀντικρὺ κατὰ κύστιν ὑπʼ ὀστέον ἤλυθʼ ἀκωκή·
Translation
his spearpoint did, right through down into the bladder under a bone.
68
γνὺξ δʼ ἔριπʼ οἰμώξας, θάνατος δέ μιν ἀμφεκάλυψε.
Translation
He fell to his knees with a shriek, then death covered him over.
69
Πήδαιον δʼ ἄρʼ ἔπεφνε Μέγης Ἀντήνορος υἱὸν
Translation
You could see Meges slaughter Pedaios, Antenor’s son,
70
ὅς ῥα νόθος μὲν ἔην, πύκα δʼ ἔτρεφε δῖα Θεανὼ
Translation
who was in fact illegitimate, but radiant Theano tended him closely,
71
ἶσα φίλοισι τέκεσσι χαριζομένη πόσεϊ ᾧ.
Translation
like her own beloved children, showing favor [kharis] to her husband.
72
τὸν μὲν Φυλεΐδης δουρὶ κλυτὸς ἐγγύθεν ἐλθὼν
Translation
The son of Phyles, famous for his spear, had gone near him
73
βεβλήκει κεφαλῆς κατὰ ἰνίον ὀξέϊ δουρί·
Translation
and hit him in the back of his skull with a sharp spear.
74
ἀντικρὺ δʼ ἀνʼ ὀδόντας ὑπὸ γλῶσσαν τάμε χαλκός·
Translation
The bronze cut right through under his tongue and up to his teeth.
75
ἤριπε δʼ ἐν κονίῃ, ψυχρὸν δʼ ἕλε χαλκὸν ὀδοῦσιν.
Translation
He came crashing down in the dust and took cold bronze with his teeth.
76
Εὐρύπυλος δʼ Εὐαιμονίδης Ὑψήνορα δῖον
Translation
And Eurypulos son of Euaimon [drove at] radiant Hypsenor,
77
υἱὸν ὑπερθύμου Δολοπίονος, ὅς ῥα Σκαμάνδρου
Translation
son of high-hearted [thumos] Dolopion -- of the river Scamander
78
ἀρητὴρ ἐτέτυκτο, θεὸς δʼ ὣς τίετο δήμῳ,
Translation
Dolopion had been made priest, and he was honored like a god in the district [dēmos]--
79
τὸν μὲν ἄρʼ Εὐρύπυλος, Εὐαίμονος ἀγλαὸς υἱός,
Translation
Eurypulos, shining son of Euaimon, toward Hypsenor
80
πρόσθεν ἕθεν φεύγοντα μεταδρομάδην ἔλασʼ ὦμον
Translation
as he was fleeing in front of him, both of them on the run, drove toward his shoulder
81
φασγάνῳ ἀΐξας, ἀπὸ δʼ ἔξεσε χεῖρα βαρεῖαν·
Translation
flashing out with his sword, and lopped off his heavy hand.
82
αἱματόεσσα δὲ χεὶρ πεδίῳ πέσε· τὸν δὲ κατʼ ὄσσε
Translation
The bloody hand fell to the ground, and down over his eyes
83
ἔλλαβε πορφύρεος θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή.
Translation
surging death and powerful destiny took him.
84
ὣς οἳ μὲν πονέοντο κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην·
Translation
That was how the rest were laboring in powerful battle,
85
Τυδεΐδην δʼ οὐκ ἂν γνοίης ποτέροισι μετείη
Translation
but the son of Tydeus, you wouldn’t know which side he was on,
86
ἠὲ μετὰ Τρώεσσιν ὁμιλέοι ἦ μετʼ Ἀχαιοῖς.
Translation
whether he was fighting with the Trojans or with the Achaeans:
87
θῦνε γὰρ ἂμ πεδίον ποταμῷ πλήθοντι ἐοικὼς
Translation
he was surging over the plain like a river in flood,
88
χειμάρρῳ, ὅς τʼ ὦκα ῥέων ἐκέδασσε γεφύρας·
Translation
a torrent that shatters bridges it flows so swiftly;
89
τὸν δʼ οὔτʼ ἄρ τε γέφυραι ἐεργμέναι ἰσχανόωσιν,
Translation
bridges aren’t strong enough to contain it,
90
οὔτʼ ἄρα ἕρκεα ἴσχει ἀλωάων ἐριθηλέων
Translation
nor do the walls of ever-blossoming gardens hold it off
91
ἐλθόντʼ ἐξαπίνης ὅτʼ ἐπιβρίσῃ Διὸς ὄμβρος·
Translation
when it suddenly comes on and the rain from Zeus falls hard,
92
πολλὰ δʼ ὑπʼ αὐτοῦ ἔργα κατήριπε κάλʼ αἰζηῶν·
Translation
and many fine works of men come crashing down because of it;
93
ὣς ὑπὸ Τυδεΐδῃ πυκιναὶ κλονέοντο φάλαγγες
Translation
that is how the tight phalanxes were thrown into confusion under the son of Tydeus’ onslaught,
94
Τρώων, οὐδʼ ἄρα μιν μίμνον πολέες περ ἐόντες.
Translation
the phalanxes of the Trojans; and you could see that they were not awaiting his approach, many as they were.
95
τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱὸς
Translation
As soon as the shining son of Lykaon took note of him
¹
Editorial cf. I-3.21, 3.30
96
θύνοντʼ ἂμ πεδίον πρὸ ἕθεν κλονέοντα φάλαγγας,
Translation
surging over the plain, throwing the phalanxes into confusion in front of him,
97
αἶψʼ ἐπὶ Τυδεΐδῃ ἐτιταίνετο καμπύλα τόξα,
Translation
instantly he aimed his bent bow at the son of Tydeus,
98
καὶ βάλʼ ἐπαΐσσοντα τυχὼν κατὰ δεξιὸν ὦμον
Translation
and he got him as he was rushing at him, hitting him in his right shoulder,
99
θώρηκος γύαλον· διὰ δʼ ἔπτατο πικρὸς ὀϊστός,
Translation
through a hollow in his chest armor, and the bitter arrow flew right through it.
100
ἀντικρὺ δὲ διέσχε, παλάσσετο δʼ αἵματι θώρηξ.
Translation
It went straight through, and the chest armor was splattered with blood.
101
τῷ δʼ ἐπὶ μακρὸν ἄϋσε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός·
Translation
At that the splendid son of Lykaon shouted far-sounding words:
102
ὄρνυσθε Τρῶες μεγάθυμοι κέντορες ἵππων·
Translation
Bestir yourselves, great-hearted [thumos] Trojans, who spur your horses,
103
βέβληται γὰρ ἄριστος Ἀχαιῶν, οὐδέ ἕ φημι
Translation
now the best of the Achaeans has been hit, and I say that not
104
δήθʼ ἀνσχήσεσθαι κρατερὸν βέλος, εἰ ἐτεόν με
Translation
for long will he withstand the mighty weapon, if in fact I
105
ὦρσεν ἄναξ Διὸς υἱὸς ἀπορνύμενον Λυκίηθεν.
Translation
have been stirred by the lord, son of Zeus, stirred from Lycia.“
106
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος· τὸν δʼ οὐ βέλος ὠκὺ δάμασσεν,
Translation
So he spoke, making his claim, but the swift weapon did not subdue Diomedes,
107
ἀλλʼ ἀναχωρήσας πρόσθʼ ἵπποιιν καὶ ὄχεσφιν
Translation
and he withdrew, and in front of his horses and his chariot
108
ἔστη, καὶ Σθένελον προσέφη Καπανήϊον υἱόν·
Translation
he stood and addressed Sthenelos the son of Kapaneus:
109
ὄρσο πέπον Καπανηϊάδη, καταβήσεο δίφρου,
Translation
Bestir yourself, sweet son of Kapaneus, descend from your chariot,
110
ὄφρά μοι ἐξ ὤμοιο ἐρύσσῃς πικρὸν ὀϊστόν.
Translation
so that you may draw the bitter arrow out of my shoulder.“
111
ὣς ἄρʼ ἔφη, Σθένελος δὲ καθʼ ἵππων ἆλτο χαμᾶζε,
Translation
That’s what he said, and Sthenelos jumped from his chariot to the ground,
112
πὰρ δὲ στὰς βέλος ὠκὺ διαμπερὲς ἐξέρυσʼ ὤμου·
Translation
and he stood beside him and drew the swift weapon straight out of his shoulder,
113
αἷμα δʼ ἀνηκόντιζε διὰ στρεπτοῖο χιτῶνος.
Translation
and blood spurted up through his spun khiton.
114
δὴ τότʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
Translation
Right at that moment Diomedes, well-known for his battle-cry, began praying:
115
κλῦθί μευ αἰγιόχοιο Διὸς τέκος Ἀτρυτώνη,
Translation
Hear me, daughter of aegis-shaking Zeus, Atrutone,
116
εἴ ποτέ μοι καὶ πατρὶ φίλα φρονέουσα παρέστης
Translation
if ever you stood beside me and my father with dear [philos] feelings to us
117
δηΐῳ ἐν πολέμῳ, νῦν αὖτʼ ἐμὲ φῖλαι Ἀθήνη·
Translation
in destructive war, now once again be dear [philos], Athena, to me;
118
δὸς δέ τέ μʼ ἄνδρα ἑλεῖν καὶ ἐς ὁρμὴν ἔγχεος ἐλθεῖν
Translation
grant me to take out the man and for him to come within range of my spear,
119
ὅς μʼ ἔβαλε φθάμενος καὶ ἐπεύχεται, οὐδέ μέ φησι
Translation
the one who hit me first and is making this claim: he says that not
120
δηρὸν ἔτʼ ὄψεσθαι λαμπρὸν φάος ἠελίοιο.
Translation
for long will I still gaze upon the light of the sun.“
121
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος· τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη,
Translation
So he spoke, praying, and Pallas Athena heard him,
122
γυῖα δʼ ἔθηκεν ἐλαφρά, πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν·
Translation
and she made his limbs agile, his feet and his hands above,
123
ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
Translation
and standing close by she addressed winged words to him:
124
θαρσῶν νῦν Διόμηδες ἐπὶ Τρώεσσι μάχεσθαι·
Translation
Take courage now, Diomedes, and fight against the Trojans,
125
ἐν γάρ τοι στήθεσσι μένος πατρώϊον ἧκα
Translation
for in your breast I have let loose the mindful power [menos] of the ancestors,
126
ἄτρομον, οἷον ἔχεσκε σακέσπαλος ἱππότα Τυδεύς·
Translation
unflinching, just the kind that the shield-shaking horsedriver, Tudeus, used to have;
127
ἀχλὺν δʼ αὖ τοι ἀπʼ ὀφθαλμῶν ἕλον ἣ πρὶν ἐπῆεν,
Translation
and once again I have taken away from your eyes the mist that was on them before,
128
ὄφρʼ εὖ γιγνώσκῃς ἠμὲν θεὸν ἠδὲ καὶ ἄνδρα.
Translation
so that you may recognize well both god and man .
¹
Variant v.l. human
129
τὼ νῦν αἴ κε θεὸς πειρώμενος ἐνθάδʼ ἵκηται
Translation
So now, if a god comes here and tests you,
130
μή τι σύ γʼ ἀθανάτοισι θεοῖς ἀντικρὺ μάχεσθαι
Translation
don’t do battle at all against the immortal gods,
131
τοῖς ἄλλοις· ἀτὰρ εἴ κε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
Translation
the other ones -- but if the daughter of Zeus, Aphrodite,
132
ἔλθῃσʼ ἐς πόλεμον, τήν γʼ οὐτάμεν ὀξέϊ χαλκῷ.
Translation
comes into the war, her you can wound with sharp bronze.“
133
ἣ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη,
Translation
So she spoke, and you could see Pallas Athena take off,
134
Τυδεΐδης δʼ ἐξαῦτις ἰὼν προμάχοισιν ἐμίχθη
Translation
but the son of Tudeus once again went and joined battle with the champions,
135
καὶ πρίν περ θυμῷ μεμαὼς Τρώεσσι μάχεσθαι·
Translation
eager/stirred up/aroused/excited as he was in his heart even beforehand to fight with Trojans.
