To Hermes
1
Ἑρμῆν ὕμνει, Μοῦσα, Διὸς καὶ Μαιάδος υἱόν,
2
Κυλλήνης μεδέοντα καὶ Ἀρκαδίης πολυμήλου,
3
ἄγγελον ἀθανάτων ἐριούνιον, ὃν τέκε Μαῖα,
4
νύμφη ἐυπλόκαμος, Διὸς ἐν φιλότητι μιγεῖσα,
5
αἰδοίη· μακάρων δὲ θεῶν ἠλεύαθʼ ὅμιλον,
6
ἄντρον ἔσω ναίουσα παλίσκιον, ἔνθα Κρονίων
7
νύμφῃ ἐυπλοκάμῳ μισγέσκετο νυκτὸς ἀμολγῷ,
8
ὄφρα κατὰ γλυκὺς ὕπνος ἔχοι λευκώλενον Ἥρην,
9
λήθων ἀθανάτους τε θεοὺς θνητούς τʼ ἀνθρώπους.
10
ἀλλʼ ὅτε δὴ μεγάλοιο Διὸς νόος ἐξετελεῖτο,
11
τῇ δʼ ἤδη δέκατος μεὶς οὐρανῷ ἐστήρικτο,
12
εἴς τε φόως ἄγαγεν ἀρίσημά τε ἔργα τέτυκτο·
13
καὶ τότʼ ἐγείνατο παῖδα πολύτροπον, αἱμυλομήτην,
14
ληιστῆρʼ, ἐλατῆρα βοῶν, ἡγήτορʼ ὀνείρων,
15
νυκτὸς ὀπωπητῆρα, πυληδόκον, ὃς τάχʼ ἔμελλεν
16
ἀμφανέειν κλυτὰ ἔργα μετʼ ἀθανάτοισι θεοῖσιν.
17
ἠῷος γεγονὼς μέσῳ ἤματι ἐγκιθάριζεν,
18
ἑσπέριος βοῦς κλέψεν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος
19
τετράδι τῇ προτέρῃ, τῇ μιν τέκε πότνια Μαῖα.
20
ὃς καί, ἐπειδὴ μητρὸς ἀπʼ ἀθανάτων θόρε γυίων,
21
οὐκέτι δηρὸν ἔκειτο μένων ἱερῷ ἐνὶ λίκνῳ,
22
ἀλλʼ ὅ γʼ ἀναΐξας ζήτει βόας Ἀπόλλωνος
23
οὐδὸν ὑπερβαίνων ὑψηρεφέος ἄντροιο.
24
ἔνθα χέλυν εὑρὼν ἐκτήσατο μυρίον ὄλβον·
25
Ἑρμῆς τοι πρώτιστα χέλυν τεκτήνατʼ ἀοιδόν·
26
ἥ ῥά οἱ ἀντεβόλησεν ἐπʼ αὐλείῃσι θύρῃσι
27
βοσκομένη προπάροιθε δόμων ἐριθηλέα ποίην,
28
σαῦλα ποσὶν βαίνουσα· Διὸς δʼ ἐριούνιος υἱὸς
29
ἀθρήσας ἐγέλασσε καὶ αὐτίκα μῦθον ἔειπε·
30
σύμβολον ἤδη μοι μέγʼ ὀνήσιμον· οὐκ ὀνοτάζω.
31
χαῖρε, φυὴν ἐρόεσσα, χοροιτύπε, δαιτὸς ἑταίρη,
32
ἀσπασίη προφανεῖσα· πόθεν τόδε καλὸν ἄθυρμα
33
αἰόλον ὄστρακον ἕσσο χέλυς ὄρεσι ζώουσα;
34
ἀλλʼ οἴσω σʼ ἐς δῶμα λαβών· ὄφελός τι μοι ἔσσῃ,
35
οὐδʼ ἀποτιμήσω· σὺ δέ με πρώτιστον ὀνήσεις
36
οἴκοι βέλτερον εἶναι, ἐπεὶ βλαβερὸν τὸ θύρηφιν·
37
ἦ γὰρ ἐπηλυσίης πολυπήμονος ἔσσεαι ἔχμα
38
ζώουσʼ· ἢν δὲ θάνῃς, τότε κεν μάλα καλὸν ἀείδοις.
39
ὣς ἂρʼ ἔφη· καὶ χερσὶν ἅμʼ ἀμφοτέρῃσιν ἀείρας
40
ἂψ εἴσω κίε δῶμα φέρων ἐρατεινὸν ἄθυρμα.
41
ἔνθʼ ἀναπηρώσας γλυφάνῳ πολιοῖο σιδήρου
42
αἰῶνʼ ἐξετόρησεν ὀρεσκῴοιο χελώνης.
43
ὡς δʼ ὁπότʼ ὠκὺ νόημα διὰ στέρνοιο περήσῃ
44
ἀνέρος, ὅν τε θαμειαὶ ἐπιστρωφῶσι μέριμναι,
45
ἢ ὅτε δινηθῶσιν ἀπʼ ὀφθαλμῶν ἀμαρυγαί,
46
ὣς ἅμʼ ἔπος τε καὶ ἔργον ἐμήδετο κύδιμος Ἑρμῆς.
47
πῆξε δʼ ἄρʼ ἐν μέτροισι ταμὼν δόνακας καλάμοιο
48
πειρήνας διὰ νῶτα διὰ ῥινοῖο χελώνης.
49
ἀμφὶ δὲ δέρμα τάνυσσε βοὸς πραπίδεσσιν ἑῇσι
50
καὶ πήχεις ἐνέθηκʼ, ἐπὶ δὲ ζυγὸν ἤραρεν ἀμφοῖν,
51
ἑπτὰ δὲ θηλυτέρων ὀίων ἐτανύσσατο χορδάς.
52
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τεῦξε, φέρων, ἐρατεινὸν ἄθυρμα,
53
πλήκτρῳ ἐπειρήτιζε κατὰ μέρος· ἣ δʼ ὑπὸ χειρὸς
54
σμερδαλέον κονάβησε· θεὸς δʼ ὑπὸ καλὸν ἄειδεν
55
ἐξ αὐτοσχεδίης πειρώμενος, ἠύτε κοῦροι
56
ἡβηταὶ θαλίῃσι παραιβόλα κερτομέουσιν,
57
ἀμφὶ Δία Κρονίδην καὶ Μαιάδα καλλιπέδιλον,
58
ὡς πάρος ὠρίζεσκον ἑταιρείῃ φιλότητι,
59
ἥν τʼ αὐτοῦ γενεὴν ὀνομακλυτὸν ἐξονομάζων·
60
ἀμφιπόλους τε γέραιρε καὶ ἀγλαὰ δώματα νύμφης
61
καὶ τρίποδας κατὰ οἶκον ἐπηετανούς τε λέβητας.
62
καὶ τὰ μὲν οὖν ἤειδε, τὰ δὲ φρεσὶν ἄλλα μενοίνα.
63
καὶ τὴν μὲν κατέθηκε φέρων ἱερῷ ἐνὶ λίκνῳ,
64
φόρμιγγα γλαφυρήν· ὃ δʼ ἄρα κρειῶν ἐρατίζων
65
ἆλτο κατὰ σκοπιὴν εὐώδεος ἐκ μεγάροιο
66
ὁρμαίνων δόλον αἰπὺν ἐνὶ φρεσίν, οἶά τε φῶτες
67
φηληταὶ διέπουσι μελαίνης νυκτὸς ἐν ὥρῃ.
68
ἠέλιος μὲν ἔδυνε κατὰ χθονὸς Ὠκεανόνδε
69
αὐτοῖσίν θʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασιν· αὐτὰρ ἄρʼ Ἑρμῆς
70
Πιερίης ἀφίκανε θέων ὄρεα σκιόεντα,
71
ἔνθα θεῶν μακάρων βόες ἄμβροτοι αὖλιν ἔχεσκον
72
βοσκόμεναι λειμῶνας ἀκηρασίους, ἐρατεινούς.
73
τῶν τότε Μαιάδος υἱός, ἐύσκοπος Ἀργειφόντης,
74
πεντήκοντʼ ἀγέλης ἀπετάμνετο βοῦς ἐριμύκους.
