Scroll 21
1
ἀλλʼ ὅτε δὴ πόρον ἷξον ἐϋρρεῖος ποταμοῖο
2
Ξάνθου δινήεντος, ὃν ἀθάνατος τέκετο Ζεύς,
3
ἔνθα διατμήξας τοὺς μὲν πεδίον δὲ δίωκε
4
πρὸς πόλιν, ᾗ περ Ἀχαιοὶ ἀτυζόμενοι φοβέοντο
5
ἤματι τῷ προτέρῳ, ὅτε μαίνετο φαίδιμος Ἕκτωρ·
6
τῇ ῥʼ οἵ γε προχέοντο πεφυζότες, ἠέρα δʼ Ἥρη
7
πίτνα πρόσθε βαθεῖαν ἐρυκέμεν· ἡμίσεες δὲ
8
ἐς ποταμὸν εἰλεῦντο βαθύρροον ἀργυροδίνην,
9
ἐν δʼ ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ, βράχε δʼ αἰπὰ ῥέεθρα,
10
ὄχθαι δʼ ἀμφὶ περὶ μεγάλʼ ἴαχον· οἳ δʼ ἀλαλητῷ
11
ἔννεον ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλισσόμενοι περὶ δίνας.
12
ὡς δʼ ὅθʼ ὑπὸ ῥιπῆς πυρὸς ἀκρίδες ἠερέθονται
13
φευγέμεναι ποταμὸν δέ· τὸ δὲ φλέγει ἀκάματον πῦρ
14
ὄρμενον ἐξαίφνης, ταὶ δὲ πτώσσουσι καθʼ ὕδωρ·
15
ὣς ὑπʼ Ἀχιλλῆος Ξάνθου βαθυδινήεντος
16
πλῆτο ῥόος κελάδων ἐπιμὶξ ἵππων τε καὶ ἀνδρῶν.
17
αὐτὰρ ὃ διογενὴς δόρυ μὲν λίπεν αὐτοῦ ἐπʼ ὄχθῃ
18
κεκλιμένον μυρίκῃσιν, ὃ δʼ ἔσθορε δαίμονι ἶσος
19
φάσγανον οἶον ἔχων, κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα,
20
τύπτε δʼ ἐπιστροφάδην· τῶν δὲ στόνος ὄρνυτʼ ἀεικὴς
21
ἄορι θεινομένων, ἐρυθαίνετο δʼ αἵματι ὕδωρ.
22
ὡς δʼ ὑπὸ δελφῖνος μεγακήτεος ἰχθύες ἄλλοι
23
φεύγοντες πιμπλᾶσι μυχοὺς λιμένος εὐόρμου
24
δειδιότες· μάλα γάρ τε κατεσθίει ὅν κε λάβῃσιν·
25
ὣς Τρῶες ποταμοῖο κατὰ δεινοῖο ῥέεθρα
26
πτῶσσον ὑπὸ κρημνούς. ὃ δʼ ἐπεὶ κάμε χεῖρας ἐναίρων,
27
ζωοὺς ἐκ ποταμοῖο δυώδεκα λέξατο κούρους
28
ποινὴν Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος·
29
τοὺς ἐξῆγε θύραζε τεθηπότας ἠΰτε νεβρούς,
30
δῆσε δʼ ὀπίσσω χεῖρας ἐϋτμήτοισιν ἱμᾶσι,
31
τοὺς αὐτοὶ φορέεσκον ἐπὶ στρεπτοῖσι χιτῶσι,
32
δῶκε δʼ ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας.
33
αὐτὰρ ὃ ἂψ ἐπόρουσε δαϊζέμεναι μενεαίνων.
34
ἔνθʼ υἷι Πριάμοιο συνήντετο Δαρδανίδαο
35
ἐκ ποταμοῦ φεύγοντι Λυκάονι, τόν ῥά ποτʼ αὐτὸς
36
ἦγε λαβὼν ἐκ πατρὸς ἀλωῆς οὐκ ἐθέλοντα
37
ἐννύχιος προμολών· ὃ δʼ ἐρινεὸν ὀξέϊ χαλκῷ
38
τάμνε νέους ὄρπηκας, ἵνʼ ἅρματος ἄντυγες εἶεν·
39
τῷ δʼ ἄρʼ ἀνώϊστον κακὸν ἤλυθε δῖος Ἀχιλλεύς.
40
καὶ τότε μέν μιν Λῆμνον ἐϋκτιμένην ἐπέρασσε
41
νηυσὶν ἄγων, ἀτὰρ υἱὸς Ἰήσονος ὦνον ἔδωκε·
42
κεῖθεν δὲ ξεῖνός μιν ἐλύσατο πολλὰ δʼ ἔδωκεν
43
Ἴμβριος Ἠετίων, πέμψεν δʼ ἐς δῖαν Ἀρίσβην·
44
ἔνθεν ὑπεκπροφυγὼν πατρώϊον ἵκετο δῶμα.
45
ἕνδεκα δʼ ἤματα θυμὸν ἐτέρπετο οἷσι φίλοισιν
46
ἐλθὼν ἐκ Λήμνοιο· δυωδεκάτῃ δέ μιν αὖτις
47
χερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλεν, ὅς μιν ἔμελλε
48
πέμψειν εἰς Ἀΐδαο καὶ οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαι.
49
τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς
50
γυμνὸν ἄτερ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος, οὐδʼ ἔχεν ἔγχος,
51
ἀλλὰ τὰ μέν ῥʼ ἀπὸ πάντα χαμαὶ βάλε· τεῖρε γὰρ ἱδρὼς
52
φεύγοντʼ ἐκ ποταμοῦ, κάματος δʼ ὑπὸ γούνατʼ ἐδάμνα·
53
ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·
54
ὢ πόποι ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι·
55
ἦ μάλα δὴ Τρῶες μεγαλήτορες οὕς περ ἔπεφνον
56
αὖτις ἀναστήσονται ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος,
57
οἷον δὴ καὶ ὅδʼ ἦλθε φυγὼν ὕπο νηλεὲς ἦμαρ
58
Λῆμνον ἐς ἠγαθέην πεπερημένος· οὐδέ μιν ἔσχε
59
πόντος ἁλὸς πολιῆς, ὃ πολέας ἀέκοντας ἐρύκει.
60
ἀλλʼ ἄγε δὴ καὶ δουρὸς ἀκωκῆς ἡμετέροιο
61
γεύσεται, ὄφρα ἴδωμαι ἐνὶ φρεσὶν ἠδὲ δαείω
62
ἢ ἄρʼ ὁμῶς καὶ κεῖθεν ἐλεύσεται, ἦ μιν ἐρύξει
63
γῆ φυσίζοος, ἥ τε κατὰ κρατερόν περ ἐρύκει.
64
ὣς ὅρμαινε μένων· ὃ δέ οἱ σχεδὸν ἦλθε τεθηπὼς
65
γούνων ἅψασθαι μεμαώς, περὶ δʼ ἤθελε θυμῷ
66
ἐκφυγέειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν.
67
ἤτοι ὃ μὲν δόρυ μακρὸν ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺς
68
οὐτάμεναι μεμαώς, ὃ δʼ ὑπέδραμε καὶ λάβε γούνων
69
κύψας· ἐγχείη δʼ ἄρʼ ὑπὲρ νώτου ἐνὶ γαίῃ
70
ἔστη ἱεμένη χροὸς ἄμεναι ἀνδρομέοιο.
71
αὐτὰρ ὃ τῇ ἑτέρῃ μὲν ἑλὼν ἐλλίσσετο γούνων,
72
τῇ δʼ ἑτέρῃ ἔχεν ἔγχος ἀκαχμένον οὐδὲ μεθίει·
73
καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
74
γουνοῦμαι σʼ Ἀχιλεῦ· σὺ δέ μʼ αἴδεο καί μʼ ἐλέησον·
75
ἀντί τοί εἰμʼ ἱκέταο διοτρεφὲς αἰδοίοιο·
76
πὰρ γὰρ σοὶ πρώτῳ πασάμην Δημήτερος ἀκτὴν
77
ἤματι τῷ ὅτε μʼ εἷλες ἐϋκτιμένῃ ἐν ἀλωῇ,
78
καί μʼ ἐπέρασσας ἄνευθεν ἄγων πατρός τε φίλων τε
79
Λῆμνον ἐς ἠγαθέην, ἑκατόμβοιον δέ τοι ἦλφον.