136
δὴ τότε μιν τρὶς τόσσον ἕλεν μένος ὥς τε λέοντα
Translation
At that moment three times as much mindful power [menos] took hold of him, like a lion
137
ὅν ῥά τε ποιμὴν ἀγρῷ ἐπʼ εἰροπόκοις ὀΐεσσι
Translation
whom a shepherd over wool-fleeced sheep in the countryside
138
χραύσῃ μέν τʼ αὐλῆς ὑπεράλμενον οὐδὲ δαμάσσῃ·
Translation
just grazes as he leaps over the pen, nor does he subdue him;
139
τοῦ μέν τε σθένος ὦρσεν, ἔπειτα δέ τʼ οὐ προσαμύνει,
Translation
it stirs his strength, while he [the shepherd] does not come to their aid,
¹
Editorial the lion's
140
ἀλλὰ κατὰ σταθμοὺς δύεται, τὰ δʼ ἐρῆμα φοβεῖται·
Translation
but he slinks into the sheepfolds, and the solitary sheep are routed,
141
αἳ μέν τʼ ἀγχιστῖναι ἐπʼ ἀλλήλῃσι κέχυνται,
Translation
while the ewes form a mass, one close up against the other;
142
αὐτὰρ ὃ ἐμμεμαὼς βαθέης ἐξάλλεται αὐλῆς·
Translation
but then the lion, stirred up/excited/eager/aroused, leaps out of the tall pen:
143
ὣς μεμαὼς Τρώεσσι μίγη κρατερὸς Διομήδης.
Translation
stirred up/excited/eager/aroused in this way, mighty Diomedes joined battle with the Trojans. 5.800-808 translated by Mary for her “Error 404: Theban Epic Not Found” article Tydeus surely fathered a son who is little like him. 800 Tydeus, you know, was small is stature, but a fighter. And at that time when I did not allow him to make war or to cause trouble, when he went apart from the Achaeans as a messenger to Thebes among many Kadmeians, I bid him to dine at his ease in the halls. 805 But then he, having a spirit as powerful as ever, called forward the young men of the Kadmeians, and he defeated them all easily. That�s how great a helper I was to him.
144
ἔνθʼ ἕλεν Ἀστύνοον καὶ Ὑπείρονα ποιμένα λαῶν,
145
τὸν μὲν ὑπὲρ μαζοῖο βαλὼν χαλκήρεϊ δουρί,
146
τὸν δʼ ἕτερον ξίφεϊ μεγάλῳ κληῗδα παρʼ ὦμον
147
πλῆξʼ, ἀπὸ δʼ αὐχένος ὦμον ἐέργαθεν ἠδʼ ἀπὸ νώτου.
148
τοὺς μὲν ἔασʼ, ὃ δʼ Ἄβαντα μετῴχετο καὶ Πολύειδον
149
υἱέας Εὐρυδάμαντος ὀνειροπόλοιο γέροντος·
150
τοῖς οὐκ ἐρχομένοις ὃ γέρων ἐκρίνατʼ ὀνείρους,
151
ἀλλά σφεας κρατερὸς Διομήδης ἐξενάριξε·
152
βῆ δὲ μετὰ Ξάνθόν τε Θόωνά τε Φαίνοπος υἷε
153
ἄμφω τηλυγέτω· ὃ δὲ τείρετο γήραϊ λυγρῷ,
154
υἱὸν δʼ οὐ τέκετʼ ἄλλον ἐπὶ κτεάτεσσι λιπέσθαι.
155
ἔνθʼ ὅ γε τοὺς ἐνάριζε, φίλον δʼ ἐξαίνυτο θυμὸν
156
ἀμφοτέρω, πατέρι δὲ γόον καὶ κήδεα λυγρὰ
157
λεῖπʼ, ἐπεὶ οὐ ζώοντε μάχης ἐκνοστήσαντε
158
δέξατο· χηρωσταὶ δὲ διὰ κτῆσιν δατέοντο.
159
ἔνθʼ υἷας Πριάμοιο δύω λάβε Δαρδανίδαο
160
εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντας Ἐχέμμονά τε Χρομίον τε.
161
ὡς δὲ λέων ἐν βουσὶ θορὼν ἐξ αὐχένα ἄξῃ
162
πόρτιος ἠὲ βοὸς ξύλοχον κάτα βοσκομενάων,
163
ὣς τοὺς ἀμφοτέρους ἐξ ἵππων Τυδέος υἱὸς
164
βῆσε κακῶς ἀέκοντας, ἔπειτα δὲ τεύχεʼ ἐσύλα·
165
ἵππους δʼ οἷς ἑτάροισι δίδου μετὰ νῆας ἐλαύνειν.
166
τὸν δʼ ἴδεν Αἰνείας ἀλαπάζοντα στίχας ἀνδρῶν,
167
βῆ δʼ ἴμεν ἄν τε μάχην καὶ ἀνὰ κλόνον ἐγχειάων
168
Πάνδαρον ἀντίθεον διζήμενος εἴ που ἐφεύροι·
169
εὗρε Λυκάονος υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε,
170
στῆ δὲ πρόσθʼ αὐτοῖο ἔπος τέ μιν ἀντίον ηὔδα·
171
Πάνδαρε ποῦ τοι τόξον ἰδὲ πτερόεντες ὀϊστοὶ
172
καὶ κλέος; ᾧ οὔ τίς τοι ἐρίζεται ἐνθάδε γʼ ἀνήρ,
173
οὐδέ τις ἐν Λυκίῃ σέο γʼ εὔχεται εἶναι ἀμείνων.
174
ἀλλʼ ἄγε τῷδʼ ἔφες ἀνδρὶ βέλος Διὶ χεῖρας ἀνασχὼν
175
ὅς τις ὅδε κρατέει καὶ δὴ κακὰ πολλὰ ἔοργε
176
Τρῶας, ἐπεὶ πολλῶν τε καὶ ἐσθλῶν γούνατʼ ἔλυσεν·
177
εἰ μή τις θεός ἐστι κοτεσσάμενος Τρώεσσιν
178
ἱρῶν μηνίσας· χαλεπὴ δὲ θεοῦ ἔπι μῆνις.
179
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός·
180
Αἰνεία Τρώων βουληφόρε χαλκοχιτώνων
181
Τυδεΐδῃ μιν ἔγωγε δαΐφρονι πάντα ἐΐσκω,
182
ἀσπίδι γιγνώσκων αὐλώπιδί τε τρυφαλείῃ,
183
ἵππους τʼ εἰσορόων· σάφα δʼ οὐκ οἶδʼ εἰ θεός ἐστιν.
184
εἰ δʼ ὅ γʼ ἀνὴρ ὅν φημι δαΐφρων Τυδέος υἱὸς
185
οὐχ ὅ γʼ ἄνευθε θεοῦ τάδε μαίνεται, ἀλλά τις ἄγχι
186
ἕστηκʼ ἀθανάτων νεφέλῃ εἰλυμένος ὤμους,
187
ὃς τούτου βέλος ὠκὺ κιχήμενον ἔτραπεν ἄλλῃ.
188
ἤδη γάρ οἱ ἐφῆκα βέλος, καί μιν βάλον ὦμον
189
δεξιὸν ἀντικρὺ διὰ θώρηκος γυάλοιο·
190
καί μιν ἔγωγʼ ἐφάμην Ἀϊδωνῆϊ προϊάψειν,
191
ἔμπης δʼ οὐκ ἐδάμασσα· θεός νύ τίς ἐστι κοτήεις.
192
ἵπποι δʼ οὐ παρέασι καὶ ἅρματα τῶν κʼ ἐπιβαίην·
193
ἀλλά που ἐν μεγάροισι Λυκάονος ἕνδεκα δίφροι
194
καλοὶ πρωτοπαγεῖς νεοτευχέες· ἀμφὶ δὲ πέπλοι
195
πέπτανται· παρὰ δέ σφιν ἑκάστῳ δίζυγες ἵπποι
196
ἑστᾶσι κρῖ λευκὸν ἐρεπτόμενοι καὶ ὀλύρας.
197
ἦ μέν μοι μάλα πολλὰ γέρων αἰχμητὰ Λυκάων
198
ἐρχομένῳ ἐπέτελλε δόμοις ἔνι ποιητοῖσιν·
199
ἵπποισίν μʼ ἐκέλευε καὶ ἅρμασιν ἐμβεβαῶτα
200
ἀρχεύειν Τρώεσσι κατὰ κρατερὰς ὑσμίνας·
201
ἀλλʼ ἐγὼ οὐ πιθόμην· ἦ τʼ ἂν πολὺ κέρδιον ἦεν·
202
ἵππων φειδόμενος, μή μοι δευοίατο φορβῆς
203
ἀνδρῶν εἰλομένων εἰωθότες ἔδμεναι ἄδην.
204
ὣς λίπον, αὐτὰρ πεζὸς ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα
205
τόξοισιν πίσυνος· τὰ δέ μʼ οὐκ ἄρʼ ἔμελλον ὀνήσειν.
206
ἤδη γὰρ δοιοῖσιν ἀριστήεσσιν ἐφῆκα
207
Τυδεΐδῃ τε καὶ Ἀτρεΐδῃ, ἐκ δʼ ἀμφοτέροιιν
208
ἀτρεκὲς αἷμʼ ἔσσευα βαλών, ἤγειρα δὲ μᾶλλον.
209
τώ ῥα κακῇ αἴσῃ ἀπὸ πασσάλου ἀγκύλα τόξα
210
ἤματι τῷ ἑλόμην ὅτε Ἴλιον εἰς ἐρατεινὴν
211
ἡγεόμην Τρώεσσι φέρων χάριν Ἕκτορι δίῳ.
212
εἰ δέ κε νοστήσω καὶ ἐσόψομαι ὀφθαλμοῖσι
213
πατρίδʼ ἐμὴν ἄλοχόν τε καὶ ὑψερεφὲς μέγα δῶμα,
214
αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἀπʼ ἐμεῖο κάρη τάμοι ἀλλότριος φὼς
215
εἰ μὴ ἐγὼ τάδε τόξα φαεινῷ ἐν πυρὶ θείην
216
χερσὶ διακλάσσας· ἀνεμώλια γάρ μοι ὀπηδεῖ.
217
τὸν δʼ αὖτʼ Αἰνείας Τρώων ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·
218
μὴ δʼ οὕτως ἀγόρευε· πάρος δʼ οὐκ ἔσσεται ἄλλως,
219
πρίν γʼ ἐπὶ νὼ τῷδʼ ἀνδρὶ σὺν ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν
220
ἀντιβίην ἐλθόντε σὺν ἔντεσι πειρηθῆναι.
221
ἀλλʼ ἄγʼ ἐμῶν ὀχέων ἐπιβήσεο, ὄφρα ἴδηαι
222
οἷοι Τρώϊοι ἵπποι ἐπιστάμενοι πεδίοιο
223
κραιπνὰ μάλʼ ἔνθα καὶ ἔνθα διωκέμεν ἠδὲ φέβεσθαι·
224
τὼ καὶ νῶϊ πόλιν δὲ σαώσετον, εἴ περ ἂν αὖτε
225
Ζεὺς ἐπὶ Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ κῦδος ὀρέξῃ.
226
ἀλλʼ ἄγε νῦν μάστιγα καὶ ἡνία σιγαλόεντα
227
δέξαι, ἐγὼ δʼ ἵππων ἀποβήσομαι ὄφρα μάχωμαι·
228
ἠὲ σὺ τόνδε δέδεξο, μελήσουσιν δʼ ἐμοὶ ἵπποι.
229
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός·
230
Αἰνεία σὺ μὲν αὐτὸς ἔχʼ ἡνία καὶ τεὼ ἵππω·
231
μᾶλλον ὑφʼ ἡνιόχῳ εἰωθότι καμπύλον ἅρμα
232
οἴσετον, εἴ περ ἂν αὖτε φεβώμεθα Τυδέος υἱόν·
233
μὴ τὼ μὲν δείσαντε ματήσετον, οὐδʼ ἐθέλητον
234
ἐκφερέμεν πολέμοιο τεὸν φθόγγον ποθέοντε,
235
νῶϊ δʼ ἐπαΐξας μεγαθύμου Τυδέος υἱὸς
236
αὐτώ τε κτείνῃ καὶ ἐλάσσῃ μώνυχας ἵππους.