75
πλανοδίας δʼ ἤλαυνε διὰ ψαμαθώδεα χῶρον
76
ἴχνιʼ ἀποστρέψας· δολίης δʼ οὐ λήθετο τέχνης
77
ἀντία ποιήσας ὁπλάς, τὰς πρόσθεν ὄπισθεν,
78
τὰς δʼ ὄπιθεν πρόσθεν· κατὰ δʼ ἔμπαλιν αὐτὸς ἔβαινε.
79
σάνδαλα δʼ αὐτίκα ῥιψὶν ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσιν,
80
ἄφραστʼ ἠδʼ ἀνόητα διέπλεκε, θαυματὰ ἔργα,
81
συμμίσγων μυρίκας καὶ μυρσινοειδέας ὄζους.
82
τῶν τότε συνδήσας νεοθηλέος ἄγκαλον ὕλης
83
ἀβλαβέως ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο σάνδαλα κοῦφα
84
αὐτοῖσιν πετάλοισι τὰ κύδιμος Ἀργειφόντης
85
ἔσπασε Πιερίηθεν ὁδοιπορίην ἀλεγύνων,
86
οἷά τʼ ἐπειγόμενος δολιχὴν ὁδόν, αὐτοτροπήσας.†
87
τὸν δὲ γέρων ἐνόησε δέμων ἀνθοῦσαν ἀλωὴν
88
ἱέμενον πεδίονδε διʼ Ὀγχηστὸν λεχεποίην
89
τὸν πρότερος προσέφη Μαίης ἐρικυδέος υἱός·
90
ὦ γέρον, ὅστε φυτὰ σκάπτεις ἐπικαμπύλος ὤμους,
91
ἦ πολυοινήσεις, εὖτʼ ἂν τάδε πάντα φέρῃσι,
92
καί τε ἰδὼν μὴ ἰδὼν εἶναι καὶ κωφὸς ἀκούσας,
93
καὶ σιγᾶν ὅτε μή τι καταβλάπτῃ τὸ σὸν αὐτοῦ.
94
τόσσον φὰς συνέσευε βοῶν ἴφθιμα κάρηνα.
95
πολλὰ δʼ ὄρη σκιόεντα καὶ αὐλῶνας κελαδεινοὺς
96
καὶ πεδίʼ ἀνθεμόεντα διήλασε κύδιμος Ἑρμῆς.
97
ὀρφναίη δʼ ἐπίκουρος ἐπαύετο δαιμονίη νύξ,
98
ἡ πλείων, τάχα δʼ ὄρθρος ἐγίγνετο δημιοεργός·
99
ἣ δὲ νέον σκοπιὴν προσεβήσατο δῖα Σελήνη,
100
Πάλλαντος θυγάτηρ Μεγαμηδείδαο ἄνακτος.
101
τῆμος ἐπʼ Ἀλφειὸν ποταμὸν Διὸς ἄλκιμος υἱὸς
102
Φοίβου Ἀπόλλωνος βοῦς ἤλασεν εὐρυμετώπους.
103
ἀκμῆτες δʼ ἵκανον ἐπʼ αὔλιον ὑψιμέλαθρον
104
καὶ ληνοὺς προπάροιθεν ἀριπρεπέος λειμῶνος.
105
ἔνθʼ ἐπεὶ εὖ βοτάνης ἐπεφόρβει βοῦς ἐριμύκους
106
καὶ τὰς μὲν συνέλασσεν ἐς αὔλιον ἀθρόας οὔσας,
107
λωτὸν ἐρεπτομένας ἠδʼ ἑρσήεντα κύπειρον·
108
σὺν δʼ ἐφόρει ξύλα πολλά, πυρὸς δʼ ἐπεμαίετο τέχνην.
109
δάφνης ἀγλαὸν ὄζον ἑλὼν ἀπέλεψε σιδήρῳ
110
ἄρμενον ἐν παλάμῃ· ἄμπνυτο δὲ θερμὸς ἀυτμή·
111
Ἑρμῆς τοι πρώτιστα πυρήια πῦρ τʼ ἀνέδωκε.
112
πολλὰ δὲ κάγκανα κᾶλα κατουδαίῳ ἐνὶ βόθρῳ
113
οὖλα λαβὼν ἐπέθηκεν ἐπηετανά· λάμπετο δὲ φλὸξ
114
τηλόσε φῦσαν ἱεῖσα πυρὸς μέγα δαιομένοιο.
115
ὄφρα δὲ πῦρ ἀνέκαιε βίη κλυτοῦ Ἡφαίστοιο,
116
τόφρα δʼ ὑποβρύχους ἕλικας βοῦς εἷλκε θύραζε
117
δοιὰς ἄγχι πυρός· δύναμις δέ οἱ ἕσπετο πολλή.
118
ἀμφοτέρας δʼ ἐπὶ νῶτα χαμαὶ βάλε φυσιοώσας·
119
ἀγκλίνων δʼ ἐκύλινδε διʼ αἰῶνας τετορήσας.
120
ἔργῳ δʼ ἔργον ὄπαζε ταμὼν κρέα πίονα δημῷ·
121
ὤπτα δʼ ἀμφʼ ὀβελοῖσι πεπαρμένα δουρατέοισι
122
σάρκας ὁμοῦ καὶ νῶτα γεράσμια καὶ μέλαν αἷμα
123
ἐργμένον ἐν χολάδεσσι· τὰ δʼ αὐτοῦ κεῖτʼ ἐπὶ χώρης·
124
ῥινοὺς δʼ ἐξετάνυσσε καταστυφέλῳ ἐνὶ πέτρῃ,
125
ὡς ἔτι νῦν τὰ μέτασσα πολυχρόνιοι πεφύασι,
126
δηρὸν δὴ μετὰ ταῦτα καὶ ἄκριτον· αὐτὰρ ἔπειτα
127
Ἑρμῆς χαρμόφρων εἰρύσατο πίονα ἔργα
128
λείῳ ἐπὶ πλαταμῶνι καὶ ἔσχισε δώδεκα μοίρας
129
κληροπαλεῖς· τέλεον δὲ γέρας προσέθηκεν ἑκάστῃ.
130
ἔνθʼ ὁσίης κρεάων ἠράσσατο κύδιμος Ἑρμῆς·
131
ὀδμὴ γάρ μιν ἔτειρε καὶ ἀθάνατόν περ ἐόντα
132
ἡδεῖʼ· ἀλλʼ οὐδʼ ὥς οἱ ἐπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ,
133
καί τε μάλʼ ἱμείροντι, περῆν† ἱερῆς κατὰ δειρῆς.
134
ἀλλὰ τὰ μὲν κατέθηκεν ἐς αὔλιον ὑψιμέλαθρον,
135
δημὸν καὶ κρέα πολλά, μετήορα δʼ αἶψʼ ἀνάειρε,
136
σῆμα νέης φωρῆς· ἐπὶ δὲ ξύλα κάγκανʼ ἀγείρας
137
οὐλόποδʼ, οὐλοκάρηνα πυρὸς κατεδάμνατʼ ἀυτμῇ.
138
αὐτὰρ ἐπεί τοι πάντα κατὰ χρέος ἤνυσε δαίμων,
139
σάνδαλα μὲν προέηκεν ἐς Ἀλφειὸν βαθυδίνην·
140
ἀνθρακιὴν δʼ ἐμάρανε, κόνιν δʼ ἀμάθυνε μέλαιναν
141
παννύχιος· καλὸν δὲ φόως κατέλαμπε Σελήνης.
142
Κυλλήνης δʼ αἶψʼ αὖτις ἀφίκετο δῖα κάρηνα
143
ὄρθριος, οὐδέ τί οἱ δολιχῆς ὁδοῦ ἀντεβόλησεν
144
οὔτε θεῶν μακάρων οὔτε θνητῶν ἀνθρώπων,
145
οὐδὲ κύνες λελάκοντο· Διὸς δʼ ἐριούνιος Ἑρμῆς
146
δοχμωθεὶς μεγάροιο διὰ κλήιθρον ἔδυνεν
147
αὔρῃ ὀπωρινῇ ἐναλίγκιος, ἠύτʼ ὀμίχλη.