80
νῦν δὲ λύμην τρὶς τόσσα πορών· ἠὼς δέ μοί ἐστιν
81
ἥδε δυωδεκάτη, ὅτʼ ἐς Ἴλιον εἰλήλουθα
82
πολλὰ παθών· νῦν αὖ με τεῇς ἐν χερσὶν ἔθηκε
83
μοῖρʼ ὀλοή· μέλλω που ἀπεχθέσθαι Διὶ πατρί,
84
ὅς με σοὶ αὖτις δῶκε· μινυνθάδιον δέ με μήτηρ
85
γείνατο Λαοθόη θυγάτηρ Ἄλταο γέροντος
86
Ἄλτεω, ὃς Λελέγεσσι φιλοπτολέμοισιν ἀνάσσει
87
Πήδασον αἰπήεσσαν ἔχων ἐπὶ Σατνιόεντι.
88
τοῦ δʼ ἔχε θυγατέρα Πρίαμος, πολλὰς δὲ καὶ ἄλλας·
89
τῆς δὲ δύω γενόμεσθα, σὺ δʼ ἄμφω δειροτομήσεις,
90
ἤτοι τὸν πρώτοισι μετὰ πρυλέεσσι δάμασσας
91
ἀντίθεον Πολύδωρον, ἐπεὶ βάλες ὀξέϊ δουρί·
92
νῦν δὲ δὴ ἐνθάδʼ ἐμοὶ κακὸν ἔσσεται· οὐ γὰρ ὀΐω
93
σὰς χεῖρας φεύξεσθαι, ἐπεί ῥʼ ἐπέλασσέ γε δαίμων.
94
ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·
95
μή με κτεῖνʼ, ἐπεὶ οὐχ ὁμογάστριος Ἕκτορός εἰμι,
96
ὅς τοι ἑταῖρον ἔπεφνεν ἐνηέα τε κρατερόν τε.
97
ὣς ἄρα μιν Πριάμοιο προσηύδα φαίδιμος υἱὸς
98
λισσόμενος ἐπέεσσιν, ἀμείλικτον δʼ ὄπʼ ἄκουσε·
99
νήπιε μή μοι ἄποινα πιφαύσκεο μηδʼ ἀγόρευε·
100
πρὶν μὲν γὰρ Πάτροκλον ἐπισπεῖν αἴσιμον ἦμαρ
101
τόφρά τί μοι πεφιδέσθαι ἐνὶ φρεσὶ φίλτερον ἦεν
102
Τρώων, καὶ πολλοὺς ζωοὺς ἕλον ἠδʼ ἐπέρασσα·
103
νῦν δʼ οὐκ ἔσθʼ ὅς τις θάνατον φύγῃ ὅν κε θεός γε
104
Ἰλίου προπάροιθεν ἐμῇς ἐν χερσὶ βάλῃσι
105
καὶ πάντων Τρώων, περὶ δʼ αὖ Πριάμοιό γε παίδων.
106
ἀλλὰ φίλος θάνε καὶ σύ· τί ἦ ὀλοφύρεαι οὕτως;
107
κάτθανε καὶ Πάτροκλος, ὅ περ σέο πολλὸν ἀμείνων.
108
οὐχ ὁράᾳς οἷος καὶ ἐγὼ καλός τε μέγας τε;
109
πατρὸς δʼ εἴμʼ ἀγαθοῖο, θεὰ δέ με γείνατο μήτηρ·
110
ἀλλʼ ἔπι τοι καὶ ἐμοὶ θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή·
111
ἔσσεται ἢ ἠὼς ἢ δείλη ἢ μέσον ἦμαρ
112
ὁππότε τις καὶ ἐμεῖο Ἄρῃ ἐκ θυμὸν ἕληται
113
ἢ ὅ γε δουρὶ βαλὼν ἢ ἀπὸ νευρῆφιν ὀϊστῷ.
114
ὣς φάτο, τοῦ δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ·
115
ἔγχος μέν ῥʼ ἀφέηκεν, ὃ δʼ ἕζετο χεῖρε πετάσσας
116
ἀμφοτέρας· Ἀχιλεὺς δὲ ἐρυσσάμενος ξίφος ὀξὺ
117
τύψε κατὰ κληῗδα παρʼ αὐχένα, πᾶν δέ οἱ εἴσω
118
δῦ ξίφος ἄμφηκες· ὃ δʼ ἄρα πρηνὴς ἐπὶ γαίῃ
119
κεῖτο ταθείς, ἐκ δʼ αἷμα μέλαν ῥέε, δεῦε δὲ γαῖαν.
120
τὸν δʼ Ἀχιλεὺς ποταμὸν δὲ λαβὼν ποδὸς ἧκε φέρεσθαι,
121
καί οἱ ἐπευχόμενος ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευεν·
122
ἐνταυθοῖ νῦν κεῖσο μετʼ ἰχθύσιν, οἵ σʼ ὠτειλὴν
123
αἷμʼ ἀπολιχμήσονται ἀκηδέες· οὐδέ σε μήτηρ
124
ἐνθεμένη λεχέεσσι γοήσεται, ἀλλὰ Σκάμανδρος
125
οἴσει δινήεις εἴσω ἁλὸς εὐρέα κόλπον·
126
θρῴσκων τις κατὰ κῦμα μέλαιναν φρῖχʼ ὑπαΐξει
127
ἰχθύς, ὅς κε φάγῃσι Λυκάονος ἀργέτα δημόν.
128
φθείρεσθʼ εἰς ὅ κεν ἄστυ κιχείομεν Ἰλίου ἱρῆς
129
ὑμεῖς μὲν φεύγοντες, ἐγὼ δʼ ὄπιθεν κεραΐζων.
130
οὐδʼ ὑμῖν ποταμός περ ἐΰρροος ἀργυροδίνης
131
ἀρκέσει, ᾧ δὴ δηθὰ πολέας ἱερεύετε ταύρους,
132
ζωοὺς δʼ ἐν δίνῃσι καθίετε μώνυχας ἵππους.
133
ἀλλὰ καὶ ὧς ὀλέεσθε κακὸν μόρον, εἰς ὅ κε πάντες
134
τίσετε Πατρόκλοιο φόνον καὶ λοιγὸν Ἀχαιῶν,
135
οὓς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἐπέφνετε νόσφιν ἐμεῖο.
136
ὣς ἄρʼ ἔφη, ποταμὸς δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον,
137
ὅρμηνεν δʼ ἀνὰ θυμὸν ὅπως παύσειε πόνοιο
138
δῖον Ἀχιλλῆα, Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι.
139
τόφρα δὲ Πηλέος υἱὸς ἔχων δολιχόσκιον ἔγχος
140
Ἀστεροπαίῳ ἐπᾶλτο κατακτάμεναι μενεαίνων
141
υἱέϊ Πηλεγόνος· τὸν δʼ Ἀξιὸς εὐρυρέεθρος
142
γείνατο καὶ Περίβοια Ἀκεσσαμενοῖο θυγατρῶν
143
πρεσβυτάτη· τῇ γάρ ῥα μίγη ποταμὸς βαθυδίνης.
144
τῷ ῥʼ Ἀχιλεὺς ἐπόρουσεν, ὃ δʼ ἀντίος ἐκ ποταμοῖο
145
ἔστη ἔχων δύο δοῦρε· μένος δέ οἱ ἐν φρεσὶ θῆκε
146
Ξάνθος, ἐπεὶ κεχόλωτο δαϊκταμένων αἰζηῶν,
147
τοὺς Ἀχιλεὺς ἐδάϊζε κατὰ ῥόον οὐδʼ ἐλέαιρεν.
148
οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες,
149
τὸν πρότερος προσέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·
150
τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν ὅ μευ ἔτλης ἀντίος ἐλθεῖν;
151
δυστήνων δέ τε παῖδες ἐμῷ μένει ἀντιόωσι.
152
τὸν δʼ αὖ Πηλεγόνος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός·
153
Πηλεΐδη μεγάθυμε τί ἦ γενεὴν ἐρεείνεις;
154
εἴμʼ ἐκ Παιονίης ἐριβώλου τηλόθʼ ἐούσης
155
Παίονας ἄνδρας ἄγων δολιχεγχέας· ἥδε δέ μοι νῦν
156
ἠὼς ἑνδεκάτη ὅτε Ἴλιον εἰλήλουθα.