237
ἀλλὰ σύ γʼ αὐτὸς ἔλαυνε τέʼ ἅρματα καὶ τεὼ ἵππω,
238
τὸν δὲ δʼ ἐγὼν ἐπιόντα δεδέξομαι ὀξέϊ δουρί.
239
ὣς ἄρα φωνήσαντες ἐς ἅρματα ποικίλα βάντες
240
ἐμμεμαῶτʼ ἐπὶ Τυδεΐδῃ ἔχον ὠκέας ἵππους.
241
τοὺς δὲ ἴδε Σθένελος Καπανήϊος ἀγλαὸς υἱός,
242
αἶψα δὲ Τυδεΐδην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
243
Τυδεΐδη Διόμηδες ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ,
244
ἄνδρʼ ὁρόω κρατερὼ ἐπὶ σοὶ μεμαῶτε μάχεσθαι
245
ἶνʼ ἀπέλεθρον ἔχοντας· ὃ μὲν τόξων ἐῢ εἰδὼς
246
Πάνδαρος, υἱὸς δʼ αὖτε Λυκάονος εὔχεται εἶναι·
247
Αἰνείας δʼ υἱὸς μὲν ἀμύμονος Ἀγχίσαο
248
εὔχεται ἐκγεγάμεν, μήτηρ δέ οἵ ἐστʼ Ἀφροδίτη.
249
ἀλλʼ ἄγε δὴ χαζώμεθʼ ἐφʼ ἵππων, μηδέ μοι οὕτω
250
θῦνε διὰ προμάχων, μή πως φίλον ἦτορ ὀλέσσῃς.
251
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
252
μή τι φόβον δʼ ἀγόρευʼ, ἐπεὶ οὐδὲ σὲ πεισέμεν οἴω.
253
οὐ γάρ μοι γενναῖον ἀλυσκάζοντι μάχεσθαι
254
οὐδὲ καταπτώσσειν· ἔτι μοι μένος ἔμπεδόν ἐστιν·
255
ὀκνείω δʼ ἵππων ἐπιβαινέμεν, ἀλλὰ καὶ αὔτως
256
ἀντίον εἶμʼ αὐτῶν· τρεῖν μʼ οὐκ ἐᾷ Παλλὰς Ἀθήνη.
257
τούτω δʼ οὐ πάλιν αὖτις ἀποίσετον ὠκέες ἵπποι
258
ἄμφω ἀφʼ ἡμείων, εἴ γʼ οὖν ἕτερός γε φύγῃσιν.
259
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
260
αἴ κέν μοι πολύβουλος Ἀθήνη κῦδος ὀρέξῃ
261
ἀμφοτέρω κτεῖναι, σὺ δὲ τούσδε μὲν ὠκέας ἵππους
262
αὐτοῦ ἐρυκακέειν ἐξ ἄντυγος ἡνία τείνας,
263
Αἰνείαο δʼ ἐπαΐξαι μεμνημένος ἵππων,
264
ἐκ δʼ ἐλάσαι Τρώων μετʼ ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς.
265
τῆς γάρ τοι γενεῆς ἧς Τρωΐ περ εὐρύοπα Ζεὺς
266
δῶχʼ υἷος ποινὴν Γανυμήδεος, οὕνεκʼ ἄριστοι
267
ἵππων ὅσσοι ἔασιν ὑπʼ ἠῶ τʼ ἠέλιόν τε,
268
τῆς γενεῆς ἔκλεψεν ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγχίσης
269
λάθρῃ Λαομέδοντος ὑποσχὼν θήλεας ἵππους·
270
τῶν οἱ ἓξ ἐγένοντο ἐνὶ μεγάροισι γενέθλη.
271
τοὺς μὲν τέσσαρας αὐτὸς ἔχων ἀτίταλλʼ ἐπὶ φάτνῃ,
272
τὼ δὲ δύʼ Αἰνείᾳ δῶκεν μήστωρε φόβοιο.
273
εἰ τούτω κε λάβοιμεν, ἀροίμεθά κε κλέος ἐσθλόν.
274
ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
275
τὼ δὲ τάχʼ ἐγγύθεν ἦλθον ἐλαύνοντʼ ὠκέας ἵππους.
276
τὸν πρότερος προσέειπε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός·
277
καρτερόθυμε δαΐφρον ἀγαυοῦ Τυδέος υἱὲ
278
ἦ μάλα σʼ οὐ βέλος ὠκὺ δαμάσσατο πικρὸς ὀϊστός·
279
νῦν αὖτʼ ἐγχείῃ πειρήσομαι αἴ κε τύχωμι.
280
ἦ ῥα καὶ ἀμπεπαλὼν προΐει δολιχόσκιον ἔγχος
281
καὶ βάλε Τυδεΐδαο κατʼ ἀσπίδα· τῆς δὲ διὰ πρὸ
282
αἰχμὴ χαλκείη πταμένη θώρηκι πελάσθη·
283
τῷ δʼ ἐπὶ μακρὸν ἄϋσε Λυκάονος ἀγλαὸς υἱός·
284
βέβληαι κενεῶνα διαμπερές, οὐδέ σʼ ὀΐω
285
δηρὸν ἔτʼ ἀνσχήσεσθαι· ἐμοὶ δὲ μέγʼ εὖχος ἔδωκας.
286
τὸν δʼ οὐ ταρβήσας προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
287
ἤμβροτες οὐδʼ ἔτυχες· ἀτὰρ οὐ μὲν σφῶΐ γʼ ὀΐω
288
πρίν γʼ ἀποπαύσεσθαι πρίν γʼ ἢ ἕτερόν γε πεσόντα
289
αἵματος ἆσαι Ἄρηα, ταλαύρινον πολεμιστήν.
290
ὣς φάμενος προέηκε· βέλος δʼ ἴθυνεν Ἀθήνη
291
ῥῖνα παρʼ ὀφθαλμόν, λευκοὺς δʼ ἐπέρησεν ὀδόντας.
292
τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν γλῶσσαν πρυμνὴν τάμε χαλκὸς ἀτειρής,
293
αἰχμὴ δʼ ἐξελύθη παρὰ νείατον ἀνθερεῶνα·
294
ἤριπε δʼ ἐξ ὀχέων, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ
295
αἰόλα παμφανόωντα, παρέτρεσσαν δέ οἱ ἵπποι
296
ὠκύποδες· τοῦ δʼ αὖθι λύθη ψυχή τε μένος τε.
297
Αἰνείας δʼ ἀπόρουσε σὺν ἀσπίδι δουρί τε μακρῷ
298
δείσας μή πώς οἱ ἐρυσαίατο νεκρὸν Ἀχαιοί.
299
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ αὐτῷ βαῖνε λέων ὣς ἀλκὶ πεποιθώς,
300
πρόσθε δέ οἱ δόρυ τʼ ἔσχε καὶ ἀσπίδα πάντοσʼ ἐΐσην,
301
τὸν κτάμεναι μεμαὼς ὅς τις τοῦ γʼ ἀντίος ἔλθοι
302
σμερδαλέα ἰάχων· ὃ δὲ χερμάδιον λάβε χειρὶ
303
Τυδεΐδης μέγα ἔργον ὃ οὐ δύο γʼ ἄνδρε φέροιεν,
304
οἷοι νῦν βροτοί εἰσʼ· ὃ δέ μιν ῥέα πάλλε καὶ οἶος.
305
τῷ βάλεν Αἰνείαο κατʼ ἰσχίον ἔνθά τε μηρὸς
306
ἰσχίῳ ἐνστρέφεται, κοτύλην δέ τέ μιν καλέουσι·
307
θλάσσε δέ οἱ κοτύλην, πρὸς δʼ ἄμφω ῥῆξε τένοντε·
308
ὦσε δʼ ἀπὸ ῥινὸν τρηχὺς λίθος· αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως
309
ἔστη γνὺξ ἐριπὼν καὶ ἐρείσατο χειρὶ παχείῃ
310
γαίης· ἀμφὶ δὲ ὄσσε κελαινὴ νὺξ ἐκάλυψε.
311
καί νύ κεν ἔνθʼ ἀπόλοιτο ἄναξ ἀνδρῶν Αἰνείας,
312
εἰ μὴ ἄρʼ ὀξὺ νόησε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
313
μήτηρ, ἥ μιν ὑπʼ Ἀγχίσῃ τέκε βουκολέοντι·
314
ἀμφὶ δʼ ἑὸν φίλον υἱὸν ἐχεύατο πήχεε λευκώ,
315
πρόσθε δέ οἱ πέπλοιο φαεινοῦ πτύγμα κάλυψεν
316
ἕρκος ἔμεν βελέων, μή τις Δαναῶν ταχυπώλων
317
χαλκὸν ἐνὶ στήθεσσι βαλὼν ἐκ θυμὸν ἕλοιτο.
318
ἣ μὲν ἑὸν φίλον υἱὸν ὑπεξέφερεν πολέμοιο·
319
οὐδʼ υἱὸς Καπανῆος ἐλήθετο συνθεσιάων
320
τάων ἃς ἐπέτελλε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης,
321
ἀλλʼ ὅ γε τοὺς μὲν ἑοὺς ἠρύκακε μώνυχας ἵππους
322
νόσφιν ἀπὸ φλοίσβου ἐξ ἄντυγος ἡνία τείνας,
323
Αἰνείαο δʼ ἐπαΐξας καλλίτριχας ἵππους
324
ἐξέλασε Τρώων μετʼ ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς.
325
δῶκε δὲ Δηϊπύλῳ ἑτάρῳ φίλῳ, ὃν περὶ πάσης
326
τῖεν ὁμηλικίης ὅτι οἱ φρεσὶν ἄρτια ᾔδη,
327
νηυσὶν ἔπι γλαφυρῇσιν ἐλαυνέμεν· αὐτὰρ ὅ γʼ ἥρως
328
ὧν ἵππων ἐπιβὰς ἔλαβʼ ἡνία σιγαλόεντα,
329
αἶψα δὲ Τυδεΐδην μέθεπε κρατερώνυχας ἵππους
330
ἐμμεμαώς· ὃ δὲ Κύπριν ἐπῴχετο νηλέϊ χαλκῷ
331
γιγνώσκων ὅ τʼ ἄναλκις ἔην θεός, οὐδὲ θεάων
332
τάων αἵ τʼ ἀνδρῶν πόλεμον κάτα κοιρανέουσιν,
333
οὔτʼ ἄρʼ Ἀθηναίη οὔτε πτολίπορθος Ἐνυώ.
334
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἐκίχανε πολὺν καθʼ ὅμιλον ὀπάζων,
335
ἔνθʼ ἐπορεξάμενος μεγαθύμου Τυδέος υἱὸς
336
ἄκρην οὔτασε χεῖρα μετάλμενος ὀξέϊ δουρὶ
337
ἀβληχρήν· εἶθαρ δὲ δόρυ χροὸς ἀντετόρησεν
338
ἀμβροσίου διὰ πέπλου, ὅν οἱ Χάριτες κάμον αὐταί,
339
πρυμνὸν ὕπερ θέναρος· ῥέε δʼ ἄμβροτον αἷμα θεοῖο
340
ἰχώρ, οἷός πέρ τε ῥέει μακάρεσσι θεοῖσιν·
341
οὐ γὰρ σῖτον ἔδουσʼ, οὐ πίνουσʼ αἴθοπα οἶνον,
342
τοὔνεκʼ ἀναίμονές εἰσι καὶ ἀθάνατοι καλέονται.
343
ἣ δὲ μέγα ἰάχουσα ἀπὸ ἕο κάββαλεν υἱόν·
344
καὶ τὸν μὲν μετὰ χερσὶν ἐρύσατο Φοῖβος Ἀπόλλων
345
κυανέῃ νεφέλῃ, μή τις Δαναῶν ταχυπώλων
346
χαλκὸν ἐνὶ στήθεσσι βαλὼν ἐκ θυμὸν ἕλοιτο·
347
τῇ δʼ ἐπὶ μακρὸν ἄϋσε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
348
εἶκε Διὸς θύγατερ πολέμου καὶ δηϊοτῆτος·
349
ἦ οὐχ ἅλις ὅττι γυναῖκας ἀνάλκιδας ἠπεροπεύεις;
350
εἰ δὲ σύ γʼ ἐς πόλεμον πωλήσεαι, ἦ τέ σʼ ὀΐω
351
ῥιγήσειν πόλεμόν γε καὶ εἴ χʼ ἑτέρωθι πύθηαι.