148
ἰθύσας δʼ ἄντρου ἐξίκετο πίονα νηὸν
149
ἦκα ποσὶ προβιβῶν· οὐ γὰρ κτύπεν, ὥσπερ ἐπʼ οὔδει.
150
ἐσσυμένως δʼ ἄρα λίκνον ἐπῴχετο κύδιμος Ἑρμῆς·
151
σπάργανον ἀμφʼ ὤμοις εἰλυμένος, ἠύτε τέκνον
152
νήπιον, ἐν παλάμῃσι περʼ ἰγνύσι λαῖφος ἀθύρων
153
κεῖτο, χέλυν ἐρατὴν ἐπʼ ἀριστερὰ χειρὸς ἐέργων.
154
μητέρα δʼ οὐκ ἄρʼ ἔληθε θεὰν θεὸς εἰπέ τε μῦθον·
155
τίπτε σύ, ποικιλομῆτα, πόθεν τόδε νυκτὸς ἐν ὥρῃ
156
ἔρχῃ, ἀναιδείην ἐπιειμένε; νῦν σε μάλʼ οἴω
157
ἢ τάχʼ ἀμήχανα δεσμὰ περὶ πλευρῇσιν ἔχοντα
158
Λητοίδου ὑπὸ χερσὶ διὲκ προθύροιο περήσειν
159
ἣ σὲ φέροντα μεταξὺ κατʼ ἄγκεα φηλητεύσειν.
160
ἔρρε πάλιν· μεγάλην σε πατὴρ ἐφύτευσε μέριμναν
161
θνητοῖς ἀνθρώποισι καὶ ἀθανάτοισι θεοῖσι.
162
τὴν δʼ Ἑρμῆς μύθοισιν ἀμείβετο κερδαλέοισι·
163
μῆτερ ἐμή, τί με ταῦτα δεδίσκεαι, ἠύτε τέκνον
164
νήπιον, ὃς μάλα παῦρα μετὰ φρεσὶν αἴσυλα οἶδε,
165
ταρβαλέον, καὶ μητρὸς ὑπαιδείδοικεν ἐνιπάς;
166
αὐτὰρ ἐγὼ τέχνης ἐπιβήσομαι, ἥ τις ἀρίστη,
167
βουκολέων ἐμὲ καὶ σὲ διαμπερές· οὐδὲ θεοῖσι
168
νῶι μετʼ ἀθανάτοισιν ἀδώρητοι καὶ ἄλιστοι
169
αὐτοῦ τῇδε μένοντες ἀνεξόμεθʼ, ὡς σὺ κελεύεις.
170
βέλτερον ἤματα πάντα μετʼ ἀθανάτοις ὀαρίζειν,
171
πλούσιον, ἀφνειόν, πολυλήιον, ἢ κατὰ δῶμα
172
ἄντρῳ ἐν ἠερόεντι θαασσέμεν· ἀμφὶ δὲ τιμῆς,
173
κἀγὼ τῆς ὁσίης ἐπιβήσομαι, ἧς περ Ἀπόλλων.
174
εἰ δέ κε μὴ δώῃσι πατὴρ ἐμός, ἧ τοι ἔγωγε
175
πειρήσω, δύναμαι, φηλητέων ὄρχαμος εἶναι.
176
εἰ δέ μʼ ἐρευνήσει Λητοῦς ἐρικυδέος υἱός,
177
ἄλλο τί οἱ καὶ μεῖζον ὀίομαι ἀντιβολήσειν.
178
εἶμι γὰρ ἐς Πυθῶνα μέγαν δόμον ἀντιτορήσων·
179
ἔνθεν ἅλις τρίποδας περικαλλέας ἠδὲ λέβητας
180
πορθήσω καὶ χρυσόν, ἅλις τʼ αἴθωνα σίδηρον
181
καὶ πολλὴν ἐσθῆτα· σὺ δʼ ὄψεαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα.
182
ὣς οἳ μέν ῥʼ ἐπέεσσι πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,
183
υἱός τʼ αἰγιόχοιο Διὸς καὶ πότνια Μαῖα.
184
Ἠὼς δʼ ἠριγένεια φόως θνητοῖσι φέρουσα
185
ὤρνυτʼ ἀπʼ Ὠκεανοῖο βαθυρρόου· αὐτὰρ Ἀπόλλων
186
Ὀγχηστόνδʼ ἀφίκανε κιών, πολυήρατον ἄλσος
187
ἁγνὸν ἐρισφαράγου Γαιηόχου· ἔνθα γέροντα
188
κνώδαλον εὗρε νέμοντα παρʼ ἔξοδον ἕρκεος αὐλῆς.
189
τὸν πρότερος προσέφη Λητοῦς ἐρικυδέος υἱός·
190
ὦ γέρον, Ὀγχηστοῖο βατοδρόπε ποιήεντος,
191
βοῦς ἀπὸ Πιερίης διζήμενος ἐνθάδʼ ἱκάνω,
192
πάσας θηλείας, πάσας κεράεσσιν ἑλικτάς,
193
ἐξ ἀγέλης· ὁ δὲ ταῦρος ἐβόσκετο μοῦνος ἀπʼ ἄλλων
194
κυάνεος· χαροποὶ δὲ κύνες κατόπισθεν ἕποντο
195
τέσσαρες, ἠύτε φῶτες, ὁμόφρονες· οἳ μὲν ἔλειφθεν,
196
οἵ τε κύνες ὅ τε ταῦρος· ὃ δὴ περὶ θαῦμα τέτυκται·
197
ταὶ δʼ ἔβαν ἠελίοιο νέον καταδυομένοιο
198
ἐκ μαλακοῦ λειμῶνος ἀπὸ γλυκεροῖο νομοῖο.
199
ταῦτά μοι εἰπέ, γεραιὲ παλαιγενές, εἴ που ὄπωπας
200
ἀνέρα ταῖσδʼ ἐπὶ βουσὶ διαπρήσσοντα κέλευθον.
201
τὸν δʼ ὁ γέρων μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·
202
ὦ φίλος, ἀργαλέον μέν, ὅσʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδοιτο,
203
πάντα λέγειν· πολλοὶ γὰρ ὁδὸν πρήσσουσιν ὁδῖται,
204
τῶν οἳ μὲν κακὰ πολλὰ μεμαότες, οἳ δὲ μάλʼ ἐσθλὰ
205
φοιτῶσιν· χαλεπὸν δὲ δαήμεναί ἐστιν ἕκαστον·
206
αὐτὰρ ἐγὼ πρόπαν ἦμαρ ἐς ἠέλιον καταδύντα
207
ἔσκαπτον περὶ γουνὸν ἀλωῆς οἰνοπέδοιο·
208
παῖδα δʼ ἔδοξα, φέριστε, σαφὲς δʼ οὐκ οἶδα, νοῆσαι,
209
ὅς τις ὁ παῖς, ἅμα βουσὶν ἐυκραίρῃσιν ὀπήδει
210
νήπιος, εἶχε δὲ ῥάβδον· ἐπιστροφάδην δʼ ἐβάδιζεν.
211
ἐξοπίσω δʼ ἀνέεργε, κάρη δʼ ἔχεν ἀντίον αὐτῷ.
212
φῆ ῥʼ ὁ γέρων· ὃ δὲ θᾶσσον ὁδὸν κίε μῦθον ἀκούσας·
213
οἰωνὸν δʼ ἐνόει τανυσίπτερον, αὐτίκα δʼ ἔγνω
214
φηλητὴν γεγαῶτα Διὸς παῖδα Κρονίωνος.