157
αὐτὰρ ἐμοὶ γενεὴ ἐξ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντος
158
Ἀξιοῦ, ὃς κάλλιστον ὕδωρ ἐπὶ γαῖαν ἵησιν,
159
ὃς τέκε Πηλεγόνα κλυτὸν ἔγχεϊ· τὸν δʼ ἐμέ φασι
160
γείνασθαι· νῦν αὖτε μαχώμεθα φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ.
161
ὣς φάτʼ ἀπειλήσας, ὃ δʼ ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺς
162
Πηλιάδα μελίην· ὃ δʼ ἁμαρτῇ δούρασιν ἀμφὶς
163
ἥρως Ἀστεροπαῖος, ἐπεὶ περιδέξιος ἦεν.
164
καί ῥʼ ἑτέρῳ μὲν δουρὶ σάκος βάλεν, οὐδὲ διὰ πρὸ
165
ῥῆξε σάκος· χρυσὸς γὰρ ἐρύκακε δῶρα θεοῖο·
166
τῷ δʼ ἑτέρῳ μιν πῆχυν ἐπιγράβδην βάλε χειρὸς
167
δεξιτερῆς, σύτο δʼ αἷμα κελαινεφές· ἣ δʼ ὑπὲρ αὐτοῦ
168
γαίῃ ἐνεστήρικτο λιλαιομένη χροὸς ἆσαι.
169
δεύτερος αὖτʼ Ἀχιλεὺς μελίην ἰθυπτίωνα
170
Ἀστεροπαίῳ ἐφῆκε κατακτάμεναι μενεαίνων.
171
καὶ τοῦ μέν ῥʼ ἀφάμαρτεν, ὃ δʼ ὑψηλὴν βάλεν ὄχθην,
172
μεσσοπαγὲς δʼ ἄρʼ ἔθηκε κατʼ ὄχθης μείλινον ἔγχος.
173
Πηλεΐδης δʼ ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ
174
ἆλτʼ ἐπί οἱ μεμαώς· ὃ δʼ ἄρα μελίην Ἀχιλῆος
175
οὐ δύνατʼ ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσαι χειρὶ παχείῃ.
176
τρὶς μέν μιν πελέμιξεν ἐρύσσασθαι μενεαίνων,
177
τρὶς δὲ μεθῆκε βίης· τὸ δὲ τέτρατον ἤθελε θυμῷ
178
ἆξαι ἐπιγνάμψας δόρυ μείλινον Αἰακίδαο,
179
ἀλλὰ πρὶν Ἀχιλεὺς σχεδὸν ἄορι θυμὸν ἀπηύρα.
180
γαστέρα γάρ μιν τύψε παρʼ ὀμφαλόν, ἐκ δʼ ἄρα πᾶσαι
181
χύντο χαμαὶ χολάδες· τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψεν
182
ἀσθμαίνοντʼ· Ἀχιλεὺς δʼ ἄρʼ ἐνὶ στήθεσσιν ὀρούσας
183
τεύχεά τʼ ἐξενάριξε καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα·
184
κεῖσʼ οὕτως· χαλεπόν τοι ἐρισθενέος Κρονίωνος
185
παισὶν ἐριζέμεναι ποταμοῖό περ ἐκγεγαῶτι.
186
φῆσθα σὺ μὲν ποταμοῦ γένος ἔμμεναι εὐρὺ ῥέοντος,
187
αὐτὰρ ἐγὼ γενεὴν μεγάλου Διὸς εὔχομαι εἶναι.
188
τίκτέ μʼ ἀνὴρ πολλοῖσιν ἀνάσσων Μυρμιδόνεσσι
189
Πηλεὺς Αἰακίδης· ὃ δʼ ἄρʼ Αἰακὸς ἐκ Διὸς ἦεν.
190
τὼ κρείσσων μὲν Ζεὺς ποταμῶν ἁλιμυρηέντων,
191
κρείσσων αὖτε Διὸς γενεὴ ποταμοῖο τέτυκται.
192
καὶ γὰρ σοὶ ποταμός γε πάρα μέγας, εἰ δύναταί τι
193
χραισμεῖν· ἀλλʼ οὐκ ἔστι Διὶ Κρονίωνι μάχεσθαι,
194
τῷ οὐδὲ κρείων Ἀχελώϊος ἰσοφαρίζει,
195
οὐδὲ βαθυρρείταο μέγα σθένος Ὠκεανοῖο,
196
ἐξ οὗ περ πάντες ποταμοὶ καὶ πᾶσα θάλασσα
197
καὶ πᾶσαι κρῆναι καὶ φρείατα μακρὰ νάουσιν·
198
ἀλλὰ καὶ ὃς δείδοικε Διὸς μεγάλοιο κεραυνὸν
199
δεινήν τε βροντήν, ὅτʼ ἀπʼ οὐρανόθεν σμαραγήσῃ.
200
ἦ ῥα, καὶ ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσατο χάλκεον ἔγχος,
201
τὸν δὲ κατʼ αὐτόθι λεῖπεν, ἐπεὶ φίλον ἦτορ ἀπηύρα,
202
κείμενον ἐν ψαμάθοισι, δίαινε δέ μιν μέλαν ὕδωρ.
203
τὸν μὲν ἄρʼ ἐγχέλυές τε καὶ ἰχθύες ἀμφεπένοντο
204
δημὸν ἐρεπτόμενοι ἐπινεφρίδιον κείροντες·
205
αὐτὰρ ὃ βῆ ῥʼ ἰέναι μετὰ Παίονας ἱπποκορυστάς,
206
οἵ ῥʼ ἔτι πὰρ ποταμὸν πεφοβήατο δινήεντα,
207
ὡς εἶδον τὸν ἄριστον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃ
208
χέρσʼ ὕπο Πηλεΐδαο καὶ ἄορι ἶφι δαμέντα.
209
ἔνθʼ ἕλε Θερσίλοχόν τε Μύδωνά τε Ἀστύπυλόν τε
210
Μνῆσόν τε Θρασίον τε καὶ Αἴνιον ἠδʼ Ὀφελέστην·
211
καί νύ κʼ ἔτι πλέονας κτάνε Παίονας ὠκὺς Ἀχιλλεύς,
212
εἰ μὴ χωσάμενος προσέφη ποταμὸς βαθυδίνης
213
ἀνέρι εἰσάμενος, βαθέης δʼ ἐκ φθέγξατο δίνης·
214
ὦ Ἀχιλεῦ, περὶ μὲν κρατέεις, περὶ δʼ αἴσυλα ῥέζεις
215
ἀνδρῶν· αἰεὶ γάρ τοι ἀμύνουσιν θεοὶ αὐτοί.
216
εἴ τοι Τρῶας ἔδωκε Κρόνου παῖς πάντας ὀλέσσαι,
217
ἐξ ἐμέθεν γʼ ἐλάσας πεδίον κάτα μέρμερα ῥέζε·
218
πλήθει γὰρ δή μοι νεκύων ἐρατεινὰ ῥέεθρα,
219
οὐδέ τί πῃ δύναμαι προχέειν ῥόον εἰς ἅλα δῖαν
220
στεινόμενος νεκύεσσι, σὺ δὲ κτείνεις ἀϊδήλως.
221
ἀλλʼ ἄγε δὴ καὶ ἔασον· ἄγη μʼ ἔχει ὄρχαμε λαῶν.
222
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·
223
ἔσται ταῦτα Σκάμανδρε διοτρεφές, ὡς σὺ κελεύεις.
224
Τρῶας δʼ οὐ πρὶν λήξω ὑπερφιάλους ἐναρίζων,
225
πρὶν ἔλσαι κατὰ ἄστυ καὶ Ἕκτορι πειρηθῆναι
226
ἀντιβίην, ἤ κέν με δαμάσσεται, ἦ κεν ἐγὼ τόν.
227
ὣς εἰπὼν Τρώεσσιν ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος·
228
καὶ τότʼ Ἀπόλλωνα προσέφη ποταμὸς βαθυδίνης·
229
ὢ πόποι ἀργυρότοξε Διὸς τέκος οὐ σύ γε βουλὰς
230
εἰρύσαο Κρονίωνος, ὅ τοι μάλα πόλλʼ ἐπέτελλε
231
Τρωσὶ παρεστάμεναι καὶ ἀμύνειν, εἰς ὅ κεν ἔλθῃ
232
δείελος ὀψὲ δύων, σκιάσῃ δʼ ἐρίβωλον ἄρουραν.