352
ὣς ἔφαθʼ, ἣ δʼ ἀλύουσʼ ἀπεβήσετο, τείρετο δʼ αἰνῶς·
353
τὴν μὲν ἄρʼ Ἶρις ἑλοῦσα ποδήνεμος ἔξαγʼ ὁμίλου
354
ἀχθομένην ὀδύνῃσι, μελαίνετο δὲ χρόα καλόν.
355
εὗρεν ἔπειτα μάχης ἐπʼ ἀριστερὰ θοῦρον Ἄρηα
356
ἥμενον· ἠέρι δʼ ἔγχος ἐκέκλιτο καὶ ταχέʼ ἵππω·
357
ἣ δὲ γνὺξ ἐριποῦσα κασιγνήτοιο φίλοιο
358
πολλὰ λισσομένη χρυσάμπυκας ᾔτεεν ἵππους·
359
φίλε κασίγνητε κόμισαί τέ με δός τέ μοι ἵππους,
360
ὄφρʼ ἐς Ὄλυμπον ἵκωμαι ἵνʼ ἀθανάτων ἕδος ἐστί.
361
λίην ἄχθομαι ἕλκος ὅ με βροτὸς οὔτασεν ἀνὴρ
362
Τυδεΐδης, ὃς νῦν γε καὶ ἂν Διὶ πατρὶ μάχοιτο.
363
ὣς φάτο, τῇ δʼ ἄρʼ Ἄρης δῶκε χρυσάμπυκας ἵππους·
364
ἣ δʼ ἐς δίφρον ἔβαινεν ἀκηχεμένη φίλον ἦτορ,
365
πὰρ δέ οἱ Ἶρις ἔβαινε καὶ ἡνία λάζετο χερσί,
366
μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην.
367
αἶψα δʼ ἔπειθʼ ἵκοντο θεῶν ἕδος αἰπὺν Ὄλυμπον·
368
ἔνθʼ ἵππους ἔστησε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις
369
λύσασʼ ἐξ ὀχέων, παρὰ δʼ ἀμβρόσιον βάλεν εἶδαρ·
370
ἣ δʼ ἐν γούνασι πῖπτε Διώνης δῖʼ Ἀφροδίτη
371
μητρὸς ἑῆς· ἣ δʼ ἀγκὰς ἐλάζετο θυγατέρα ἥν,
372
χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἐκ τʼ ὀνόμαζε·
373
τίς νύ σε τοιάδʼ ἔρεξε φίλον τέκος Οὐρανιώνων
374
μαψιδίως, ὡς εἴ τι κακὸν ῥέζουσαν ἐνωπῇ;
375
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα φιλομμειδὴς Ἀφροδίτη·
376
οὖτά με Τυδέος υἱὸς ὑπέρθυμος Διομήδης,
377
οὕνεκʼ ἐγὼ φίλον υἱὸν ὑπεξέφερον πολέμοιο
378
Αἰνείαν, ὃς ἐμοὶ πάντων πολὺ φίλτατός ἐστιν.
379
οὐ γὰρ ἔτι Τρώων καὶ Ἀχαιῶν φύλοπις αἰνή,
380
ἀλλʼ ἤδη Δαναοί γε καὶ ἀθανάτοισι μάχονται.
381
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Διώνη, δῖα θεάων·
382
τέτλαθι τέκνον ἐμόν, καὶ ἀνάσχεο κηδομένη περ·
383
πολλοὶ γὰρ δὴ τλῆμεν Ὀλύμπια δώματʼ ἔχοντες
384
ἐξ ἀνδρῶν χαλέπʼ ἄλγεʼ ἐπʼ ἀλλήλοισι τιθέντες.
385
τλῆ μὲν Ἄρης ὅτε μιν Ὦτος κρατερός τʼ Ἐφιάλτης
386
παῖδες Ἀλωῆος, δῆσαν κρατερῷ ἐνὶ δεσμῷ·
387
χαλκέῳ δʼ ἐν κεράμῳ δέδετο τρισκαίδεκα μῆνας·
388
καί νύ κεν ἔνθʼ ἀπόλοιτο Ἄρης ἆτος πολέμοιο,
389
εἰ μὴ μητρυιὴ περικαλλὴς Ἠερίβοια
390
Ἑρμέᾳ ἐξήγγειλεν· ὃ δʼ ἐξέκλεψεν Ἄρηα
391
ἤδη τειρόμενον, χαλεπὸς δέ ἑ δεσμὸς ἐδάμνα.
392
τλῆ δʼ Ἥρη, ὅτε μιν κρατερὸς πάϊς Ἀμφιτρύωνος
393
δεξιτερὸν κατὰ μαζὸν ὀϊστῷ τριγλώχινι
394
βεβλήκει· τότε καί μιν ἀνήκεστον λάβεν ἄλγος.
395
τλῆ δʼ Ἀΐδης ἐν τοῖσι πελώριος ὠκὺν ὀϊστόν,
396
εὖτέ μιν ωὐτὸς ἀνὴρ υἱὸς Διὸς αἰγιόχοιο
397
ἐν Πύλῳ ἐν νεκύεσσι βαλὼν ὀδύνῃσιν ἔδωκεν·
398
αὐτὰρ ὃ βῆ πρὸς δῶμα Διὸς καὶ μακρὸν Ὄλυμπον
399
κῆρ ἀχέων ὀδύνῃσι πεπαρμένος· αὐτὰρ ὀϊστὸς
400
ὤμῳ ἔνι στιβαρῷ ἠλήλατο, κῆδε δὲ θυμόν.
401
τῷ δʼ ἐπὶ Παιήων ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων
402
ἠκέσατʼ· οὐ μὲν γάρ τι καταθνητός γε τέτυκτο.
403
σχέτλιος ὀβριμοεργὸς ὃς οὐκ ὄθετʼ αἴσυλα ῥέζων,
404
ὃς τόξοισιν ἔκηδε θεοὺς οἳ Ὄλυμπον ἔχουσι.
405
σοὶ δʼ ἐπὶ τοῦτον ἀνῆκε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
406
νήπιος, οὐδὲ τὸ οἶδε κατὰ φρένα Τυδέος υἱὸς
407
ὅττι μάλʼ οὐ δηναιὸς ὃς ἀθανάτοισι μάχηται,
408
οὐδέ τί μιν παῖδες ποτὶ γούνασι παππάζουσιν
409
ἐλθόντʼ ἐκ πολέμοιο καὶ αἰνῆς δηϊοτῆτος.
410
τὼ νῦν Τυδεΐδης, εἰ καὶ μάλα καρτερός ἐστι,
411
φραζέσθω μή τίς οἱ ἀμείνων σεῖο μάχηται,
412
μὴ δὴν Αἰγιάλεια περίφρων Ἀδρηστίνη
413
ἐξ ὕπνου γοόωσα φίλους οἰκῆας ἐγείρῃ
414
κουρίδιον ποθέουσα πόσιν τὸν ἄριστον Ἀχαιῶν
415
ἰφθίμη ἄλοχος Διομήδεος ἱπποδάμοιο.
416
ἦ ῥα καὶ ἀμφοτέρῃσιν ἀπʼ ἰχῶ χειρὸς ὀμόργνυ·
417
ἄλθετο χείρ, ὀδύναι δὲ κατηπιόωντο βαρεῖαι.
418
αἳ δʼ αὖτʼ εἰσορόωσαι Ἀθηναίη τε καὶ Ἥρη
419
κερτομίοις ἐπέεσσι Δία Κρονίδην ἐρέθιζον.
420
τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
421
Ζεῦ πάτερ ἦ ῥά τί μοι κεχολώσεαι ὅττι κεν εἴπω;
422
ἦ μάλα δή τινα Κύπρις Ἀχαιϊάδων ἀνιεῖσα
423
Τρωσὶν ἅμα σπέσθαι, τοὺς νῦν ἔκπαγλα φίλησε,
424
τῶν τινα καρρέζουσα Ἀχαιϊάδων ἐϋπέπλων
425
πρὸς χρυσῇ περόνῃ καταμύξατο χεῖρα ἀραιήν.
426
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε,
427
καί ῥα καλεσσάμενος προσέφη χρυσῆν Ἀφροδίτην·
428
οὔ τοι τέκνον ἐμὸν δέδοται πολεμήϊα ἔργα,
429
ἀλλὰ σύ γʼ ἱμερόεντα μετέρχεο ἔργα γάμοιο,
430
ταῦτα δʼ Ἄρηϊ θοῷ καὶ Ἀθήνῃ πάντα μελήσει.
431
ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
432
Αἰνείᾳ δʼ ἐπόρουσε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης,
433
γιγνώσκων ὅ οἱ αὐτὸς ὑπείρεχε χεῖρας Ἀπόλλων·
434
ἀλλʼ ὅ γʼ ἄρʼ οὐδὲ θεὸν μέγαν ἅζετο, ἵετο δʼ αἰεὶ
435
Αἰνείαν κτεῖναι καὶ ἀπὸ κλυτὰ τεύχεα δῦσαι.
436
τρὶς μὲν ἔπειτʼ ἐπόρουσε κατακτάμεναι μενεαίνων,
437
τρὶς δέ οἱ ἐστυφέλιξε φαεινὴν ἀσπίδʼ Ἀπόλλων·
438
ἀλλʼ ὅτε δὴ τὸ τέταρτον ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος,
439
δεινὰ δʼ ὁμοκλήσας προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων·
440
φράζεο Τυδεΐδη καὶ χάζεο, μηδὲ θεοῖσιν
441
ἶσʼ ἔθελε φρονέειν, ἐπεὶ οὔ ποτε φῦλον ὁμοῖον
442
ἀθανάτων τε θεῶν χαμαὶ ἐρχομένων τʼ ἀνθρώπων.
443
ὣς φάτο, Τυδεΐδης δʼ ἀνεχάζετο τυτθὸν ὀπίσσω
444
μῆνιν ἀλευάμενος ἑκατηβόλου Ἀπόλλωνος.
445
Αἰνείαν δʼ ἀπάτερθεν ὁμίλου θῆκεν Ἀπόλλων
446
Περγάμῳ εἰν ἱερῇ, ὅθι οἱ νηός γε τέτυκτο.
447
ἤτοι τὸν Λητώ τε καὶ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα
448
ἐν μεγάλῳ ἀδύτῳ ἀκέοντό τε κύδαινόν τε·
449
αὐτὰρ ὃ εἴδωλον τεῦξʼ ἀργυρότοξος Ἀπόλλων
450
αὐτῷ τʼ Αἰνείᾳ ἴκελον καὶ τεύχεσι τοῖον,
451
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ εἰδώλῳ Τρῶες καὶ δῖοι Ἀχαιοὶ
452
δῄουν ἀλλήλων ἀμφὶ στήθεσσι βοείας
453
ἀσπίδας εὐκύκλους λαισήϊά τε πτερόεντα.
454
δὴ τότε θοῦρον Ἄρηα προσηύδα Φοῖβος Ἀπόλλων·
455
Ἆρες Ἄρες βροτολοιγὲ μιαιφόνε τειχεσιπλῆτα,
456
οὐκ ἂν δὴ τόνδʼ ἄνδρα μάχης ἐρύσαιο μετελθὼν
457
Τυδεΐδην, ὃς νῦν γε καὶ ἂν Διὶ πατρὶ μάχοιτο;
458
Κύπριδα μὲν πρῶτα σχεδὸν οὔτασε χεῖρʼ ἐπὶ καρπῷ,
459
αὐτὰρ ἔπειτʼ αὐτῷ μοι ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος.