215
ἐσσυμένως δʼ ἤιξεν ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων
216
ἐς Πύλον ἠγαθέην διζήμενος εἰλίποδας βοῦς,
217
πορφυρέῃ νεφέλῃ κεκαλυμμένος εὐρέας ὤμους·
218
ἴχνιά τʼ εἰσενόησεν Ἑκηβόλος εἶπέ τε μῦθον·
219
ὦ πόποι, ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι·
220
ἴχνια μὲν τάδε γʼ ἐστὶ βοῶν ὀρθοκραιράων,
221
ἀλλὰ πάλιν τέτραπται ἐς ἀσφοδελὸν λειμῶνα·
222
βήματα δʼ οὔτʼ ἀνδρὸς τάδε γίγνεται οὔτε γυναικὸς
223
οὔτε λύκων πολιῶν οὔτʼ ἄρκτων οὔτε λεόντων·
224
οὔτε τι Κενταύρου λασιαύχενος ἔλπομαι εἶναι,
225
ὅς τις τοῖα πέλωρα βιβᾷ ποσὶ καρπαλίμοισιν·
226
αἰνὰ μὲν ἔνθεν ὁδοῖο, τὰ δʼ αἰνότερʼ ἔνθεν ὁδοῖο.
227
ὣς εἰπὼν ἤιξεν ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων·
228
Κυλλήνης δʼ ἀφίκανεν ὄρος καταείμενον ὕλῃ,
229
πέτρης ἐς κευθμῶνα βαθύσκιον, ἔνθα τε νύμφη
230
ἀμβροσίη ἐλόχευσε Διὸς παῖδα Κρονίωνος.
231
ὀδμὴ δʼ ἱμερόεσσα διʼ οὔρεος ἠγαθέοιο
232
κίδνατο, πολλὰ δὲ μῆλα ταναύποδα βόσκετο ποίην.
233
ἔνθα τότε σπεύδων κατεβήσατο λάινον οὐδὸν
234
ἄντρον ἐς ἠερόεν ἑκατηβόλος αὐτὸς Ἀπόλλων.
235
Τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησε Διὸς καὶ Μαιάδος υἱὸς
236
χωόμενον περὶ βουσὶν ἑκηβόλον Ἀπόλλωνα,
237
σπάργανʼ ἔσω κατέδυνε θυήεντʼ· ἠύτε πολλὴν
238
πρέμνων ἀνθρακιὴν ὕλης σποδὸς ἀμφικαλύπτει,
239
ὣς Ἑρμῆς Ἑκάεργον ἰδὼν ἀνέειλεν ἑαυτόν.
240
ἐν δʼ ὀλίγῳ συνέλασσε κάρη χεῖράς τε πόδας τε,
241
φή ῥα νεόλλουτος, προκαλεύμενος ἥδυμον ὕπνον,
242
ἐγρήσσων ἐτεόν γε· χέλυν δʼ ὑπὸ μασχάλῃ εἶχε.
243
γνῶ δʼ οὐδʼ ἠγνοίησε Διὸς καὶ Λητοῦς υἱὸς
244
νύμφην τʼ οὐρείην περικαλλέα καὶ φίλον υἱόν,
245
παῖδʼ ὀλίγον, δολίῃς εἰλυμένον ἐντροπίῃσι.
246
παπτήνας δʼ ἀνὰ πάντα μυχὸν μεγάλοιο δόμοιο
247
τρεῖς ἀδύτους ἀνέῳγε λαβὼν κληῖδα φαεινὴν
248
νέκταρος ἐμπλείους ἠδʼ ἀμβροσίης ἐρατεινῆς·
249
πολλὸς δὲ χρυσός τε καὶ ἄργυρος ἔνδον ἔκειτο,
250
πολλὰ δὲ φοινικόεντα καὶ ἄργυφα εἵματα νύμφης,
251
οἷα θεῶν μακάρων ἱεροὶ δόμοι ἐντὸς ἔχουσιν·
252
ἔνθʼ ἐπεὶ ἐξερέεινε μυχοὺς μεγάλοιο δόμοιο
253
Λητοΐδης, μύθοισι προσηύδα κύδιμον Ἑρμῆν·
254
ὦ παῖ, ὃς ἐν λίκνῳ κατάκειαι, μήνυέ μοι βοῦς
255
θᾶσσον· ἐπεὶ τάχα νῶι διοισόμεθʼ οὐ κατὰ κόσμον.
256
ῥίψω γάρ σε λαβὼν ἐς Τάρταρον ἠερόεντα,
257
ἐς ζόφον αἰνόμορον καὶ ἀμήχανον· οὐδέ σε μήτηρ
258
ἐς φάος οὐδὲ πατὴρ ἀναλύσεται, ἀλλʼ ὑπὸ γαίῃ
259
ἐρρήσεις ὀλίγοισι μετʼ ἀνδράσιν ἡγεμονεύων.
260
Τὸν δʼ Ἑρμῆς μύθοισιν ἀμείβετο κερδαλέοισι·
261
Λητοΐδη, τίνα τοῦτον ἀπηνέα μῦθον ἔειπας;
262
καὶ βοῦς ἀγραύλους διζήμενος ἐνθάδʼ ἱκάνεις;
263
οὐκ ἴδον, οὐ πυθόμην, οὐκ ἄλλου μῦθον ἄκουσα·
264
οὐκ ἂν μηνύσαιμʼ, οὐκ ἂν μήνυτρον ἀροίμην·
265
οὐδὲ βοῶν ἐλατῆρι, κραταιῷ φωτί, ἔοικα.
266
οὐκ ἐμὸν ἔργον τοῦτο, πάρος δέ μοι ἄλλα μέμηλεν·
267
ὕπνος ἐμοί γε μέμηλε καὶ ἡμετέρης γάλα μητρὸς
268
σπάργανά τʼ ἀμφʼ ὤμοισιν ἔχειν καὶ θερμὰ λοετρά.
269
μή τις τοῦτο πύθοιτο, πόθεν τόδε νεῖκος ἐτύχθη·
270
καί κεν δὴ μέγα θαῦμα μετʼ ἀθανάτοισι γένοιτο,
271
παῖδα νέον γεγαῶτα διὲκ προθύροιο περῆσαι
272
βουσὶν ἐπʼ ἀγραύλοισι· τὸ δʼ ἀπρεπέως ἀγορεύεις.
273
χθὲς γενόμην, ἁπαλοὶ δὲ πόδες, τρηχεῖα δʼ ὕπο χθών.
274
εἰ δʼ ἐθέλεις, πατρὸς κεφαλὴν μέγαν ὅρκον ὀμοῦμαι·
275
μὴ μὲν ἐγὼ μήτʼ αὐτὸς ὑπίσχομαι αἴτιος εἶναι,
276
μήτε τινʼ ἄλλον ὄπωπα βοῶν κλοπὸν ὑμετεράων,
277
αἵ τινες αἱ βόες εἰσί· τὸ δὲ κλέος οἶον ἀκούω.
278
ὣς ἄρʼ ἔφη καὶ πυκνὸν ἀπὸ βλεφάρων ἀμαρύσσων
279
ὀφρῦς ῥιπτάζεσκεν ὁρώμενος ἔνθα καὶ ἔνθα,
280
μάκρʼ ἀποσυρίζων, ἅλιον τὸν μῦθον ἀκούων.
281
τὸν δʼ ἁπαλὸν γελάσας προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων·
282
ὦ πέπον, ἠπεροπευτά, δολοφραδές, ἦ σε μάλʼ οἴω
283
πολλάκις ἀντιτοροῦντα δόμους εὖ ναιετάοντας
284
ἔννυχον οὐχ ἕνα μοῦνον ἐπʼ οὔδεϊ φῶτα καθίσσαι,
285
σκευάζοντα κατʼ οἶκον ἄτερ ψόφου, οἷʼ ἀγορεύεις·
286
πολλοὺς δʼ ἀγραύλους ἀκαχήσεις μηλοβοτῆρας
287
οὔρεος ἐν βήσσῃς, ὁπότʼ ἄν κρειῶν ἐρατίζων
288
ἀντᾷς βουκολίοισι καὶ εἰροπόκοις ὀίεσσιν.
289
ἀλλʼ ἄγε, μὴ πύματόν τε καὶ ὕστατον ὕπνον ἰαύσῃς,
290
ἐκ λίκνου κατάβαινε, μελαίνης νυκτὸς ἑταῖρε.
291
τοῦτο γὰρ οὖν καὶ ἔπειτα μετʼ ἀθανάτοις γέρας ἕξεις.
292
ἀρχὸς φηλητέων κεκλήσεαι ἤματα πάντα.