233
ἦ, καὶ Ἀχιλλεὺς μὲν δουρικλυτὸς ἔνθορε μέσσῳ
234
κρημνοῦ ἀπαΐξας· ὃ δʼ ἐπέσσυτο οἴδματι θύων,
235
πάντα δʼ ὄρινε ῥέεθρα κυκώμενος, ὦσε δὲ νεκροὺς
236
πολλούς, οἵ ῥα κατʼ αὐτὸν ἅλις ἔσαν, οὓς κτάνʼ Ἀχιλλεύς
237
τοὺς ἔκβαλλε θύραζε μεμυκὼς ἠΰτε ταῦρος
238
χέρσον δέ· ζωοὺς δὲ σάω κατὰ καλὰ ῥέεθρα,
239
κρύπτων ἐν δίνῃσι βαθείῃσιν μεγάλῃσι.
240
δεινὸν δʼ ἀμφʼ Ἀχιλῆα κυκώμενον ἵστατο κῦμα,
241
ὤθει δʼ ἐν σάκεϊ πίπτων ῥόος· οὐδὲ πόδεσσιν
242
εἶχε στηρίξασθαι· ὃ δὲ πτελέην ἕλε χερσὶν
243
εὐφυέα μεγάλην· ἣ δʼ ἐκ ῥιζῶν ἐριποῦσα
244
κρημνὸν ἅπαντα διῶσεν, ἐπέσχε δὲ καλὰ ῥέεθρα
245
ὄζοισιν πυκινοῖσι, γεφύρωσεν δέ μιν αὐτὸν
246
εἴσω πᾶσʼ ἐριποῦσʼ· ὃ δʼ ἄρʼ ἐκ δίνης ἀνορούσας
247
ἤϊξεν πεδίοιο ποσὶ κραιπνοῖσι πέτεσθαι
248
δείσας· οὐδέ τʼ ἔληγε θεὸς μέγας, ὦρτο δʼ ἐπʼ αὐτῷ
249
ἀκροκελαινιόων, ἵνα μιν παύσειε πόνοιο
250
δῖον Ἀχιλλῆα, Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι.
251
Πηλεΐδης δʼ ἀπόρουσεν ὅσον τʼ ἐπὶ δουρὸς ἐρωή,
252
αἰετοῦ οἴματʼ ἔχων μέλανος τοῦ θηρητῆρος,
253
ὅς θʼ ἅμα κάρτιστός τε καὶ ὤκιστος πετεηνῶν·
254
τῷ ἐϊκὼς ἤϊξεν, ἐπὶ στήθεσσι δὲ χαλκὸς
255
σμερδαλέον κονάβιζεν· ὕπαιθα δὲ τοῖο λιασθεὶς
256
φεῦγʼ, ὃ δʼ ὄπισθε ῥέων ἕπετο μεγάλῳ ὀρυμαγδῷ.
257
ὡς δʼ ὅτʼ ἀνὴρ ὀχετηγὸς ἀπὸ κρήνης μελανύδρου
258
ἂμ φυτὰ καὶ κήπους ὕδατι ῥόον ἡγεμονεύῃ
259
χερσὶ μάκελλαν ἔχων, ἀμάρης ἐξ ἔχματα βάλλων·
260
τοῦ μέν τε προρέοντος ὑπὸ ψηφῖδες ἅπασαι
261
ὀχλεῦνται· τὸ δέ τʼ ὦκα κατειβόμενον κελαρύζει
262
χώρῳ ἔνι προαλεῖ, φθάνει δέ τε καὶ τὸν ἄγοντα·
263
ὣς αἰεὶ Ἀχιλῆα κιχήσατο κῦμα ῥόοιο
264
καὶ λαιψηρὸν ἐόντα· θεοὶ δέ τε φέρτεροι ἀνδρῶν.
265
ὁσσάκι δʼ ὁρμήσειε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺς
266
στῆναι ἐναντίβιον καὶ γνώμεναι εἴ μιν ἅπαντες
267
ἀθάνατοι φοβέουσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι,
268
τοσσάκι μιν μέγα κῦμα διιπετέος ποταμοῖο
269
πλάζʼ ὤμους καθύπερθεν· ὃ δʼ ὑψόσε ποσσὶν ἐπήδα
270
θυμῷ ἀνιάζων· ποταμὸς δʼ ὑπὸ γούνατʼ ἐδάμνα
271
λάβρος ὕπαιθα ῥέων, κονίην δʼ ὑπέρεπτε ποδοῖιν.
272
Πηλεΐδης δʼ ᾤμωξεν ἰδὼν εἰς οὐρανὸν εὐρύν·
273
Ζεῦ πάτερ ὡς οὔ τίς με θεῶν ἐλεεινὸν ὑπέστη
274
ἐκ ποταμοῖο σαῶσαι· ἔπειτα δὲ καί τι πάθοιμι.
275
ἄλλος δʼ οὔ τις μοι τόσον αἴτιος Οὐρανιώνων,
276
ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ με ψεύδεσσιν ἔθελγεν·
277
ἥ μʼ ἔφατο Τρώων ὑπὸ τείχεϊ θωρηκτάων
278
λαιψηροῖς ὀλέεσθαι Ἀπόλλωνος βελέεσσιν.
279
ὥς μʼ ὄφελʼ Ἕκτωρ κτεῖναι ὃς ἐνθάδε γʼ ἔτραφʼ ἄριστος·
280
τώ κʼ ἀγαθὸς μὲν ἔπεφνʼ, ἀγαθὸν δέ κεν ἐξενάριξε·
281
νῦν δέ με λευγαλέῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι
282
ἐρχθέντʼ ἐν μεγάλῳ ποταμῷ ὡς παῖδα συφορβόν,
283
ὅν ῥά τʼ ἔναυλος ἀποέρσῃ χειμῶνι περῶντα.
284
ὣς φάτο, τῷ δὲ μάλʼ ὦκα Ποσειδάων καὶ Ἀθήνη
285
στήτην ἐγγὺς ἰόντε, δέμας δʼ ἄνδρεσσιν ἐΐκτην,
286
χειρὶ δὲ χεῖρα λαβόντες ἐπιστώσαντʼ ἐπέεσσι.
287
τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Ποσειδάων ἐνοσίχθων·
288
Πηλεΐδη μήτʼ ἄρ τι λίην τρέε μήτέ τι τάρβει·
289
τοίω γάρ τοι νῶϊ θεῶν ἐπιταρρόθω εἰμὲν
290
Ζηνὸς ἐπαινήσαντος ἐγὼ καὶ Παλλὰς Ἀθήνη·
291
ὡς οὔ τοι ποταμῷ γε δαμήμεναι αἴσιμόν ἐστιν,
292
ἀλλʼ ὅδε μὲν τάχα λωφήσει, σὺ δὲ εἴσεαι αὐτός·
293
αὐτάρ τοι πυκινῶς ὑποθησόμεθʼ αἴ κε πίθηαι·
294
μὴ πρὶν παύειν χεῖρας ὁμοιΐου πολέμοιο
295
πρὶν κατὰ Ἰλιόφι κλυτὰ τείχεα λαὸν ἐέλσαι
296
Τρωϊκόν, ὅς κε φύγῃσι· σὺ δʼ Ἕκτορι θυμὸν ἀπούρας
297
ἂψ ἐπὶ νῆας ἴμεν· δίδομεν δέ τοι εὖχος ἀρέσθαι.
298
τὼ μὲν ἄρʼ ὣς εἰπόντε μετʼ ἀθανάτους ἀπεβήτην·
299
αὐτὰρ ὃ βῆ, μέγα γάρ ῥα θεῶν ὄτρυνεν ἐφετμή,
300
ἐς πεδίον· τὸ δὲ πᾶν πλῆθʼ ὕδατος ἐκχυμένοιο,
301
πολλὰ δὲ τεύχεα καλὰ δαὶ κταμένων αἰζηῶν
302
πλῶον καὶ νέκυες· τοῦ δʼ ὑψόσε γούνατʼ ἐπήδα
303
πρὸς ῥόον ἀΐσσοντος ἀνʼ ἰθύν, οὐδέ μιν ἴσχεν
304
εὐρὺ ῥέων ποταμός· μέγα γὰρ σθένος ἔμβαλʼ Ἀθήνη.