460
ὣς εἰπὼν αὐτὸς μὲν ἐφέζετο Περγάμῳ ἄκρῃ,
461
Τρῳὰς δὲ στίχας οὖλος Ἄρης ὄτρυνε μετελθὼν
462
εἰδόμενος Ἀκάμαντι θοῷ ἡγήτορι Θρῃκῶν·
463
υἱάσι δὲ Πριάμοιο διοτρεφέεσσι κέλευεν·
464
ὦ υἱεῖς Πριάμοιο διοτρεφέος βασιλῆος
465
ἐς τί ἔτι κτείνεσθαι ἐάσετε λαὸν Ἀχαιοῖς;
466
ἦ εἰς ὅ κεν ἀμφὶ πύλῃς εὖ ποιητῇσι μάχωνται;
467
κεῖται ἀνὴρ ὃν ἶσον ἐτίομεν Ἕκτορι δίῳ
468
Αἰνείας υἱὸς μεγαλήτορος Ἀγχίσαο·
469
ἀλλʼ ἄγετʼ ἐκ φλοίσβοιο σαώσομεν ἐσθλὸν ἑταῖρον.
470
ὣς εἰπὼν ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
471
ἔνθʼ αὖ Σαρπηδὼν μάλα νείκεσεν Ἕκτορα δῖον·
472
Ἕκτορ πῇ δή τοι μένος οἴχεται ὃ πρὶν ἔχεσκες;
473
φῆς που ἄτερ λαῶν πόλιν ἑξέμεν ἠδʼ ἐπικούρων
474
οἶος σὺν γαμβροῖσι κασιγνήτοισί τε σοῖσι.
475
τῶν νῦν οὔ τινʼ ἐγὼ ἰδέειν δύναμʼ οὐδὲ νοῆσαι,
476
ἀλλὰ καταπτώσσουσι κύνες ὣς ἀμφὶ λέοντα·
477
ἡμεῖς δὲ μαχόμεσθʼ οἵ πέρ τʼ ἐπίκουροι ἔνειμεν.
478
καὶ γὰρ ἐγὼν ἐπίκουρος ἐὼν μάλα τηλόθεν ἥκω·
479
τηλοῦ γὰρ Λυκίη Ξάνθῳ ἔπι δινήεντι,
480
ἔνθʼ ἄλοχόν τε φίλην ἔλιπον καὶ νήπιον υἱόν,
481
κὰδ δὲ κτήματα πολλά, τὰ ἔλδεται ὅς κʼ ἐπιδευής.
482
ἀλλὰ καὶ ὧς Λυκίους ὀτρύνω καὶ μέμονʼ αὐτὸς
483
ἀνδρὶ μαχήσασθαι· ἀτὰρ οὔ τί μοι ἐνθάδε τοῖον
484
οἷόν κʼ ἠὲ φέροιεν Ἀχαιοὶ ἤ κεν ἄγοιεν·
485
τύνη δʼ ἕστηκας, ἀτὰρ οὐδʼ ἄλλοισι κελεύεις
486
λαοῖσιν μενέμεν καὶ ἀμυνέμεναι ὤρεσσι.
487
μή πως ὡς ἀψῖσι λίνου ἁλόντε πανάγρου
488
ἀνδράσι δυσμενέεσσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γένησθε·
489
οἳ δὲ τάχʼ ἐκπέρσουσʼ εὖ ναιομένην πόλιν ὑμήν.
490
σοὶ δὲ χρὴ τάδε πάντα μέλειν νύκτάς τε καὶ ἦμαρ
491
ἀρχοὺς λισσομένῳ τηλεκλειτῶν ἐπικούρων
492
νωλεμέως ἐχέμεν, κρατερὴν δʼ ἀποθέσθαι ἐνιπήν.
493
ὣς φάτο Σαρπηδών, δάκε δὲ φρένας Ἕκτορι μῦθος·
494
αὐτίκα δʼ ἐξ ὀχέων σὺν τεύχεσιν ἆλτο χαμᾶζε,
495
πάλλων δʼ ὀξέα δοῦρα κατὰ στρατὸν ᾤχετο πάντῃ
496
ὀτρύνων μαχέσασθαι, ἔγειρε δὲ φύλοπιν αἰνήν.
497
οἳ δʼ ἐλελίχθησαν καὶ ἐναντίοι ἔσταν Ἀχαιῶν·
498
Ἀργεῖοι δʼ ὑπέμειναν ἀολλέες οὐδὲ φόβηθεν.
499
ὡς δʼ ἄνεμος ἄχνας φορέει ἱερὰς κατʼ ἀλωὰς
500
ἀνδρῶν λικμώντων, ὅτε τε ξανθὴ Δημήτηρ
501
κρίνῃ ἐπειγομένων ἀνέμων καρπόν τε καὶ ἄχνας,
502
αἳ δʼ ὑπολευκαίνονται ἀχυρμιαί· ὣς τότʼ Ἀχαιοὶ
503
λευκοὶ ὕπερθε γένοντο κονισάλῳ, ὅν ῥα διʼ αὐτῶν
504
οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον ἐπέπληγον πόδες ἵππων
505
ἂψ ἐπιμισγομένων· ὑπὸ δʼ ἔστρεφον ἡνιοχῆες.
506
οἳ δὲ μένος χειρῶν ἰθὺς φέρον· ἀμφὶ δὲ νύκτα
507
θοῦρος Ἄρης ἐκάλυψε μάχῃ Τρώεσσιν ἀρήγων
508
πάντοσʼ ἐποιχόμενος· τοῦ δʼ ἐκραίαινεν ἐφετμὰς
509
Φοίβου Ἀπόλλωνος χρυσαόρου, ὅς μιν ἀνώγει
510
Τρωσὶν θυμὸν ἐγεῖραι, ἐπεὶ ἴδε Παλλάδʼ Ἀθήνην
511
οἰχομένην· ἣ γάρ ῥα πέλεν Δαναοῖσιν ἀρηγών.
512
αὐτὸς δʼ Αἰνείαν μάλα πίονος ἐξ ἀδύτοιο
513
ἧκε, καὶ ἐν στήθεσσι μένος βάλε ποιμένι λαῶν.
514
Αἰνείας δʼ ἑτάροισι μεθίστατο· τοὶ δὲ χάρησαν,
515
ὡς εἶδον ζωόν τε καὶ ἀρτεμέα προσιόντα
516
καὶ μένος ἐσθλὸν ἔχοντα· μετάλλησάν γε μὲν οὔ τι.
517
οὐ γὰρ ἔα πόνος ἄλλος, ὃν ἀργυρότοξος ἔγειρεν
518
Ἄρης τε βροτολοιγὸς Ἔρις τʼ ἄμοτον μεμαυῖα.
519
τοὺς δʼ Αἴαντε δύω καὶ Ὀδυσσεὺς καὶ Διομήδης
520
ὄτρυνον Δαναοὺς πολεμιζέμεν· οἳ δὲ καὶ αὐτοὶ
521
οὔτε βίας Τρώων ὑπεδείδισαν οὔτε ἰωκάς,
522
ἀλλʼ ἔμενον νεφέλῃσιν ἐοικότες ἅς τε Κρονίων
523
νηνεμίης ἔστησεν ἐπʼ ἀκροπόλοισιν ὄρεσσιν
524
ἀτρέμας, ὄφρʼ εὕδῃσι μένος Βορέαο καὶ ἄλλων
525
ζαχρειῶν ἀνέμων, οἵ τε νέφεα σκιόεντα
526
πνοιῇσιν λιγυρῇσι διασκιδνᾶσιν ἀέντες·
527
ὣς Δαναοὶ Τρῶας μένον ἔμπεδον οὐδὲ φέβοντο.
528
Ἀτρεΐδης δʼ ἀνʼ ὅμιλον ἐφοίτα πολλὰ κελεύων·
529
ὦ φίλοι ἀνέρες ἔστε καὶ ἄλκιμον ἦτορ ἕλεσθε,
530
ἀλλήλους τʼ αἰδεῖσθε κατὰ κρατερὰς ὑσμίνας·
531
αἰδομένων ἀνδρῶν πλέονες σόοι ἠὲ πέφανται·
532
φευγόντων δʼ οὔτʼ ἂρ κλέος ὄρνυται οὔτε τις ἀλκή.
533
ἦ καὶ ἀκόντισε δουρὶ θοῶς, βάλε δὲ πρόμον ἄνδρα
534
Αἰνείω ἕταρον μεγαθύμου Δηϊκόωντα
535
Περγασίδην, ὃν Τρῶες ὁμῶς Πριάμοιο τέκεσσι
536
τῖον, ἐπεὶ θοὸς ἔσκε μετὰ πρώτοισι μάχεσθαι.
537
τόν ῥα κατʼ ἀσπίδα δουρὶ βάλε κρείων Ἀγαμέμνων·
538
ἣ δʼ οὐκ ἔγχος ἔρυτο, διὰ πρὸ δὲ εἴσατο χαλκός,
539
νειαίρῃ δʼ ἐν γαστρὶ διὰ ζωστῆρος ἔλασσε·
540
δούπησεν δὲ πεσών, ἀράβησε δὲ τεύχεʼ ἐπʼ αὐτῷ.
541
ἔνθʼ αὖτʼ Αἰνείας Δαναῶν ἕλεν ἄνδρας ἀρίστους
542
υἷε Διοκλῆος Κρήθωνά τε Ὀρσίλοχόν τε,
543
τῶν ῥα πατὴρ μὲν ἔναιεν ἐϋκτιμένῃ ἐνὶ Φηρῇ
544
ἀφνειὸς βιότοιο, γένος δʼ ἦν ἐκ ποταμοῖο
545
Ἀλφειοῦ, ὅς τʼ εὐρὺ ῥέει Πυλίων διὰ γαίης,
546
ὃς τέκετʼ Ὀρτίλοχον πολέεσσʼ ἄνδρεσσιν ἄνακτα·
547
Ὀρτίλοχος δʼ ἄρʼ ἔτικτε Διοκλῆα μεγάθυμον,
548
ἐκ δὲ Διοκλῆος διδυμάονε παῖδε γενέσθην,
549
Κρήθων Ὀρσίλοχός τε μάχης εὖ εἰδότε πάσης.
550
τὼ μὲν ἄρʼ ἡβήσαντε μελαινάων ἐπὶ νηῶν
551
Ἴλιον εἰς εὔπωλον ἅμʼ Ἀργείοισιν ἑπέσθην,
552
τιμὴν Ἀτρεΐδῃς Ἀγαμέμνονι καὶ Μενελάῳ
553
ἀρνυμένω· τὼ δʼ αὖθι τέλος θανάτοιο κάλυψεν.
554
οἵω τώ γε λέοντε δύω ὄρεος κορυφῇσιν
555
ἐτραφέτην ὑπὸ μητρὶ βαθείης τάρφεσιν ὕλης·
556
τὼ μὲν ἄρʼ ἁρπάζοντε βόας καὶ ἴφια μῆλα
557
σταθμοὺς ἀνθρώπων κεραΐζετον, ὄφρα καὶ αὐτὼ
558
ἀνδρῶν ἐν παλάμῃσι κατέκταθεν ὀξέϊ χαλκῷ·
559
τοίω τὼ χείρεσσιν ὑπʼ Αἰνείαο δαμέντε
560
καππεσέτην, ἐλάτῃσιν ἐοικότες ὑψηλῇσι.
561
τὼ δὲ πεσόντʼ ἐλέησεν ἀρηΐφιλος Μενέλαος,
562
βῆ δὲ διὰ προμάχων κεκορυθμένος αἴθοπι χαλκῷ
563
σείων ἐγχείην· τοῦ δʼ ὄτρυνεν μένος Ἄρης,
564
τὰ φρονέων ἵνα χερσὶν ὑπʼ Αἰνείαο δαμείη.
565
τὸν δʼ ἴδεν Ἀντίλοχος μεγαθύμου Νέστορος υἱός,
566
βῆ δὲ διὰ προμάχων· περὶ γὰρ δίε ποιμένι λαῶν
567
μή τι πάθοι, μέγα δέ σφας ἀποσφήλειε πόνοιο.
568
τὼ μὲν δὴ χεῖράς τε καὶ ἔγχεα ὀξυόεντα
569
ἀντίον ἀλλήλων ἐχέτην μεμαῶτε μάχεσθαι·
570
Ἀντίλοχος δὲ μάλʼ ἄγχι παρίστατο ποιμένι λαῶν.
571
Αἰνείας δʼ οὐ μεῖνε θοός περ ἐὼν πολεμιστὴς
572
ὡς εἶδεν δύο φῶτε παρʼ ἀλλήλοισι μένοντε.