293
ὣς ἄρʼ ἔφη καὶ παῖδα λαβὼν φέρε Φοῖβος Ἀπόλλων.
294
σὺν δʼ ἄρα φρασσάμενος τότε δὴ κρατὺς Ἀργειφόντης
295
οἰωνὸν προέηκεν ἀειρόμενος μετὰ χερσί,
296
τλήμονα γαστρὸς ἔριθον, ἀτάσθαλον ἀγγελιώτην.
297
ἐσσυμένως δὲ μετʼ αὐτὸν ἐπέπταρε· τοῖο δʼ Ἀπόλλων
298
ἔκλυεν, ἐκ χειρῶν δὲ χαμαὶ βάλε κύδιμον Ἑρμῆν.
299
ἕζετο δὲ προπάροιθε καὶ ἐσσύμενός περ ὁδοῖο
300
Ἑρμῆν κερτομέων καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε·
301
θάρσει, σπαργανιῶτα, Διὸς καὶ Μαιάδος υἱέ·
302
εὑρήσω καὶ ἔπειτα βοῶν ἴφθιμα κάρηνα
303
τούτοις οἰωνοῖσι· σὺ δʼ αὖθʼ ὁδὸν ἡγεμονεύσεις.
304
ὣς φάθʼ· ὃ δʼ αὖτʼ ἀνόρουσε θοῶς Κυλλήνιος Ἑομῆς,
305
σπουδῇ ἰών· ἄμφω δὲ παρʼ οὔατα χερσὶν ἐώθει
306
σπάργανον ἀμφʼ ὤμοισιν ἐελμένος, εἶπε δὲ μῦθον·
307
πῆ με φέρεις, Ἑκάεργε, θεῶν ζαμενέστατε πάντων;
308
ἦ με βοῶν ἕνεχʼ ὧδε χολούμενος ὀρσολοπεύεις;
309
ὦ πόποι, εἴθʼ ἀπόλοιτο βοῶν γένος· οὐ γὰρ ἐγώ γε
310
ὑμετέρας ἔκλεψα βόας οὐδʼ ἄλλον ὄπωπα,
311
αἵτινες αἱ βόες εἰσί· τὸ δὲ κλέος οἶον ἀκούω.
312
δὸς δὲ δίκην καὶ δέξο παρὰ Ζηνὶ Κρονίωνι.
313
αὐτὰρ ἐπεὶ τὰ ἕκαστα διαρρήδην ἐρίδαινον
314
Ἑρμῆς τʼ οἰοπόλος καὶ Λητοῦς ἀγλαὸς υἱός,
315
ἀμφὶς θυμὸν ἔχοντες. ὃ μὲν νημερτέα φωνὴν
316
οὐκ ἀδίκως ἐπὶ βουσὶν ἐλάζυτο κύδιμον Ἑρμῆν,
317
αὐτὰρ ὃ τέχνῃσίν τε καὶ αἱμυλίοισι λόγοισιν
318
ἤθελεν ἐξαπατᾶν Κυλλήνιος Ἀργυρότοξον.
319
αὐτὰρ ἐπεὶ πολύμητις ἐὼν πολυμήχανον εὗρεν,
320
ἐσσυμένως δὴ ἔπειτα διὰ ψαμάθοιο βάδιζε
321
πρόσθεν, ἀτὰρ κατόπισθε Διὸς καὶ Λητοῦς υἱός.
322
αἶψα δὲ τέρθρον ἵκοντο θυώδεος Οὐλύμποιο
323
ἐς πατέρα Κρονίωνα Διὸς περικαλλέα τέκνα·
324
κεῖθι γὰρ ἀμφοτέροισι δίκης κατέκειτο τάλαντα.
325
οὐμιλίη δʼ ἔχʼ Ὄλυμπον ἀγάννιφον, ἀθάνατοι δὲ
326
ἄφθιτοι ἠγερέθοντο μετὰ χρυσόθρονον Ἠῶ.
327
ἔστησαν δʼ Ἑρμῆς τε καὶ ἀργυρότοξος Ἀπόλλων
328
πρόσθε Διὸς γούνων· ὃ δʼ ἀνείρετο φαίδιμον υἱὸν
329
Ζεὺς ὑψιβρεμέτης καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε·
330
φοῖβε, πόθεν ταύτην μενοεικέα ληίδʼ ἐλαύνεις,
331
παῖδα νέον γεγαῶτα, φυὴν κήρυκος ἔχοντα;
332
σπουδαῖον τόδε χρῆμα θεῶν μεθʼ ὁμήγυριν ἦλθε.
333
τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων·
334
ὦ πάτερ, ἦ τάχα μῦθον ἀκούσεαι οὐκ ἀλαπαδνόν,
335
κερτομέων ὡς οἶος ἐγὼ φιλολήιός εἰμι.
336
παῖδά τινʼ εὗρον τόνδε διαπρύσιον κεραϊστὴν
337
Κυλλήνης ἐν ὄρεσσι, πολὺν διὰ χῶρον ἀνύσσας,
338
κέρτομον, οἷον ἐγώ γε θεῶν οὐκ ἄλλον ὄπωπα
339
οὐδʼ ἀνδρῶν, ὁπόσοι λησίμβροτοί εἰσʼ ἐπὶ γαίῃ.
340
κλέψας δʼ ἐκ λειμῶνος ἐμὰς βοῦς ὤχετʼ ἐλαύνων
341
ἑσπέριος παρὰ θῖνα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης,
342
εὐθὺ Πύλονδʼ ἐλάων· τὰ δʼ ἄρʼ ἴχνια δοιὰ πέλωρα,
343
οἷά τʼ ἀγάσσασθαι, καὶ ἀγαυοῦ δαίμονος ἔργα.
344
τῇσιν μὲν γὰρ βουσὶν ἐς ἀσφοδελὸν λειμῶνα
345
ἀντία βήματʼ ἔχουσα κόνις ἀνέφαινε μέλαινα·
346
αὐτὸς δʼ ἐκτὸς ὁδοῦ, τις ἀμήχανος, οὔτʼ ἄρα ποσσὶν
347
οὔτʼ ἄρα χερσὶν ἔβαινε διὰ ψαμαθώδεα χῶρον·
348
ἀλλʼ ἄλλην τινὰ μῆτιν ἔχων διέτριβε κέλευθα
349
τοῖα πέλωρʼ ὡς εἴ τις ἀραιῇσι δρυσὶ βαίνοι.
350
ὄφρα μὲν οὖν ἐδίωκε διὰ ψαμαθώδεα χῶρον,
351
ῥεῖα μάλʼ ἴχνια πάντα διέπρεπεν ἐν κονίῃσιν·
352
αὐτὰρ ἐπεὶ ψαμάθοιο μέγαν στίβον ἐξεπέρησεν,
353
ἄφραστος γένετʼ ὦκα βοῶν στίβος ἠδὲ καὶ αὐτοῦ
354
χῶρον ἀνὰ κρατερόν· τὸν δʼ ἐφράσατο βροτὸς ἀνὴρ
355
ἐς Πύλον εὐθὺς ἐλῶντα βοῶν γένος εὐρυμετώπων.
356
αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τὰς μὲν ἐν ἡσυχίῃ κατέερξε
357
καὶ διαπυρπαλάμησεν ὁδοῦ τὸ μὲν ἔνθα, τὸ δʼ ἔνθα,
358
ἐν λίκνῳ κατέκειτο μελαίνῃ νυκτὶ ἐοικώς,
359
ἄντρῳ ἐν ἠερόεντι κατὰ ζόφον· οὐδέ κεν αὐτὸν
360
αἰετὸς ὀξὺ λάων ἐσκέψατο· πολλὰ δὲ χερσὶν
361
αὐγὰς ὠμόργαζε δολοφροσύνην ἀλεγύνων.
362
αὐτὸς δʼ αὐτίκα μῦθον ἀπηλεγέως ἀγόρευεν·
363
οὐκ ἴδον, οὐ πυθόμην, οὐκ ἄλλου μῦθον ἄκουσα
364
οὐδέ κε μηνύσαιμʼ, οὐδʼ ἄν μήνυτρον ἀροίμην.