305
οὐδὲ Σκάμανδρος ἔληγε τὸ ὃν μένος, ἀλλʼ ἔτι μᾶλλον
306
χώετο Πηλεΐωνι, κόρυσσε δὲ κῦμα ῥόοιο
307
ὑψόσʼ ἀειρόμενος, Σιμόεντι δὲ κέκλετʼ ἀΰσας·
308
φίλε κασίγνητε σθένος ἀνέρος ἀμφότεροί περ
309
σχῶμεν, ἐπεὶ τάχα ἄστυ μέγα Πριάμοιο ἄνακτος
310
ἐκπέρσει, Τρῶες δὲ κατὰ μόθον οὐ μενέουσιν.
311
ἀλλʼ ἐπάμυνε τάχιστα, καὶ ἐμπίπληθι ῥέεθρα
312
ὕδατος ἐκ πηγέων, πάντας δʼ ὀρόθυνον ἐναύλους,
313
ἵστη δὲ μέγα κῦμα, πολὺν δʼ ὀρυμαγδὸν ὄρινε
314
φιτρῶν καὶ λάων, ἵνα παύσομεν ἄγριον ἄνδρα
315
ὃς δὴ νῦν κρατέει, μέμονεν δʼ ὅ γε ἶσα θεοῖσι.
316
φημὶ γὰρ οὔτε βίην χραισμησέμεν οὔτέ τι εἶδος
317
οὔτε τὰ τεύχεα καλά, τά που μάλα νειόθι λίμνης
318
κείσεθʼ ὑπʼ ἰλύος κεκαλυμμένα· κὰδ δέ μιν αὐτὸν
319
εἰλύσω ψαμάθοισιν ἅλις χέραδος περιχεύας
320
μυρίον, οὐδέ οἱ ὀστέʼ ἐπιστήσονται Ἀχαιοὶ
321
ἀλλέξαι· τόσσην οἱ ἄσιν καθύπερθε καλύψω.
322
αὐτοῦ οἱ καὶ σῆμα τετεύξεται, οὐδέ τί μιν χρεὼ
323
ἔσται τυμβοχόης, ὅτε μιν θάπτωσιν Ἀχαιοί.
324
ἦ, καὶ ἐπῶρτʼ Ἀχιλῆϊ κυκώμενος ὑψόσε θύων
325
μορμύρων ἀφρῷ τε καὶ αἵματι καὶ νεκύεσσι.
326
πορφύρεον δʼ ἄρα κῦμα διιπετέος ποταμοῖο
327
ἵστατʼ ἀειρόμενον, κατὰ δʼ ᾕρεε Πηλεΐωνα·
328
Ἥρη δὲ μέγʼ ἄϋσε περιδείσασʼ Ἀχιλῆϊ
329
μή μιν ἀποέρσειε μέγας ποταμὸς βαθυδίνης,
330
αὐτίκα δʼ Ἥφαιστον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν·
331
ὄρσεο κυλλοπόδιον ἐμὸν τέκος· ἄντα σέθεν γὰρ
332
Ξάνθον δινήεντα μάχῃ ἠΐσκομεν εἶναι·
333
ἀλλʼ ἐπάμυνε τάχιστα, πιφαύσκεο δὲ φλόγα πολλήν.
334
αὐτὰρ ἐγὼ Ζεφύροιο καὶ ἀργεστᾶο Νότοιο
335
εἴσομαι ἐξ ἁλόθεν χαλεπὴν ὄρσουσα θύελλαν,
336
ἥ κεν ἀπὸ Τρώων κεφαλὰς καὶ τεύχεα κήαι
337
φλέγμα κακὸν φορέουσα· σὺ δὲ Ξάνθοιο παρʼ ὄχθας
338
δένδρεα καῖʼ, ἐν δʼ αὐτὸν ἵει πυρί· μὴ δέ σε πάμπαν
339
μειλιχίοις ἐπέεσσιν ἀποτρεπέτω καὶ ἀρειῇ·
340
μὴ δὲ πρὶν ἀπόπαυε τεὸν μένος, ἀλλʼ ὁπότʼ ἂν δὴ
341
φθέγξομʼ ἐγὼν ἰάχουσα, τότε σχεῖν ἀκάματον πῦρ.
342
ὣς ἔφαθʼ, Ἥφαιστος δὲ τιτύσκετο θεσπιδαὲς πῦρ.
343
πρῶτα μὲν ἐν πεδίῳ πῦρ δαίετο, καῖε δὲ νεκροὺς
344
πολλούς, οἵ ῥα κατʼ αὐτὸν ἅλις ἔσαν, οὓς κτάνʼ Ἀχιλλεύς·
345
πᾶν δʼ ἐξηράνθη πεδίον, σχέτο δʼ ἀγλαὸν ὕδωρ.
346
ὡς δʼ ὅτʼ ὀπωρινὸς Βορέης νεοαρδέʼ ἀλωὴν
347
αἶψʼ ἀγξηράνῃ· χαίρει δέ μιν ὅς τις ἐθείρῃ·
348
ὣς ἐξηράνθη πεδίον πᾶν, κὰδ δʼ ἄρα νεκροὺς
349
κῆεν· ὃ δʼ ἐς ποταμὸν τρέψε φλόγα παμφανόωσαν.
350
καίοντο πτελέαι τε καὶ ἰτέαι ἠδὲ μυρῖκαι,
351
καίετο δὲ λωτός τε ἰδὲ θρύον ἠδὲ κύπειρον,
352
τὰ περὶ καλὰ ῥέεθρα ἅλις ποταμοῖο πεφύκει·
353
τείροντʼ ἐγχέλυές τε καὶ ἰχθύες οἳ κατὰ δίνας,
354
οἳ κατὰ καλὰ ῥέεθρα κυβίστων ἔνθα καὶ ἔνθα
355
πνοιῇ τειρόμενοι πολυμήτιος Ἡφαίστοιο.
356
καίετο δʼ ἲς ποταμοῖο ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·
357
Ἥφαιστʼ, οὔ τις σοί γε θεῶν δύνατʼ ἀντιφερίζειν,
358
οὐδʼ ἂν ἐγὼ σοί γʼ ὧδε πυρὶ φλεγέθοντι μαχοίμην.
359
λῆγʼ ἔριδος, Τρῶας δὲ καὶ αὐτίκα δῖος Ἀχιλλεὺς
360
ἄστεος ἐξελάσειε· τί μοι ἔριδος καὶ ἀρωγῆς;
361
φῆ πυρὶ καιόμενος, ἀνὰ δʼ ἔφλυε καλὰ ῥέεθρα.
362
ὡς δὲ λέβης ζεῖ ἔνδον ἐπειγόμενος πυρὶ πολλῷ
363
κνίσην μελδόμενος ἁπαλοτρεφέος σιάλοιο
364
πάντοθεν ἀμβολάδην, ὑπὸ δὲ ξύλα κάγκανα κεῖται,
365
ὣς τοῦ καλὰ ῥέεθρα πυρὶ φλέγετο, ζέε δʼ ὕδωρ·
366
οὐδʼ ἔθελε προρέειν, ἀλλʼ ἴσχετο· τεῖρε δʼ ἀϋτμὴ
367
Ἡφαίστοιο βίηφι πολύφρονος. αὐτὰρ ὅ γʼ Ἥρην
368
πολλὰ λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
369
Ἥρη τίπτε σὸς υἱὸς ἐμὸν ῥόον ἔχραε κήδειν
370
ἐξ ἄλλων; οὐ μέν τοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμι
371
ὅσσον οἱ ἄλλοι πάντες, ὅσοι Τρώεσσιν ἀρωγοί.
372
ἀλλʼ ἤτοι μὲν ἐγὼν ἀποπαύσομαι εἰ σὺ κελεύεις,
373
παυέσθω δὲ καὶ οὗτος· ἐγὼ δʼ ἐπὶ καὶ τόδʼ ὀμοῦμαι,
374
μή ποτʼ ἐπὶ Τρώεσσιν ἀλεξήσειν κακὸν ἦμαρ,
375
μὴ δʼ ὁπότʼ ἂν Τροίη μαλερῷ πυρὶ πᾶσα δάηται
376
καιομένη, καίωσι δʼ ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν.
377
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,
378
αὐτίκʼ ἄρʼ Ἥφαιστον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν·
379
Ἥφαιστε σχέο τέκνον ἀγακλεές· οὐ γὰρ ἔοικεν
380
ἀθάνατον θεὸν ὧδε βροτῶν ἕνεκα στυφελίζειν.
381
ὣς ἔφαθʼ, Ἥφαιστος δὲ κατέσβεσε θεσπιδαὲς πῦρ,
382
ἄψορρον δʼ ἄρα κῦμα κατέσσυτο καλὰ ῥέεθρα.