573
οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν νεκροὺς ἔρυσαν μετὰ λαὸν Ἀχαιῶν,
574
τὼ μὲν ἄρα δειλὼ βαλέτην ἐν χερσὶν ἑταίρων,
575
αὐτὼ δὲ στρεφθέντε μετὰ πρώτοισι μαχέσθην.
576
ἔνθα Πυλαιμένεα ἑλέτην ἀτάλαντον Ἄρηϊ
577
ἀρχὸν Παφλαγόνων μεγαθύμων ἀσπιστάων.
578
τὸν μὲν ἄρʼ Ἀτρεΐδης δουρικλειτὸς Μενέλαος
579
ἑσταότʼ ἔγχεϊ νύξε κατὰ κληῗδα τυχήσας·
580
Ἀντίλοχος δὲ Μύδωνα βάλʼ ἡνίοχον θεράποντα
581
ἐσθλὸν Ἀτυμνιάδην· ὃ δʼ ὑπέστρεφε μώνυχας ἵππους·
582
χερμαδίῳ ἀγκῶνα τυχὼν μέσον· ἐκ δʼ ἄρα χειρῶν
583
ἡνία λεύκʼ ἐλέφαντι χαμαὶ πέσον ἐν κονίῃσιν.
584
Ἀντίλοχος δʼ ἄρʼ ἐπαΐξας ξίφει ἤλασε κόρσην·
585
αὐτὰρ ὅ γʼ ἀσθμαίνων εὐεργέος ἔκπεσε δίφρου
586
κύμβαχος ἐν κονίῃσιν ἐπὶ βρεχμόν τε καὶ ὤμους.
587
δηθὰ μάλʼ ἑστήκει· τύχε γάρ ῥʼ ἀμάθοιο βαθείης·
588
ὄφρʼ ἵππω πλήξαντε χαμαὶ βάλον ἐν κονίῃσι·
589
τοὺς ἵμασʼ Ἀντίλοχος, μετὰ δὲ στρατὸν ἤλασʼ Ἀχαιῶν.
590
τοὺς δʼ Ἕκτωρ ἐνόησε κατὰ στίχας, ὦρτο δʼ ἐπʼ αὐτοὺς
591
κεκλήγων· ἅμα δὲ Τρώων εἵποντο φάλαγγες
592
καρτεραί· ἦρχε δʼ ἄρα σφιν Ἄρης καὶ πότνιʼ Ἐνυώ,
593
ἣ μὲν ἔχουσα Κυδοιμὸν ἀναιδέα δηϊοτῆτος,
594
Ἄρης δʼ ἐν παλάμῃσι πελώριον ἔγχος ἐνώμα,
595
φοίτα δʼ ἄλλοτε μὲν πρόσθʼ Ἕκτορος, ἄλλοτʼ ὄπισθε.
596
τὸν δὲ ἰδὼν ῥίγησε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης·
597
ὡς δʼ ὅτʼ ἀνὴρ ἀπάλαμνος ἰὼν πολέος πεδίοιο
598
στήῃ ἐπʼ ὠκυρόῳ ποταμῷ ἅλα δὲ προρέοντι
599
ἀφρῷ μορμύροντα ἰδών, ἀνά τʼ ἔδραμʼ ὀπίσσω,
600
ὣς τότε Τυδεΐδης ἀνεχάζετο, εἶπέ τε λαῷ·
601
ὦ φίλοι οἷον δὴ θαυμάζομεν Ἕκτορα δῖον
602
αἰχμητήν τʼ ἔμεναι καὶ θαρσαλέον πολεμιστήν·
603
τῷ δʼ αἰεὶ πάρα εἷς γε θεῶν, ὃς λοιγὸν ἀμύνει·
604
καὶ νῦν οἱ πάρα κεῖνος Ἄρης βροτῷ ἀνδρὶ ἐοικώς.
605
ἀλλὰ πρὸς Τρῶας τετραμμένοι αἰὲν ὀπίσσω
606
εἴκετε, μηδὲ θεοῖς μενεαινέμεν ἶφι μάχεσθαι.
607
ὣς ἄρʼ ἔφη, Τρῶες δὲ μάλα σχεδὸν ἤλυθον αὐτῶν.
608
ἔνθʼ Ἕκτωρ δύο φῶτε κατέκτανεν εἰδότε χάρμης
609
εἰν ἑνὶ δίφρῳ ἐόντε, Μενέσθην Ἀγχίαλόν τε.
610
τὼ δὲ πεσόντʼ ἐλέησε μέγας Τελαμώνιος Αἴας·
611
στῆ δὲ μάλʼ ἐγγὺς ἰών, καὶ ἀκόντισε δουρὶ φαεινῷ,
612
καὶ βάλεν Ἄμφιον Σελάγου υἱόν, ὅς ῥʼ ἐνὶ Παισῷ
613
ναῖε πολυκτήμων πολυλήϊος· ἀλλά ἑ μοῖρα
614
ἦγʼ ἐπικουρήσοντα μετὰ Πρίαμόν τε καὶ υἷας.
615
τόν ῥα κατὰ ζωστῆρα βάλεν Τελαμώνιος Αἴας,
616
νειαίρῃ δʼ ἐν γαστρὶ πάγη δολιχόσκιον ἔγχος,
617
δούπησεν δὲ πεσών· ὃ δʼ ἐπέδραμε φαίδιμος Αἴας
618
τεύχεα συλήσων· Τρῶες δʼ ἐπὶ δούρατʼ ἔχευαν
619
ὀξέα παμφανόωντα· σάκος δʼ ἀνεδέξατο πολλά.
620
αὐτὰρ ὃ λὰξ προσβὰς ἐκ νεκροῦ χάλκεον ἔγχος
621
ἐσπάσατʼ· οὐδʼ ἄρʼ ἔτʼ ἄλλα δυνήσατο τεύχεα καλὰ
622
ὤμοιιν ἀφελέσθαι· ἐπείγετο γὰρ βελέεσσι.
623
δεῖσε δʼ ὅ γʼ ἀμφίβασιν κρατερὴν Τρώων ἀγερώχων,
624
οἳ πολλοί τε καὶ ἐσθλοὶ ἐφέστασαν ἔγχεʼ ἔχοντες,
625
οἵ ἑ μέγαν περ ἐόντα καὶ ἴφθιμον καὶ ἀγαυὸν
626
ὦσαν ἀπὸ σφείων· ὃ δὲ χασσάμενος πελεμίχθη.
627
ὣς οἳ μὲν πονέοντο κατὰ κρατερὴν ὑσμίνην·
628
Τληπόλεμον δʼ Ἡρακλεΐδην ἠΰν τε μέγαν τε
629
ὦρσεν ἐπʼ ἀντιθέῳ Σαρπηδόνι μοῖρα κραταιή.
630
οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες
631
υἱός θʼ υἱωνός τε Διὸς νεφεληγερέταο,
632
τὸν καὶ Τληπόλεμος πρότερος πρὸς μῦθον ἔειπε·
633
Σαρπῆδον Λυκίων βουληφόρε, τίς τοι ἀνάγκη
634
πτώσσειν ἐνθάδʼ ἐόντι μάχης ἀδαήμονι φωτί;
635
ψευδόμενοι δέ σέ φασι Διὸς γόνον αἰγιόχοιο
636
εἶναι, ἐπεὶ πολλὸν κείνων ἐπιδεύεαι ἀνδρῶν
637
οἳ Διὸς ἐξεγένοντο ἐπὶ προτέρων ἀνθρώπων·
638
ἀλλʼ οἷόν τινά φασι βίην Ἡρακληείην
639
εἶναι, ἐμὸν πατέρα θρασυμέμνονα θυμολέοντα·
640
ὅς ποτε δεῦρʼ ἐλθὼν ἕνεχʼ ἵππων Λαομέδοντος
641
ἓξ οἴῃς σὺν νηυσὶ καὶ ἀνδράσι παυροτέροισιν
642
Ἰλίου ἐξαλάπαξε πόλιν, χήρωσε δʼ ἀγυιάς·
643
σοὶ δὲ κακὸς μὲν θυμός, ἀποφθινύθουσι δὲ λαοί.
644
οὐδέ τί σε Τρώεσσιν ὀΐομαι ἄλκαρ ἔσεσθαι
645
ἐλθόντʼ ἐκ Λυκίης, οὐδʼ εἰ μάλα καρτερός ἐσσι,
646
ἀλλʼ ὑπʼ ἐμοὶ δμηθέντα πύλας Ἀΐδαο περήσειν.
647
τὸν δʼ αὖ Σαρπηδὼν Λυκίων ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·
648
Τληπόλεμʼ ἤτοι κεῖνος ἀπώλεσεν Ἴλιον ἱρὴν
649
ἀνέρος ἀφραδίῃσιν ἀγαυοῦ Λαομέδοντος,
650
ὅς ῥά μιν εὖ ἕρξαντα κακῷ ἠνίπαπε μύθῳ,
651
οὐδʼ ἀπέδωχʼ ἵππους, ὧν εἵνεκα τηλόθεν ἦλθε.
652
σοὶ δʼ ἐγὼ ἐνθάδε φημὶ φόνον καὶ κῆρα μέλαιναν
653
ἐξ ἐμέθεν τεύξεσθαι, ἐμῷ δʼ ὑπὸ δουρὶ δαμέντα
654
εὖχος ἐμοὶ δώσειν, ψυχὴν δʼ Ἄϊδι κλυτοπώλῳ.
655
ὣς φάτο Σαρπηδών, ὃ δʼ ἀνέσχετο μείλινον ἔγχος
656
Τληπόλεμος· καὶ τῶν μὲν ἁμαρτῇ δούρατα μακρὰ
657
ἐκ χειρῶν ἤϊξαν· ὃ μὲν βάλεν αὐχένα μέσσον
658
Σαρπηδών, αἰχμὴ δὲ διαμπερὲς ἦλθʼ ἀλεγεινή·
659
τὸν δὲ κατʼ ὀφθαλμῶν ἐρεβεννὴ νὺξ ἐκάλυψε.
660
Τληπόλεμος δʼ ἄρα μηρὸν ἀριστερὸν ἔγχεϊ μακρῷ
661
βεβλήκειν, αἰχμὴ δὲ διέσσυτο μαιμώωσα
662
ὀστέω ἐγχριμφθεῖσα, πατὴρ δʼ ἔτι λοιγὸν ἄμυνεν.
663
οἳ μὲν ἄρʼ ἀντίθεον Σαρπηδόνα δῖοι ἑταῖροι
664
ἐξέφερον πολέμοιο· βάρυνε δέ μιν δόρυ μακρὸν
665
ἑλκόμενον· τὸ μὲν οὔ τις ἐπεφράσατʼ οὐδὲ νόησε
666
μηροῦ ἐξερύσαι δόρυ μείλινον ὄφρʼ ἐπιβαίη
667
σπευδόντων· τοῖον γὰρ ἔχον πόνον ἀμφιέποντες.
668
Τληπόλεμον δʼ ἑτέρωθεν ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶ
669
ἐξέφερον πολέμοιο· νόησε δὲ δῖος Ὀδυσσεὺς
670
τλήμονα θυμὸν ἔχων, μαίμησε δέ οἱ φίλον ἦτορ·
671
μερμήριξε δʼ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν
672
ἢ προτέρω Διὸς υἱὸν ἐριγδούποιο διώκοι,
673
ἦ ὅ γε τῶν πλεόνων Λυκίων ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο.
674
οὐδʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆϊ μεγαλήτορι μόρσιμον ἦεν
675
ἴφθιμον Διὸς υἱὸν ἀποκτάμεν ὀξέϊ χαλκῷ·
676
τώ ῥα κατὰ πληθὺν Λυκίων τράπε θυμὸν Ἀθήνη.
677
ἔνθʼ ὅ γε Κοίρανον εἷλεν Ἀλάστορά τε Χρομίον τε
678
Ἄλκανδρόν θʼ Ἅλιόν τε Νοήμονά τε Πρύτανίν τε.