365
Ἠ τοι ἄρʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο Φοῖβος Ἀπόλλων·
366
Ερμῆς δʼ αὖθʼ ἑτέρωθεν ἀμειβόμενος ἔπος ηὔδα,
367
δείξατο δʼ ἐς Κρονίωνα, θεῶν σημάντορα πάντων·
368
ζεῦ πάτερ, ἦ τοι ἐγώ σοι ἀληθείην καταλέξω·
369
νημερτής τε γάρ εἰμι καὶ οὐκ οἶδα ψεύδεσθαι.
370
ἦλθεν ἐς ἡμετέρου διζήμενος εἰλίποδας βοῦς
371
σήμερον ἠελίοιο νέον ἐπιτελλομένοιο·
372
οὐδὲ θεῶν μακάρων ἄγε μάρτυρας οὐδὲ κατόπτας,
373
μηνύειν δʼ ἐκέλευεν ἀναγκαίης ὑπὸ πολλῆς,
374
πολλὰ δέ μʼ ἠπείλησε βαλεῖν ἐς Τάρταρον εὐρύν,
375
οὕνεχʼ ὃ μὲν τέρεν ἄνθος ἔχει φιλοκυδέος ἥβης,
376
αὐτὰρ ἐγὼ χθιζὸς γενόμην, τὰ δέ τʼ οἶδε καὶ αὐτός,
377
οὔτι βοῶν ἐλατῆρι, κραταιῷ φωτί, ἐοικώς.
378
πείθεο· καὶ γὰρ ἐμεῖο πατὴρ φίλος εὔχεαι εἶναι,
379
ὡς οὐκ οἴκαδʼ ἔλασσα βόας, ὣς ὄλβιος εἴην,
380
οὐδʼ ὑπὲρ οὐδὸν ἔβην· τὸ δέ τʼ ἀτρεκέως ἀγορεύω.
381
Ἠέλιον δὲ μάλʼ αἰδέομαι καὶ δαίμονας ἄλλους,
382
καὶ σε φιλῶ καὶ τοῦτον ὀπίζομαι· οἶσθα καὶ αὐτός,
383
ὡς οὐκ αἴτιός εἰμι· μέγαν δʼ ἐπιδώσομαι ὅρκον·
384
οὐ μὰ τάδʼ ἀθανάτων εὐκόσμητα προθύραια.
385
καί που ἐγὼ τούτῳ τίσω ποτὲ νηλέα φώρην,
386
καὶ κρατερῷ περ ἐόντι· σὺ δʼ ὁπλοτέροισιν ἄρηγε.
387
ὣς φάτʼ ἐπιλλίζων Κυλλήνιος Ἀργειφόντης·
388
καὶ τὸ σπάργανον εἶχεν ἐπʼ ὠλένῃ οὐδʼ ἀπέβαλλε.
389
Ζεὺς δὲ μέγʼ ἐξεγέλασσεν ἰδὼν κακομηδέα παῖδα
390
εὖ καὶ ἐπισταμένως ἀρνεύμενον ἀμφὶ βόεσσιν.
391
ἀμφοτέρους δʼ ἐκέλευσεν ὁμόφρονα θυμὸν ἔχοντας
392
ζητεύειν, Ἑρμῆν δὲ διάκτορον ἡγεμονεύειν
393
καὶ δεῖξαι τὸν χῶρον ἐπʼ ἀβλαβίῃσι νόοιο,
394
ὅππη δὴ αὖτʼ ἀπέκρυψε βοῶν ἴφθιμα κάρηνα.
395
νεῦσεν δὲ Κρονίδης, ἐπεπείθετο δʼ ἀγλαὸς Ἑρμῆς·
396
ῥηιδίως γὰρ ἔπειθε Διὸς νόος αἰγιόχοιο.
397
τὼ δʼ ἄμφω σπεύδοντε Διὸς περικαλλέα τέκνα
398
ἐς Πύλον ἠμαθόεντα ἐπʼ Ἀλφειοῦ πόρον ἷξον·
399
ἀγροὺς δʼ ἐξίκοντο καὶ αὔλιον ὑψιμέλαθρον,
400
ἡχοῦ δὴ τὰ χρήματʼ ἀτάλλετο νυκτὸς ἐν ὥρῃ.
401
ἔνθʼ Ἑρμῆς μὲν ἔπειτα κιὼν παρὰ λάινον ἄντρον
402
ἐς φῶς ἐξήλαυνε βοῶν ἴφθιμα κάρηνα·
403
Λητοΐδης δʼ ἀπάτερθεν ἰδὼν ἐνόησε βοείας
404
πέτρῃ ἐπʼ ἠλιβάτῳ, τάχα δʼ εἴρετο κύδιμον Ἑρμῆν·
405
πῶς ἐδύνω, δολομῆτα, δύω βόε δειροτομῆσαι,
406
ὧδε νεογνὸς ἐὼν καὶ νήπιος; αὐτὸς ἐγώ γε
407
θαυμαίνω κατόπισθε τὸ σὸν κράτος· οὐδέ τί σε χρὴ
408
μακρὸν ἀέξεσθαι, Κυλλήνιε, Μαιάδος υἱέ.
409
ὣς ἄρ ἔφη καὶ χερσὶ περίστρεφε καρτερὰ δεσμὰ
410
ἄγνου· ταὶ δʼ ὑπὸ ποσσὶ κατὰ χθονὸς αἶψα φύοντο
411
αὐτόθεν, ἐμβολάδην ἐστραμμέναι ἀλλήλῃσι,
412
ῥεῖά τε καὶ πάσῃσιν ἐπʼ ἀγραύλοισι βόεσσιν,
413
Ἑρμέω βουλῇσι κλεψίφρονος· αὐτὰρ Ἀπόλλων
414
θαύμασεν ἀθρήσας. τότε δὴ κρατὺς Ἀργειφόντης
415
χῶρον ὑποβλήδην ἐσκέψατο, πῦρ ἀμαρύσσων,
416
ἐγκρύψαι μεμαώς· Λητοῦς δʼ ἐρικυδέος υἱὸν
417
ῥεῖα μάλʼ ἐπρήυνεν ἑκηβόλον, ὡς ἔθελʼ αὐτός,
418
καὶ κρατερόν περ ἐόντα· λαβὼν δʼ ἐπʼ ἀριστερὰ χειρὸς
419
πλήκτρῳ ἐπειρήτιζε κατὰ μέρος· ἣ δʼ ὑπὸ χειρὸς
420
σμερδαλέον κονάβησε· γέλασσε δὲ Φοῖβος Ἀπόλλων
421
γηθήσας, ἐρατὴ δὲ διὰ φρένας ἤλυθʼ ἰωὴ
422
θεσπεσίης ἐνοπῆς καὶ μιν γλυκὺς ἵμερος ᾕρει
423
θυμῷ ἀκουάζοντα· λύρῃ δʼ ἐρατὸν κιθαρίζων
424
στῆ ῥʼ ὅ γε θαρσήσας ἐπʼ ἀριστερὰ Μαιάδος υἱὸς
425
Φοίβου Ἀπόλλωνος· τάχα δὲ λιγέως κιθαρίζων
426
γηρύετʼ ἀμβολάδην — ἐρατὴ δέ οἱ ἕσπετο φωνή — κραίνων
427
ἀθανάτους τε θεοὺς καὶ γαῖαν ἐρεμνήν,
428
ὡς τὰ πρῶτα γένοντο καὶ ὡς λάχε μοῖραν ἕκαστος.
429
Μνημοσύνην μὲν πρῶτα θεῶν ἐγέραιρεν ἀοιδῇ,
430
μητέρα Μουσάων· ἣ γὰρ λάχε Μαιάδος υἱόν·
431
τοὺς δὲ κατὰ πρέσβιν τε καὶ ὡς γεγάασιν ἕκαστος
432
ἀθανάτους ἐγέραιρε θεοὺς Διὸς ἀγλαὸς υἱός,
433
πάντʼ ἐνέπων κατὰ κόσμον, ἐπωλένιον κιθαρίζων.