383
αὐτὰρ ἐπεὶ Ξάνθοιο δάμη μένος, οἳ μὲν ἔπειτα
384
παυσάσθην, Ἥρη γὰρ ἐρύκακε χωομένη περ·
385
ἐν δʼ ἄλλοισι θεοῖσιν ἔρις πέσε βεβριθυῖα
386
ἀργαλέη, δίχα δέ σφιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἄητο·
387
σὺν δʼ ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ, βράχε δʼ εὐρεῖα χθών,
388
ἀμφὶ δὲ σάλπιγξεν μέγας οὐρανός. ἄϊε δὲ Ζεὺς
389
ἥμενος Οὐλύμπῳ· ἐγέλασσε δέ οἱ φίλον ἦτορ
390
γηθοσύνῃ, ὅθʼ ὁρᾶτο θεοὺς ἔριδι ξυνιόντας.
391
ἔνθʼ οἵ γʼ οὐκέτι δηρὸν ἀφέστασαν· ἦρχε γὰρ Ἄρης
392
ῥινοτόρος, καὶ πρῶτος Ἀθηναίῃ ἐπόρουσε
393
χάλκεον ἔγχος ἔχων, καὶ ὀνείδειον φάτο μῦθον·
394
τίπτʼ αὖτʼ ὦ κυνάμυια θεοὺς ἔριδι ξυνελαύνεις
395
θάρσος ἄητον ἔχουσα, μέγας δέ σε θυμὸς ἀνῆκεν;
396
ἦ οὐ μέμνῃ ὅτε Τυδεΐδην Διομήδεʼ ἀνῆκας
397
οὐτάμεναι, αὐτὴ δὲ πανόψιον ἔγχος ἑλοῦσα
398
ἰθὺς ἐμεῦ ὦσας, διὰ δὲ χρόα καλὸν ἔδαψας;
399
τώ σʼ αὖ νῦν ὀΐω ἀποτισέμεν ὅσσα ἔοργας.
400
ὣς εἰπὼν οὔτησε κατʼ αἰγίδα θυσσανόεσσαν
401
σμερδαλέην, ἣν οὐδὲ Διὸς δάμνησι κεραυνός·
402
τῇ μιν Ἄρης οὔτησε μιαιφόνος ἔγχεϊ μακρῷ.
403
ἣ δʼ ἀναχασσαμένη λίθον εἵλετο χειρὶ παχείῃ
404
κείμενον ἐν πεδίῳ μέλανα τρηχύν τε μέγαν τε,
405
τόν ῥʼ ἄνδρες πρότεροι θέσαν ἔμμεναι οὖρον ἀρούρης·
406
τῷ βάλε θοῦρον Ἄρηα κατʼ αὐχένα, λῦσε δὲ γυῖα.
407
ἑπτὰ δʼ ἐπέσχε πέλεθρα πεσών, ἐκόνισε δὲ χαίτας,
408
τεύχεά τʼ ἀμφαράβησε· γέλασσε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη,
409
καί οἱ ἐπευχομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
410
νηπύτιʼ οὐδέ νύ πώ περ ἐπεφράσω ὅσσον ἀρείων
411
εὔχομʼ ἐγὼν ἔμεναι, ὅτι μοι μένος ἰσοφαρίζεις.
412
οὕτω κεν τῆς μητρὸς ἐρινύας ἐξαποτίνοις,
413
ἥ τοι χωομένη κακὰ μήδεται οὕνεκʼ Ἀχαιοὺς
414
κάλλιπες, αὐτὰρ Τρωσὶν ὑπερφιάλοισιν ἀμύνεις.
415
ὣς ἄρα φωνήσασα πάλιν τρέπεν ὄσσε φαεινώ·
416
τὸν δʼ ἄγε χειρὸς ἑλοῦσα Διὸς θυγάτηρ Ἀφροδίτη
417
πυκνὰ μάλα στενάχοντα· μόγις δʼ ἐσαγείρετο θυμόν.
418
τὴν δʼ ὡς οὖν ἐνόησε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,
419
αὐτίκʼ Ἀθηναίην ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
420
ὢ πόποι αἰγιόχοιο Διὸς τέκος Ἀτρυτώνη
421
καὶ δʼ αὖθʼ ἡ κυνάμυια ἄγει βροτολοιγὸν Ἄρηα
422
δηΐου ἐκ πολέμοιο κατὰ κλόνον· ἀλλὰ μέτελθε.
423
ὣς φάτʼ, Ἀθηναίη δὲ μετέσσυτο, χαῖρε δὲ θυμῷ,
424
καί ῥʼ ἐπιεισαμένη πρὸς στήθεα χειρὶ παχείῃ
425
ἤλασε· τῆς δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ.
426
τὼ μὲν ἄρʼ ἄμφω κεῖντο ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρῃ,
427
ἣ δʼ ἄρʼ ἐπευχομένη ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευε·
428
τοιοῦτοι νῦν πάντες ὅσοι Τρώεσσιν ἀρωγοὶ
429
εἶεν, ὅτʼ Ἀργείοισι μαχοίατο θωρηκτῇσιν,
430
ὧδέ τε θαρσαλέοι καὶ τλήμονες, ὡς Ἀφροδίτη
431
ἦλθεν Ἄρῃ ἐπίκουρος ἐμῷ μένει ἀντιόωσα·
432
τώ κεν δὴ πάλαι ἄμμες ἐπαυσάμεθα πτολέμοιο
433
Ἰλίου ἐκπέρσαντες ἐϋκτίμενον πτολίεθρον.
434
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ θεὰ λευκώλενος Ἥρη.
435
αὐτὰρ Ἀπόλλωνα προσέφη κρείων ἐνοσίχθων·
436
Φοῖβε τί ἢ δὴ νῶϊ διέσταμεν; οὐδὲ ἔοικεν
437
ἀρξάντων ἑτέρων· τὸ μὲν αἴσχιον αἴ κʼ ἀμαχητὶ
438
ἴομεν Οὔλυμπον δὲ Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ.
439
ἄρχε· σὺ γὰρ γενεῆφι νεώτερος· οὐ γὰρ ἔμοιγε
440
καλόν, ἐπεὶ πρότερος γενόμην καὶ πλείονα οἶδα.
441
νηπύτιʼ ὡς ἄνοον κραδίην ἔχες· οὐδέ νυ τῶν περ
442
μέμνηαι ὅσα δὴ πάθομεν κακὰ Ἴλιον ἀμφὶ
443
μοῦνοι νῶϊ θεῶν, ὅτʼ ἀγήνορι Λαομέδοντι
444
πὰρ Διὸς ἐλθόντες θητεύσαμεν εἰς ἐνιαυτὸν
445
μισθῷ ἔπι ῥητῷ· ὃ δὲ σημαίνων ἐπέτελλεν.
446
ἤτοι ἐγὼ Τρώεσσι πόλιν πέρι τεῖχος ἔδειμα
447
εὐρύ τε καὶ μάλα καλόν, ἵνʼ ἄρρηκτος πόλις εἴη·
448
Φοῖβε σὺ δʼ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς βουκολέεσκες
449
Ἴδης ἐν κνημοῖσι πολυπτύχου ὑληέσσης.
450
ἀλλʼ ὅτε δὴ μισθοῖο τέλος πολυγηθέες ὧραι
451
ἐξέφερον, τότε νῶϊ βιήσατο μισθὸν ἅπαντα
452
Λαομέδων ἔκπαγλος, ἀπειλήσας δʼ ἀπέπεμπε.
453
σὺν μὲν ὅ γʼ ἠπείλησε πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθε
454
δήσειν, καὶ περάαν νήσων ἔπι τηλεδαπάων·
455
στεῦτο δʼ ὅ γʼ ἀμφοτέρων ἀπολεψέμεν οὔατα χαλκῷ.
456
νῶϊ δὲ ἄψορροι κίομεν κεκοτηότι θυμῷ
457
μισθοῦ χωόμενοι, τὸν ὑποστὰς οὐκ ἐτέλεσσε.