679
καί νύ κʼ ἔτι πλέονας Λυκίων κτάνε δῖος Ὀδυσσεὺς
680
εἰ μὴ ἄρʼ ὀξὺ νόησε μέγας κορυθαίολος Ἕκτωρ·
681
βῆ δὲ διὰ προμάχων κεκορυθμένος αἴθοπι χαλκῷ
682
δεῖμα φέρων Δαναοῖσι· χάρη δʼ ἄρα οἱ προσιόντι
683
Σαρπηδὼν Διὸς υἱός, ἔπος δʼ ὀλοφυδνὸν ἔειπε·
684
Πριαμίδη, μὴ δή με ἕλωρ Δαναοῖσιν ἐάσῃς
685
κεῖσθαι, ἀλλʼ ἐπάμυνον· ἔπειτά με καὶ λίποι αἰὼν
686
ἐν πόλει ὑμετέρῃ, ἐπεὶ οὐκ ἄρʼ ἔμελλον ἔγωγε
687
νοστήσας οἶκον δὲ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν
688
εὐφρανέειν ἄλοχόν τε φίλην καὶ νήπιον υἱόν.
689
ὣς φάτο, τὸν δʼ οὔ τι προσέφη κορυθαίολος Ἕκτωρ,
690
ἀλλὰ παρήϊξεν λελιημένος ὄφρα τάχιστα
691
ὤσαιτʼ Ἀργείους, πολέων δʼ ἀπὸ θυμὸν ἕλοιτο.
692
οἳ μὲν ἄρʼ ἀντίθεον Σαρπηδόνα δῖοι ἑταῖροι
693
εἷσαν ὑπʼ αἰγιόχοιο Διὸς περικαλλέϊ φηγῷ·
694
ἐκ δʼ ἄρα οἱ μηροῦ δόρυ μείλινον ὦσε θύραζε
695
ἴφθιμος Πελάγων, ὅς οἱ φίλος ἦεν ἑταῖρος.
696
τὸν δʼ ἔλιπε ψυχή, κατὰ δʼ ὀφθαλμῶν κέχυτʼ ἀχλύς·
697
αὖτις δʼ ἐμπνύνθη, περὶ δὲ πνοιὴ Βορέαο
698
ζώγρει ἐπιπνείουσα κακῶς κεκαφηότα θυμόν.
699
Ἀργεῖοι δʼ ὑπʼ Ἄρηϊ καὶ Ἕκτορι χαλκοκορυστῇ
700
οὔτε ποτὲ προτρέποντο μελαινάων ἐπὶ νηῶν
701
οὔτε ποτʼ ἀντεφέροντο μάχῃ, ἀλλʼ αἰὲν ὀπίσσω
702
χάζονθʼ, ὡς ἐπύθοντο μετὰ Τρώεσσιν Ἄρηα.
703
ἔνθα τίνα πρῶτον τίνα δʼ ὕστατον ἐξενάριξαν
704
Ἕκτωρ τε Πριάμοιο πάϊς καὶ χάλκεος Ἄρης;
705
ἀντίθεον Τεύθραντʼ, ἐπὶ δὲ πλήξιππον Ὀρέστην,
706
Τρῆχόν τʼ αἰχμητὴν Αἰτώλιον Οἰνόμαόν τε,
707
Οἰνοπίδην θʼ Ἕλενον καὶ Ὀρέσβιον αἰολομίτρην,
708
ὅς ῥʼ ἐν Ὕλῃ ναίεσκε μέγα πλούτοιο μεμηλώς,
709
λίμνῃ κεκλιμένος Κηφισίδι· πὰρ δέ οἱ ἄλλοι
710
ναῖον Βοιωτοὶ μάλα πίονα δῆμον ἔχοντες.
711
τοὺς δʼ ὡς οὖν ἐνόησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη
712
Ἀργείους ὀλέκοντας ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ,
713
αὐτίκʼ Ἀθηναίην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
714
ὢ πόποι αἰγιόχοιο Διὸς τέκος Ἀτρυτώνη,
715
ἦ ῥʼ ἅλιον τὸν μῦθον ὑπέστημεν Μενελάῳ
716
Ἴλιον ἐκπέρσαντʼ εὐτείχεον ἀπονέεσθαι,
717
εἰ οὕτω μαίνεσθαι ἐάσομεν οὖλον Ἄρηα.
718
ἀλλʼ ἄγε δὴ καὶ νῶϊ μεδώμεθα θούριδος ἀλκῆς.
719
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη.
720
ἣ μὲν ἐποιχομένη χρυσάμπυκας ἔντυεν ἵππους
721
Ἥρη πρέσβα θεὰ θυγάτηρ μεγάλοιο Κρόνοιο·
722
Ἥβη δʼ ἀμφʼ ὀχέεσσι θοῶς βάλε καμπύλα κύκλα
723
χάλκεα ὀκτάκνημα σιδηρέῳ ἄξονι ἀμφίς.
724
τῶν ἤτοι χρυσέη ἴτυς ἄφθιτος, αὐτὰρ ὕπερθε
725
χάλκεʼ ἐπίσσωτρα προσαρηρότα, θαῦμα ἰδέσθαι·
726
πλῆμναι δʼ ἀργύρου εἰσὶ περίδρομοι ἀμφοτέρωθεν·
727
δίφρος δὲ χρυσέοισι καὶ ἀργυρέοισιν ἱμᾶσιν
728
ἐντέταται, δοιαὶ δὲ περίδρομοι ἄντυγές εἰσι.
729
τοῦ δʼ ἐξ ἀργύρεος ῥυμὸς πέλεν· αὐτὰρ ἐπʼ ἄκρῳ
730
δῆσε χρύσειον καλὸν ζυγόν, ἐν δὲ λέπαδνα
731
κάλʼ ἔβαλε χρύσειʼ· ὑπὸ δὲ ζυγὸν ἤγαγεν Ἥρη
732
ἵππους ὠκύποδας, μεμαυῖʼ ἔριδος καὶ ἀϋτῆς.
733
αὐτὰρ Ἀθηναίη κούρη Διὸς αἰγιόχοιο
734
πέπλον μὲν κατέχευεν ἑανὸν πατρὸς ἐπʼ οὔδει
735
ποικίλον, ὅν ῥʼ αὐτὴ ποιήσατο καὶ κάμε χερσίν·
736
ἣ δὲ χιτῶνʼ ἐνδῦσα Διὸς νεφεληγερέταο
737
τεύχεσιν ἐς πόλεμον θωρήσσετο δακρυόεντα.
738
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ὤμοισιν βάλετʼ αἰγίδα θυσσανόεσσαν
739
δεινήν, ἣν περὶ μὲν πάντῃ Φόβος ἐστεφάνωται,
740
ἐν δʼ Ἔρις, ἐν δʼ Ἀλκή, ἐν δὲ κρυόεσσα Ἰωκή,
741
ἐν δέ τε Γοργείη κεφαλὴ δεινοῖο πελώρου
742
δεινή τε σμερδνή τε, Διὸς τέρας αἰγιόχοιο.
743
κρατὶ δʼ ἐπʼ ἀμφίφαλον κυνέην θέτο τετραφάληρον
744
χρυσείην, ἑκατὸν πολίων πρυλέεσσʼ ἀραρυῖαν·
745
ἐς δʼ ὄχεα φλόγεα ποσὶ βήσετο, λάζετο δʼ ἔγχος
746
βριθὺ μέγα στιβαρόν, τῷ δάμνησι στίχας ἀνδρῶν
747
ἡρώων, οἷσίν τε κοτέσσεται ὀβριμοπάτρη.
748
Ἥρη δὲ μάστιγι θοῶς ἐπεμαίετʼ ἄρʼ ἵππους·
749
αὐτόμαται δὲ πύλαι μύκον οὐρανοῦ ἃς ἔχον Ὧραι,
750
τῇς ἐπιτέτραπται μέγας οὐρανὸς Οὔλυμπός τε
751
ἠμὲν ἀνακλῖναι πυκινὸν νέφος ἠδʼ ἐπιθεῖναι.
752
τῇ ῥα διʼ αὐτάων κεντρηνεκέας ἔχον ἵππους·
753
εὗρον δὲ Κρονίωνα θεῶν ἄτερ ἥμενον ἄλλων
754
ἀκροτάτῃ κορυφῇ πολυδειράδος Οὐλύμποιο.
755
ἔνθʼ ἵππους στήσασα θεὰ λευκώλενος Ἥρη
756
Ζῆνʼ ὕπατον Κρονίδην ἐξείρετο καὶ προσέειπε·
757
Ζεῦ πάτερ οὐ νεμεσίζῃ Ἄρῃ τάδε καρτερὰ ἔργα
758
ὁσσάτιόν τε καὶ οἷον ἀπώλεσε λαὸν Ἀχαιῶν
759
μὰψ ἀτὰρ οὐ κατὰ κόσμον ἐμοὶ δʼ ἄχος, οἳ δὲ ἕκηλοι
760
τέρπονται Κύπρίς τε καὶ ἀργυρότοξος Ἀπόλλων
761
ἄφρονα τοῦτον ἀνέντες, ὃς οὔ τινα οἶδε θέμιστα;
762
Ζεῦ πάτερ ἦ ῥά τί μοι κεχολώσεαι, αἴ κεν Ἄρηα
763
λυγρῶς πεπληγυῖα μάχης ἐξαποδίωμαι;
764
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·
765
ἄγρει μάν οἱ ἔπορσον Ἀθηναίην ἀγελείην,
766
ἥ ἑ μάλιστʼ εἴωθε κακῇς ὀδύνῃσι πελάζειν.
767
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,
768
μάστιξεν δʼ ἵππους· τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην
769
μεσσηγὺς γαίης τε καὶ οὐρανοῦ ἀστερόεντος.
770
ὅσσον δʼ ἠεροειδὲς ἀνὴρ ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν
771
ἥμενος ἐν σκοπιῇ, λεύσσων ἐπὶ οἴνοπα πόντον,
772
τόσσον ἐπιθρῴσκουσι θεῶν ὑψηχέες ἵπποι.
773
ἀλλʼ ὅτε δὴ Τροίην ἷξον ποταμώ τε ῥέοντε,
774
ἧχι ῥοὰς Σιμόεις συμβάλλετον ἠδὲ Σκάμανδρος,
775
ἔνθʼ ἵππους ἔστησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη
776
λύσασʼ ἐξ ὀχέων, περὶ δʼ ἠέρα πουλὺν ἔχευε·
777
τοῖσιν δʼ ἀμβροσίην Σιμόεις ἀνέτειλε νέμεσθαι.
778
αἳ δὲ βάτην τρήρωσι πελειάσιν ἴθμαθʼ ὁμοῖαι
779
ἀνδράσιν Ἀργείοισιν ἀλεξέμεναι μεμαυῖαι·
780
ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκανον ὅθι πλεῖστοι καὶ ἄριστοι
781
ἕστασαν ἀμφὶ βίην Διομήδεος ἱπποδάμοιο
782
εἰλόμενοι λείουσιν ἐοικότες ὠμοφάγοισιν
783
ἢ συσὶ κάπροισιν, τῶν τε σθένος οὐκ ἀλαπαδνόν,
784
ἔνθα στᾶσʼ ἤϋσε θεὰ λευκώλενος Ἥρη
785
Στέντορι εἰσαμένη μεγαλήτορι χαλκεοφώνῳ,
786
ὃς τόσον αὐδήσασχʼ ὅσον ἄλλοι πεντήκοντα·
787
αἰδὼς Ἀργεῖοι κάκʼ ἐλέγχεα εἶδος ἀγητοί·
788
ὄφρα μὲν ἐς πόλεμον πωλέσκετο δῖος Ἀχιλλεύς,
789
οὐδέ ποτε Τρῶες πρὸ πυλάων Δαρδανιάων
790
οἴχνεσκον· κείνου γὰρ ἐδείδισαν ὄβριμον ἔγχος·
791
νῦν δὲ ἑκὰς πόλιος κοίλῃς ἐπὶ νηυσὶ μάχονται.
792
ὣς εἰποῦσʼ ὄτρυνε μένος καὶ θυμὸν ἑκάστου.
793
Τυδεΐδῃ δʼ ἐπόρουσε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
794
εὗρε δὲ τόν γε ἄνακτα παρʼ ἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν
795
ἕλκος ἀναψύχοντα τό μιν βάλε Πάνδαρος ἰῷ.