434
τὸν δʼ ἔρος ἐν στήθεσσιν ἀμήχανος αἴνυτο θυμόν,
435
καὶ μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
436
βουφόνε, μηχανιῶτα, πονεύμενε, δαιτὸς ἑταῖρε,
437
πεντήκοντα βοῶν ἀντάξια ταῦτα μέμηλας.
438
ἡσυχίως καὶ ἔπειτα διακρινέεσθαι ὀίω·
439
νῦν δʼ ἄγε μοι τόδε εἰπέ, πολύτροπε Μαιάδος υἱέ,
440
ἦ σοί γʼ ἐκ γενετῆς τάδʼ ἅμʼ ἕσπετο θαυματὰ ἔργα
441
ἠέ τις ἀθανάτων ἠὲ θνητῶν ἀνθρώπων
442
δῶρον ἀγαυὸν ἔδωκε καὶ ἔφρασε θέσπιν ἀοιδήν;
443
θαυμασίην γὰρ τήνδε νεήφατον ὄσσαν ἀκούω,
444
ἣν οὐ πώ ποτέ φημι δαήμεναι οὔτε τινʼ ἀνδρῶν
445
οὔτε τινʼ ἀθανάτων, οἳ Ὀλύμπια δώματʼ ἔχουσι,
446
νόσφι σέθεν, φηλῆτα, Διὸς καὶ Μαιάδος υἱέ.
447
τίς τέχνη, τίς μοῦσα ἀμηχανέων μελεδώνων,
448
τίς τρίβος; ἀτρεκέως γὰρ ἅμα τρία πάντα πάρεστιν,
449
εὐφροσύνην καὶ ἔρωτα καὶ ἥδυμον ὕπνον ἑλέσθαι.
450
καὶ γὰρ ἐγὼ Μούσῃσιν Ὀλυμπιάδεσσιν ὀπηδός,
451
τῇσι χοροί τε μέλουσι καὶ ἀγλαὸς οἶμος ἀοιδῆς
452
καὶ μολπὴ τεθαλυῖα καὶ ἱμερόεις βρόμος αὐλῶν·
453
ἀλλʼ οὔ πω τί μοι ὧδε μετὰ φρεσὶν ἄλλο μέλησεν,
454
οἷα νέων θαλίῃς ἐνδέξια ἔργα πέλονται.
455
θαυμάζω, Διὸς υἱέ, τάδʼ, ὡς ἐρατὸν κιθαρίζεις.
456
νῦν δʼ ἐπεὶ οὖν ὀλίγος περ ἐὼν κλυτὰ μήδεα οἶδας,
457
ἷζε, πέπον, καὶ μῦθον ἐπαίνει πρεσβυτέροισι·
458
νῦν γάρ τοι κλέος ἔσται ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσι
459
σοί τʼ αὐτῷ καὶ μητρί· τὸ δʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω·
460
ναὶ μὰ τόδε κρανέινον ἀκόντιον, ἦ μὲν ἐγώ σε
461
κυδρὸν ἐν ἀθανάτοισι καὶ ὄλβιον ἡγεμόνʼ εἵσω
462
δώσω τʼ ἀγλαὰ δῶρα καὶ ἐς τέλος οὐκ ἀπατήσω.
463
τὸν δʼ Ἑρμῆς μύθοισιν ἀμείβετο κερδαλέοισιν·
464
εἰρωτᾷς μʼ, Ἐκάεργε, περιφραδές· αὐτὰρ ἐγώ σοι
465
τέχνης ἡμετέρης ἐπιβήμεναι οὔ τι μεγαίρω.
466
σήμερον εἰδήσεις· ἐθέλω δέ τοι ἤπιος εἶναι
467
βουλῇ καὶ μύθοισι. σὺ δὲ φρεσὶ πάντʼ εὖ οἶδας·
468
πρῶτος γάρ, Διὸς υἱέ, μετʼ ἀθανάτοισι θαάσσεις,
469
ἠύς τε κρατερός τε· φιλεῖ δέ σε μητίετα Ζεὺς
470
ἐκ πάσης ὁσίης, ἔπορεν δέ τοι ἀγλαὰ δῶρα.
471
καὶ τιμάς σέ γέ φασι δαήμεναι ἐκ Διὸς ὀμφῆς
472
μαντείας θʼ Ἐκάεργε, Διὸς παρά, θέσφατα πάντα
473
τῶν νῦν αὐτὸς ἐγώ σε μαλʼ ἀφνειὸν δεδάηκα·
474
σοὶ δʼ αὐτάγρετόν ἐστι δαήμεναι, ὅττι μενοινᾷς.
475
ἀλλʼ ἐπεὶ οὖν τοι θυμὸς ἐπιθύει κιθαρίζειν,
476
μέλπεο καὶ κιθάριζε καὶ ἀγλαίας ἀλέγυνε
477
δέγμενος ἐξ ἐμέθεν· σὺ δέ μοι, φίλε, κῦδος ὄπαζε.
478
εὐμόλπει μετὰ χερσὶν ἔχων λιγύφωνον ἑταίρην,
479
καλὰ καὶ εὖ κατὰ κόσμον ἐπιστάμενος ἀγορεύειν.
480
εὔκηλος μὲν ἔπειτα φέρειν ἐς δαῖτα θάλειαν
481
καὶ χορὸν ἱμερόεντα καὶ ἐς φιλοκυδέα κῶμον
482
εὐφροσύνην νυκτός τε καὶ ἤματος. ὅς τις ἂν αὐτὴν
483
τέχνῃ καὶ σοφίῃ δεδαημένος ἐξερεείνῃ,
484
φθεγγομένη παντοῖα νόῳ χαρίεντα διδάσκει
485
ῥεῖα συνηθείῃσιν ἀθυρομένη μαλακῇσιν,
486
ἐργασίην φεύγουσα δυήπαθον· ὃς δέ κεν αὐτὴν
487
νῆις ἐὼν τὸ πρῶτον ἐπιζαφελῶς ἐρεείνῃ,
488
μὰψ αὔτως κεν ἔπειτα μετήορά τε θρυλλίζοι.
489
σοὶ δʼ αὐτάγρετόν ἐστι δαήμεναι, ὅττι μενοινᾷς.
490
καὶ τοι ἐγὼ δώσω ταύτην, Διὸς ἀγλαὲ κοῦρε·
491
ἡμεῖς δʼ αὖτʼ ὄρεός τε καὶ ἱπποβότου πεδίοιο
492
βουσὶ νομούς, Ἐκάεργε, νομεύσομεν ἀγραύλοισιν.
493
ἔνθεν ἅλις τέξουσι βόες ταύροις·, μιγεῖσαι
494
μίγδην θηλείας τε καὶ ἄρσενας· οὐδέ τί σε χρὴ
495
κερδαλέον περ ἐόντα περιζαμενῶς κεχολῶσθαι.
496
ὣς εἰπὼν ὤρεξʼ· ὃ δʼ ἐδέξατο Φοῖβος Ἀπόλλων,
497
Ἐρμῇ δʼ ἐγγυάλιξεν ἑκὼν μάστιγα φαεινήν,
498
βουκολίας τʼ ἐπέτελλεν· ἔδεκτο δὲ Μαιάδος υἱὸς
499
γηθήσας· κίθαριν δὲ λαβὼν ἐπʼ ἀριστερὰ χειρὸς
500
Λητοῦς ἀγλαὸς υἱός, ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων,
501
πλήκτρῳ ἐπειρήτιζε κατὰ μένος· ἣ δʼ ὑπένερθε
502
σμερδαλέον κονάβησε· θεὸς δʼ ὑπὸ καλὸν ἄεισεν.
503
ἔνθα βόας μὲν ἔπειτα ποτὶ ζάθεον λειμῶνα
504
ἐτραπέτην· αὐτοὶ δέ, Διὸς περικαλλέα τέκνα,
505
ἄψορροι πρὸς Ὄλυμπον ἀγάννιφον ἐρρώσαντο
506
τερπόμενοι φόρμιγγι· χάρη δʼ ἄρα μητιέτα Ζεύς,
507
ἄμφω δʼ ἐς φιλότητα συνήγαγε· καὶ τὰ μὲν Ἑρμῆς
508
Λητοΐδην ἐφίλησε διαμπερὲς ὡς ἔτι καὶ νῦν,
509
σήματʼ ἐπεὶ κίθαριν μὲν Ἑκηβόλῳ ἐγγυάλιξεν
510
ἱμερτήν, δεδαώς, ὃ δʼ ἐπωλένιον κιθάριζεν·
511
αὐτὸς δʼ αὖθʼ ἑτέρης σοφίης ἐκμάσσατο τέχνην·
512
συρίγγων ἐνοπὴν ποιήσατο τηλόθʼ ἀκουστήν.