458
τοῦ δὴ νῦν λαοῖσι φέρεις χάριν, οὐδὲ μεθʼ ἡμέων
459
πειρᾷ ὥς κε Τρῶες ὑπερφίαλοι ἀπόλωνται
460
πρόχνυ κακῶς σὺν παισὶ καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισι
461
τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων·
462
ἐννοσίγαιʼ οὐκ ἄν με σαόφρονα μυθήσαιο
463
ἔμμεναι, εἰ δὴ σοί γε βροτῶν ἕνεκα πτολεμίξω
464
δειλῶν, οἳ φύλλοισιν ἐοικότες ἄλλοτε μέν τε
465
ζαφλεγέες τελέθουσιν ἀρούρης καρπὸν ἔδοντες,
466
ἄλλοτε δὲ φθινύθουσιν ἀκήριοι. ἀλλὰ τάχιστα
467
παυώμεσθα μάχης· οἳ δʼ αὐτοὶ δηριαάσθων.
468
ὣς ἄρα φωνήσας πάλιν ἐτράπετʼ· αἴδετο γάρ ῥα
469
πατροκασιγνήτοιο μιγήμεναι ἐν παλάμῃσι.
470
τὸν δὲ κασιγνήτη μάλα νείκεσε πότνια θηρῶν
471
Ἄρτεμις ἀγροτέρη, καὶ ὀνείδειον φάτο μῦθον·
472
φεύγεις δὴ ἑκάεργε, Ποσειδάωνι δὲ νίκην
473
πᾶσαν ἐπέτρεψας, μέλεον δέ οἱ εὖχος ἔδωκας·
474
νηπύτιε τί νυ τόξον ἔχεις ἀνεμώλιον αὔτως;
475
μή σευ νῦν ἔτι πατρὸς ἐνὶ μεγάροισιν ἀκούσω
476
εὐχομένου, ὡς τὸ πρὶν ἐν ἀθανάτοισι θεοῖσιν,
477
ἄντα Ποσειδάωνος ἐναντίβιον πολεμίζειν.
478
ὣς φάτο, τὴν δʼ οὔ τι προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων,
479
ἀλλὰ χολωσαμένη Διὸς αἰδοίη παράκοιτις
480
νείκεσεν ἰοχέαιραν ὀνειδείοις ἐπέεσσι·
481
πῶς δὲ σὺ νῦν μέμονας κύον ἀδεὲς ἀντίʼ ἐμεῖο
482
στήσεσθαι; χαλεπή τοι ἐγὼ μένος ἀντιφέρεσθαι
483
τοξοφόρῳ περ ἐούσῃ, ἐπεὶ σὲ λέοντα γυναιξὶ
484
Ζεὺς θῆκεν, καὶ ἔδωκε κατακτάμεν ἥν κʼ ἐθέλῃσθα.
485
ἤτοι βέλτερόν ἐστι κατʼ οὔρεα θῆρας ἐναίρειν
486
ἀγροτέρας τʼ ἐλάφους ἢ κρείσσοσιν ἶφι μάχεσθαι.
487
εἰ δʼ ἐθέλεις πολέμοιο δαήμεναι, ὄφρʼ ἐῢ εἰδῇς
488
ὅσσον φερτέρη εἴμʼ, ὅτι μοι μένος ἀντιφερίζεις.
489
ἦ ῥα, καὶ ἀμφοτέρας ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔμαρπτε
490
σκαιῇ, δεξιτερῇ δʼ ἄρʼ ἀπʼ ὤμων αἴνυτο τόξα,
491
αὐτοῖσιν δʼ ἄρʼ ἔθεινε παρʼ οὔατα μειδιόωσα
492
ἐντροπαλιζομένην· ταχέες δʼ ἔκπιπτον ὀϊστοί.
493
δακρυόεσσα δʼ ὕπαιθα θεὰ φύγεν ὥς τε πέλεια,
494
ἥ ῥά θʼ ὑπʼ ἴρηκος κοίλην εἰσέπτατο πέτρην
495
χηραμόν· οὐδʼ ἄρα τῇ γε ἁλώμεναι αἴσιμον ἦεν·
496
ὣς ἣ δακρυόεσσα φύγεν, λίπε δʼ αὐτόθι τόξα.
497
Λητὼ δὲ προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·
498
Λητοῖ ἐγὼ δέ τοι οὔ τι μαχήσομαι· ἀργαλέον δὲ
499
πληκτίζεσθʼ ἀλόχοισι Διὸς νεφεληγερέταο·
500
ἀλλὰ μάλα πρόφρασσα μετʼ ἀθανάτοισι θεοῖσιν
501
εὔχεσθαι ἐμὲ νικῆσαι κρατερῆφι βίηφιν.
502
ὣς ἄρʼ ἔφη, Λητὼ δὲ συναίνυτο καμπύλα τόξα
503
πεπτεῶτʼ ἄλλυδις ἄλλα μετὰ στροφάλιγγι κονίης.
504
ἣ μὲν τόξα λαβοῦσα πάλιν κίε θυγατέρος ἧς·
505
ἣ δʼ ἄρʼ Ὄλυμπον ἵκανε Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ,
506
δακρυόεσσα δὲ πατρὸς ἐφέζετο γούνασι κούρη,
507
ἀμφὶ δʼ ἄρʼ ἀμβρόσιος ἑανὸς τρέμε· τὴν δὲ προτὶ οἷ
508
εἷλε πατὴρ Κρονίδης, καὶ ἀνείρετο ἡδὺ γελάσσας·
509
τίς νύ σε τοιάδʼ ἔρεξε φίλον τέκος Οὐρανιώνων
510
μαψιδίως, ὡς εἴ τι κακὸν ῥέζουσαν ἐνωπῇ;
511
τὸν δʼ αὖτε προσέειπεν ἐϋστέφανος κελαδεινή·
512
σή μʼ ἄλοχος στυφέλιξε πάτερ λευκώλενος Ἥρη,
513
ἐξ ἧς ἀθανάτοισιν ἔρις καὶ νεῖκος ἐφῆπται.
514
ὣς οἳ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον·
515
αὐτὰρ Ἀπόλλων Φοῖβος ἐδύσετο Ἴλιον ἱρήν·
516
μέμβλετο γάρ οἱ τεῖχος ἐϋδμήτοιο πόληος
517
μὴ Δαναοὶ πέρσειαν ὑπὲρ μόρον ἤματι κείνῳ.
518
οἳ δʼ ἄλλοι πρὸς Ὄλυμπον ἴσαν θεοὶ αἰὲν ἐόντες,
519
οἳ μὲν χωόμενοι, οἳ δὲ μέγα κυδιόωντες·
520
κὰδ δʼ ἷζον παρὰ πατρὶ κελαινεφεῖ· αὐτὰρ Ἀχιλλεὺς
521
Τρῶας ὁμῶς αὐτούς τʼ ὄλεκεν καὶ μώνυχας ἵππους.
522
ὡς δʼ ὅτε καπνὸς ἰὼν εἰς οὐρανὸν εὐρὺν ἵκηται
523
ἄστεος αἰθομένοιο, θεῶν δέ ἑ μῆνις ἀνῆκε,
524
πᾶσι δʼ ἔθηκε πόνον, πολλοῖσι δὲ κήδεʼ ἐφῆκεν,
525
ὣς Ἀχιλεὺς Τρώεσσι πόνον καὶ κήδεʼ ἔθηκεν.
526
ἑστήκει δʼ ὃ γέρων Πρίαμος θείου ἐπὶ πύργου,
527
ἐς δʼ ἐνόησʼ Ἀχιλῆα πελώριον· αὐτὰρ ὑπʼ αὐτοῦ
528
Τρῶες ἄφαρ κλονέοντο πεφυζότες, οὐδέ τις ἀλκὴ
529
γίγνεθʼ· ὃ δʼ οἰμώξας ἀπὸ πύργου βαῖνε χαμᾶζε
530
ὀτρύνων παρὰ τεῖχος ἀγακλειτοὺς πυλαωρούς·
531
πεπταμένας ἐν χερσὶ πύλας ἔχετʼ εἰς ὅ κε λαοὶ
532
ἔλθωσι προτὶ ἄστυ πεφυζότες· ἦ γὰρ Ἀχιλλεὺς
533
ἐγγὺς ὅδε κλονέων· νῦν οἴω λοίγιʼ ἔσεσθαι.
534
αὐτὰρ ἐπεί κʼ ἐς τεῖχος ἀναπνεύσωσιν ἀλέντες,
535
αὖτις ἐπανθέμεναι σανίδας πυκινῶς ἀραρυίας·
536
δείδια γὰρ μὴ οὖλος ἀνὴρ ἐς τεῖχος ἅληται.