796
ἱδρὼς γάρ μιν ἔτειρεν ὑπὸ πλατέος τελαμῶνος
797
ἀσπίδος εὐκύκλου· τῷ τείρετο, κάμνε δὲ χεῖρα,
798
ἂν δʼ ἴσχων τελαμῶνα κελαινεφὲς αἷμʼ ἀπομόργνυ.
799
ἱππείου δὲ θεὰ ζυγοῦ ἥψατο φώνησέν τε·
800
ἦ ὀλίγον οἷ παῖδα ἐοικότα γείνατο Τυδεύς.
801
Τυδεύς τοι μικρὸς μὲν ἔην δέμας, ἀλλὰ μαχητής·
802
καί ῥʼ ὅτε πέρ μιν ἐγὼ πολεμίζειν οὐκ εἴασκον
803
οὐδʼ ἐκπαιφάσσειν, ὅτε τʼ ἤλυθε νόσφιν Ἀχαιῶν
804
ἄγγελος ἐς Θήβας πολέας μετὰ Καδμείωνας·
805
δαίνυσθαί μιν ἄνωγον ἐνὶ μεγάροισιν ἕκηλον·
806
αὐτὰρ ὃ θυμὸν ἔχων ὃν καρτερὸν ὡς τὸ πάρος περ
807
κούρους Καδμείων προκαλίζετο, πάντα δʼ ἐνίκα
808
ῥηϊδίως· τοίη οἱ ἐγὼν ἐπιτάρροθος ἦα.
809
σοὶ δʼ ἤτοι μὲν ἐγὼ παρά θʼ ἵσταμαι ἠδὲ φυλάσσω,
810
καί σε προφρονέως κέλομαι Τρώεσσι μάχεσθαι·
811
ἀλλά σευ ἢ κάματος πολυᾶϊξ γυῖα δέδυκεν
812
ἤ νύ σέ που δέος ἴσχει ἀκήριον· οὐ σύ γʼ ἔπειτα
813
Τυδέος ἔκγονός ἐσσι δαΐφρονος Οἰνεΐδαο.
814
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρατερὸς Διομήδης·
815
γιγνώσκω σε θεὰ θύγατερ Διὸς αἰγιόχοιο·
816
τώ τοι προφρονέως ἐρέω ἔπος οὐδʼ ἐπικεύσω.
817
οὔτέ τί με δέος ἴσχει ἀκήριον οὔτέ τις ὄκνος,
818
ἀλλʼ ἔτι σέων μέμνημαι ἐφετμέων ἃς ἐπέτειλας·
819
οὔ μʼ εἴας μακάρεσσι θεοῖς ἀντικρὺ μάχεσθαι
820
τοῖς ἄλλοις· ἀτὰρ εἴ κε Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
821
ἔλθῃσʼ ἐς πόλεμον, τήν γʼ οὐτάμεν ὀξέϊ χαλκῷ.
822
τοὔνεκα νῦν αὐτός τʼ ἀναχάζομαι ἠδὲ καὶ ἄλλους
823
Ἀργείους ἐκέλευσα ἀλήμεναι ἐνθάδε πάντας·
824
γιγνώσκω γὰρ Ἄρηα μάχην ἀνὰ κοιρανέοντα.
825
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·
826
Τυδεΐδη Διόμηδες ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ
827
μήτε σύ γʼ Ἄρηα τό γε δείδιθι μήτε τινʼ ἄλλον
828
ἀθανάτων, τοίη τοι ἐγὼν ἐπιτάρροθός εἰμι·
829
ἀλλʼ ἄγʼ ἐπʼ Ἄρηϊ πρώτῳ ἔχε μώνυχας ἵππους,
830
τύψον δὲ σχεδίην μηδʼ ἅζεο θοῦρον Ἄρηα
831
τοῦτον μαινόμενον, τυκτὸν κακόν, ἀλλοπρόσαλλον,
832
ὃς πρῴην μὲν ἐμοί τε καὶ Ἥρῃ στεῦτʼ ἀγορεύων
833
Τρωσὶ μαχήσεσθαι, ἀτὰρ Ἀργείοισιν ἀρήξειν,
834
νῦν δὲ μετὰ Τρώεσσιν ὁμιλεῖ, τῶν δὲ λέλασται.
835
ὣς φαμένη Σθένελον μὲν ἀφʼ ἵππων ὦσε χαμᾶζε,
836
χειρὶ πάλιν ἐρύσασʼ, ὃ δʼ ἄρʼ ἐμμαπέως ἀπόρουσεν·
837
ἣ δʼ ἐς δίφρον ἔβαινε παραὶ Διομήδεα δῖον
838
ἐμμεμαυῖα θεά· μέγα δʼ ἔβραχε φήγινος ἄξων
839
βριθοσύνῃ· δεινὴν γὰρ ἄγεν θεὸν ἄνδρά τʼ ἄριστον.
840
λάζετο δὲ μάστιγα καὶ ἡνία Παλλὰς Ἀθήνη·
841
αὐτίκʼ ἐπʼ Ἄρηϊ πρώτῳ ἔχε μώνυχας ἵππους.
842
ἤτοι ὃ μὲν Περίφαντα πελώριον ἐξενάριζεν
843
Αἰτωλῶν ὄχʼ ἄριστον Ὀχησίου ἀγλαὸν υἱόν·
844
τὸν μὲν Ἄρης ἐνάριζε μιαιφόνος· αὐτὰρ Ἀθήνη
845
δῦνʼ Ἄϊδος κυνέην, μή μιν ἴδοι ὄβριμος Ἄρης.
846
ὡς δὲ ἴδε βροτολοιγὸς Ἄρης Διομήδεα δῖον,
847
ἤτοι ὃ μὲν Περίφαντα πελώριον αὐτόθʼ ἔασε
848
κεῖσθαι ὅθι πρῶτον κτείνων ἐξαίνυτο θυμόν,
849
αὐτὰρ ὃ βῆ ῥʼ ἰθὺς Διομήδεος ἱπποδάμοιο.
850
οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες,
851
πρόσθεν Ἄρης ὠρέξαθʼ ὑπὲρ ζυγὸν ἡνία θʼ ἵππων
852
ἔγχεϊ χαλκείῳ μεμαὼς ἀπὸ θυμὸν ἑλέσθαι·
853
καὶ τό γε χειρὶ λαβοῦσα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη
854
ὦσεν ὑπὲκ δίφροιο ἐτώσιον ἀϊχθῆναι.
855
δεύτερος αὖθʼ ὡρμᾶτο βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης
856
ἔγχεϊ χαλκείῳ· ἐπέρεισε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη
857
νείατον ἐς κενεῶνα ὅθι ζωννύσκετο μίτρῃ·
858
τῇ ῥά μιν οὖτα τυχών, διὰ δὲ χρόα καλὸν ἔδαψεν,
859
ἐκ δὲ δόρυ σπάσεν αὖτις· ὃ δʼ ἔβραχε χάλκεος Ἄρης
860
ὅσσόν τʼ ἐννεάχιλοι ἐπίαχον ἢ δεκάχιλοι
861
ἀνέρες ἐν πολέμῳ ἔριδα ξυνάγοντες Ἄρηος.
862
τοὺς δʼ ἄρʼ ὑπὸ τρόμος εἷλεν Ἀχαιούς τε Τρῶάς τε
863
δείσαντας· τόσον ἔβραχʼ Ἄρης ἆτος πολέμοιο.
864
οἵη δʼ ἐκ νεφέων ἐρεβεννὴ φαίνεται ἀὴρ
865
καύματος ἐξ ἀνέμοιο δυσαέος ὀρνυμένοιο,
866
τοῖος Τυδεΐδῃ Διομήδεϊ χάλκεος Ἄρης
867
φαίνεθʼ ὁμοῦ νεφέεσσιν ἰὼν εἰς οὐρανὸν εὐρύν.
868
καρπαλίμως δʼ ἵκανε θεῶν ἕδος αἰπὺν Ὄλυμπον,
869
πὰρ δὲ Διὶ Κρονίωνι καθέζετο θυμὸν ἀχεύων,
870
δεῖξεν δʼ ἄμβροτον αἷμα καταρρέον ἐξ ὠτειλῆς,
871
καί ῥʼ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
872
Ζεῦ πάτερ οὐ νεμεσίζῃ ὁρῶν τάδε καρτερὰ ἔργα;
873
αἰεί τοι ῥίγιστα θεοὶ τετληότες εἰμὲν
874
ἀλλήλων ἰότητι, χάριν ἄνδρεσσι φέροντες.
875
σοὶ πάντες μαχόμεσθα· σὺ γὰρ τέκες ἄφρονα κούρην
876
οὐλομένην, ᾗ τʼ αἰὲν ἀήσυλα ἔργα μέμηλεν.
877
ἄλλοι μὲν γὰρ πάντες ὅσοι θεοί εἰσʼ ἐν Ὀλύμπῳ
878
σοί τʼ ἐπιπείθονται καὶ δεδμήμεσθα ἕκαστος·
879
ταύτην δʼ οὔτʼ ἔπεϊ προτιβάλλεαι οὔτέ τι ἔργῳ,
880
ἀλλʼ ἀνιεῖς, ἐπεὶ αὐτὸς ἐγείναο παῖδʼ ἀΐδηλον·
881
ἣ νῦν Τυδέος υἱὸν ὑπερφίαλον Διομήδεα
882
μαργαίνειν ἀνέηκεν ἐπʼ ἀθανάτοισι θεοῖσι.
883
Κύπριδα μὲν πρῶτον σχεδὸν οὔτασε χεῖρʼ ἐπὶ καρπῷ,
884
αὐτὰρ ἔπειτʼ αὐτῷ μοι ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος·
885
ἀλλά μʼ ὑπήνεικαν ταχέες πόδες· ἦ τέ κε δηρὸν
886
αὐτοῦ πήματʼ ἔπασχον ἐν αἰνῇσιν νεκάδεσσιν,
887
ἤ κε ζὼς ἀμενηνὸς ἔα χαλκοῖο τυπῇσι.
888
τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς.
889
μή τί μοι ἀλλοπρόσαλλε παρεζόμενος μινύριζε.
890
ἔχθιστος δέ μοί ἐσσι θεῶν οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν·
891
αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι τε.
892
μητρός τοι μένος ἐστὶν ἀάσχετον οὐκ ἐπιεικτὸν
893
Ἥρης· τὴν μὲν ἐγὼ σπουδῇ δάμνημʼ ἐπέεσσι·
894
τώ σʼ ὀΐω κείνης τάδε πάσχειν ἐννεσίῃσιν.
895
ἀλλʼ οὐ μάν σʼ ἔτι δηρὸν ἀνέξομαι ἄλγεʼ ἔχοντα·
896
ἐκ γὰρ ἐμεῦ γένος ἐσσί, ἐμοὶ δέ σε γείνατο μήτηρ·
897
εἰ δέ τευ ἐξ ἄλλου γε θεῶν γένευ ὧδʼ ἀΐδηλος
898
καί κεν δὴ πάλαι ἦσθα ἐνέρτερος Οὐρανιώνων.
899
ὣς φάτο, καὶ Παιήονʼ ἀνώγειν ἰήσασθαι.
900
τῷ δʼ ἐπὶ Παιήων ὀδυνήφατα φάρμακα πάσσων
901
ἠκέσατʼ· οὐ μὲν γάρ τι καταθνητός γʼ ἐτέτυκτο.
902
ὡς δʼ ὅτʼ ὀπὸς γάλα λευκὸν ἐπειγόμενος συνέπηξεν
903
ὑγρὸν ἐόν, μάλα δʼ ὦκα περιτρέφεται κυκόωντι,
904
ὣς ἄρα καρπαλίμως ἰήσατο θοῦρον Ἄρηα.
905
τὸν δʼ Ἥβη λοῦσεν, χαρίεντα δὲ εἵματα ἕσσε·
906
πὰρ δὲ Διὶ Κρονίωνι καθέζετο κύδεϊ γαίων.
907
αἳ δʼ αὖτις πρὸς δῶμα Διὸς μεγάλοιο νέοντο
908
Ἥρη τʼ Ἀργείη καὶ Ἀλαλκομενηῒς Ἀθήνη
909
παύσασαι βροτολοιγὸν Ἄρηʼ ἀνδροκτασιάων.