513
καὶ τότε Λητοΐδης Ἑρμῆν πρὸς μῦθον ἔειπε·
514
δείδια, Μαιάδος υἱέ, διάκτορε, ποικιλομῆτα,
515
μή μοι ἅμα κλέψῃς κίθαριν καὶ καμπύλα τόξα·
516
τιμὴν γὰρ πὰρ Ζηνὸς ἔχεις ἐπαμοίβια ἔργα
517
θήσειν ἀνθρώποισι κατὰ χθόνα πουλυβότειραν.
518
ἀλλʼ εἴ μοι τλαίης γε θεῶν μέγαν ὅρκον ὀμόσσαι,
519
ἢ κεφαλῇ νεύσας ἢ ἐπὶ Στυγὸς ὄβριμον ὕδωρ,
520
πάντʼ ἂν ἐμῷ θυμῷ κεχαρισμένα καὶ φίλα ἔρδοις.
521
καὶ τότε Μαιάδος υἱὸς ὑποσχόμενος κατένευσε,
522
μή ποτʼ ἀποκλέψειν, ὅσʼ Ἑκηβόλος ἐκτεάτισται,
523
μηδέ ποτʼ ἐμπελάσειν πυκινῷ δόμῳ· αὐτὰρ Ἀπόλλων
524
Λητοΐδης κατένευσεν ἐπʼ ἀρθμῷ καὶ φιλότητι,
525
μή τινα φίλτερον ἄλλον ἐν ἀθανάτοισιν ἔσεσθαι,
526
μήτε θεὸν μήτʼ ἄνδρα Διὸς γόνον· ἐκ δὲ τέλειον
527
σύμβολον ἀθανάτων ποιήσομαι ἠδʼ ἅμα πάντων,
528
πιστὸν ἐμῷ θυμῷ καὶ τίμιον· αὐτὰρ ἔπειτα
529
ὄλβου καὶ πλούτου δώσω περικαλλέα ῥάβδον,
530
χρυσείην, τριπέτηλον, ἀκήριον ἥ σε φυλάξει
531
πάντας ἐπικραίνουσʼ ἄθλους ἐπέων τε καὶ ἔργων
532
τῶν ἀγαθῶν, ὅσα φημὶ δαήμεναι ἐκ Διὸς ὀμφῆς.
533
μαντείην δέ, φέριστε, διοτρεφές, ἣν ἐρεείνεις,
534
οὔτε σὲ θέσφατόν ἐστι δαήμεναι οὔτε τινʼ ἄλλον
535
ἀθανάτων· τὸ γὰρ οἶδε Διὸς νόος· αὐτὰρ ἐγώ γε
536
πιστωθεὶς κατένευσα καὶ ὤμοσα καρτερὸν ὅρκον,
537
μή τινα νόσφιν ἐμεῖο θεῶν αἰειγενετάων
538
ἄλλον γʼ εἴσεσθαι Ζηνὸς πυκινόφρονα βουλήν.
539
καὶ σύ, κασίγνητε χρυσόρραπι, μή με κέλευε
540
θέσφατα πιφαύσκειν, ὅσα μήδεται εὐρύοπα Ζεύς.
541
ἀνθρώπων δʼ ἄλλον δηλήσομαι, ἄλλον ὀνήσω,
542
πολλὰ περιτροπέων ἀμεγάρτων φῦλʼ ἀνθρώπων.
543
καὶ μὲν ἐμῆς ὀμφῆς ἀπονήσεται, ὅς τις ἂν ἔλθῃ
544
φωνῇ καὶ πτερύγεσσι τεληέντων οἰωνῶν·
545
οὗτος ἐμῆς ὀμφῆς ἀπονήσεται, οὐδʼ ἀπατήσω.
546
ὃς δέ κε μαψιλόγοισι πιθήσας οἰωνοῖσι
547
μαντείην ἐθέλῃσι παρὲκ νόον ἐξερεείνειν
548
ἡμετέρην, νοέειν δὲ θεῶν πλέον αἰὲν ἐόντων,
549
φήμʼ, ἁλίην ὁδὸν εἶσιν. ἐγὼ δέ κε δῶρα δεχοίμην.
550
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, Μαίης ἐρικυδέος υἱὲ
551
καὶ Διὸς αἰγιόχοιο, θεῶν ἐριούνιε δαῖμον·
552
σεμναὶ γὰρ τινες εἰσί, κασίγνηται γεγαυῖαι,
553
παρθένοι, ὠκείῃσιν ἀγαλλόμεναι πτερύγεσσι,
554
τρεῖς· κατὰ δὲ κρατὸς πεπαλαγμέναι ἄλφιτα λευκά,
555
οἰκία ναιετάουσιν ὑπὸ πτυχὶ Παρνησοῖο,
556
μαντείης ἀπάνευθε διδάσκαλοι, ἣν ἐπὶ βουσὶ
557
παῖς ἔτʼ ἐὼν μελέτησα· πατὴρ δʼ ἐμὸς οὐκ ἀλέγιζεν,
558
ἐντεῦθεν δὴ ἔπειτα ποτώμεναι ἄλλοτε ἄλλη
559
κηρία βόσκονται καὶ τε κραίνουσιν ἕκαστα.
560
αἳ δʼ ὅτε μὲν θυΐωσιν ἐδηδυῖαι μέλι χλωρόν,
561
προφρονέως ἐθέλουσιν ἀληθείην ἀγορεύειν·
562
ἢν δʼ ἀπονοσφισθῶσι θεῶν ἡδεῖαν ἐδωδήν,
563
ψεύδονται δὴ ἔπειτα διʼ ἀλλήλων δονέουσαι.
564
τάς τοι ἔπειτα δίδωμι· σὺ δʼ ἀτρεκέως ἐρεείνων
565
σὴν αὐτοῦ φρένα τέρπε, καὶ εἰ βροτὸν ἄνδρα δαείῃς,
566
πολλάκι σῆς ὀμφῆς ἐπακούσεται, αἴ κε τύχῃσι.
567
ταῦτʼ ἔχε, Μαιάδος υἱέ, καὶ ἀγραύλους ἕλικας βοῦς
568
ἵππους τʼ ἀμφιπόλευε καὶ ἡμιόνους ταλαεργούς.
569
καὶ χαροποῖσι λέουσι καὶ ἀργιόδουσι σύεσσι
570
καὶ κυσὶ καὶ μήλοισιν, ὅσα τρέφει εὐρεῖα χθών,
571
πᾶσι δʼ ἐπὶ προβάτοισιν ἀνάσσειν κύδιμον Ἑρμῆν,
572
οἶον δʼ εἰς Ἀΐδην τετελεσμένον ἄγγελον εἶναι,
573
ὅς τʼ ἄδοτός περ ἐὼν δώσει γέρας οὐκ ἐλάχιστον.
574
οὕτω Μαιάδος υἱὸν ἄναξ ἐφίλησεν Ἀπόλλων
575
παντοίῃ φιλότητι· χάριν δʼ ἐπέθηκε Κρονίων.
576
πᾶσι δʼ ὅ γε θνητοῖσι καὶ ἀθανάτοισιν ὁμιλεῖ.
577
παῦρα μὲν οὖν ὀνίνησι, τὸ δʼ ἄκριτον ἠπεροπεύει
578
νύκτα διʼ ὀρφναίην φῦλα θνητῶν ἀνθρώπων.
579
καὶ σὺ μὲν οὕτω χαῖρε, Διὸς καὶ Μαιάδος, υἱέ·
580
αὐτὰρ ἐγὼ καὶ σεῖο καὶ ἄλλης μνήσομʼ ἀοιδῆς.