537
ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄνεσάν τε πύλας καὶ ἀπῶσαν ὀχῆας·
538
αἳ δὲ πετασθεῖσαι τεῦξαν φάος· αὐτὰρ Ἀπόλλων
539
ἀντίος ἐξέθορε Τρώων ἵνα λοιγὸν ἀλάλκοι.
540
οἳ δʼ ἰθὺς πόλιος καὶ τείχεος ὑψηλοῖο
541
δίψῃ καρχαλέοι κεκονιμένοι ἐκ πεδίοιο
542
φεῦγον· ὃ δὲ σφεδανὸν ἔφεπʼ ἔγχεϊ, λύσσα δέ οἱ κῆρ
543
αἰὲν ἔχε κρατερή, μενέαινε δὲ κῦδος ἀρέσθαι.
544
ἔνθά κεν ὑψίπυλον Τροίην ἕλον υἷες Ἀχαιῶν,
545
εἰ μὴ Ἀπόλλων Φοῖβος Ἀγήνορα δῖον ἀνῆκε
546
φῶτʼ Ἀντήνορος υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε.
547
ἐν μέν οἱ κραδίῃ θάρσος βάλε, πὰρ δέ οἱ αὐτὸς
548
ἔστη, ὅπως θανάτοιο βαρείας χεῖρας ἀλάλκοι
549
φηγῷ κεκλιμένος· κεκάλυπτο δʼ ἄρʼ ἠέρι πολλῇ.
550
αὐτὰρ ὅ γʼ ὡς ἐνόησεν Ἀχιλλῆα πτολίπορθον
551
ἔστη, πολλὰ δέ οἱ κραδίη πόρφυρε μένοντι·
552
ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·
553
ὤ μοι ἐγών· εἰ μέν κεν ὑπὸ κρατεροῦ Ἀχιλῆος
554
φεύγω, τῇ περ οἱ ἄλλοι ἀτυζόμενοι κλονέονται,
555
αἱρήσει με καὶ ὧς, καὶ ἀνάλκιδα δειροτομήσει.
556
εἰ δʼ ἂν ἐγὼ τούτους μὲν ὑποκλονέεσθαι ἐάσω
557
Πηλεΐδῃ Ἀχιλῆϊ, ποσὶν δʼ ἀπὸ τείχεος ἄλλῃ
558
φεύγω πρὸς πεδίον Ἰλήϊον, ὄφρʼ ἂν ἵκωμαι
559
Ἴδης τε κνημοὺς κατά τε ῥωπήϊα δύω·
560
ἑσπέριος δʼ ἂν ἔπειτα λοεσσάμενος ποταμοῖο
561
ἱδρῶ ἀποψυχθεὶς προτὶ Ἴλιον ἀπονεοίμην·
562
ἀλλὰ τί ἤ μοι ταῦτα φίλος διελέξατο θυμός;
563
μή μʼ ἀπαειρόμενον πόλιος πεδίον δὲ νοήσῃ
564
καί με μεταΐξας μάρψῃ ταχέεσσι πόδεσσιν.
565
οὐκέτʼ ἔπειτʼ ἔσται θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξαι·
566
λίην γὰρ κρατερὸς περὶ πάντων ἔστʼ ἀνθρώπων.
567
εἰ δέ κέ οἱ προπάροιθε πόλεος κατεναντίον ἔλθω·
568
καὶ γάρ θην τούτῳ τρωτὸς χρὼς ὀξέϊ χαλκῷ,
569
ἐν δὲ ἴα ψυχή, θνητὸν δέ ἕ φασʼ ἄνθρωποι
570
ἔμμεναι· αὐτάρ οἱ Κρονίδης Ζεὺς κῦδος ὀπάζει.
571
ὣς εἰπὼν Ἀχιλῆα ἀλεὶς μένεν, ἐν δέ οἱ ἦτορ
572
ἄλκιμον ὁρμᾶτο πτολεμίζειν ἠδὲ μάχεσθαι.
573
ἠΰτε πάρδαλις εἶσι βαθείης ἐκ ξυλόχοιο
574
ἀνδρὸς θηρητῆρος ἐναντίον, οὐδέ τι θυμῷ
575
ταρβεῖ οὐδὲ φοβεῖται, ἐπεί κεν ὑλαγμὸν ἀκούσῃ·
576
εἴ περ γὰρ φθάμενός μιν ἢ οὐτάσῃ ἠὲ βάλῃσιν,
577
ἀλλά τε καὶ περὶ δουρὶ πεπαρμένη οὐκ ἀπολήγει
578
ἀλκῆς, πρίν γʼ ἠὲ ξυμβλήμεναι ἠὲ δαμῆναι·
579
ὣς Ἀντήνορος υἱὸς ἀγαυοῦ δῖος Ἀγήνωρ
580
οὐκ ἔθελεν φεύγειν, πρὶν πειρήσαιτʼ Ἀχιλῆος.
581
ἀλλʼ ὅ γʼ ἄρʼ ἀσπίδα μὲν πρόσθʼ ἔσχετο πάντοσʼ ἐΐσην,
582
ἐγχείῃ δʼ αὐτοῖο τιτύσκετο, καὶ μέγʼ ἀΰτει·
583
ἦ δή που μάλʼ ἔολπας ἐνὶ φρεσὶ φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ
584
ἤματι τῷδε πόλιν πέρσειν Τρώων ἀγερώχων
585
νηπύτιʼ· ἦ τʼ ἔτι πολλὰ τετεύξεται ἄλγεʼ ἐπʼ αὐτῇ.
586
ἐν γάρ οἱ πολέες τε καὶ ἄλκιμοι ἀνέρες εἰμέν,
587
οἳ καὶ πρόσθε φίλων τοκέων ἀλόχων τε καὶ υἱῶν
588
Ἴλιον εἰρυόμεσθα· σὺ δʼ ἐνθάδε πότμον ἐφέψεις
589
ὧδʼ ἔκπαγλος ἐὼν καὶ θαρσαλέος πολεμιστής.
590
ἦ ῥα, καὶ ὀξὺν ἄκοντα βαρείης χειρὸς ἀφῆκε,
591
καί ῥʼ ἔβαλε κνήμην ὑπὸ γούνατος οὐδʼ ἀφάμαρτεν.
592
ἀμφὶ δέ οἱ κνημὶς νεοτεύκτου κασσιτέροιο
593
σμερδαλέον κονάβησε· πάλιν δʼ ἀπὸ χαλκὸς ὄρουσε
594
βλημένου, οὐδʼ ἐπέρησε, θεοῦ δʼ ἠρύκακε δῶρα.
595
Πηλεΐδης δʼ ὁρμήσατʼ Ἀγήνορος ἀντιθέοιο
596
δεύτερος· οὐδʼ ἔτʼ ἔασεν Ἀπόλλων κῦδος ἀρέσθαι,
597
ἀλλά μιν ἐξήρπαξε, κάλυψε δʼ ἄρʼ ἠέρι πολλῇ,
598
ἡσύχιον δʼ ἄρα μιν πολέμου ἔκπεμπε νέεσθαι.
599
αὐτὰρ ὃ Πηλεΐωνα δόλῳ ἀποέργαθε λαοῦ·
600
αὐτῷ γὰρ ἑκάεργος Ἀγήνορι πάντα ἐοικὼς
601
ἔστη πρόσθε ποδῶν, ὃ δʼ ἐπέσσυτο ποσσὶ διώκειν·
602
εἷος ὃ τὸν πεδίοιο διώκετο πυροφόροιο
603
τρέψας πὰρ ποταμὸν βαθυδινήεντα Σκάμανδρον
604
τυτθὸν ὑπεκπροθέοντα· δόλῳ δʼ ἄρʼ ἔθελγεν Ἀπόλλων
605
ὡς αἰεὶ ἔλποιτο κιχήσεσθαι ποσὶν οἷσι·
606
τόφρʼ ἄλλοι Τρῶες πεφοβημένοι ἦλθον ὁμίλῳ
607
ἀσπάσιοι προτὶ ἄστυ, πόλις δʼ ἔμπλητο ἀλέντων.
608
οὐδʼ ἄρα τοί γʼ ἔτλαν πόλιος καὶ τείχεος ἐκτὸς
609
μεῖναι ἔτʼ ἀλλήλους, καὶ γνώμεναι ὅς τε πεφεύγοι
610
ὅς τʼ ἔθανʼ ἐν πολέμῳ· ἀλλʼ ἐσσυμένως ἐσέχυντο
611
ἐς πόλιν, ὅν τινα τῶν γε πόδες καὶ γοῦνα σαώσαι.